Anahtar kelimeler: İmlt Talaşlı Aparat Santic Özetledavalı Mak Düşürdüğünü Aktarım Mekanik Zor
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2026/BAŞKAN
:ÜYE
:ÜYE
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:1-VEKİLİ
:Av.DAVALI
:2-VEKİLİ
:Av.DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapsılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ... Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkilinin güvenini kazanıp ardından 30.03.2025 tarihli akit gereklerini yerine getirmeyerek müvekkilini zor duruma düşürdüğünü, müvekkili ... Aparat Mak. Kalıp Talaşlı İmlt Ve Oto. Yan San.Tic. Ltd Şti.'nin ... ilinde endüstriyel mekanik güç aktarım organları alanında faaliyet gösterdiğini, davalı ... Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise ...'da inşaat-gayrimenkul sektörünün en önde gelen firmalarından olduğunu, müvekkili ... Aparat Mak. Kalıp Talaşlı İmlt ve Oto. Yan San.Tic. Ltd Şti. ile davalı arasında yapılan █████/2025 tarihli sözleşme gereği davalı tarafından müvekkiline █████/2025 tarihine kadar ... 6496 ada 1 parsel D blok 32 no’lu daire devir/tescil edilmek üzere anlaşılmış, buna karşılık olarakta müvekkili tarafından teminat çeklerinin davalıya teslim edildiğini, davalının sözleşmede üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini ve 16.06.2025 tarihinde konkordato ilan ettiğini, davalı ... Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili ile imzalamış olduğu █████/2025 tarihli sözleşmede kendi üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, buna rağmen tapuda devir ve tescil edilmeden teminat olarak verilen çeklerin de davalı tarafından ciro edilmeyeceği ve tapuda taşınmaz devir ve tescil edilmezse söz konusu teminat çeklerin müvekkiline █████/2025 tarihine kadar iade edileceği hususunda anlaşılmışsa da dava konusu teminat çeklerini müvekkiline iade etmediğini, davalı tarafından 15.05.2025 tarihine kadar “... 6496 ada 1 parsel D blok 32 no’lu daire” tapuda devir ve tescil edilmesi gerekmesine rağmen söz konusu taşınmaz sözleşmede belirtilen süre içerisinde müvekkiline devir ve tescil edilmediğini, her ne kadar müvekkiline davalı tarafça bu taşınmaz devir ve tescil edilmeksizin e fatura düzenlenmişse de müvekkiline taşınmaz devir ve tescili yasal olarak yapılmadığı için 17.04.2025 tarihinde bu faturanın kabul edilmeyip iade edilmediğini, söz konusu taşınmazı müvekkiline devir ve tescil etmediği gibi, müvekkili tarafından söz konusu anlaşmaya karşılık kendisine keşide edilerek teslim edilen teminat çeklerinin de müvekkiline iade etmediğini, dolayısıyla müvekkili tarafından davalı tarafa teslim edilen teminat çeklerinin bedelsiz kaldığını, müvekkili şirket yetkilisinin davalı şirket yetkilisinden sözleşmeye istinaden kendilerine teslim edilen çeklerin kendilerine iade edilmesini istediğini, ancak davalı şirket yetkilisinden ticari krize girdiklerini ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden 16.06.2025 tarihinde konkordato ilan ettiklerini ve söz konusu teminat çeklerini ... ... Anonim Şirketi'ne teslim ettiklerini söyleyerek çeki iade etmelerinin mümkün olmadığını ifade ettiklerini, davalı taraf, çekin bedelsiz kaldığının bilincinde olarak çeki diğer davalı ... ... Anonim Şirketi'ne teslim ettiğini, ... ... A.Ş.' de çekin bedelsiz olduğunu bilebilecek durumda olmasına rağmen kötü niyetli bir şekilde çeki kabul ederek teslim aldığını, davalı tarafından diğer davalı ... ... Anonim Şirketi'ne cirolanan davaya konu olan teminat çeklerinin miktarı ve tarihi de dikkate alındığında ... ... Anonim Şirketi'nin basiretli tacir gibi davranarak gerçek ticari ilişkiyi kontrol etmesi ve fatura ve benzeri belgelerle teşvik etmesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bunun da, söz konusu işlemin kötüniyetli bir cirolama işlemi olduğu ve bu suretle çeki teslim almış olmalarının kötüniyetli olduklarını gösterdiğini, davaya konu teminat niteliğindeki çeklerin müvekkili tarafından davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.'ne █████/2025 tarihli sözleşmede belirtilen taşınmazın tapuda devir ve teslimine yönelik