cnc euroya menşeli ahşap kurulumunun makinenin satımdan aşden makinesini garanti

Anahtar kelimeler: Cnc Euroya Menşeli Ahşap Kurulumunun Makinenin Satımdan Aşden Makinesini Garanti

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Ticari satımdan kaynaklanan)

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı .... Şti.'nin davalı ... .... A.Ş.'den █████/2015 tarihinde bir adet yeni ... marka ... menşeli ahşap CNC makinesini 75.000 Euro'ya satın aldığını, makine kurulumunun 23.03.2016 tarihinde tamamlandığını ve garanti süresinin başladığını, makinenin çeşitli nedenlerden dolayı bir çok kez arıza yaptığını ve servis çağrıldığını, son olarak 03.11.2017 tarihinde arızalandığını ve bir daha çalıştırlamadığını, bu tarihte davacının makinenin arızasının giderilmesini talep ettiğini, satıcı firmanın makinenin arızasının giderilmesi için ...'ya götürülmesi gerektiğini belirttiğini, garanti kapsamında tamir edilemediğini ve davalı tarafın makineyi tamir için ...'ya götürülmesini talep ettiğini, makinenin davalı tarafından iade alınmasını, makine bedelinin iade edilmesini ve makinenin arızalandığı 03.11.2017 tarihinden dava tarihine kadar olan dönemde oluşan iş kaybı ve üretim kaybı için tazminat talep ettiğini, satıcı firmanın garanti kapsamında makinenin kurulum tarihinden bir yıl sonra servis hizmeti sunma süresinin dolmasından sonra arızanın çıktığını belirttiğini, zaman aşımından dolayı servis hizmeti sunma borcunun olmadığı gerekçesi ile bu talebin reddedildiğini, bu nedenle dava açma zaruriyeti doğduğunu belirterek, sonuçta sözleşmeden dönülerek satış bedeli karşılığı şimdilik 50.000 TL'nin davalıdan tahsiline, makinenin çalıştırılamamasından kaynaklanan maddi zararlar karşılığı şimdilik 20.000 TL'nin davalıdan tahsiline, tespit ve yargılama giderlenin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkili davalı ile davacı arasındaki hukuki ilişkinin 15.12.2015 tarihli sözleşmeye dayandığını, söz konusu sözleşme kapsamında müvekkilinin davacıya makine satmayı taahhüt ettiğini, müvekkilinin yine davacının da kabulünde olduğu üzere sözleşmedeki makineleri davacıya teslim ederek sözleşmedeki temel borcunu ifa ettiğini, müvekkilinin makinenin kurulumunun yapıldığı tarihten itibaren 12 ay süresince makine ile ilgili davacıya teknik servis hizmeti vermeyi taahhüt ettiğini, davacıya teslim edilen dava konusu makinenin kurulumunun 24.03.2016 tarihinde gerçekleştirildiğini, dolayısıyla müvekkili tarafından davacıya taahhüt edilen teknik servis hizmeti sunma borcunun 24.03.2017 tarihinde sona erdiğini, davacının ileri sürdüğü makine arızasının ise kendi kabulünde olduğu üzere 03.11.2017 tarihinde meydana geldiğini, müvekkilinin 03.11.2017 tarihinde davacıya teknik servis hizmeti sunma borcu bulunmadığını, bu nedenle davacının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddi ile davacının müvekkiline vekalet ücreti ödemesine, bu vekalet ücretinin iadesi talep edilen makinenin gerçek değerine göre tespit edilmesine ve yargılama giderlerinin davacı tarafından karşılanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava konusu makinenin Kayseri ilinde bulunduğu anlaşılmakla; makine üzerinde bizzat Ahşap CNC Mobilya işleme Makinası-ebatlama makinası makineleri konusunda uzman tercihen... Üniversitesi Makina Mühendisliği İş Makineleri öğretim görevlilerinden oluşacak ( 2 öğretim üyesi