Anahtar kelimeler: Yıllı Paletli Ekskavatör Ekskavatörün Şasi Numara Faktoring Motor Finansman Finansal
T.C.
İSTANBUL8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████KARAR NO
: ████████DAVA
: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesiDAVA TARİHİ
: █████/2026KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... tarih ve ... numara ile tescilli ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında 1 adet,... tescil plaka numaralı, ... marka, 2024 model yıllı, ... tip, ... seri numaralı, ... şasi numaralı, ... motor numaralı plaetli ekskavatör; 1 adet,...tescil plaka numaralı, ... marka, 2025 model yıllı, ... tip, ... seri numaralı, ... şasi numaralı, ... motor numaralı paletli ekskavatörün davalı şirkete kiralanarak teslim edildiğini, ancak davalının, ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödememesi nedeniyle davalı tarafa, ... 41. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek vadesi gelmiş borçların 60 gün içerisinde ödenmesi; aksi takdirde sözleşmenin fesih olacağı ve sözleşmenin feshini müteakip malların 3 iş günü içerisinde müvekkili şirkete iadesinin gerektiği hususlarının ihtar edildiğini, ancak davalı tarafça belirtilen ödemelerin yapılmaması üzerine sözleşmenin fesih olduğunu ve malların da müvekkili şirkete teslim edilmediğini, akabinde müvekkili şirketin talebi üzerine, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından, malların müvekkili şirkete teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle taraflar arasında akdedilen sözleşmenin münfesih olduğunun tespiti ile, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan 1 adet, ...tescil plaka numaralı, ... marka, 2024 model yıllı, ... tip, ... seri numaralı, ... şasi numaralı, ... motor numaralı plaetli ekskavatör; 1 adet, ... tescil plaka numaralı, ... marka, 2025 model yıllı, ... tip, ... seri numaralı, ... şasi numaralı, ... motor numaralı paletli ekskavatörün müvekkili şirkete aynen iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin içinde bulunduğu sektörel ve ekonomik koşullar nedeniyle geçici bir likidite sıkışıklı yaşandığını, bu durum üzerine konkordato talebinde bulunulduğunu ve ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası kapsamında görülmeye başlanan dava dosyası kapsamında, müvekkili şirkete 1 yıllık kesin mühlet verildiğini, davacı tarafın, müvekkilinin bu hukuki statüsünü bilmesine rağmen, konkordatonun borçluya sağladığı yasal korumayı göz ardı ederek ve finansal kiralama ilişkisini bireysel tahsil aracı haline getirerek, ihtiyati tedbir yoluyla müvekkilinin faaliyet araçlarını fiilen elinden aldırma yoluna gittiğini, davacının aynen iade taleplerinin, konkordato kurumunu işlevsiz bırakmaya yönelik, dürüstlük kuralına aykırı ve hukuken korunamayacak nitelikte olduğunu, konkordato kesin mühletinin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle öncelikle dikkate alınmasının gerektiğini ve bu mühlet altında açılan davanın ve tedbir taleplerinin usulen dinlenemeyeceğini, ihtiyati tedbir talebinin usulüne uygun şekilde gerekçelendirilmemiş olduğunu, tedbir uygulamasının, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğunu, eldeki davanın, konkordato rejiminin dolanılması niteliğinde olduğunu, müvekkilinin faaliyetinde zorunlu olarak kullandığı iş makinelerinin fiilen elinden alınması durumunda, müvekkili şirketin şantiye faaliyetlerini sürdürmesinin imkansız hale geleceğini, konkordato sürecinde gelir elde etmesinin engelleneceğini ve böylece konkordatonun başarıyla sonuçlanması ihtimalinin ortadan kalkacağını, bu durumun ise yalnızca müvekkili şirketi değil, konkordato sürecine dahil olan tüm alacaklıları doğrudan zarara uğratacağını, 6361 sayılı kanun hükümlerinin konkordato rejini karşısında uygulanamayacağını, tüm bu nedenlerle davanın reddini ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.Mahkememiz dosyasının öncelikle 853,88-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 50.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edildiği ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olduğu, mahkememizin █████/2026 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle dahil rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu ve davalı taraf ile aralarındaki finansal kiralama ilişkisine ait cari hesap kayıtları ve muavin defterlerin onaylı birer örneklerini sunması bakımından iki haftalık süre verilmesine karar verildiği, davacı vekili tarafından █████/2026 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin KDV dahil güncel değerlerinin 18.700.