teminat olarak keşide edildiğini, diğer davalı ... şirketinin ise bu durumu bilmesine veya bilebilecek durumda olmasına rağmen söz konusu çeki kötüniyetli olarak temlik aldığının sabit olduğunu, müvekkilinin davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. ve diğer davalı ... ... Anonim Şirketi'ne karşı herhangi bir borcunun bulunmaması nedeni ile müvekkilinin işbu teminat niteliğindeki çeklerden dolayı davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitinin gerektiğini, aksi durumda müvekkilinin ağır hak kayıplarına uğrayacak ve telafisi mümkün olmayan sonuçların ortaya çıkacağını, çeklerin bedelsiz olduğu ve protokol şartlarının yerine getirilmediği açık olduğundan, çeklerin bankaya ibrazı, karşılıksızdır işlemi yapılması, icra takibine konu edilmesi ve/veya TTK md. 792 kapsamında şikâyet konusu edilmesini engelleyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, öncelikli olarak müvekkilinin yaşadığı mağduriyetler ve somut belgeler göz önünde bulundurularak teminatsız bir şekilde, mahkeme aksi kanaatte ise İcra İflas Kanunu m.72/3 gereği alacağın % 15 i oranında yatıracakları teminat ile müvekkilinin bir hak kaybına uğramaması için ivedi olarak iligili çeklerin ibrazı halinde ödeme yapılmaması hususunda ... ve ... bankasına müzekkere yazılmasına ve ilgili çeklerden kaynaklı müvekkili aleyhine başlatılacak olan icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkili ... Aparat Makina Kalıp Talaşlı İmalat ve Otomotiv Yan Sanayi Ticaret Limited Şirketi 'nin -... ... çek seri numaralı, 01.07.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... ... çek seri numaralı, 22.07.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... ... çek seri numaralı, 04.08.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... Bank ... çek seri numaralı, 19.08.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... Bank ... çek seri numaralı, 08.09.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... Bank ... çek seri numaralı, 08.10.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... Bank .... çek seri numaralı, 22.10.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... Bank ... çek seri numaralı, 06.11.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli - ... Bank ... çek seri numaralı, 25.11.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli -... Bank ... çek seri numaralı, 04.12.2025 Keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetle iktisap eden hamil ... ... Anonim Şirketi’nin kötü niyetli olduğunun ve bedelsiz senetleri bile bile müvekkilinin zararına hareket ederek iktisap ettiklerinin tespitine, kötü niyetli davalılar aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile diğer davalı olan ... Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... Sözleşmeleri imzalanmış ve ... Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti.' nin faturaya dayalı alacakları temlik alınmış olduğunu, işbu temliğe konu faturalara dayalı birden çok çek, senet ciro ve teslim ile müvekkili şirkete devredildiğini, müvekkili şirketin 6361 Sayılı Kanun' un belirlediği sınırlar dahilinde müşterilerden alacak temlik almakta olduğunu, davaya konu temlik alınan kambiyo senetlerinin, ... siteminde doğrulaması yapılarak gerçek fatura olduğunun sistem tarafından onaylandığını, müşteri tarafından da mükerrer olmadığı ve iptal edilmediği aksi halde iptali yapılır ise de bilgisinin verileceği ve yenisinin ikame edileceği ve sair hususlar çerçevesinde temliğe alındığını, müvekkili şirketin hem Kanun hem de Yönetmelik kapsamında kendisine yüklenen tüm sorumlulukları yerine getirerek, işbu Kambiyo Senetlerini temlik aldığını, kaldı ki müvekkili şirketin almış olduğu alacak bildirim formlarında veya sözleşme taahhütnamelerinde açıkça faturaların iptali durumunda bildirimde bulunacağı ve bu konuda sorumluluğun kendisine ait olduğunu kabul ettiği bundan dolayı da müvekkili şirketin kötü niyetli olmadığı, iptal edilen bir faturadan haberinin faturayı iptal eden firma tarafından haber verilmediği müddetçe bilgisinin olamayacağı da izahtan vareste olduğunu, davacı yanın iddia