kap ardiye antrepo antreposuna emtianın ltdşti beyannamesi beyannamelerinin temlik anadolu

Anahtar kelimeler: Kap Ardiye Antrepo Antreposuna Emtianın Ltdşti Beyannamesi Beyannamelerinin Temlik Anadolu

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: █████████ Esas - ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ

: █████/2019

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; dava dışı ... ...Ltd. Şti adına 13.03.2018 tarihli antrepo beyannamesi ile 99.393 kap 83.820 kg ve 08.03.2018 tarihli antrepo beyannamesi ile 81.538 kap, 92.340 kg emtianın müvekkilinin antreposuna teslim edildiğini, emtianın daha sonra ... ...Ltd.Şti tarafından davalıya devir ve temlik edildiğini, davalı tarafından 11.03.2019 tarihli ... ve ... no'lu antrepo beyannamelerinin verildiğini, antrepo ve ardiye sözleşmesinin başlangıçta antrepo beyannameleri ile dava dışı ... ...Ltd.Şti ile müvekkili arasında kurulmuş ise de davalı şirketin malı ve dolayısıyla sözleşmeyi devir ve temlik almış olmakla, saklanan malın doğmuş ve doğacak olan ardiye ve antrepo ücretlerini de ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, antrepo beyannamesine konu malları devir ve temlik alan ve yeni antrepo beyannamesi vererek malları kendi adına tescil eden davalının antrepo ücretinden sorumluluğunun malların antrepoya giriş tarihi 08.03.2018 ve 13.03.2018 tarihleri ile 16.07.2019 tarihi arasında süreye isabet eden 681.241.00-TL tutarında olduğunu, alacağın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu 9. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin haksız itiraz nedeniyle durduğunu belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili; davacının antrepo ücretini talep ettiği malların mülkiyetinin dava dışı ... ...Ltd.Şti'ye ait olup, mülkiyeti müvekkiline ait olmayan malların muhafazasından doğan borçlardan müvekkilinin mesul olmadığını, müvekkili ile davacı arasında akdi bir ilişki bulunmadığını, malların yurt dışında yerleşik dava dışı .... ... GMBH unvanlı firmadan nakliyesinin müvekkili firma tarafından gerçekleştirilmesi suretiyle getirildiğini, malların faturasının ... ...Ltd Şti isimli firmaya kesilip, bu firmanın malı ... isimli bir başka firmaya satacakken, bu firmanın batması ile malların elinde kaldığını ve müvekkilinin alacağının da ödenmediğini, bu aşamada malları deposunda tutan davacı şirket ile dava dışı ... ve .... firmasının 29.01.2018 tarihli ortaklık protokolü imzaladıklarını, bu kapsamda malların satılarak satış gelirlerinden önce başta müvekkili şirketin navlun alacağı olmak üzere masrafların ödeneceğini, bir kısım malların satılarak satış bedellerinin davacı şirket yetkilisi ...'in şahsi hesabına gönderildiğini, ancak daha sonra piyasa koşulları sebebiyle başkaca satış yapılamadığını, malın adi ortaklığa ait olup, 01.03.2019 tarihli protokolde 08.03.2018 -01.03.2019 tarihleri arasındaki antrepo ücretinden feragat edildiğini, müvekkilinin navlun ücretini ... ...Ltd.Şti'den tahsil edemediğini, bu durumda ... ...Ltd.Şti.nin malın mülkiyetini davacıya garanti-teminat olarak vermeyi, ardından depodan çıkarıp satıp borcunu ifa etmeyi teklif ettiğini, bu nedenle malın faturasını 11.03.2019 tarihinde müvekkiline kestiğini, ancak davacı firmanın yasal bir hakkı olmadığı halde malı teslimden imtina etmesi üzerine, müvekkili tarafından 08.05.2019 tarihinde malı ... ...Ltd.Şti'ye geri fatura ettiğini, davacı şirketin ... ...Ltd.Şti.den haksız yere talep ettiği depo ücretinin tahsilatını yapamayacağını anlayınca teminaten sadece 58 gün malın mülkiyetinin müvekkilinde kalmış olmasını gerekçe göstererek haksız tahsilat çabası içerisine girdiğini, ayrıca ücretin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine, kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; Erenköy Gümrük Müdürlüğünce, ihbar olunan “...” şirketi adına tescilli 08.03.2018 tarih ve ... sayılı ve 13.03.2018 tarih ve ... sayılı antrepo Beyannamesi muhteviyatı “cam bardak ve cam kase, camdan mumluk” ticari tanımlı emtianın, beyan ve hak sahibi ... ...Ltd Şti tarafından 05.03.2019 tarihli dilekçe ile davalıya devredeceğinin bildirdiği, davalının ise 05.03.2019 tarihinde dilekçe sunarak söz konusu malları devralmak istediğini bildirdiği, söz konusu eşyaların Gümrük Mevzuatı çerçevesinde, Gümrük Yönetmeliği'nin 330 ve 333. maddeleri kapsamında, davalıya devir ve temlik edildiği, akabinde davalı adına 11.03.2019 tarihli antrcpo beyannamelerinin tescil edildiği, dolayısıyla davacı antrepo işleticisinin muhafazasında bulunan 16 konteyner muhteviyatlı eşyanın tasarruf hakkının davalıya geçtiği, eşyalarla ilgili tüm yasal haklar ile birlikte borç ve alacakların da, Yönetmeliğin 333/3 madde hükmü çerçevesinde davalı tarafa intikal ettiği, kaldı ki davalı şirketin devir alma talep dilekçesinde dahi söz konusu yönetmelik maddesine atıfta bulunulduğu, her ne kadar davalı taraf söz konusu eşyaların mülkiyetinin teminat olarak kendilerine verildiğini, malların mülkiyetinin gerçekte kendilerine ait olmadığını, davacı antrepo işleticisinin söz konusu eşyalarla ilgili 01.03.2019 tarihli bir protokol düzenlendiğini ve bu protokol ile davacının depo ücretinden feragat ettiğini ve malları serbest bıraktığını, dolayısıyla dava konusu antrepo ücretinden sorumlu olmadıklarını iddia etmiş ise de, protokol tarihinden sonra ihbar olunan ... ...Ltd Şti'nin depolamaya konu eşyaları davalı şirkete devrettiği, Gümrük Yönetmeliğinin 333/3. maddesi kapsamında eşyanın devri ile birlikte gümrük vergileri ve para cezaları da dahil eşyayla ilgili tüm sorumlulukların devralana geçeceği, davacı tarafın protokol gereği finansman sağlayan taraf olmakla birlikte aynı zamanda eşyalara depolama hizmeti vermekle ikinci bir sıfata sahip olduğu ve eşyalar üzerindeki tasarrufunun ardiye ücreti alacağı hakkını ortadan kaldırmayacağı, davalı ile ihbar olunan ... ...Ltd Şti arasındaki iç ilişkinin ispata muhtaç olduğu, ayrı bir davaya konu edilebileceği, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 101. maddesi hükümlerine göre derdest dava konusu emtianın, önceden tescil ettirilmiş antrepo beyannamesi bulunduğundan "antrepo rejimi" altına girdiği ve bu nedenle gümrüklü ardiyede bekleme süresinin sınırsız hale geldiği, Gümrük Kanunu'na göre davacının işlettiği antrepoda tasfiyelik hale gelmediği, dolayısıyla davalının tasfiyenin yapılmadığına ve davacının sorumluluğunu yerine getirmediğine ilişkin itirazlarının da yerinde olmadığı, ödenecek ücretin miktarı taraflarca kararlaştırılmış olmasa da saklayanın, saklatandan eşyanın antrepoda kaldığı süreyle bağlantılı olarak ardiye ücreti talep edebilmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, İstanbul Anadolu 9. İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasında davalının itirazın iptali ile takibin aynen devamına, şartları oluşmadığından davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

