amb davamenfi kargonun paketi girildiğini lehtarının kargo evraktan tevzi tahrip

Anahtar kelimeler: Amb Davamenfi Kargonun Paketi Girildiğini Lehtarının Kargo Evraktan Tevzi Tahrip

T.C.

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2024

KARAR TARİHİ

:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; ... ...'a ait; ... ve ... numaralı çeklerin lehtarının müvekkili olduğunu, ilgili çeklerin müvekkili adına ... Amb. İnş. Şirketi tarafından ... Kargo aracılığıyla teslim edilmek üzere İstanbul ... ... şubesine gönderildiği, ilgili kargonun █████/2023 tarihinde müvekkili firmaya teslim edilememiş gibi sisteme bilgi girildiğini, taraflarınca kargo paketi açıldığında çeklerin kargo içinde bulunamadığını ve kargonun tahrip edildiğini fark ettiklerini, bu nedenle durumun tutanak altına alındığını ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduklarını, akabinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyası ile çek zayi davası açtıklarını ve çeklere ödeme yasağı konulduğunu, ilerleyen zamanlarda ... Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... D. İş dosyası ile ihtiyati haciz kararı verildiği öğrendiklerini, söz konusu hacze itiraz ettiklerini ancak ticari faaliyetlerin sürdürülebilmesi amacıyla taraflarınca ödeme yapıldığını, itirazla ilgili yargılamanın devam ettiğini, ihtiyati haciz dosyasında yapılan incelemede çek üzerinde davalıların cirolarının görüldüğünü, ciroda bulunan imza ve kaşenin müvekkiline ait olmadığını, son olarak müvekkilinin ticari faaliyetlerinin zedelenme ihtimaline karşı ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini iddia ederek; davanın ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulünü, müvekkilinin borçsuz olduğunun tespitini, müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 216.852,24-TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalılar davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz; Davacı vekilinin dava dilekçesinde ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep ettiği, mahkememizin █████/2024 tarihli gerekçeli ara kararı ile ihtiyati haciz talebinin reddi ile ihtiyati tedbir talebinin 43.370,44‬-TL teminat şartı ile kısmen kabulüne karar verildiği, davacı vekilinin █████/2024 tarihli dilekçesi ile mahkememizin; █████/2024 tarihli ara kararına karşı istinaf başvuru dilekçesi sunduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin; █████/2024 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı ile davacı vekilinin başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı ... Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından borçlular aleyhine 150.000,00-TL asıl alacak, 15.000,00-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 165.000,00-TL borcun ödenmesi amacıyla █████/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin; █████/2023 tarih, 2023/... D.İş ve 2023/... Karar sayılı ihtiyati haciz kararı ile takibin kesinleştiği görülmüştür.

Mahkememizin █████/2025 Tarihli Duruşmasında Davalı Şirket Temsilcisi ...'un Dinlenildiği, Beyanında; "Dava konusu her iki çek keşideci ... tarafından bize keşide edilip gönderilmiştir, çekler bize gelmeden ...'da kargoya verildikten sonra kaybolmuştur, kaybolduktan sonra sahte imza ve kaşe ile çekler tedavüle sokulmuştur, ... ilçesinde ... Mah. diye bir yer bulunmamaktadır, bu kaşenin sahte olduğu gösterir, imza ise bana ait değildir, çek tarafımıza gönderilirken kargoda çalınmış ve paket bantlanmış şekilde elimize boş olarak teslim edilmiştir, şirkette A1 grubu imza yetkisine sahip tek kişi benim, diğer temsilcilerin imza yetkileri birlikte imza şeklinde sınırlandırılmıştır, 2023 yılına ait imza asılları; ..., ... Bankası, ... Bankası'ndan celp edilebilir, 2024 yılında sermaye artışı için genel kurul toplandı, burada imzamız bulunmaktadır, Petrol İş Sendikası ile olan sözleşme görüşmelerinden işveren temsilcisi olarak imzam bulunmaktadır, 2022 yılında ... Tapu Müdürlüğü'nde ipotek için imza vermiştim, bunlar celp edilebilir, bana sorduğunuz ... şirkette şöfor olarak çalışmaktadır ve kargoyu teslim almış olabilir, kargo boş çıkınca şirkette kendi içimizde bir tutanak tutmuştuk, kargoda tutanak tutmadık" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mali Müşavir Bilirkişinin █████/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı tarafından ibraz edilen dava konusu, 2023 yılına ait e- defterlerin e-

defter beratlarının zamanında oluşturulduğu envanter defterinin açılış noter tasdikininsüresinde yaptırıldığı, davacının ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,

dava konusu çeklere dair davacının ticari defterlerinde kayıt olmadığı, davacının defterlerinde çeklere dair kayıt olmamasının çeklerin davacının eline geçmeden kayboluş olabileceği yönünde değerlendirildiği,

dosyaya sunulu Ba Bs formlarına göre Davalı 3. ... Rek.