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunun mahkememiz dosyasına sunulmuş olduğu, ve fakat aynı tarihte makinelerin KDV hariç değeri olan 17.000.000,00-TL üzerinden 289.463,63-TL tamamlama harcının ikmal edildiği, mahkememizin █████/2026 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verildiğinin anlaşılması üzerine yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunduğu, mahkememizin █████/2026 tarihli dosyanın heyete tevdii nedeniyle düzenlenen tensip tutanağı ile; "Davacı tarafça dosya kapsamına yeterli harç yatırılmadığı anlaşıldığından, davacı vekiline, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ila 32. maddeleri ve 6100 sayılı HMK'nın 120. maddesi gereğince dava esas değeri 18.700.000,00-TL üzerinden alınması gerekli 319.349,25-TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 853,88-TL peşin harç ve 289.463,63-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 290.317,51-TL'nin mahsubu ile bakiye 29.031,74-TL tamamlama harcını mahkememiz veznesine yatırmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine; verilen kesin süre içerisinde söz konusu harçların yatırılmaması durumunda ise dosyanın işlemden kaldırılacağı ve yasal süre içerisinde yenilenmediği takdirde de davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun davacı tarafa ihtarına" karar verilmesi üzerine davacı tarafça, █████/2026 tarihinde 29.031,74-TL tamamlama harcının ikmal edilmiş olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... tarih ve ... numara ile tescilli ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, hesap ekstreleri, muavin defterler, teslim/tesellüm belgeleri, ruhsatlar, ekspertiz raporu, ekipman görselleri, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ödeme planı ihtarnamesi, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ödeme planı ihtarnemesi, ... 41. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesi ile tebliğ şerhleri, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı; ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile ödemelerin yeni ödeme planına göre yapılması; ... 41. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafça, her ne kadar ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası kapsamında verilen mühlet kararı gereğince eldeki davanın, konkordato rejiminin dolanılması niteliğinde olduğu ve 6361 sayılı kanun hükümlerinin konkordato rejimi karşısında uygulanamayacağı ileri sürülmüş ise de, kiracı şirket hakkında mühlet kararı verilmiş olmasının finansal kiralamaya konu malın iadesi davası açılması, yürütülmesi ve neticede karar verilmesine engel teşkil edecek herhangi bir yasal düzenleme bulunmaması karşısında, bu durumun mahkememizce gözetilecek bir husus olmaması nedeniyle davalı tarafın bu yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir. Nitekim ...3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında, eldeki davaya ve finansal kiralamaya konu mallara ilişkin herhangi bir tedbir kararı bulunmuyor olması ve bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... numara ile tescilli, ...tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,2-Dava konusu;"-1 ADET,...TESCİL PLAKA NOLU, ... MARKA, 2024 MODEL YILLI, ... TİPLİ, ... SERİ NOLU, ... ŞASİ NOLU, ... MOTOR NOLU, PALETLİ EKSKAVATÖR,-1 ADET, ... TESCİL PLAKA NOLU, ... MARKA, 2025 MODEL YILLI, ... TİPLİ, ... SERİ NOLU, ... ŞASİ NOLU, ... MOTOR NOLU, PALETLİ EKSKAVATÖR" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,3-... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarih ve ... D. İş Esas, ...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.277.397,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 853,88-TL peşin harç, 289.463,63-TL tamamlama harcı ve 29.031,74-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 319.349,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 958.047,75-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 319.349,25-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.243.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 732,00-TL başvurma harcı ve 380,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 1.112,00-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır