Anahtar kelimeler: Yazildiği Başkan Kambiyo Katip Devri Hisse Menfi Senetlerinden Üye Ankara
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ █████████ Esas ████████ Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO
: █████████KARAR NO
: ████████TÜRK MİLLETİ ADINAKARARBAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ
: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2023NUMARASI
: ████████ Esas ████████ KararDAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Alacak (Hisse Devri Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Taraflar arasındaki menfi tespit , alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle asıl davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.DAVADavacılar vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...ün, davalıların ... Petrol Kuyumculuk Inşaat Turizm Gida Sanayi ve Ticaret Limited Şirketindeki paylarının tamamını (4000 pay) Ankara 54. Noterliğinin █████/2017 tarih ve 12031 y. nolu ve aynı noterliğin █████/2018 tarih ve 31967 y. sayılı "Limited Şirket Pay Devri Sözleşmeleri" ile devir aldığını, hisselerin toplam devir bedellerinin 4.050.000 TL olduğunu, hisse devir sözleşmesinin 4.3. maddesine göre satıcılar, şirketin hisselerinin devir tarihlerinden önceki her türlü borçlarından kendilerinin sorumlu olacağını kabul ve taahhüt ettiklerini, müvekkilinin hisse satış bedeline toplam 2.800.000 TL nakit ödeme yaptığını , ayrıca protokolün 4.3. maddesi gereğince devir tarihinden önceki döneme ait şirket borçlarından 2.579,925,17 TL’ lik vergi, sigorta primi, işçi alacakları, petrol borcu gibi ödemeleri yaptığını, bu ödemelerin dışında henüz davası bitmemiş olan işçi alacaklarının da olduğunu, yine müvekkilinin şirketin %75 payını devir aldıktan sonra, kalan % 25 hisse sahibi davalı ... ile şirketi faal hale getirmeyi kararlaştırdıklarını, bu kapsamda şirkete ait akaryakıt istasyonunu faal hale getirmek için inşaat faaliyetlerini başlattıklarını, müvekkilinin yaklaşık 2.000,000,00 TL harcama yaptığını, bu harcamaların payına isabet eden kısmına katılması gerekirken hiç katkı sağlamadığını bu nedenle çıkan ihtilaf sonucu davalının kalan % 25 payını 1.600.000,00 TL bedelle müvekkilinin almak zorunda kaldığını, yapılan anlaşmaya göre davalı ... Geçicinin % 25 lik payına karşılık gelen ve sorumlu olduğu harcamalar için şimdilik 5.000 TL’nin davalı ...'den alınarak avans faizi ile birlikte müvekkili ...'e ödenmesini ve müvekkilinin, hisseler bedeli olan 4.050.000 TL sine karşılık 2.800.000 TL nakit+ 2.579,925,17 TL de çeşitli borçlar olmak üzere toplam 5.379.925,17 TL ödeme yaptığını, halen geçmiş döneme ait borçların çıktığını ve bunların da ödendiğini, müvekkili ...'ün hisse bedellerine karşılık fazladan ödemiş olduğu 1.329.925,17 TL’nin avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödemesine , ayrıca davalılardan ..., amcası tarafından yapılandırılan kamu borçlarının ödenmesinin teminatı olarak almış oldukları 250.000 TL bedelli senedi müvekkili aleyhinde Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün █████████ sayılı takip dosyasında takibe koyduklarını, oysa ki teminatını teşkil ettiği vergi vs yerine getirildiğinden bedelsiz kalan senetten doğan bir borcunun bulunmadığının tespitiyle takibin iptaline, davalı ...'nin kötü niyetli olmasından dolayı %20 'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davacılar vekili birleşen davada dava dilekçesinde özetle; davalı ... ve ...'un davacı şirkette pay sahibi oldukları ,diğer davalının ise yönetici olduğu döneme ilişkin, ödenmeyen işçilik alacakları için Ankara İş Mahkemelerinde açılan davalar neticesinde verilen ilamların icrası üzerine , müvekkili tarafından müteselsil sorumlu sıfatıyla ödenmesi nedeniyle, şimdilik 1.