: 1-Davacı vekili; mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, talebin reddi doğru olmadığından kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı vekili; kararın gerekçeli olmadığını, uzman görüşü ile ilgili hiç bir değerlendirme yapılmadığını, davacı firma ile ihbar olunan firma arasında █████/2019 tarihli protokolle birlikte adi ortaklık sözleşmesi kurulduğunu, davacının bahsi geçen protokolle ihbar olunan ... firmasını ibra ettiğini ve malları serbest bıraktığını açıkça beyan ettiğini, böylelikle █████/2019 tarihinden itibaren davacı tarafın ne ihbar olunandan ne de müvekkilinden antrepo alacağı tahsil etmesinin mümkün olmadığını, ayrıca bahsi geçen emtialardan 268.817 adedinin ... ...Ltd Şti'ye 154.720-TL bedelle satıldığını, ödemesinin █████/2018 tarihinde 130.000-TL ve █████/2018 tarihinde 52.500-TL olarak yapıldığını, ihbar olunan şirket tarafından █████/2018 tarihinde fatura düzenlendiğini, bedelin 3 ayrı havale ile davacı şirket yetkilisine aktarıldığını, yine bu emtialardan 11.891 adedinin ...isimli firmaya 40.300-TLye satıldığını, bu malların alıcı firmaya teslim edildiğini, müvekkilinin bu satışlardan sonradan haberdar olduğunu, dava dışı ...'nun davacıya borcunun kalmadığını belirtip protokolleri gösterek müvekkiline olan navlun borcunun ödeneceğini söylediğini, davacı ve ihbar olunan ...'nun birlikte hareket ederek müvekkilini dolandırdıklarını, bu hususun yargılama sırasında defalarca kez bildirilmesine rağmen mahkemece dikkate alınmadığını, ortada usulüne uygun bir devir işlemi bulunmadığını, davacının talebinin haksız olduğunu, davacının malları müvekkiline teslim etmediğini, bu gelişmeler üzerine müvekkilinin malların mülkiyetini █████/2019 tarihli faturalarla iade ettiğini, devir işleminin yapılmaması nedeniyle ihbar olunan ...'nun davacıyı Erenköy Gümtük Müdürlüğü'ne şikayet ettiğini, davacıya █████/2019 tarihli ihtarı gönderdiğini, davacının 1 yıl boyunca ihbar olunandan talep etmediği ardiye ücretini müvekilinden almaya çalıştığını, ihbar olunandan alamamasının nedeninin ihbar olunanı ibra etmiş olmasından kaynaklandığını, 6 ay geçmesine rağmen tasfiye işlemlerini başlatmayan davacının 496 günlük antrepo ücretini talep edemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

