kılıf hortumlamaya geliyor haberde kaleme vize gazetesinde hükümetten haber müdürü

Anahtar kelimeler: Kılıf Hortumlamaya Geliyor Haberde Kaleme Vize Gazetesinde Hükümetten Haber Müdürü

4. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

BİRLEŞEN İSTANBUL 8. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2015/7 ESAS ███████ KARAR

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde; ... Gazetesi'nde 13.12.2014 tarihinde davalı tarafından kaleme alınan "...." " Hükümet'ten ... vize" başlıklı haber ile ... Gazetesi'nde 13.12.2014 tarihinde davalı tarafından kaleme alınan "... kılıf geliyor." "Banka Hortumlamaya kılıf hazırlanıyor." başlıklı haberde kullanılan söz ve ifadeler ile müvekkili ... Bankası'nın Genel Müdürü ...'ın kişilik haklarının saldırıya uğradığını ve müvekkili ... Bankası'nın ticari itibarının sarsıldığını, müvekkili bankanın güven esasına dayalı olan bankacılık sektöründe köklü ve saygın bir konuma sahip olduğunu, haberlerin tamamen gerçek dışı olduğunu, kamuoyunda itibarının sarsılmasına sebep olduğunu, haberlerin basın ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirterek asıl dava ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı Türkiye Cumhuriyeti ... Bankası A.Ş. yararına 175.000,00 TL, ... yararına 75.000,00 TL olmak üzere 250.000,00'er TL manevi tazminatın haber tarihlerinden itibaren ticari faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili asıl ve birleşen davaya yönelik cevap dilekçesinde; dava konusu haberlerin gerçek ve güncel olduğunu, özle biçim arasındaki dengenin korunduğunu, yayınlanmasında kamu yararı bulunduğunu, Bankacılık Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısının mahkemece incelenmesi gerektiğini, basının haber verme ve kamuoyunu aydınlatma sorumluluğunun bulunduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.11.2018 tarihli 2016/4 78... /482 sayılı kararı ile Bankacılık Kanunu'nun 160. maddesinin ... Bankası Genel Müdürü davacı ...'ın talimatı ile değiştirileceği yönünde dava konusu haberlerin yapıldığı, anılan davacının talimatı ile bankaların içini boşaltan hortumcuların, hapis ve para cezasından kurtarılacağı, batık kredilerin önüne geçmek için getirilen zimmet maddesinin işlevsiz hale getirileceği, banka yöneticilerinin batık krediler konusunda sorumsuz ve cezadan muaf kılınacağı, kamu bankalarından usulsüz kredi verilmesi yolunun açılacağı şeklinde değerlendirmelerde bulunulduğu, bu ifadelerin eleştiri sınırları içerisinde kalmadığı gibi haber konusu iddiaların da gerçek olmadığının açık olduğu, haberde adı geçen TC. ... Bankası'nın ticari itibarına yönelik haksız bir saldırının söz konusu olduğu, basın ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... Bankası için asıl ve birleşen davada ayrı ayrı olmak üzere 5.000,00 TL, davacı ... için asıl ve birleşen davada ayrı ayrı olmak üzere 5.000,00 TL manevi tazminatın 13.12.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin 25.03.2021 tarihli 2019/6 70... /616 sayılı kararı ile dosya arasında yer alan 20.10.2014 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan "Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı" incelendiğinde haber içeriklerinin gerçeğe aykırı olduğunun anlaşıldığı, davalının kamu bankası ve kamu görevlisi olan davacıları hükümete yakın iş adamlarına batık kredi veren kişi ve kurum olarak nitelelendirdiği, batık kredilere yönelik sorumluluktan kurtulmak için talimatla kanun değişikliği yapma girişiminde bulundukları yönünde yapılan haberler tamamen asılsız olup davacıların güvenilirlik ve itibarlarını sarsmaya yönelik olduğu, haberlerin yayınlandığı tarih, davacıların statüleri ve faaliyet alanları, haberin kamuoyunda oluşturacağı etki birlikte değerlendirildiğinde davacılar lehine hükmolunan tazminatın düşük olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacı ... Bankası için asıl ve birleşen davada ayrı ayrı olmak üzere 15.000,00 TL, davacı ... için asıl ve birleşen davada ayrı ayrı olmak üzere 15.000,00 TL olmak üzere 60.000,00 TL manevi tazminatın 13.12.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine Dairenin 09.05.2024 tarihli ve ██████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla; dava konusu haberlerin muhatabının siyasi iktidar olduğu, davacının hedef alınmadığı; haberlerin toplumun bilgi edinme, basının haber verme hakkı kapsamında kaldığı, haberlere yönelik toplumsal ilginin bulunduğu ve davacı ... Bankası'nın kişilik haklarına saldırı amacı taşımadığı, kaldı ki basının, okuyucunun dikkatini habere çekmek amacı ile çarpıcı başlık ve ifadeler kullanmasının bir gazetecilik tekniği olması karşısında, özle biçim arasındaki dengenin bozulduğundan da söz edilemeyeceği; asıl ve birleşen davada istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle davacı ... Bankası yönünden hükmün bozulmasına; davacı ...'ın temyiz dilekçesinin miktar yönünden reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... Bankası yönünden asıl ve birleşen davanın reddine; davacı ... yönünden verilen önceki karar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu haberlerde banka ve yöneticileri hakkında haksız ithamlara yer verildiğini, somut olgu isnadı nedeniyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, siyasi iktidar yanında bankanın da açıkça hedef gösterildiğini, basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşıldığını, özle biçim arasındaki dengenin bozulduğunu, müvekkili ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine rağmen aleyhine yeniden vekalet ücretine hükmedilmesinin ve Bölge Adliye Mahkemesince bozma sonrası zorunlu olarak duruşma açılmasına rağmen aleyhlerine duruşma vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; dava dışı ... Gazetesi ve .... Gazetesi'nde 13.12.2014 tarihinde davalı tarafından kaleme alınan haberlerde kullanılan söz ve ifadeler nedeniyle davacıların kişilik haklarının saldırıya uğradığı, ticari itibarlarının sarsıldığı iddiasına dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dosya kapsamından, Dairenin 09.05.2024 tarihli ve ██████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak dosyanın karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, bozma öncesi istinaf yargılamasının dosya üzerinden yapıldığı, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bozmaya uyma kararı verilmeden önce zorunlu olarak duruşma açıldığı, bozmaya uygun şekilde ... Bankası yönünden davanın reddine karar verildiği ancak asıl ve birleşen dava yönünden davacı ... Bankası aleyhine duruşma vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmıştır.