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAPAsıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusunu oluşturan kambiyo senedinin davacılar tarafından davalı ... lehine keşide edildiğini, bu doğrultuda ... açısından davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, borcun kaynağını oluşturan kambiyo senedinin davalı müvekkil ... tarafından nakit borç sebebiyle verildiğini, taraflar arasında akdedilen Hisse Devir Sözleşmesinden anlaşılacağı üzere ... Petr. Kuy. Inş. Turz. Gida San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen istasyon (benzinlik) ile ilgili yapılan harcamalara müvekkillerin katkıda bulunacağına dair bir hüküm bulunmadığını, akaryakıt istasyonu ile ilgili yapılan ödemelerinde gerçeklerle bağdaşmadığını belirterek, davanın müvekkil ... açısından husumet yönünden, diğer müvekkil davalılar yönünden esastan reddine, davacılar aleyhine %20' den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.Birleşen davada davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın derdestlik nedeniyle öncelikle usulden reddinin gerektiğini, söz konusu borç kamu alacağı değil de özel hukuk ilişkisine dayalı bir borç ise bu borçtan ortak sorumlu olamayacağını, müvekkillerinin davacıdan toplam 4.000.000,00 TL- 5.000.000,00 TL civarında alacaklarının bulunduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece asıl dava yönünden ; davacıların borçlusu olduğu 250.000,00 TL bedelli takip konusu edilen senet metnin de ihdas nedeninin " Nakten " yazıldığı görülmekle , teminat amaçlı verildiği iddiasının davacı tarafından kanıtlanması nedeniyle davacının menfi tespit isteminin reddine,Yine asıl dosyada ,davalı ... ile █████/2017 tarihi sonrası ortak oldukları dönemde şirkete ait akaryakıt istasyonunun faaliyete geçirilmesi için davacı ...'un yaptığı inşaat vs işler için yaklaşık 2.000.000 TL lik ödemenin anlaşmalarına göre 1/4 payı nedeniyle payı oranında ... da sorumlu olduğu belirtilerek payına düşenin tahsili talep edilmiş ise de , ticari defter ve kayıtlarda bu yatırımların şirket kaynaklarından karşılandığı , ...'nün şirket için bu miktar harcamayı yaptığınına ilişin bilgi ve belge mevcut olmadığı , yine ...' un son 1000 payını devri sırasında da bu yönde bir anlaşma vs hükümde bulunmadığı nazara alınarak bu kalem alacağı talep edemeyeceğinden reddine,Ayrıca davacı ...'un █████/2017 tarihli hisse devir anlaşmasında önce adi yazılı şekilde yapılan hisse devir sözleşmesi 4.3. maddesi gereğince şirketin devir tarihinden önce doğan ve yapıladırılan SGK ve Vergi borçlarının davacı ... tarafından ödendiğine ilişkin iddiasının ispatı yönünden , her bir ödeme yönünde iddiasının somutlaştırması ve de vergi ve SGK vb ödemeler yönünden borcun doğma nedeni ve tarihlerinin gösterir belgeler ile üçüncü kişilere yapılan ödemler yönünden borcun doğuma nedeni ve tarihini gösterir bilgi ve belgeleri sunulamadığı , bu davasında ispat yükünü yerine getirmediğinden bu talebinin de reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİDavacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının asıl dava yönünden verilen hükmünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl dava yönünden kararı istinaf ettiklerini, davalı ...'nin dava konusu şirketin inşaat faaliyetlerine yönelik harcamalarına 1/4 oranında katılması gerektiğini, Şirketin amacını gerçekleştirebilmesi için gerekli olan söz konusu inşaat faaliyetlerinin 6102 sayılı TTK 606. madde anlamında yan edim yükümlülüğü olup, Davalının TTK hükümleri ile üzerine yüklenen yan edim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle, █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere; müvekkili tarafından demirbaş alımları ve akaryakıt ekipman alımları için yapılan harcamalara, davalı ...'nin 1/4 payı oranında katılması gerekmekteyken davanın reddine karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,Dava konusu senedin teminat senedi olduğunu , senedin tanzim edildiği gün davacıdan 1.600.000 TL alan davalıların aynı gün davacıya 250.000 TL vermesinin mümkün olmayıp, hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,Davacı yana █████/2022 tarihli duruşmada 2 haftalık süre verilmiş ise de kesin sürenin sonuçlarının açıklanmadığını, buna rağmen █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunduğu ödeme belgeleri hukuka aykırı olarak dikkate alınmadan eksik inceleme sonucu karar verildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİDava, asıl dosyada; hisse devir sözleşmesi gereğince hisse bedelinden fazla ödenen bedelin istirdatı ve teminat olarak verildiği iddia olunan bonodan dolayı davalı ... Geçiciye borçlu olunmadığın tespiti ile davacı şirketin faal hale getirilmesi için yapılan inşaat faaliyeti harcamalardan davalı ... nın %25 payına düşenin miktarın tahsili istemine ilişkindir.6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;Dosya kapsamında yer alan Ankara 54. Noterliği'nin █████/2017 tarih ve 12031 yevmiye numaralı ve aynı noterliğin █████/2018 tarih ve 31967 yevmiye numaralı "Limited Şirket Pay Devri Sözleşmeleri" incelendiğinde; █████/2017 tarihinde ...ndeki davalı ... .... Payını (3.000 pay) , █████/2018 tarihinde davalı ...'nın 1.000 payını devralarak , ( davalılara ait ... Petrol Kuyumculuk Inşaat Turizm Gida Sanayi ve Ticaret Limited Şirketindeki payların %75 ni █████/2017 tarihinde, %25 ni de █████/2018 tarihinde) şirketin tek ortağı haline geldiği anlaşılmıştır.Davacı ile davalılar ... ve ... arasında tanzim olunan bila tarihli hisse devir sözleşmesinin ''Satıcıların Beyan ve Taahhütleri'' başlıklı 4.3. maddesinde ''Alıcının hisseler ve satıcıların işbu sözleşmedeki diğer beyan, taahhüt ve yükümlülükleri ile ilgili olarak maruz kalabileceği ve devir tarihinden önceki döneme ait olan vergi daireleri ve adli makamlar ve benzeri resmi merciler de dâhil ve fakat bunlarla sınırlı olmayan üçüncü kişilerden doğabilecek her türlü taleplerinkendilerine ait olduğunu, alıcının bu tip talepler karşısında ödemek durumunda kalacağı tüm miktarları herhangi bir mahkeme kararına gerek kalmaksızın, alıcının ilk yazılı talebi üzerine derhal ve eksiksiz olarak alıcıya ödeyeceklerini, buna ilişkin bütün defilerinden ve itirazlarından peşinen, feragat etmiş olduklarını gayrikabili rücu olarak kabul, beyan ve taahhüt ederler.'' hükmüne yer verildiği görülmüştür.Davacı yan davalı şirketin hisse devir bedeli olarak 4.500.000 TL kararlaştırıldığını, davacının hisse satış bedeli olarak toplam 2.800.000 TL nakit ödeme yaptığını , ayrıca protokolün 4.3. maddesi gereğince devir tarihinden önceki döneme ait şirket borçlarından 2.579,925,17 TL’ lik vergi, sigorta primi, işçi alacakları, petrol borcu gibi ödemeleri yaptığını bildirerek hisse devrinden dolayı fazladan ödenen bedelin istirdadını, davalı ... ile ortaklık ilişkisi içerisinde bir kısım borçların ortak tarafından ödendiği, davalı ortağın borç ödemesi yapmadığı gerekçesiyle ortağın payına düşecek borç katılım suretiyle davalıdan tahsili ve Ankara 2. İcra Müdürlüğünün █████████ esas sayılı takip dosyasına konu senedin teminat senedi olduğu gerekçesi ile İİK 72.maddesine dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti talep etmiş, (davacı yanca her ne kadar asıl dava dilekçesinin netice-i talep kısmında davalı ... yönünden alacak talebi tekrar edilmemiş ise de , dava dilekçesi içeriğinde söz konusu talebin yer aldığı ve mahkemece ön inceleme celsesinde uyuşmazlığın tespitinde bu talebe de yer verildiği tespit edilmiştir) mahkemece davacının her üç talebi yönünden ayrı ayrı eksik harcın tamamlandığı görülmüştür.Dava konusu Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün █████████ esas sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; alacaklı ...'nin, borçlular ... - ... Petrol Kuym.İnş.Turz.Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine █████/2018 düzenleme, █████/2018 vade tarihli kambiyo senedine bağlı 250.000,00 TL asıl alacak ve 13.561,64 TL işlemiş faiz ve ferilerinin tahsili için █████/2019 tarihinde kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu takip başlatmıştır.Yargılama aşamasında █████/2021 tarihli rapora taraf itirazları üzerine mahkemece yeni bilirkişi heyetinden alınan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda , davacı tarafça Vergi, SGK vb. ödemeleri yönünden borcun tahakkuk ve ödeme tarihlerini gösterir belgelerle, üçüncü kişilere yapılan ödemeler yönünden borcun doğma nedeni ve ödeme tarihlerini gösterir belgelerle, ibrazı halinde inceleme yapılabileceğinin bildirildiği, Mahkemece davacı vekiline █████/2022 tarihli celsede ilgili belgeleri sunması için süre verildiği , ayrıca SGK ve Vergi Dairesi nezninde araştırmalar yapıldıktan sonra alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda , davacının toplam 2.579.925,17 TL ödeme yaptığı iddiasında, dosya kapsamı ile sınırlı incelemede aktarılan mali inceleme raporu ve eklerinde sunulan kayıtlarla sabit olduğu üzere,109.113,90 TL vergi ve SGK vb. Devlet yükümlülüğü ödemeleri,641.833,32 TL ... ödemesi yapıldığı, davacı kabulüne göre hisse devir bedeli 4.050.000,00 TL, davacılar kabulüne göre yapılan ödemeler toplamı (2.800.000,00 + 109.113,90 + 641.833,32 =) 3.550.947,22 TL olmakta olup, yapılan yatırımlar ve teminat senedi yönünden