Anahtar kelimeler: Çaldırdığını Müvekillerinin Faktöring Faktoring Finansman Vadesinde Finansal Emrine İstirdat Kiralama
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILMA TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekillerinin ..... Bankası ..... Şubesinin ...... numaralı 64.900,68-TL bedelli 31.03.2025 tarihli emrine düzenlenen çeki çaldırdığını, çek iptali davası sırasında davalının çeki bankaya ibraz ettiğini belirterek çekin istirdadını talep etmiştir.Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Dava konusu çekin müvekkilerine faktoring sözleşmesi kapsamında geldiğini, çekin vadesinde ödenmediğini, müvekkilerinin iyi niyetli hamil olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava konusu uyuşmazlığın, dava konusu .....Bankası ..... Şubesinin ..... numaralı 64.900,68-TL bedelli 31.03.2025 keşide tarihli çekin ve çeke konu icra takibinden dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti, ihtiyati haciz kapsamında █████/2025 tarihinde ödenen 98.000,00 TL bedele ilişkin istirdat koşullarının oluşup oluşmadığı, işbu uyuşmazlığın arabulucuğa tabi olup olmadığı, davalı faktoring şirketinin bu çeki Faktoring Kanunu'nun 9/3.maddesi ve yönetmeliğin 22/2.maddesine uygun iktisap edip etmediği, çekteki imza ve kaşenin sahte olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun “Menfi tespit ve istirdat davaları” başlıklı 72. maddesi: “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan maddeden anlaşıldığı üzere borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir ve takip konusu alacağın borçlusu olmadığının tespiti isteyebilir.Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar; bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur. Somut uyuşmazlıkta davacı icra takibinin kesinleşmesinden sonra dava açmış olup kanun koyucu tarafından süre sınırlaması getirilmemesi nedeniyle davanın süresinde açıldığı belirlenmiştir.İspat yükü ise; bir vakıanın doğru ve gerçek olup olmadığı konusunda hakimi inandırma faaliyetidir. İspat, ispat anıdan önce vuku bulmuş ve tekrar etmeyen, vakıalara ilişkindir. İspat yükü aynı zamanda bir haktır. Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK █████/2006 tarih, ███████-259 E., ████████ K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti davalı alacaklıya aittir.Kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan takiplerde imzaya itiraz konusunda, 6100 sayılı HMK’nın 211/a maddesine göre yapılan incelemeye rağmen hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamış ise, HMK’nın 266. ve devamı maddelerine göre çözümü özel veya teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi incelemesine karar verilir. Bu hükümden anlaşılacağı üzere, takibe dayanak senette imzanın keşideciye ait olmadığının- sahteliğinin- bilirkişi raporu ile ispatlanması gerekir. İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır. Yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2019 tarihli ve ███████-2692 E., █████████ K. sayılı kararı)Davaya konu çekin incelenmesinde; .... Bankası A.Ş. .... Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31.03.2025 olan ..... çek numaralı 64.900,68 TL bedelli, çek arka yüzeyinde davacı şirket kaşesi üzerine imza atılarak ciro edilmiş olduğu anlaşılmıştır.Taraflarca ileri sürülen tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, davacı tarafından bildirilen kurumlara müzekkere yazılarak mukayese edilecek ıslak imza asılları toplanılmış, tüm deliller toplandıktan sonra grafolog bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.Davaya konu çekin incelenmesinde; ..... Bankası A.Ş. ..... Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31.03.2025 olan ...... çek numaralı 64.900,68 TL miktarlı çek olduğu, grafoloji bilirkişisinin █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda "İncelenme konusu “...... Bankası A.Ş. ...... Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31.03.2025 olan ..... çek numaralı 64.900.68 TL. (Altmışdörtbindokuzyüz TL. AltmışsekizKr.) miktarlı çek” aslının arka “...... OTOMOTİV SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ” kaşesi üzerinde atılı 1.ciro imzası ile atfedilen şirket yetkilileri ...... ve ......”'na ait mevcut mukayese imzaların karşılaştırmalarında aralarında; gerek genel görünümleri gerekse işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da uygunluk ve benzerlikler saptanmadığından inceleme konusu 1.ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...... ve ..... 'in ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI kanaatimi bildirir rapordur." denilmek suretiyle davacı lehtar şirket yetkilisi tarafından imza atılmadığı eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.Bu bilgiler ışığında somut olayda; davacının dava konusu çekin lehtarı olduğu, davalı tarafından icra takibi başlatıldığı ve takibin kesinleştiği, dava konusu çekin keşideci şirket yetkilisi olarak davacının imzası bulunduğu ancak bu imzanın inkarı nedeniyle açılan menfi tespit davası ve haciz baskısı altında ödenilen bedelin istirdatı olduğu, toplanan deliller üzerine mahkememiz ara kararı doğrultusunda imza incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan raporda ciroya ilişkin imzanın şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığının bildirildiği, davalı tarafından işbu bilirkişi raporuna karşı ileri sürülen itirazların reddolunarak yargılamaya devam edildiği, çekteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti çeki elinde bulunduranın olup, takibe başlayan ve imzasının borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya ait olduğu (Yargıtay HGK'nın ███████-259 Esas, ████████ Karar sayılı kararı), bu kapsamda ispat imzaların davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olduğunu kanıtlayamadığı, bu halde davacının imzası nedeniyle davaya konu çekin ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığına ilişkin kanaat oluştuğu, davacının bir diğer talebi olan haciz baskısı altında ihtirazı kayıtla ödemiş olduğu bedelin istirdatının gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmekle birlikte anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile,İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ..... E sayılı takip dosyasında takibe konu edilen ...... Bankası A.Ş. ..... Org. San./..... Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31.03.2025 olan ..... çek numaralı 64.900,68 TL miktarlı çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekteki imzanın davacı şirket temsilcilerinin eli ürünü olmadığı anlaşılmakla cebri icra tehdidi altında ödenen toplam 98.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.694,38.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.673,60.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 5.020,78.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı ve 1.673,60.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,4-Davacı tarafından dosyada 8.000,00 TL bilirkişi ücreti 550,00 TL posta gideri olmak üzere yapılan toplam 8.550,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip .....¸e-imzalıdırHakim .....¸e-imzalıdır