tahtında ödemeli taksitin kapama erken yılda taksitli maliyetini bankanın oranı

Anahtar kelimeler: Tahtında Ödemeli Taksitin Kapama Erken Yılda Taksitli Maliyetini Bankanın Oranı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ████████ Esas - ███████ Karar

DAVA

: Alacak

DAVA TARİHİ

: █████/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; müvekkili ile davalı banka arasında █████/2012 tarihli genel kredi sözleşmesi tahtında, müvekkilinin █████/2018 tarihinde 1.500.000-TL tutarında yıllık %23,52 faiz oranı ve yılda bir ödemeli taksitli kredi kullandığını, █████/2019 tarihinde 635.686-TL ilk taksitin yatırıldığını, █████/2019 tarihinde müvekkili şirketin erken kapama talebinde bulunduğunu, bankanın █████/2019 tarihi itibariyle 1.383.165,98-TL kapama maliyetini müvekkiline bildirdiğini, müvekkili şirketin söz konusu krediyi kapatmak için 1.400.000-TL'yi şirket hesabına gönderdiğini, müvekkilinin bildirilen erken kapama miktarını ödeme yaparak borcu kapatmasına rağmen, kredi borcunun davalı bankaca kapatılmadığını, borcun kapatılması için yatırılan miktar üzerine müvekkili şirketten fazladan 70.000-TL üzerinden fazladan para istendiğini, bildirilen bu miktarın fahiş ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, BDDK uygulamalarına ve mevzuata aykırı olduğunu belirterek şimdilik 2.000-TL'nin ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

: Davacı vekili ıslah dilekçesi ile alacak talebini 70.129,42-TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili; davacı ile müvekkil banka arasında █████/2012 tarihinde 4.000.000-TL limitli GKS imzalandığını, iş bu kredi sözleşmesi kapsamında █████/2018 tarihinde 1.500.000-TL tutarında kredi kullandırıldığını, kredinin vadesinin █████/2022 tarihinde sona erdiğinini, davacı iş bu kredisini ödeme planında belirlenen vadeden önce kapatmak istediğini bildirmesi üzerine müvekkili tarafından yasal düzenlemeler ve teamüllere uygun olarak erken kapama maliyetlerinin davacıya bildirildiğini ve davacının bu tutarı kabul ederek eksik olan tutarı tamamladığını, bu şekilde kredinin kapatıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; bilirkişi raporu, dosya içeriğine toplanan emsal banka ücretleri, taraflar arasında akdedilen ticari kredinin taksitli kredi olması, kredi kullandırma tarihi ile erken kapatma tarihi arasında kısa bir zaman geçmiş olması dikkate alındığında bilirkişi raporu karar vermeye elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, erken kapama komisyonu adı altında alınan 70.129,42-TL'nin ödeme tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

: 1-Davacı vekili; davalı tarafından uygulanan erken kapama oranının fahiş olduğunu, makul sayılamayacağını, gerekçeli kararda iadesi gereken tutarın eksik hesaplandığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı vekili; müvekkili bankanın erken kapama ücreti tahsilinde hukuka aykırılık bulunmadığını, davacının kendisine bildirilen erken kapama ücretini kabul ederek ödediğini, alınacak kapama ücretini bildiğini, erken kapama ücretinin fahiş olmadığının bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, davacıdan fazla tahsilat yapılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, geçerliliği olmayan bir yazı dikkate alınarak yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

:Dava, ticari kredinin erken kapatılması nedeniyle banka tarafından tahsil edilen kredi erken ödeme komisyonu tutarının iadesi istemine ilişkindir.

Davacının davalı bankadan █████/2018 tarihinde %23,52 faiz oranı ile 1.500.000-TL tutarlı, yılda bir taksit ödemeli, 4 yıl vadeli taksitli ticari kredi kullandığı, kredinin █████/2019 ve █████/2019 tarihinde yapılan ödemelerle erken kapatılması üzerine davalı bankanın davacıdan 128.230-TL erken kapama komisyonu ve 6.411,50-TL BSMV olmak üzere 134.641,50-TL tahsil ettiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 11. maddesinde "müşteri karz akdi uyarınca kullandırılacak kredilerde bakiye borcunu vadesinden evvel ödeyerek bankanın mutabakatı ile hesabını kapatabilecektir. Bankanın mutabık kalması halinde taksit ödeme tarihlerinden birinde veya ödeme vadesinde işlemiş faiz ile kalan ana paranın bankanın o gün itibariyle katlanmak zorunda kalacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği miktarda bir erken kapama ücreti ile doğabilecek vergi vs mali yükümlülüklerin ödenmesi ile mümkündür"denilmiştir.