ettiği gibi dosyaya konu senetlerin teminat senedi olmadığını, senetlerin hiçbir yerinde teminat senedi olduğuna ilişkin herhangi bir ibare olmadığı gibi, aralarında da işbu kambiyo senedinin teminat senedi olduğuna ilişkin herhangi bir sözleşme de bulunmadığını, bir senedin teminat senedi olarak kabul edilebilmesi için “bedeli teminat içindir”, “teminat senedidir”, “şu sözleşmeye konu olarak hazırlanmıştır” gibi ifadelerin bulunması gerektiğini, borçlunun emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine dair veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebileceğini, iyiniyetli 3. kişilere karşı bu defileri ileri süremeyeceğini, dava dosyasına konu bonoların kayıtsız ve şartsız borç vaadini içerdiğinin açık olduğunu, haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen davanın tüm talep ve sonuçları ile birlikte reddine, tedbire karşı yapmış oldukları itirazların kabulü ile 09.07.2025 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.KANITLAR
:Dava ve cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, vs.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Dava, davaya konu 10 adet çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.Mahkememizce dosyanın gerektiğinde yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle bir SMMM ve bir bankacı bilirkişiye tevdii ile tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor aldırılmasına karar verilmiş, aldırılan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirketin, 2024, 2025 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin kanunun belirlemeler sonucunda elektronik ortamda tutulan defterler için 1 ve 2 seri nolu elektronik defter genel tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde noter tasdikinin gerekmediği yerine geçecek berat oluşturma işleminin yapılmış olduğunu, 2024 ve 2025 yılı defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil olabilecek özellikte olduğu, davalı şirketin, 2024 ve 2025 yılı ticari defterlerinin, ... Bakanlığınca yapılan düzenlemeler sonucunda elektronik ortamda tutulan defterler için 1 ve 2 seri nolu elektronik defter genel tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde noter tasdikinin gerekmediği yerine geçecek berat oluşturma işleminin yapılmış olduğunu, 2024 ve 2025 yılı defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil olabilecek özellikte olduğu, dava konusu fatura, iade faturası ve çeklerin her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, taraflar arasında her iki tarafın da kabul etmiş olduğu 30.04.2025 tarihli mutabakat bulunduğu, çek ve fatura işlemlerinin 30.04.2025 tarihli mutabakat bakiyesinin oluşumunda dikkate alınmış olduğu, mutabakat öncesinde tarafların kayıtları arasında uyumsuzluklar bulunsa da tarafların söz konusu tarih itibariyle cari hesap ilişkisini tasfiye ederek borç/alacak durumunu kesinleştirdikleri, 30.04.2025 tarihli mutabakata göre davacı şirketin davalı şirketten 40.366.575,19 TL alacaklı olduğu, mutabakattan sonra 20.05.2025 tarihinde davalı şirket tarafından 2.000.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu ve her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, hal böyleyken dava tarihi 30.06.2025 itibari ile davacının davalıdan 40.366.575,19 TL-2.000.000,00 TL = 38.366.575,19 TL alacağının bulunduğu, davacı şirket tarafından da iade faturası düzenlendiği ve bahsi geçen fatura kayıtlarının her iki tarafın ticari defterlerinde bulunması nedeniyle faturanın içeriğini oluşturan daire satışının hiç gerçekleşmemiş olması nedeniyle davacı şirketin vermiş olduğu 35.000.000,00 TL'lik çekin karşılıksız kalmış olduğu, dava konusu 35.000.000,00 TL'lık çekten kaynaklı davacı şirketin davalı şirkete borçlu olmadığı, ... Sözleşmesi/ Anlaşmanın 3. maddesinde, çeklerin, belirli bir taşınmazın 15.05.2025 tarihine kadar tapuda devredilmesi şartına bağlı olarak düzenlendiği, tapu devrinin gerçekleşmemesi halinde çeklerin bedelsiz kalacağı ve davacıya iade edileceğinin açıkça düzenlendiğinin görüldüğü, Dosya kapsamındaki tapu kayıtları ve mevcut bilgi ve belgelerden, söz konusu taşınmazın