: Dava, antrepo alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; Erenköy Gümrük Müdürlüğünce, ihbar olunan ... ...Ltd Şti şirketi adına tescilli 08.03.2018 tarihli antrepo beyannamesi muhteviyatı 81.538 kap, 92.340 kg brüt ağırlığındaki “cam bardak ve cam vazo” emtiasının davacının antreposuna 13.03.2018 tarihinde, 13.03.2018 tarihli antrepo beyannamesi muhleviyatı. 99.393 kap, 83.820 kg brüt ağırlığındaki “cam bardak ve cam kase, camdan mumluk" emtiasının ise 14.03.2018 tarihinde boşaltıldığı, emtialarla ilgili beyan ve hak sahibi ... ...Ltd Şti'nin 05.03.2019 tarihli dilekçesi ile malları davalıya devredeceğini bildirdiği, davalının ise 05.03.2019 tarihinde dilekçe sunarak söz konusu malları devralmak istediğini bildirdiği, söz konusu eşyaların, Gümrük Mevzuatı çerçevesinde, Gümrük Yönetmeliği'nin 330 ve 333. maddeleri kapsamında, davalı ... şirketine devir ve temlik edildiği ve akabinde, 08.03.2018 tarihli antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyalar için davalı adına 11.03 2019 tarihli, 13.03.2018 tarihli antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyalar için ise davalı adına 11.03.2019 tarihli antrepo beyannamesinin tescil edildiği, 20-█████/2017 tarihinde .... ... isimli firma tarafından ihbar olunan ... ...Ltd Şti adına faturalandırılan ürünlerin, bu firma tarafından antrepo beyannamesine atfen düzenlenen █████/2019 tarihli faturalarla davalıya fatura edildiği, davalı tarafından █████/2019 tarihinde ihbar olunan firmaya bu emtialarla ilgili iade faturası düzenlendiği hususları ihtilaf dışıdır.

Davacı, █████/2018 ve █████/2018 tarihli beyanname muhteviyatı emtianın bu tarihlerden █████/2019 tarihine kadar işleyen antrepo ücretlerinden, emtiayı Gümrük Yönetmeliği'nin 333. maddesi kapsamında satın alan davalının sorumlu olduğunu belirterek antrepo alacağının tahsilini davalı hakkında başlattığı icra takibiyle talep etmektedir. Davalı ise davacı ile ihbar olunan ...'nun gümrükte bulunan saklama konusu malların tasfiyesi için adi ortaklık olarak hareket ettiklerini, davacı ile ihbar olunan ... arasındaki protokolle davacının her türlü antrepo ücretinden feragat ederek malları serbest bıraktığını, fakat ürünlerin alınması için ... ile anlaşılmasından sonra davacının antrepo ücretinin ödenmesini talep ederek ürünleri teslim etmediğini, ürünlerin bir kısmının başka şahıslara satılmış olduklarını sonradan öğrendiklerini belirterek davanın reddini savunmaktadır. Bu durumda uyuşmazlık, davalının, satın aldığı antrepoda bulunan ürünlerin antrepo ücretinin borçlusu halinde gelip gelmediği hususundan kaynaklanmaktadır.