takdirin Mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Kanunda aksi öngörülmedikçe kural olarak herkes iddiasını ispatla yükümlüdür. HMK'nın 190. maddesi gereği "ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Bu açıklamalar ışığında davacı tarafın istinaf itirazları değerlendirildiğinde;Davacı tarafça davalı ...'nin dava konusu şirketin inşaat faaliyetlerine yönelik harcamalarına 1/4 oranında katılması gerektiği, şirketin amacını gerçekleştirebilmesi için gerekli olan söz konusu inşaat faaliyetlerinin 6102 sayılı TTK 606. madde anlamında yan edim yükümlülüğü olduğu ileri sürülmüş ise de ,6102 sayılı TTK'nun ''Yan edim yükümlülüğü '' başlıklı 606 maddesi uyarınca, '' (1) Şirket sözleşmesiyle, şirketin işletme konusunun gerçekleşmesine hizmet edebilecek yan edim yükümlülükleri öngörülebilir. (2) Bir esas sermaye payına bağlı yan edim yükümlülüklerinin konusu, kapsamı, koşulları ve diğer önemli noktalar şirket sözleşmesinde belirtilir. Ayrıntıyı gerektiren konular genel kurul düzenlemesine bırakılabilir. (3) Şirket sözleşmesinde açıkça belirtilmiş bir karşılığı veya uygun bir karşılığı bulunmayan ve özkaynak ihtiyacını karşılamaya hizmet eden nakdî ve ayni edim yükümlülükleri, ek ödeme yükümlülüğüne ilişkin hükümlere tâbîdir.'' şeklinde hükmün mevcut olduğu, davacı yanca davalı şirketin devrine ilişkin sözleşmede davacı şirket ... Petr. Kuy. Inş. Turz. Gida San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen istasyon (benzinlik) ile ilgili yapılan harcamalara diğer ortak davalı ...'nin katkıda bulunacağına dairbir hükme rastlanmadığı gibi böyle bir sözleşme hükmünün de davacı yanca ispat edilemediği anlaşılmakla , davacının bu yöndeki istinaf itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.Yine davacının dava konusu senedin teminat senedi olduğuna ilişkin istinaf itirazı irdelendiğinde , davalı ...adına █████/2018 düzenleme tarihli ve █████/2018 ödeme tarihli 250.000,00 TL bedelli emremuharrer senede şirket kayıtlarında yer almadığı, takibe konu bono metninde bononun teminat amacıyla düzenlendiğine ilişkin bir kaydın olmadığı, taraflar arasındaki teminat sözleşmesi ve konusunun gösterilmediği, senedin teminat olduğuna ilişkin yazılı belge sunulmadığı anlaşıldığından, davacının teminat senedi iddiasının mahkemece reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.Ayrıca, davacı yan kendilerine █████/2022 tarihli duruşmada 2 haftalık süre verilmiş ise de kesin sürenin sonuçlarının açıklanmadığını, buna rağmen █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunduğu ödeme belgeleri hukuka aykırı olarak dikkate alınmadan eksik inceleme sonucu karar verildiğini iddia ederek istinafa gelmiştir.Davacı tarafça her ne kadar taraflarına kesin sürenin açıklanmadığı ileri sürülmüş ise de , buna rağmen █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde ödeme belgelerini sunduğunu beyan etmesi karşısında , bu istinaf itirazının sonuca etkisi olmayacağı görülmüştür.Davacı yan her ne kadar █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunduğu ödeme belgeleri hukuka aykırı olarak dikkate alınmadan eksik inceleme sonucu karar verildiği iddia edilmiş ise de , Dairemizce █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ve eki (170) sayfa belge incelendiğinde, sunulan tüm belgelerin Vergi, SGK , işcilik ödemeleri ile ... 'a █████/2019 tarihinde yapılan 50.000 TL ile █████/2018 tarihinde yapılan 100.000 TL ödemeye ilişkin olduğu, bahsi geçen Vergi, SGK , işcilik ödemelerinin bilirkişi tarafınan davacı şirketin ticari defterleri esas alınarak incelendiği ve 109.113,90 TL vergi ve SGK vb. Devlet yükümlülüğü ödemeleri yapıldığının tespit edildiği , yine 641.833,32 TL ... ödemesi yapıldığının şirket ticari defterlerinde yazılı olduğu , bu ödemeler dışında davacının █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunduğu belgelerin hisse devrini aşan fazla ödemeyi ispatlar mahiyette ve miktarda olmadığı , davacı yanca hisse devrini aşan ödeme yapıldığını ispat edemediği anlaşılmakla , mahkemece davacının bu talebin de reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin asıl dosyada davacıların davalarının reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Davacıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026Başkan- ... Üye - ... Üye -... Zabıt Katibi -...... ... ... ...