kararlaştırılan süre içerisinde tapuda devrinin yapılmadığı anlaşıldığı, bu nedenle, çeklerin düzenlenmesine esas teşkil eden edim yerine getirilmemiş olup, çeklerin hukuki sebebi ortadan kalktığı, her ne kadar çekler ... şirketine devredilmiş ise de, alacağın dayandığı temel ticari ilişkinin ve bu ilişkinin şarta bağlı olduğunun ... şirketi tarafından bilinebilir durumda olduğu, bu çerçevede, dava konusu çeklerin kayıtsız ve şartsız borç ikrarı niteliğinde olmadığı, taşınmaz devrine bağlı olarak düzenlenmiş olmaları ve bu şartın gerçekleşmemesi nedeniyle bedelsiz kaldıkları görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.6361 sayılı ... kanunu MADDE 9;"(2) ... şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok ... şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.(3) Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla ... şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri ... şirketine karşı ileri süremez; meğerki, ... şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Davacı şirket ile davalı ... Yapı arasında imzalanan █████/2025 tarihli protokol ile ... projesinde 1 adet taşınmazın 35.000.000,00 TL bedelle davacıya satılması karşılığında dava konusu 10 adet toplam 35.000.000,00 TL bedelli çekler verilmiştir.Protokolde dava konusu taşınmazın tapusu devredilmeden çeklerin ciro edilemeyeceği ve tapu devir edilemezse çeklerin karşılıksız kalacağı kararlaştırılmıştır.Davalı ... Yapı tarafından düzenlenen fatura ,davacı şirketin █████/2025 tarihli iade faturasıyla iade edilmiştir.Davacı, dava konusu çeklerin teminat çeki olduğunu iddia etmiş ise de protokolde daire karşılığı verildiğinin yazılı olması teminat için verildiği anlamına gelmeyeceğinden ve ayrıca teminat için verildiğine dair herhangi bir yazılı delil de sunulmadığından davacı bu iddiasını ispatlayamamıştır.Dava konusu çekler davalı ... Yapı şirketine daire alım karşılığı verildiğinden ve davacı tarafından sözleşmenin feshi talep edilmediği için sözleşme halen yürürlükte olduğundan ve davacının, davalı şirketin içinde bulunduğu konkordato/... sürecinde dairesini alma imkanı olduğundan bu davalı yönünden bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.Dava konusu faturalar davalı ... Yapı şirketi tarafından diğer davalı ... şirketine ... sözleşmesi ve alacak bildirim formu düzenlenmek suretiyle 6361 sayılı yasaya uygun olarak temlik edilmiştir.Davalı ... şirketi istihbarat çalışması yaptığını, ... sisteminden faturaların kontrol edilerek mükerrer olmadığının tespit edilmesi üzerine çekleri temlik aldığını savunmuştur.Davacı tarafça ... şirketinin kötü niyetli olduğu iddia edilmiş ise de bu konuda delil sunulmadığından bu iddiasını ıspatlayamamıştır.Davalı ... şirketi yönünden ise, dava 6361 sayılı yasanın 9/3 maddesi uyarınca davacı ile davalı ... Yapı şirketi arasındaki alacağın doğmadığı defi davalı ... şirketine karşı ileri sürülemeyeceğinden ve davalı ... şirketinin dava konusu çekleri bilerek ve kötü niyetli olarak temlik aldığı ıspatlanamadığından bu davalı yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın REDDİNE,2-Dava konusunun % 20'si oranında 7.000.000,00 TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalı ... ... şirketine verilmesine,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 597.712,50 TL (peşin+ tamamlama harcı)'den mahsubu ile artan 596.980,50 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,4-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,5-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,6-Davalılar tarafından yapılan posta, tebligat gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,7-Davalı ... ... A.Ş. yararına ölçümlenen 1.406.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,8-Davalı ... Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti. yararına ölçümlenen 1.406.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,9-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı 2 haftalık yasal süre içerisinde ... açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026Başkan¸E-imzalıdır.Üye¸E-imzalıdır.Üye¸E-imzalıdır.Katip¸E-imzalıdır.