Anahtar kelimeler: Kmsinde Araçlı Gişeleri Gişelerden Durmayarak Otoyolu Çekiciye Lastiğinin Lastiğin Römorkun
T.C.
İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: İTİRAZIN İPTALİ (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: 11.06.2025KARAR TARİHİ
: 18.05.2026Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde 12.04.2023 - 10.04.2024 başlangıç ve bitiş tarihli ... poliçe nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı ve davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 15.12.2023 tarihinde ...Otoyolu Fatih Gişeleri mevkii Edirne istikameti █████/1+600 kmsinde çok araçlı meydana gelen trafik kazasında sürücüsü sonradan tespit edilen ... yönetiminde ... plakalı çekiciye bağlı ...plakalı yarı römorkun gişelerden geçtikten sonra lastiğinin parçalanması sonucu lastiğin 4. Şerit üzerine düştüğü, çekici sürücüsünün durmayarak yoluna devam ettiği, aynı istikamette seyir halinde olan ve gişelerden çıkış yapan ...sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ...dan sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin lastiğin üzerinden geçmesi neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde 29.04.2024 tarihinde 39.116,90 TL hasar ödemesi yapıldığını, hasara sürücünün kusuru ile sebebiyet verilmesi ve olay yerinin terk edilmesi nedeniyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Sartları B-4-f maddesinin ihlal edildiğini, ödenen bedelin kendi sigortalıları olan davalı şirketten rücu hakları bulunduğunu, bu amaçla davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ...sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, borca haksız olarak itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan söz konusu ... Plakalı Çekici ve...Plakalı Dorsenin müvekkili şirketin mülkiyetinde olduğunu, aracın ...belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğüne araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, 30.09.2019 tarihli ...(ihale kayıt numarası: ...) ile “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” hizmet sözleşmesi ile verildiğini, aracın işleteninin müvekkili şirket olmadığını, bu bakımdan davanın husumetten reddi gerektiğini (Emsal; Yargıtay 19. HD.nin 5.3.2013 tarih ve █████████ Esas ve █████████ Karar ile 01.04.2002 tarih ve █████████ Esas, █████████ Karar ile Yargıtay 11. HD.nin 13.9.2004 tarih ve ██████████ Esas, █████████ Karar ile Yargıtay 4. HDnin 14.11.2005 tarih ve ██████████ Esas ve ██████████ Karar ile İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas, ...Karar), müvekkil şirketin söz konusu araç üzerinde hiçbir hukuki veya fiili kontrolü olmadığını, söz konusu aracın sürücüsünün de müvekkilinin çalışanı olmadığını, adam çalıştıran sıfatıyla da hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, maddi tazminatın davacı tarafça ispatı ve bilirkişi tarafından tespiti gerektiğini, kusur durumunu kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, sadece olay yerini terkin rücu sebebi olmadığını, ayrıca sürücü ile yapılan görüşmeler sonrasında araç sürücüsünün olay yerini terk etmediğini, jandarmanın talimatlarına uyduğunu ve onun talimatları ile olay yerinden ayrıldığını ifade ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İhbar Olunan ...Belediye Başkanlığı Vekili Beyanında özetle; Müvekkilinin ihbar olunan sıfatını haiz olup hakkında hüküm kurulamayacağını, dava konusu araçta işleten sıfatının bulunmadığı, bedeni hasar bulunmayan maddi hasarlı trafik kazalarında olay yerini terkin tek başına rücu sebebi olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava; trafik kazasından kaynaklanan zararların ödenmesinden sonra Sigorta Genel Şartlarına aykırılık nedeniyle dava dışı zarar gören 3.Kişilere ödenen tazminatın kendi sigortalısından rücuen tahsili talebine ilişkindir.Taraflar arasında kazanın ve kaza tutanağının varlığı ile içeriği, davalının mülkiyetinde bulunan aracın olay yerini terk ettiği hususlarında tartışma bulunmamaktadır.