davaitirazın davadavacı borçludan yük gemi cari kurulduğunu ilamda hesap özetle

Anahtar kelimeler: Davaitirazın Davadavacı Borçludan Yük Gemi Cari Kurulduğunu İlamda Hesap Özetle

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

:█████████

KARAR NO

:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

:█████/2022

NUMARASI

:████████ Esas - ████████ Karar

DAVA

:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ

:█████/2026

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yapılan ticari iş ve işlemler nedeniyle tarafların arasında cari hesap ilişkisinin kurulduğunu, davacı müvekkilinin davalı borçludan alacağının 15.390 USD olduğunu, alacağının 8 gün içerisinde ödenmesi için davalı şirkete fatura eklenerek Beyoğlu ... Noterliği'nin █████/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğini, davalı şirketin bu ihtarnameye cevaben Kartal ... Noterliği'nin █████/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturadaki demuraj bedelinin fahiş olduğunu bildirdiğini, davalının ödeme yapmayacağına ilişkin cevabı içeren ihtarname üzerine davalı hakkında İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, itiraz nedeniyle takibin durduğunu, itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın deniz taşımasından meydana geldiğini, TTK 5 madde ve HSYK 1. Dairesinin █████/2014 tarih 1876 sayılı kararına istinaden davanın görevli İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu sebeple mahkemenizin görevsiz olduğunu, esasa ilişkin olarak ise müvekkilinin demuraj adı altında davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, .. gemi ile yapılan taşımacılık faaliyetinde malların tahmil ve tahliyesinin geç yapılması nedeniyle geminin makul bir sürenin meşgul edilmesi gerekçesiyle taşıyana taşıtan tarafından yapılan bir ek ödeme olduğunu, bu ek ödemenin kural olarak bedelin içinde mütalaa edildiğini, dolayısıyla gemilerle yapılan konteynır taşımacılığı sırasında konteynırların makul bir sürenin üzerinde meşgul edilmesi nedeniyle yapılan ve konteynır demurajı olarak adlandırılan ödemenin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini, dava konusu 2. demuraj faturası tüm işlemler bittikten ve kalan depo teminatı iade edildikten 1 ay sonra davacı tarafından kesildiğini ve ödeme talep edildiğini, taraflar arasında imzalanmış bir taahhütname bulunmadığını, gerektiği taktirde imza incelemesi yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin davacı tarafa hiçbir zaman demuraj ödemesi yapmadığını, müvekkilinin fatura içeriği hizmeti almadığını, davacının bir zararı var ise buna sebebiyet verinin müvekkili olmadığını, dava konusu takip nedeniyle davacıya karşı bir ödeme yükümlülüğü olmadığını, taraflar arasında demuraj talebi yönünden bir akdi ilişki olmadığından borca, işlemiş faize ve ferilerine itiraz edildiğini, davacı takipte haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda,"...Dosyaya davacı vekilince dava konusu koneynerlere ilişkin olarak varış ihbarnameleri ile demuraj tarifeleri sunulmuştur. Ancak dosyada davacı tarafın bildirdiği demuraj tarifesi dışında, bizzat davacı vekilince armatör olarak bildirilen dava dışı ... firmasının da demuraj tarifesi bulunmaktadır. Her iki tarife gereği bilirkişilerce hesaplama yapılmış olup, davacı tarafça davalıya bildirilen demuraj tarifesine göre davacının davalıdan 14.790,00 USD alacağı bulunduğu ancak dava dışı ...fidması tarifesine göre yapılan hesaplama neticesinde ise 4.710,00 USD demuraj talep edilebileceği belirtilmiştir. Her ne kadar dosyaya davalı yanca düzenlenmiş bir taahhütname sunulmuşsa da, davaya konu taşıma ilişkisi kapsamında davaya konu edilen alacağın (demuraj) niteliği gereği dosyaya sunulu taahhütname alacağın varlığı hususunda mahkemede yeterli kanaati uyandırmamışır. Zira yukarıda da açıklandığı hali ile TTK da düzenlemesi bulunmayan