Antrepolardaki eşyanın başkasına devri Gümrük Yönetmeliği'nin 333. maddesinde düzenlenmiş olup 3(b). fıkrasında eşyanın devri ile birlikte gümrük vergileri ile para cezaları da dâhil eşya ile ilgili hukuki sorumlulukların devralana geçeceği düzenlenmiştir. Anılan düzenleme uyarınca davacı antrepo işleticisinin muhafazasında bulunan 16 konteyner muhteviyalı eşyanın mevcut borçları ile birlikte tasarruf hakkının davalı ... şirketine geçtiğinin kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak davalının sunduğu ve aksi davacı tarafından iddia edilmeyen █████/2018 tarihli "Protokol" başlıklı belgede davacı, .... ... ve ihbar olunan ... ...Ltd Şti arasında .... ... tarafından gönderilen 16 konteyner ürünün ithal edilmesi, ihtiyaç olan demuraj, ardiye, nakliye vb lojistik giderlerin karşılanması için gerekli finansmanın sağlanması ve söz konusu malların satışından sağlanacak gelirle tarafların yeni bir tüzel kişilik oluşturmasının şartlarının düzenlendiği, aynı taraflar arasındaki düzenlenen █████/2019 tarihli protokolle ise ... ...Ltd Şti'nin protokolle ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiği, bu şirketin tüm sorumluluktan azil ve ibra edildiğinin belirtildiği, "... şu anda Ulusal'a ait Sultanbeyli antrepoda bulunan malları dilediği bedelden satma ve tahsil etme hakkına sahiptir ve Ulusal malları serbest bırakmıştır" şeklindeki ifadeye yer verildiği görülmektedir.

Bahsi geçen protokollere göre davacı ile ... ...Ltd Şti arasındaki ilişki, saklama ilişkisinden de öte malların nakde çevrilerek ortaklık kurmayı amaçlayan bir ticari ilişkiyi kapsadığı görülmektedir. Anılan protokollere göre davacı, ... ...Ltd Şti'nin malları dilediği bedelden satma ve tahsil etme hakkı olduğunu kabul edip, malları serbest bırakarak ... ...Ltd Şti'ye antrepo ücreti tahakkuk ettirmediğinin, dava dışı ... ...Ltd Şti'nin davacıya antrepo ücreti borcunun bulunmadığının kabul gerekir. Antrepo işleten sıfatına sahip davacı, antrepo ücreti alacağı bulunduğuna dair bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin malları serbest bıraktığından, bu mallara bağlı olarak doğan antrepo alacağını talep etmediği ya da antrepo alacağının kalmadığı sonucuna varılmaktadır. Her ne kadar sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince bahsi geçen protokollerde yer almayan davalının, bahsi geçen protokollere dayanarak kendi lehine bir hak ileri sürmesinin mümkün olmadığı düşünülebilir ise de davalı bahsi geçen ürünleri mevcut hak ve borçları ile birlikte almıştır. Bu nedenle ... ...Ltd Şti davacıya karşı ne kadar sorumlu ise davalı da o kadar sorumlu olacağından, bahsi geçen protokollere dayalı olarak hak dermeyan etmesi mümkün görülmüştür. Bu durumda davacının ... ...Ltd Şti'ye tahakkuk ettirmediği, almaktan imtina ettiği antrepo ücretini davalıdan talep etmesi mümkün görülmemiştir. İhbar olunan ... ...Ltd Şti tarafından Erenköy Gümrük Müdürlüğü'ne sunulan █████/2019 tarihli dilekçesi ile emtiaların yeniden kendilerine devri için gerekli işlemlerin yapılması için müracaat edildiği, davalıya teslim edilen herhangi bir mal bulunmadığı, dolayısıyla davalının antrepo borcunun sorumlusu haline gelmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davanın reddine, davacının kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden kötüniyet tazminatı talebinin reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 Tarih █████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın reddine,

Davalı tarafın koşulları bulunmayan kötüniyet tazminatı isteminin reddine"

İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;

"Alınması gereken 732-TL karar ve ilam harcının, mahkeme veznesine yatırılan 8.227,70-TL peşin harçtan mahsubu ile ‬7.495,70-TL fazla harcın talep halinde davacıya iadesine,

Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafça yapılan 2.400-TL yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

Davalı vekili için takdir olunan 108.186,15-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,"

Davacıdan alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Yatırılan 11.635-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davalıya iadesine,

Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafça yapılan 100-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

Gerekçeli kararın birer örneğinin taraflara tebliğine,

HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.█████/2026