Çözümlenmesi gereken sorun, davalının söz konusu aracın işleteni olup olmadığı, cevap dilekçesinde belirtilen sözleşme nedeniyle davalının davada pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, var ise olay yerini terkin haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı, olay (kaza) mahallini terke dayalı sigorta rücu koşullarının bulunup bulunmadığı, kazadaki kusur durumu ve tazminat alacağı miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 16.08.2024 tarihinde, davalı aleyhine, dava konusu trafik kazasına dayanarak, 39.116,90.-TL asıl alacak, 2.247,35.-TL işlemiş (yasal) faiz olmak üzere toplam 41.364,25.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (Örnek No:7) ödeme emrinin borçlu/davalıya 21.08.2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 22.08.2024 tarihinde icra dairesinin yetkili olmadığını, Bakırköy İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, davacının da 11.06.2025 tarihinde 41.364,25.-TL toplam alacak üzerinden 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.Yetki Sorunu;Öncelikle davalı tarafın icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ederek, davalı şirketin ikamet adresinin bulunduğu Bakırköy icra dairelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.Yargıtay 4. HD.nin "Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair" 13.07.2023 tarih ve █████████ E. █████████ K.sayılı ilamında da işaret edildiği üzer; Zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalıya karşı 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 167 ve 168 inci maddelerine göre rücu davası açabilir. İçe rücu davalarında yetkili mahkemenin hangi yer mahkemesi olacağı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (2918 sayılı Kanun) 110 uncu maddesi kapsamında düzenlenmiş değildir. Zira 2918 sayılı Kanun’un 110 uncu maddesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının C.7 maddesinde, zarar gören üçüncü kişilerin ve bunların haleflerinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı açacakları tazminat davaları bakımından bir yetki kuralı getirilmiş olup uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin somut olayda ise davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına karşı rücuen tazminatın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası açılmıştır. Buna göre, 2918 sayılı Kanun’un 110 uncu maddesi hükmünün bu davada uygulanması mümkün olmadığından, sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yer mahkemesi içe rücu davasında yetkili değildir. İçe rücu davasında yetkili mahkeme anılan hükümlere göre değil, seçimlik yetki olarak 6100 sayılı Kanun'un genel yetki kuralları çerçevesinde ve özellikle anılan yasanın 6, 15 ve 16 ncı maddelerinin birinci fıkraları ile 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre belirlenecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 19.10.2005 gün ve ███████-543 esas, ████████ karar sayılı kararı ile Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 26.05.2008 tarihli, █████████-█████████ sayılı kararı ile 10.11.2008 tarihli, █████████-█████████ sayılı kararı da bu yöndedir.). Dolayısıyla dava konusu kazanın ...Otoyolu Fatih gişelerinde meydana geldiği, bu yerin Tayakadın - Arnavutköy/İstanbul sınırları içerisinde olduğu, söz konusu yerin İstanbul Adliyesi yetki çevresi içerisinde olduğu, bu nedenle HMK.nun 15/1.maddesi gereğince rizikonun gerçekleştiği yer mahkemesi de yetkili olduğundan davalı vekilinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.Davalının Davadaki Pasif Husumet İtirazı Yönünden;Dava dışı ihbar olunun ...Belediyesi ile davalı arasında 30.09.2022 tarih ve ... İhale Kayıt Numaralı (İKN) "Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi Hizmet Alımına Ait Sözleşme" imzalanmıştır. Sözleşmenin 9.maddesi gereğince işe başlama tarihi 01.10.2022, işi bitirme tarihi 30.09.2024 tarihi olarak belirlenmiştir.Sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamenin "Genel Bilgiler" başlıklı 3/4.maddesi gereğince; "İhale kapsamında çalıştırılacak araçların İdarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik şoför, işçi vb. personel ihtiyacı İdare tarafından sağlanacaktır." denilmektedir.Mahkememizin 09.02.2026 tarihli ara kararıyla dava dışı ihbar olunan ...Belediye Başkanlığına daha önceki yazışmalar ilgi tutularak; 30.09.2022 tarih ve ... İhale Kayıt Numaralı (İKN) "Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi Hizmet Alımına Ait Sözleşme"nin doğru olup olmadığı ... plakalı çekicinin bu sözleşme kapsamında temizlik işlerinde çalışıp çalışmadığı sözleşmenin kapsamında işçiliğin Belediyeye mi yoksa yükleniciye mi ait olduğu hususunda müzekkeremizin daha dikkatli okunarak bir daha yazışmaya neden olmayacak şekilde ayrıntılı cevap verilmesinin istenmesine, müzekkereye davalı vekili tarafından ibraz edilen 30.09.2022 tarih ve ... İhale Kayıt Numaralı (İKN) "Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi Hizmet Alımına Ait Sözleşme"nin eklenmesine karar verilmiş, ...Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü'nün 23.02.2026 tarih ve E-3...-641.03.01-...sayılı, ...Esas (...) konulu cevabi yazılarında "Mahkemeniz 28.11.2025 tarihli müzekkeresi ile Belediyemizden sorulan ve davalının cevap dilekçesinde bahsedilen 30.09.2019 tarihli ve ███████████ ... (ihale kayır numaralı) “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması Hizmeti Alımına Ait Sözleşme”, ...Belediye Başkanlığı ile ... Ürünleri Temizlik ve Gıda Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilmiştir.Mahkemeniz 09.02.2026 tarihli müzekkeresi ile Belediyemizden sorulan 30.09.2022 tarih ve ... İKN (ihale kayıt numaralı) “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması Hizmeti Alımına Ait Sözleşme”, ...Belediye Başkanlığı ile.... Ltd. Şti. arasında akdedilmiştir.Söz konusu kazaya karışan ... plakalı çekici 03.05.2023 tarihinde kurumumuza dahil olmuştur. Söz konusu sözleşme kapsamında şoför ve diğer çalışan işçiler... A.Ş. firması çalışanıdır." denilmiştir.Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince; Davalı taraf davaya konu 15.12.2023 tarihinde meydana gelen kazaya karışan ve davalıya ait ... plakalı çekicinin dava dışı ...Belediyesi'ne 30.09.2022 tarih ve ... İhale Kayıt Numaralı (İKN) "Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmetinde Kullanılmak Üzere Araç Çalıştırılması İşi Hizmet Alımına Ait Sözleşme"si ile 01.10.2022 - 30.09.2024 tarihle arasında uzun dönem kiralandığı, aracın işçisi (sürücüsü) olmadan kendisinin kiralanarak teslim edildiği, işçilik (araç sürücüsü vb) hizmetinin teknik şartnamenin 3/4.maddesi gereğince dava dışı ...Belediyesine ait olduğu, belediyenin de işçilik hizmetini dava dışı... A.Ş. Firmasından aldığı anlaşılmıştır. vermiştir. Dolayısıyla kazaya karışan araç üzerindeki işleten sıfatı kaza tarihi itibariyle bulunmamaktadır. Dolayısıyla davada ihbar olunan ...belediyesinin söz konusu araçta hakimiyeti, dolayısıyla işleten sıfatı vardır. Kiralayan kurumun kamu kurumu niteliğindeki belediye başkanlığı olması nedeniyle davalı ile dava dışı belediye arasında gerçek bir kira ilişkisinin bulunup bulunmadığı yönünde araştırma yapmaya gerek duyulmadığından davanın 6100 sayılı HMK.nun 114/1-d. Maddesi gereğince pasif husumete ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine, aracın dava dışı belediyeye kiralanmış olduğunun davacı tarafın bilebilecek durumda olmaması, arabuluculuk görüşmelerinde de bu hususun ileri sürüldüğüne dair bir beyan olmadığı gözlendiğinden davacı tarafın yargılama masraflarından sorumlu tutulmamasına karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Davanın 6100 sayılı HMK.nun 114/1-d. Maddesi gereğince pasif husumete ilişkin dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,1-Alınması gereken karar ve ilam harcı 732,00-TL olup, peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE GELİR KAYDINA,2-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 190,40-TL, yargılama gideri ile 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin harç toplamı 1.421,20-TL yargılama giderinin DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACI TARAFA VERİLMESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,4-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6183 sayılı Kanuna göre davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026KATİP - HAKİM -¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır