Anahtar kelimeler: Kimyasalları Devirlerinin Anonim Dairece Hükümsüzlüğü Hisse Bozulmuş San Yapı Tic
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.ÖZEL DAİRE KARARI
: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.05.2023 tarihli ve█████████ Esas, █████████ Karar sayılı BOZMA kararıTaraflar arasındaki anonim şirket hisse devirlerinin hükümsüzlüğü ve iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.Karar, davalılar ..., ..., ... ve ..., M. ... vekili, davalı ... S.A. vekili, davalı ... ... Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece bozulmuş, bu karara karşı davacı vekilinin karar düzeltme istemi Özel Dairece reddedilmiştir.Mahkemece birinci bozma ilâmına uyularak verilen ikinci kararda davanın kabulüne karar verilmiştir.Karar, davalı ... Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... S.A. vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... mirasçıları ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece yeniden bozulmuştur.Özel Dairenin ikinci bozma kararına karşı davacı vekili, davalı ... Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... S.A. vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... Mirasçıları ..., ..., ... vekilince karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine Özel Dairece, davalılar vekillerinin tüm karar düzeltme itirazları reddedilmiş, davacı vekilinin sair karar düzeltme talepleri reddedilerek ikinci bozma ilâmına yeni bir bozma gerekçesi eklenmek suretiyle davacı vekilinin karar düzeltme talebi kısmen kabul edilmiştir.Mahkemece, Özel Dairenin tüm bozma gerekçelerine uyularak davanın davalı ..., ..., ..., ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebi ile reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.Bu karar davalı ... S.A. vekili, davalılar ..., ..., ..., ... vekili, davalı ... Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:A. Ön SorunHukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce Özel Daire gönderme kararında, eylemli direnme kararı olarak nitelendirilen son mahkeme kararının bir direnme kararı olarak kabul edilip edilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.B. GerekçeDeğerlendirme1. Anonim şirket hisse devir sözleşmesinin hükümsüzlüğü ile hisselerin iadesi istemli davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.2. Kararın davalılar ..., ..., ... ve ..., M. ... vekili, ... S.A. vekili, ... ... Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece verilen birinci bozma kararında “…mahkemece şirket kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak davacı adına çıkarılmış olan muvakkat ilmuhaberin davalılara teslim edilip edilmediği, devrin şirket pay defterine kaydedilip edilmediği ve birleşme sırasında dikkate alınıp alınmadığı araştırılarak, mülga 6762 sayılı TTK'nın 411. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 416 ve diğer madde hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılarak ve ayrıca davacı tarafından dava konusu devir senedinin sahteliği iddiasının bir kısım davalılar hakkında açılan ceza davasında da ileri sürüldüğü iddia edilmiş olmakla, ceza dosyası tümüyle getirtilerek işbu davadaki sahtelik iddiasının sübutu bakımından ceza mahkemesince verilen kararın kesinleşip kesinleşmediği, kesinleşmişse 6100 sayılı HMK'nın 214. maddesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir…” şeklindeki gerekçeyle Mahkemenin ilk kararı bozulmuş, bu karara dair davacı vekilinin karar düzeltme istemi de Özel Dairece reddedilmiştir.3. Mahkemece birinci bozma ilâmına uyularak verilen kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne, ... Pazarlama Teknik İnş. Yapı Kim. Tur. San. ve Tic. A.Ş'deki davacı hisselerinin davalılardan ... ve ...'e devrine ilişkin 22.01.2007 tarihli “Devir Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin yok hükmünde olduğunun tespiti ile hisse devirlerinin hükümsüzlüğüne, davacının hisselerinin iadesine yönelik işlemler şirket idari işlemleri niteliğinde bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.4. Karar, davalı ... Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... S.A. vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... Mirasçıları ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece verilen ikinci bozma kararında; davalı ... S.A, davalı ... Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş., davalı ..., davalı ... mirasçıları ..., ..., ... yönünden tüm temyiz itirazları reddedildikten sonra “…Dosyaya ibraz edilen 05.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda davacının adına kayıtlı hisselerden 1.440 adedini ...'a, 600 adedini ...'e devredip ortaklıktan ayrıldığı, devralanların da bu hisseleri ... S.A.'ya devrettiği belirtilmiştir. Aynı bilirkişi raporunda diğer davalıların da hisse devralmaları ve hisse devretmelerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Bu davalıların dava konusu 22.01.2007 tarihli hisse devir sözleşmesinin tarafı olmadıkları gibi dosya kapsamında 22.01.2007 tarihli sözleşme ile hisse devralan ... ve ...'in bu hisseleri ... S.A'ya devretmesinden sonra ... S.A'dan hisse devraldıklarına dair bir bilgiye rastlanmamıştır. Bu itibarla davacıya, davalılar ..., ..., ..., ...'a neden husumet yönelttiğinin açıklattırılması, Mahkemenin 17.04.2015 tarih, ███████ E., ████████ K. sayılı kararının davalı ... ...'e 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (7201 sayılı Kanun) 35 inci maddesine göre tebliğinin usulüne uygun olmaması sebebiyle hakkındaki kararın kesinleştiğinden de söz edilemeyeceği nazara alınarak davalılar ..., ..., ..., ...'a husumet yöneltilip yöneltilemeyeceğinin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken anılan davalılar yönünden de yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmamış, kararın davalılar ..., ..., ..., ... yararına bozulmasını gerektirmiştir…” şeklindeki gerekçeyle karar bozulmuştur.5. Anılan bozma kararına karşı davacı vekili, davalı ... Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... S.A. vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... mirasçıları ..., ..., ... vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.6. Özel Dairece davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin sair karar düzeltme istemlerinin reddi sonrası “…Davacı vekili talebinde hisse devirlerinin iptali ile hisselerin müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiş olup Mahkemece hisselerin iadesine yönelik işlemlerin şirket tarafından yerine getirilmesi gereken idari işlem niteliğinde olduğu gerekçesi ile bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de; Mahkemece sadece hisse devirlerinin yok hükmünde olduğunun tespiti ile yetinilerek verilen bu karar infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğundan hükmün bu sebeple de bozulması gerekmiştir.4. Bu itibarla davacı vekilinin bu yöne ilişen karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı ile belirtilen bozma ilamının '' Değerlendirme'' kısmına (3) numaralı bent olarak bu bozma nedeninin de eklenmesine ve ilaveli bu gerekçe ile de Mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir…” şeklindeki gerekçeyle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Özel Dairenin ikinci bozma ilâmına (3) numaralı bendin eklenmesine karar verilmiştir7. Mahkemece, 19.09.2024 tarihli duruşmada verilen ara karar ile bahse konu ikinci bozma ilâmına uyulmuş ve uyma kararı doğrultusunda verilen son kararda; hisse devirlerinin yok hükmünde olduğunun tespit edildiği, bu durumun iptal müessesinden farklı olduğu, mahkemenin yok hükmünde kabul ettiği bir hususta iptal kararı veremeyeceğinden tescil hükmü kuramayacağı, aksi durumda dahi yok hükmünde olduğu kabul edilen hisse devirleri sebebi ile davalılar adına olan hisselerin iptali ve davacı adına tesciline şeklinde hüküm kurulması gerektiği varsayımında devredilen hisselerin karar tarihindeki koşullarına göre uyarlanması, hangi ortağa ne miktarda hisse geçtiğinin tespit edilmesi ve hatta güncel maliklerin de davaya dâhil edilmesi gerektiği, bu gerekçenin direnme mahiyetinde olmadığı, gerekçeli karar ile kısa karar arasında da bir çelişki oluşturmadığı, bir açıklamadan ibaret olduğu, Özel Daire bozma kararlarında böyle bir husus belirtilmediğinden dosya kapsamında buna ilişkin bir araştırma yapılmadığı, Özel Daire tarafından da bu yöne ilişkin bir eksiklik tespit edilmediği, bozmaya uymakla bozma ilâmı dışında herhangi bir araştırma yapılması mümkün olmadığından kararın ticaret sicil müdürlüğüne gönderilmesi dışında kararın infazı hakkında Mahkemece yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı gibi Özel Daire tarafından bu konu hakkında bir husus da belirtilmediği gerekçesiyle davanın davalı ..., ..., ..., ... yönünden pasif husumet yokluğu sebebi ile reddine, davanın diğer davalılar yönünden kabulü ile ... Pazarlama Teknik İnş. Yapı Kim. Tur. San. ve Tic. A.Ş'deki davacı hisselerinin davalılardan ... ve ...'e devrine ilişkin 22.01.2007 tarihli "Devir Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin yok hükmünde olduğunun tespiti ile hisse devirlerinin hükümsüzlüğüne, hükmün infazı için karar kesinleştiğinde Ticaret Sicil Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.8. Karar davalı ... S.A. vekili, davalılar ..., ..., ..., ... vekili, davalı ... Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.9. Bahse konu temyiz istemi üzerine Özel Dairece, “…Dairemizin 14.03.20 24... /5928 E., █████████ K. sayılı ilamında davacı vekili tarafından hisse devirlerinin iptali ile hisselerin müvekkili adına tesciline karar verilmesinin talep edildiği, Mahkemece hisselerin iadesine yönelik işlemlerin şirket tarafından yerine getirilmesi gereken idari işlem niteliğinde olduğu gerekçesi ile bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, Mahkemece sadece hisse devirlerinin yok hükmünde olduğunun tespiti ile yetinilerek verilen bu kararın infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğu, hükmün bu sebeple de bozulması gerektiği belirtilerek, davacı vekilinin bu yöne ilişen karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 03.05.2023 tarihli, █████████ E. ve █████████ K. sayılı bozma ilamının ''Değerlendirme'' kısmına (3) numaralı bent olarak bu bozma nedeninin de eklenmesine ve ilaveli bu gerekçe ile de Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.Her ne kadar Mahkemece muhtelif gerekçelerle Dairemiz bozma ilamına karşı direnilmediği vurgulanmış ise de bozma ilamından önceki hüküm aynen tesis edilmiş olup Mahkeme kararının eylemli direnme mahiyetinde olduğu anlaşılmakla dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.Bu durumda mahkemece verilen son kararın usulüne uygun bir direnme kararı olarak kabul edilip edilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre dosyanın temyiz incelemesi Özel Daireye gönderilmesinin gerekip gerekmediği hususu Genel Kurulun takdirlerine sunulur…” şeklindeki gerekçeyle dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.10. Yapılan bu açıklamalar ışığında yapılan incelemede; Mahkemece 19.09.2024 tarihli duruşmada açıkça Özel Dairenin bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği, gerekçeli kararda da direnme iradesinin bulunmadığının vurgulandığı anlaşılmakla ortada varlığından söz edilebilecek bir direnme kararı bulunmadığı açıktır.11. Hâl böyle olunca, direnme kararı niteliğinde olmayan bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil Özel Daireye aittir.12. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı ... S.A. vekili, davalılar ..., ..., ..., ... vekili, davalı ... Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ve katılma yoluyla davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.