Anahtar kelimeler: Tadil Faktoring Finansal Vadesinde Otomatik Finansman Ödememesi Kiralama Model Kiralamaya
T.C.
İSTANBUL8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde tescillenen ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında 1 adet, 2023 model,... marka, ... tip, ... seri numaralı otomatik kontrol muayene sisteminin davalı şirkete kiralanarak teslim edildiğini, ancak davalı şirketin finansal kiralama sözleşmesinden doğan kira bedelleri toplamını vadesinde ödememesi nedeniyle temerrüde düştüğünü, bu nedenle davalı tarafa ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek vadesi gelmiş tüm borçların faizleriyle birlikte ödenmesi, ödemelerin 60 günlük süre içerisinde yapılmadığı takdirde sözleşmenin bu süre sonunda fesih olacağı, sözleşmenin feshi halinde vadesi gelmemiş tüm borçların da muaccel olacağı ve 60 günü takip eden 3 gün içerisinde sözleşme konusu malın müvekkili şirkete teslim edilmesi gerektiği hususlarının ihtar edildiğini, ancak borçların ödenmediğini, bu kapsamda taraflarınca talep edilmesi üzerine mahkememizin ... tarihli ve ...değişik iş sayılı dosyasından, malların taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespitini, sözleşme konusu 1 adet, 2023 model, ... marka, ... tip, ... seri numaralı otomatik kontrol muayene sisteminin teslim alındığı şekilde müvekkili şirkete iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.Mahkememiz dosyası öncelikle 17.365,26-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.016.850,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin █████/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle KDV dahil rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu ve davalı taraf ile aralarındaki finansal kiralama ilişkisine ait cari hesap kayıtları ve muavin defterlerin onaylı birer örneklerini sunması bakımından iki haftalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından █████/2025 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 14.652.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporu mahkememiz dosyasına sunulmuş ve aynı tarihte 232.855,00-TL tamamlama harcı ikmal edilmiş ve mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verildiği anlaşılmış ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliği nezdinde tescilli ...tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi; ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ile ekleri, proforma fatura ve faturalar, ödeme planı, teslim-tesellüm belgesi, ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, mahkememizin ...değişik iş sayılı dosyası, cari hesap kayıtları, muavin defterler, eksper raporu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı ve icra-iflas hukuku öğretim üyesi bilirkişilerden oluşan heyetten rapor temin edilmiştir.Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.Finansal kiralama uzmanı ... ve ... Üniversitesi icra-iflas hukuku öğretim üyesi ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2026 havale tarihli rapor ile; davacının ibraz etmiş olduğu muavin kayıtları ve hesap ekstrelerinin tetkikinden, davalının 22.04.2025 hesap kat tarihi itibariyle 28.03.2025 tarihli ve 2.366.830,51-TL tutarlı 27. kira taksit kira borcunu ödemediği ve ayrıca 124.505,14-TL kira temerrüt faizi borcu olduğu, 60 günlük sürenin dolduğu 27.06.2025 temerrüt tarihine kadar davalı tarafından ödenmeyen 28.03.2025 tarihli ve 2.366,830,51-TL bedelli 27. kira, 30.04.2025 tarihli ve 2.366,830,51-TL 28. kira, 30.05.2025 tarihli ve 2.366,830,50-TL 29. kira borçları toplamı 7.100.491,53-TL olduğu ve ayrıca 27.06.2025 temerrüt tarihinden sonraki davalı tarafından temerrüt tarihinden sonraki aylık kira borçları ödenmediğinden, davacı tarafından 30.09.2025 tarihi itibariyle ödenmeyen borç kira toplamı 14.200.983,06-TL takip hesaplara aktarıldığı, ihtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun ödenmemesi ile Finansal Kiralama Kanunu'nun 23 ve 31. maddeleri ile finansal kiralama sözleşmesinin 66 ve 67. maddeleri kapsamında, temerrüt tarihi 27.06.2025 itibariyle dava konusu finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş olduğu, taraflar arasında imzalanan finansal kiralama ve finansal kiralama tadil sözleşmeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın iade koşullarının oluştuğu, temerrüt tarihinden en geç 3 gün sonrası olan █████/2025 tarihi itibariyle finansal kiralamaya konu malların davacıya aynen iadesinin gerektiği, iadesinin mümkün olmaması durumunda malların bedellerinin tahsilinin sağlanması gerektiği, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında finansal kiralama konusu malların iadesinin engellenmesine yönelik bir kararın bulunmadığı, mühlet kararının tek başına finansal kiralama konusu malların iadesine engel olmayacağı tespit edilmiştir.Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 27. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun, ... ve ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen █████/2026 havale tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafça her ne kadar ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya kapsamında konkordato davası görüldüğü, söz konusu dosyadan taraflarına kesin mühlet verildiği beyan edilmiş ise de, mühlet kararının eldeki finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının açılması, görülmesi ve neticede karar verilmesini engellediğine yönelik herhangi bir hukuki düzenleme bulunmamaktadır. Kaldı ki ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası kapsamında finansal kiralamaya konu malın iadesine engel teşkil edecek nitelikte bir tedbir kararı da bulunmamaktadır. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi heyet raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜNE, davaya konu ... tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile ... tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,2-Dava konusu;"1 ADET, 2023 MODEL, ... MARKA, ... TİPİ OTOMATİK KONTROL MUAYENE SİSTEMİ VE EKİPMANLARI, SERİ NO: ..." emtianın davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,3-... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... D. İş Esas, ...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.000.878,12-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 17.365,26-TL peşin harç ve 232.855,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 250.220,26-TL harcın mahsubu ile bakiye 750.657,86-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 250.220,26-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.163.040,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 25.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.611,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 27.226,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkane-imzalıdırÜyee-imzalıdırÜyee-imzalıdırKatipe-imzalıdır