TCMB'nin 10.02.2020 tarihli RG'de yayımlanan 2020/4 sayılı Tebliğin 11/3. maddesi ile; ticari müşterilerden alınabilecek erken kapama ücretinin, kalan vadesi 24 ayı aşmayan kredilerde erken ödenen tutarın %1'ini, 24 ayı aşan kredilerde ise %2'sini geçemeyeceği düzenlenmiştir. Tebliğin 22. maddesinde ise, Tebliğ hükümlerinin, yürürlük tarihinden önce kurulan sözleşmelerin Tebliğ'in yürürlüğünden sonra gerçekleştirilecek işlemler bakımından uygulanacağı belirtilmiştir. Bu hüküm gereği tebliğ hükümlerinin eski sözleşmelere uygulanması, kapatma tarihinin tebliğin yürürlük tarihinden sonra olması koşuluyla mümkündür. Somut olayda erken kapama işlemi Tebliğ'in yürürlüğünden önce yapılmıştır.

Bankalarca masraf ve komisyon adı altında yapılan tahsilatların yasal dayanağı, kredi kullandırım tarihinde yürürlükte bulunan 09.12.2006 tarihli RG’de yayınlanan 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, TCMB ye bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar. Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Davalı banka tarafından kredi kullandırım tarihi ve erken ödeme tarihi itibari ile Merkez Bankası'na komisyon oranı bildirilmediği anlaşılmaktadır. Sözleşmede komisyonun hangi oranlarda alınacağına veya hesap şekline dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Dayanak sözleşmenin ticari niteliği göz önüne alındığında, TTK'nın 20. maddesi hükmüne göre de tacirin gördüğü iş için uygun ücret isteyebileceği kabul edilmelidir. Davalı banka tarafından davacıdan alınan erken kapama komisyonunun kalan kredi alacağına oranı % 5'e tekabül etmektedir. Mahkemece emsal bankalar nezdinde yaptırılan araştırmalar neticesinde ise erken kapama komisyon oranlarının ortalaması % 5 olarak tespit edilmiştir. Davalı banka tarafından uygulanan oranın emsal banka uygulamalarına aykırı olmadığı tespit edildiğinden davacının aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde değildir.

Bununla birlikte davacının dava konusu krediyi erken kapatmak istemesi üzerine davalı banka tarafından davacıya hitaben hazırlanan █████/2019 tarihli yazıda; “...Tarafınızdan gelen kredinin erken kapatılması talebi sebebiyle söz konusu Genel Kredi Sözleşmesinin erken ödeme/ kapamaya dair ilgili maddesi uyarınca 175.601TL+BSMV erken kapama maliyeti doğmuştur. 11.10.2019 tarihi itibarıyle kredi kapama tutarınız toplamda 1.383.165,98-TL'dir. Yukarıda anılan kredi kapama tutarı ve erken kapama maliyeti 11.10.2019 tarihi itibariyle hesaplanmış olup bu tarihten daha sonraki bir tarihte ödeme yapılmak istenmesi durumunda, anılan tutar değişebilecektir. Belirtilen tarihte ödeme yapılmaz ise takip eden günlerde kredi sözleşmesi ve geri ödeme planı uyanınca faiz ve ferilerinin işleyeceğini beyan ederiz...” şeklinde cevap verilmiştir. Davacı tarafından █████/2019 tarihinde davalı bankaya 1.400.000-TL ödeme yapılmış olup kredinin sonlandırılmaması üzerine █████/2019 tarihinde 62.651,68-TL daha ödeme yapılmıştır. Bu durumda davalı banka tarafından kredi kapatılması için davacıdan 1.462.651,68-TL tahsil edildiği görülmektedir. Ne var ki davalı banka █████/2019 tarihli yazısında kalan ana para 1.239.899-TL, faiz, BSMV ve erken kapama komisyonu dahil olmak üzere toplam 1.383.165,98-TL bildirilmiş olup, davacının ödeme yaptığı █████/2019 tarihine kadar hesaplanan 8.910,74-TL işlemiş faiz ve 445,54-TL BSMV olmak üzere 9.356,28-TL'nin ilavesiyle davacının ödeme tarihi itibariyle ödemesi gereken tutar 1.392.522,26-TL tespit edilmiştir. Buna göre yapılan değerlendirmede davacıdan fazladan 70.129,42-TL tahsilat yapıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı banka tarafından █████/2019 tarihli yazıda belirtilen miktarla bağlı olunmadığı ileri sürülmüş ise de 11 günlük süre içinde meydana gelip de tahakkuk ettirilen farkı haklı gösterilecek başka bir olgu ileri sürülmemiştir. Bu durumda mahkemece fazladan tahsil edilen 70.129,42-TL yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan, davalıdan alınması gereken 4.790,54-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.197,65-TL'nin mahsubu ile kalan 3.592,89-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Taraflarca yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026