İnş. Ltd. Şti. ile davalı 4. Ciranta ... Dış Tic. Ltd.Şti.’nin arasında ticari ilişki olduğu teswpit edilmiş olmakla 3. Ve 4. Cirantaların iyi niyetli yasal hamil olabileceği,

ancak; davacıdan sonraki ciranta olan ... Tekstil İnşaat Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti.’nin Ba formu ve davacının Bs formu incelendiğinde davacı çek lehddarı ile davalı dışı ... Tekstil arasında ticari ilişki olmadığı, dolayısı ile davacıdan sonra ciro silsilesinin kopuk olduğundan davalı ... Tekstil İnşaat Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti'nin iyi niyetli yasal hamil olamayacağı" görüş ve kanaatine varılmıştır.

Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi'nin █████/2026 Tarihli Raporunda Özetle; "6.1. Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çeklerin arka yüzlerinde "...." kaşe izleri üzerine atılı 1. ciro imzaları ile ...'un mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-.... İcra Dairesi'nin 2023/... sayılı icra dosyası

-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... D. İş sayılı dosyası

-.... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... esas sayılı dosyası

-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... esas sayılı dosyası

-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyası

-Davacı vekili tarafından sunulan;

-... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalı ... Reklam İnşaat Danışmanlık Ltd. Şti'nin ticaret sicil kayıtlarını içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait BA/BS formlarının içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı ... Tekstil Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti'ye ait BA/BS formlarının içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı ... Reklam İnşaat Danışmanlık Ltd. Şti'ye ait BA/BS formlarının içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti'ye ait BA/BS formlarının içerir müzekkere cevabı

-İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davacının ticaret sicil kayıtlarını içerir müzekkere cevabı

-... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen ... İnşaat Otomotiv İth. İht. San. Ve Tic Ltd. Şti'nin ticaret sicil kayıtlarını içerir müzekkere cevabı

-... Dairesi Müdürlüğü'nden gelen ... İnşaat Otomotiv İth. İht. San. Ve Tic Ltd. Şti'nin BA/BS formlarının içerir müzekkere cevabı

-... A.Ş'den gelen dava konusu kargo gönderisine ilişkin bilgileri içerir müzekkere cevabı

-...'un tatbike medar ıslak imzasının içerir bir kısım evrak asılları

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Bilirkişi raporu

-Adli Tıp Kurumu raporu

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rıza hilafına elden çıkan çeklerden dolayı davalılara borçlu olunmadığının tespiti, ödenen bedelin iadesi ve çeklerin istirdatı istemine ilişkindir.

.... İcra Dairesi'nin 2023/... E. numaralı takip dosyasına konu edilen ... Şubesine ait; ... seri numaralı, █████/2023 tarihli, 75.000,00-TL bedelli ve ... Şubesine ait; ... seri numaralı, █████/2023 tarihli, 75.000,00-TL bedelli çeklerde keşideci ... Şirketi, lehtar davacı ... şirketi, diğer cirantalar sırasıyla ..., ... ve ... şirketleridir. Her iki çek de davalı ... şirketi tarafından bankaya ibraz edilmiş ve sonrasında kambiyo takibine konu edilmiştir. Davacı, lehtar olarak bulunduğu çeklerdeki ilk cironun kendisine ait olmadığını, imzanın yetkili temsilcinin eli ürünü olmadığını, kendilerine gönderilen çeklerin kargo paketi açıldığında paket içinde bulunamadığını ve kargonun tahrip edildiğini, böylelikle rıza hilafına elden çıkan davalılarca ele geçirilerek takibe konu edildiğini belirtmiş, çeklerden dolayı menfi tespit, yatırılan bedelin ve çeklerin istirdatı talebinde bulunmuştur.

Dava konusu kambiyo senedi niteliğindeki çekler kanunen emre yazılı olup ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile devredilebilecektir. İmza sahteliği senetteki taahhüdün hükümsüzlüğüne yönelik defi niteliğinde olup imzanın iddiayı ileri sürene isnat edilememesi, herkese karşı mutlak defi olarak ileri sürülmesini mümkün kılar. İmza incelemesi yapılan çeklerdeki imzanın, ilan edilen ticaret sicil gazetesi, iç yönergeye göre sadece şirketin ticari temsilcisi tarafından imza edilmesi halinde geçerli bir ciro niteliğinde olacağı anlaşılmış, bu temsilci nezdinde imzalar toplanmış ve alınan ATK raporuna göre imzaların yetkili temsilciye ait olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda davacının mutlak defisinin herkese karşı ileri sürülüp sonuç doğuracağı, taahhüt geçersizliğinin davacıyı bağlamayacağı, kargo gönderisinin alıcı ve gönderici bilgilerinin davacının iddia ettiği gibi olduğu, alınan mali rapora göre keşideci ile davacı lehtar arasında ticari ilişki bulunduğu, sonraki cirantalarla ticari ilişki bulunmadığı anlaşılmakla davacının kendi lehine düzenlenmesine rağmen eline geçmeyen çeklerden dolayı diğer cirantalara borcu bulunmadığına kanaat edilmiştir. Dolayısıyla davacının icra kanalıyla ödenmek zorunda kaldığı miktarın, takibi ve tahsili yapan ... şirketinden, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi (taleple bağlı kalınarak) ile birlikte istirdatına karar vermek gerekmiştir.