ile 1 mali müşavir ) üçlü bilirkişi heyeti mağrifetiyle bizzat makina üzerinde keşif yapılarak uyuşmazlık konusunda teknik inceleme yapılmasının istenilmesine, yapılacak incelemede, Ayıp ve gizli ayıp hususlarının servis formları, satış sözleşmelerinin değerlendirilmesine, Keşfen yapılacak incelemede söz konusu makina ile davacı işyerinde kaç işçinin çalıştığı/çalışması gerektiğinin tespitine, Makinanın bozulması halinde ilgili makinada çalışan işçilerin boşta kalıp kalmayacakları veya aynı iş yerinde farklı bir işte çalışıp-çalışamayacakları hususunun değerlendirilmesine, Söz konusu makina ile ne üretildiği, makinanın bozulması halinde üretim kaybı oluşup oluşmadığı, üretim kaybı oluşacak ise bunun tespitinin yapılmasının istenmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları █████/2020 tarihli raporunda özetle: Dava dosyasının inceleme ve değerlendirilmesi neticesinde; Söz konusu makinada 2 işçinin çalışması gerektiği, makinanın bozulması halinde makinada çalışan işçiler boşa çıkmalarından kaynaklı diğer bölümlerde yardımcı eleman olarak çalıştırılabileceği, makinenin çalışmamasından doğan zararın aylık 9.154,2 USD olduğu, ... firmasının standart sözleşmesin de belirtilen 1 yıllık garanti süresi içinde normalden çok fazla (7 defa) makinenin arıza yaptığı, 2 yıllık süre içinde en son çıkan arızayı tamir etmek için üretici firmanın makineyi ...'ya götürme talebi garanti süresi 2 yıl kabul edildiği takdirde, kabul edilemez bir teklif olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Mahkememizin █████/2019 tarihli celsesinde verilen 1,2,3 ve 4 nolu ara kararlarda belirtilen hususlarda ve ayrıca davalı vekilinin rapora karşı yapmış olduğu █████/2020 tarihli itiraz dilekçesinde belirttiği her bir madde açısından ayrıca ve ayrıntılı bir değerlendirme yapılmak suretiyle ek rapor düzenlenmesi için dosyanın önceden seçili bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış oldukları █████/2020 tarihli ek raporunda özetle: Dava dosyasının incelenmesine ve davalı tarafın son itiraz dilekçesine istinaden yapıları değerlendirme neticesinde; Yapıları satış sözleşmesi incelendiğinde garanli süresinin 1 yıl olduğu tespit edilmiş, ve sözleşmenin tacirler arası sözleşme olduğu için garanti süresinin satıcı ile alıcı firma arasında belirlendiği, servis formlarının incelendiğinde bir yıllık süre zarfında 7 defa arıza yaptığı, 3 Kasım 2017 tarihinde çıkan arızada virüsten bahsedildiği servis raporunda görülmüş olup virüsün kaynağı ve çözümü bulunamadığı görülmüştür, bir önceki bilirkişi raporunda da makine çalıştırılmış ve arızalı olduğu bildirilmiş ama sebebi anlaşılamadığı bildirilmiştir. Mahkemenin bilirkişilerden makinedeki arızasının hangi sebepten kaynaklı olduğu konusunda bir görüş talep etmediğinden dolayı arızanın kimden veya neden kaynaklandığı tespit edilememiştir. Lakin arızanın ana kaynağı üretici firma tarafından da tam olarak tespit edilemediği servis formlarından anlaşılmaktadır. Söz konusu makinada 2 işçinin çalışması gerektiği, makinanın bozulması halinde makinada çalışan işçilerin boşa çıkmalarından kaynaklı diğer bölümlere yardımcı eleman olarak çalıştırılabileceği, Makinenin çalışmamasından doğan üretim kaybından kaynaklı zararın 3.11.2017-13.02.2018 dönemi için (3,3 ay) yaklaşık 70.752 TL olacağı (yıllık kanuni faizi % 9 dur) hesaplandığı yönünde mütalaa etmişlerdir.