demuraj bedelinin asıl alacaklısı mahkememizin ve Bölge Adliye Mahkemesi ile Yargıtay'ın yerleşik uygulamalı gereğince konteyner sahibi yahut fiili taşıyandır. Dosyada sunulu konşimento kayıtlarına göre her ne kadar fiili taşıyan dava dışı ... firması olarak görünmekteyse de bizzat davacı vekilince armatör ve demuraj faturasını davacı adına düzenleyen firma olarak dava dışı ... firması bildirilmiş ve bu firmaya yazılan müzekkere cevabı ile de bu husus mahkemece teyit edilmiştir. Dosya kapsamında taraf vekillerince, tarafların taşımadaki rolleri tam olarak ortaya konulamasa da, davacının taşıma organizasyonunda yer aldığı ve davalının da emtiaların alıcısı olduğu hususları tartışmasızdır. Bu kapsamda davacının ancak fiilen ödeme yaptığı tutar kadar demuraj bedelini davalıdan talep edebileceği mahkemece kabul edilmiştir. Bu kapsamda dosyaya celp edilen ardiye masraflarına ilişkin müzekkere cevapları dikkate alınarak yapılan muhasip incelemesi neticesinde, davacı yanca ödendiği tespit olunan 630,00 USD demuraj bedelinin, davalı tarafça davacıya ödenmiş olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, ancak davacı yanca dava dışı armatöre ödemesi yapılan tutar oranında davalıdan demuraj talep edilebileceği, bu bedelin ise 630,00 USD olduğu ve bu kısmın davalı yanca davacıya ödenmiş olduğu mahkemece kabul edilerek nihayetinde davanın reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olup eksik inceleme yapıldığını, dava ve beyan dilekçelerindeki delillerin mahkemece dikkate alınmadığını, hükmün gerekçesinde dosyada mübrez deliller ile ispat edilen hususlara hiçbir şekilde değinilmediğini, davalının Kartal ... Noterliği’nin 29.06.2018 tarih ve... Yevmiye numaralı ihtarnamesinde taraflarına demuraj bedeline ilişkin ödeme yapılması gerektiğini ikrar ettiğini, 14.920 USD ödeme yapıldığını ancak taraflarına yapılmasını istediği demuraj bedeline ilişkin 15.390 USD’lık bedelinin fahiş olduğunu belirttiğini, davalı tarafa geminin ilgili limana varışı demuraj tarifesinin açıkça bildirildiğini,konteynerlerin ... geçici depolama alanına taşındığı davalı tarafça bilindiğini, asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava dışı şirket tarafından taraflarına düzenlenmiş bir fatura bulunmaması halinde dahi davalı şirketin dava konusu alacağı ödemesi gerektiğini, çünkü konteynerlerin boş dönüş tarihi belli olup gecikme sebebiyle her halükarda ekstra demuraj bedelinin ödenmesi gerekeceğini, söz konusu ticari bir iş olup taraflarınca daha az miktarda ekstra demuraj bedelinin ödenmiş ya da ödenecek olması ihtimalinde dahi kar amacı güden müvekkilinin davalıdan daha fazla bir miktar talep edebileceğini, davalının nakliyat işlerinde yükleme, boşaltma veya taşıma süresinin olağan süreyi aşması dolayısıyla, taşıtanın taşıyıcıya ödediği tazminatın taşıma bedeline dahil olduğu görüşü hakim olduğu söylenmişse de lokal masraf ve demuraj bedeli için‘’depo bedeli’’ açıklamasıyla müvekkilinin hesabına havale yapılmasının, bu hususta taraflar arasında demuraja dair bir anlaşma olduğunu gösterdiğini davalı/borçlu tarafın faturadaki bedelin fahiş olduğuna ve davalı tarafın demuraj borcu bulunmadığına ilişkin iddialarının asılsız olduğunu, davalının tüm zarar ziyan, ceza, yapılan ödeme ve masraflardan imzaladığı taahhütname uyarınca kayıtsız şartsız sorumlu olduğunu, davalı tarafın faturadaki bedelin fahiş olduğuna ilişkin iddiasının geçersiz olduğunu, davalı tarafın icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, hak ve hukuka aykırı bir şekilde verilmiş olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 28.06.2022 tarih ve ████████ esas, ████████ karar sayılı usul ve yasaya aykırı verilmiş olan “davanın reddi” kararının kaldırılmasını ve yapılacak olan istinaf incelemesi neticesinde davanın kabulüne karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