HMK’nın 373 üncü maddesi kapsamında değerlendirme yapıldığında, temyiz kanun yolunda bir karar verildikten sonra İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi sadece birer hüküm mahkemesi hâline gelmiş olmakla beraber, bozma sonrası Bölge Adliye Mahkemesinin denetim mahkemesi yetkisinin kalmadığı, bu anlamda İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi arasında bir fark bulunmadığı, buradan hareketle; AÜTT uyarınca Bölge Adliye Mahkemelerinin istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin “duruşmalı işler” tanımlamasından, Yargıtay bozmasından sonra alt derece hüküm mahkemesi olarak HMK’nın 373/3. maddesi uyarınca zorunlu olarak yaptığı duruşma değil, HMK’nın 353. maddesinde belirtilen hâller dışında istinaf kanun yolu incelemesini duruşmalı olarak yapması gereken işlerden bahsedildiği anlaşılmaktadır.

Somut olaya gelince; yukarıda açıklanan nedenlerle bozma sonrası Bölge Adliye Mahkemesi tarafından zorunlu olarak duruşma açıldığı anlaşılmakla davalı yararına duruşma vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ... Bankası yararına düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (6-ç) ve (6-d) numaralı bentlerinin silinmek suretiyle davacı ... Bankası yararına DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.02.2026 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya kapsamından, Daire'nin 09.05.2024 tarihli ████████ 91... /4538 Karar sayılı bozma ilamına karşı oyda belirttiğim gerekçelerle dava konusu haberlerin gerçeği yansıtmadığı, dava konusu yayınlarda kamu bankası olan davacı ... Bankası'nın hükümete yakın iş adamlarına batık kredi veren kurum olarak nitelendirildiği, adı geçen davacının kişilik haklarına saldırının gerçekleştiği, basın ve ifade özgürlüğüne üstünlük tanınmasına ilişkin koşulların oluşmadığı, özle biçim arasındaki dengenin bozulduğu gerekçesiyle davacı ... Bankası yararına manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun değerlendirme bölümünün 1 nolu bendinde yer alan diğer temyiz itirazlarının reddi ile kararın düzeltilerek onanmasına dair görüşüne iştirak etmiyorum.