Dava konusu makinenin Kayseri ilinde bulunduğu anlaşılmakla; Dosyada mevcut bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporların denetime elverişli olmadığı, makine üzerinde bizzat Ahşap CNC Mobilya işleme Makinası-ebatlama makinası makineleri konusunda uzman tercihen Üniversitelerin Makina Mühendisliği İş Makineleri öğretim görevlilerinden oluşacak ( 2 öğretim üyesi ile 1 mali müşavir ) üçlü bilirkişi heyeti mağrifetiyle bizzat makina üzerinde keşif yapılarak uyuşmazlık konusunda teknik inceleme yapılmasının istenilmesine, yapılacak incelemede, Ayıp ve gizli ayıp olup olmadığı, bir ayıp var ise bunun üretimden mi yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususlarının servis formları, satış sözleşmelerinin değerlendirilmesine, Keşfen yapılacak incelemede söz konusu makina ile davacı işyerinde kaç işçinin çalıştığı/çalışması gerektiğinin tespitine, Makinanın bozulması halinde ilgili makinada çalışan işçilerin boşta kalıp kalmayacakları veya aynı iş yerinde farklı bir işte çalışıp-çalışamayacakları hususunun değerlendirilmesine, Söz konusu makina ile ne üretildiği, makinanın bozulması halinde üretim kaybı oluşup oluşmadığı, üretim kaybı oluşacak ise bunun tespitinin yapılmasının istenmesine, karar verilmiş olup, bilirkişiler hazırlamış oldukları █████/2021 tarihli raporunda özetle: Dava konusu ... ... SERİ NOLU makinanın arızanın mekaniksel ve elektriksel olmadığı, programsal (yazılım) olduğu, tespite konu makineye virüs bulaştığı değerlendirilmekle birlikte bu hususta sorumluluğun sistemin güvenliğini alamayan işletmecide olacağından, davalı satıcı firmaya sorumluluk yüklenemeyeceği ve davacı zararının temini için makine bedeli ve üretim kayıpları üzerine herhangi bir hesaplama yapılamayacağı, söz konusu makinede gizli ayıbın varlığı hususunda, yazılım mühendisi ve CNC makineleri üzerinde virüsten kaynaklı arızalar hususunda uzmanlığı olan teknik bilirkişinin raporu sonucunda, virüsün varlığının tespiti halinde gizli ayıbın olup olmadığı durumunun ortaya çıkacağı, virüsün tespiti halinde kullanıcı hatasından kaynaklı arızanın olduğu sonucunca varılacağı, tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporlarının HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, █████/2021 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede; Davacının satın almış olduğu ... marka Mobilya üretiminde kullanılan CNC Makinesinin arızalanması üzerine davalı firmaya başvuruda bulunduğu, ancak makinenin ...'ya götürülerek tamir edileceğinden bahisle, taleplerinin reddedildiği gerekçesi ile mahkememizde Borçlar Kanunu'nun 227. Maddesi gereğince sözleşmeden dönme hakkını kullanarak makinenin bedelinin iadesi talepli dava ikame ettiği, her ne kadar mahkememizce, Makine Mühendisi ve Bağımsız Denetçi'den oluşan bilirkişi heyetinden, █████/2020 tarihli kök rapor ve █████/2021 tarihli ek rapor aldırılmış ise de, söz konusu raporların denetime elverişli olmadığı kanaatine varıldığından, Mobilya İşleme Konuları konusunda uzman bilirkişi heyetinin yeniden bir rapor aldırıldığı █████/2021 tarihli, denetime elverişli bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, dava konusu makinede meydana gelen arızanın mekaniksel ve elektriksel olmadığı, programsal yani yazılımdan kaynaklandığı, davaya konu makineye virüs bulaştığı, bu hususta ki sorumluluğun sistemin güvenliğini alamayan davacıda olduğu, davalı satıcı firmaya sorumluluk yüklenemeyeceği anlaşıldığından " gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; keşfi yapan bilirkişilerin uzmanlık alanları dışında yorum yaptığını, bilirkişi heyetinin müvekkilinin zarar ve ziyanını hesaplaması gerektiğini, konusunda uzman yazılım mühendisi, CNC makinalar üzerinde ihtisası bulunan uzman teknik bilirkişi ile yeniden keşif yapılarak rapor alınması taleplerini mahkemenin değerlendirmediğini, servis raporunda ...'ya bağlanıldığının belirtildiğini, bağlantı sırasında ...'dan veya internet üzerinden virüs bulaşmasının mümkün olduğunu, servis yetkilisinin müdahalesi sırasında da virüs bulaşabileceğini, virüs konusunda uzman bilgisayar yazılım ve elektronik mühendisleri tarafından virüsün olup olmadığı var ise ne zaman ve nasıl bulaştığının tespiti gerekirken bu konuda uzman olmayan bilirkişilerin kanaati doğrultusunda karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TBK'nın 227.maddesi uyarınca, ticari satım konusu satılanın ayıplı olması nedeniyle satımın feshi, satım bedelinin tahsili ile maddi zararların tazmini istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İki adet makinenin davalı tarafından davacıya satım ve kurulumuna ilişkin taralar arasında 09.11.2015 tarihli satım sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşmenin 8.1. maddesinde 12 ay bedelsiz garanti süresi öngürülmüştür. Taraflar arasında, ticari satımın gerçekleştirilmiş olduğu hususunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davalı tarafından CNC makinesinin davacıya satılarak teslim edildiği sabittir. Uyuşmazlık satım konusu emtiada ayıp bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa bu ayıptan satıcının sorumlu olup olmadığı, ayıbın niteliği ve bu niteliğine göre ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, oluşan zararın miktarı, bu miktardan davalının sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.Davacı, satım sözleşmesi kapsamında davalıdan temin ederek aldığı emtiada ayıp bulunduğunu ileri sürerek Kayseri Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ D.iş sayılı dosyasında delil tespiti istemiştir. Delil tespiti ekinde davacının davalıdan ürün satın aldığına ilişkin fatura yer almaktadır. Mahkemece alınan 27.12.2017 tarihli tespit raporunda, makine mühendisi bilirkişi tarafından menşei ... olan CNC makinesinin arızalı olduğu, çalışmadığı ve çalışmadığı her gün için üretim kaybının 4.922,70 TL olacağı belirlenmiştir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu ... ... SERİ NOLU makinanın arızanın mekaniksel ve elektriksel olmadığı, programsal (yazılım) olduğu, tespite konu makineye virüs bulaştığı değerlendirilmekle birlikte bu hususta sorumluluğun sistemin güvenliğini alamayan işletmecide olacağından, davalı satıcı firmaya sorumluluk yüklenemeyeceği ve davacı zararının temini için makine bedeli ve üretim kayıpları üzerine herhangi bir hesaplama yapılamayacağı, söz konusu makinede gizli ayıbın varlığı hususunda, yazılım mühendisi ve CNC makineleri üzerinde virüsten kaynaklı arızalar hususunda uzmanlığı olan teknik bilirkişinin raporu sonucunda, virüsün varlığının tespiti halinde gizli ayıbın olup olmadığı durumunun ortaya çıkacağı, virüsün tespiti halinde kullanıcı hatasından kaynaklı arızanın olduğu sonucunca varılacağı, tespit edilmiştir.Satım sözleşmesinden kaynaklanan satıcının sorumluluğu TTK'nın 23 ile TBK'nın 207 vd. maddelerinde ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Davalı ister kendi imal etsin, isterse başka bir imalatçıdan satın alarak mal satmış olsun, sattığı maldaki ayıp ve kusurlardan dolayı sorumludur. Bir emtianın alıcısının satıcının yanı sıra imalatçıya başvurma hakkının bulunması, satıcıya başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. TBK'nın 219. maddesinde satıcının ayıptan sorumluluğu düzenlenmiştir. Satım sözleşmesine ilişkin hükümler ile TBK'nın 112. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde borçlunun, kendisine hiç bir kusurun yüklenmeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan kaynaklanan zararlarını karşılamakla yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. Raporda, arızanın mekaniksel ve elektriksel olmadığı, programsal (yazılım) olduğu, tespite konu makineye virüs bulaştığı değerlendirilmekle birlikte bu hususta sorumluluğun sistemin güvenliğini alamayan işletmecide olacağından, davalı satıcı firmaya sorumluluk yüklenemeyeceği söz konusu makinede gizli ayıbın varlığı hususunda, yazılım mühendisi ve CNC makineleri üzerinde virüsten kaynaklı arızalar hususunda uzmanlığı olan teknik bilirkişinin raporu sonucunda, virüsün varlığının tespiti halinde kullanıcı hatasından kaynaklı arızanın olduğu sonucuna varılacağı tespitine yer verilmiştir. Davacının bu davadaki sözleşmenin feshi ile satım bedelinin iadesi, satılandaki ayıp nedeniyle uğranılan zararların tazmini talepleri, emtiadaki ayıba ve ayıbın niteliği ile bu ayıptan satıcının sorumlu olup olmadığının belirlenmesine bağlıdır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken; CNC makinası üzerine keşif yapılması için talimat yazıp, heyete makine mühendisi bilirkişilerden biri yerine yazılım mühendisi bilirkişi ekleyerek ek rapor alıp, virüsten kaynaklı arızanın bulunup bulunmadığı, bulunması hâlinde virüsün kullanıcı hatasından mı üretim hatasından mı kaynaklandığını tespit edip sonuca göre gerekirse makine bedeli ile üretim kaybı ve iş kaybına yönelik hesaplama yaptırmaktır.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yukarıdaki açıklamalar ışığında yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR

:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına,

2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

4-Kaldırılan kararın icrasıyla ilgili olarak İİK'nın 36. maddesi uyarınca yatırılan teminatların, yatıran taraflara iadesine,

5-Yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, yeniden vrilecek hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine dair;

HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 09.04.2026