6102 sayılı TTK'nın Elden çıkan çek başlıklı 792. maddesi; "(1) Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklindedir.

Sahte imza mutlak defi niteliğinde olup görünüşteki sahibinin senetten sorumlu olmamasını sağlarken kıymetli evraklardaki görünüşe güven ilkesi nedeniyle ciro silsilesini şeklen bozduğu söylenemeyecek, imzaların istiklali ilkesi devreye girecek ve kopuk olmayan bir senedin diğer kişiler arasında geçerliliği devam edecektir. Sahte imza senet metninden veya yüzünden anlaşılmadığından rıza hilafına elden çıkan senedin istirdatı için senedin iktisabı anında ağır kusur veya kötüniyetli olunmasını gerekli kılar. Bu ağır kusur veya kötüniyet iddiası, sadece ilk iktisap eden yönünden aranacak, ciro silsilesinde şeklen sakatlık doğurmayacak, bu kişinin iyiniyetli olması halinde sonraki cirantaların kötüniyetli olması dahi sonucu değiştirmeyecektir. Kambiyo senetlerinin kamu güvenini mazhar senetlerden olması nedeniyle senedin istirdatı talebinde birden çok tedavül varsa bir bütün halinde, silsile itibariyle tüm cirantaların ağır kusurunun veya kötüniyetinin ortaya konması gerekir. Aksi halde şeklen de olsa senedin hamili görünenin iyiniyeti korunacaktır.

Somut olayda her ne kadar iki çek de aynı silsileyi takip edip aynı iddia ile gündeme gelse de çekin hamilinden istirdatı için, ... şirketinin çekin çalıntı olduğunu bilmesi, bilebilecek durumda olması veya basit bir araştırmayla bu sonuca vakıf olabilmesi gerekmektedir. Aksi halde iktisapta ağır kusurlu veya kötüniyetli olmadıkça iyiniyeti korunacaktır. Kaldı ki arada ... ve ... şirketlerinin de cirosu bulunmakla, bu durumda iktisapta ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunun yanında bu cirantalarla da birlikte hareket ettiğinin ortaya konması, ciro silsilesinin de bu amaca yönelik olduğunun tespiti gerekecektir. Sözgelimi ciranta ... şirketi kötüniyetli olsa bile bu durum sonraki cirantalara sirayet etmeyecek ancak birlikte hareket etmeleri sonuç doğuracaktır. Dosya kapsamı ve yapılan bilirkişi incelemesi ile cirantalar arasında böyle bir bağlantı kurulamadığı, çeklerin ilk kim tarafından kargodan edinildiğinin bilinmediği, çekleri bu suretle edinenin beyaz ciro ile devretmiş olabileceği, davalıların iktisapta ağır kusurlu veya kötüniyetli olduklarının ortaya konulmadığı, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, dolayısıyla kamu güveni ve soyutluk ilkesi gereği davalı ... şirketinden çeklerin istirdatı gerekliliğinin sübut bulmadığı anlaşılmakla bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Hükmedilmesi gereken harç miktarı davalı ... şirketi yönünden bedelin istirdatına karar verildiğinden 216.836,49-TL; diğer davalılar yönünden menfi tespite karar verilen 150.000,00-TL'lik çek bedeline göre belirlenmiştir. Ayrıca her bir talep için ayrı ayrı sarf edilmeyip menfi tespit talebinde her davalı için kabul sonucunu doğuran karar nedeniyle ayrıştırılması mümkün olmayan yargılama gideri takdiren ve tümden davalılara yüklenmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

1-Davanın Kısmen Kabulü ile;

a).... İcra Dairesi'nin 2023/... E. numaralı takip dosyasına konu edilen ... Şubesine ait; ... seri numaralı, █████/2023 tarihli, 75.000,00-TL bedelli ve ... Şubesine ait; ... seri numaralı, █████/2023 tarihli, 75.000,00-TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,

b)Davacı tarafından icra dosyasına yatırılan 216.836,49-TL'nin █████/2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı takip alacaklısı ... Şirketinden istirdatı ile davacıya verilmesine,

c)Davacının çeklerin istirdatı ile fazlaya dayalı talebinin Reddine,

2-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 14.812,10-TL karar ve ilam harcından 3.703,30-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 11.108,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... ve ... şirketleri yönünden 6.543,20-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 3.703,30-TL peşin harç olmak üzere toplam 4.130,90-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan ATK ücreti, bilirkişi ücreti, tebligat, müzekkere gideri toplamı 17.116,50-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.800,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ... Hakim ...

e-imza e-imza