:Dava, konteyner demurajı alacağının tahsili için başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama soncunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacı alacaklı tarafından davalı hakkında, İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğü'nün ... (İstanbul 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından verilen yetkisizlik kararı üzerine) sayılı takip dosyasında 15.390 USD asıl alacak, 112,16 USD işlemiş faiz ve 220,30 TL ihtar giderinin tahsili istemiyle 13.08.2018 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır Dosyaya sunulan ... numaralı ara konişmentoya göre oto dış lastik emtiası içeren 15 adet konteynerin Kore'den İstanbul'a taşındığı, anılan konişmentoda gönderilenin davalı, teslimat acentesinin davacı olduğu, konişmentonun .... tarafından düzenlendiği görülmekte olup, dosyaya sunulan belgelerden bu konşimentoya ait taşıma işinin dava dışı fiili taşıyan ... A.Ş tarafından yapıldığı, 15 konteynerin 06.04.2018 tarihinde ... limanına vardığı, fiili taşıyan tarafından davacı hakkında 24.04.2018 tarihinde 630,00 USD bedelli ve 25.05.2018 tarihinde 4.080 USD bedelli iki adet demuraj faturası düzenlendiği, 630,00 USD tutarlı faturanın davacı tarafça 07.05.2018 tarihinde ödendiği, 4.080 USD tutarlı fatura için ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır.Somut uyuşmazlıkta taraf ticari defterleri incelenmiş olup, yapılan incelemede , davacının ticari defterlerinde davalı adına düzenlenen 07.06.2018 tarihli 15.390 USD tutarlı “demuraj bedeli” açıklamalı faturanın kayıtlı olduğu, davacının ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacının, davalıdan 15.390 USD alacaklı olduğu ancak davalının bu demuraj faturasını kabul etmeyerek noter aracılığı ile davacıya iade ettiği ve davalının ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davalının, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı tespit edilmiş; dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda, dava dışı ... A.Ş. Tarafından konteynerlerin depo ücretine ilişkin 11.428 USD tutarında 14 günlük depo bedeli ücreti tahakkuk ettirildiği, davalı şirket adına dava dışı ... tarafından 17.04.2018 tarihinde depo bedeli olarak konşimento numarasına atıfta bulunularak davacıya 61.500 TL tutarında ödeme yapıldığı, davacı tarafından 16.05.2018 tarihinde 3.000 USD, 11.520 USD ve 400 USD bedelli olmak üzere 3 adet toplam 14.920 USD “demuraj bedeli” açıklamalı fatura düzenlendiği, davaya konu taşımada kullanılan 15 adet konteyner için "..." açıklamalı 3.000 USD tutarlı fatura bedelinin, depo bedeli ödemesinden tahsil edildiği, diğer iki faturanın dava dışı taşımalardaki konteynerlere ait demuraj bedeline ilişkin olduğu, davacının varış ihbarında belirttiği tarifeye göre demuraj ücretinin 14.790 USD olduğu belirtilmiştir. Taşıyıcı tarafından tedarik edilen konteynerin, varma limanına ulaşmasından itibaren kararlaştırılan sürede (serbest zaman), böyle bir süre yok ise makul bir süre içerisinde teslim alınmadığında konteynerin beklemesi veya gemiden boşaltılan konteynerin, gönderilen tarafından tesellüm edildikten sonra, kararlaştırılan sürede, böyle bir süre yok ise makul bir süre içerisinde boş olarak taşıyana veya temsilcisine iade edilmediğinde konteynerin gecikmesi halinde konteyner demurajı söz konusu olmaktadır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı uyarınca, konteyner demurajı ücretinin kaynağı genelde konişmento veya taşıma sözleşmesidir.(Yargıtay 11. HD'nin ██████████ Esas - █████████ Karar, 08.03.2010 tarihli kararı; aynı Dairenin █████████ Esas - ████████ Karar, 19.01.2016 tarihli kararı ve aynı Dairenin █████████ Esas - █████████ Karar sayılı kararı).Konteyner demurajı; Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) düzenlenmemiştir. Uygulamada kırkambar sözleşmesi veya konşimentoda kararlaştırılan, konteynerin iadesi borcunu kuvvetlendiren, bununla birlikte konteynerin iadesinde gecikme durumunda taşıyanın uğrayacağı zararı tazmin etmeye yarayan bir müessesedir. Konteyner demurajından kaynaklı alacağın istenebilmesi için öncelikle taraflar arasında bir anlaşma olması gerekir. Taşıma sözleşmesinde veya konşimentoda bu yolda bir hüküm olmadığı takdirde taşıyan kural olarak demuraj talep edemez.Konteyner demurajını konu alan düzenlemeler konişmentoda konteyner bekleme ve gecikme parasına dair özel kayıtlar(klozlar) yer alabilir.Yüke ilişkin konişmentoda demuraj ücretine ilişkin kayıt bulunmasa bile demuraj ücretinin emsaller gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde tayinine de engel bulunmamaktadır.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2015 tarih, █████████ Esas ve ██████████ Karar). Konşimentoda veya ayrıca bir sözleşme ile kararlaştırılmaması halinde demuraj ücretinden sorumlu olan kişi taşıtandır.TTK'nın 1203. maddesinde "Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." hükmüne yer verilmiştir.Maddede bahsi geçen "navlun sözleşmesi, konşimento ya da diğer denizde eşya taşıma senedi hükümlerine göre üzerine düşen tüm borçlar" ifadesinin kapsamına konteynerin iadesi yükümlülüğü de dahildir. Bu hükme göre gönderilen, eşyanın teslimini talep etmesi halinde anılan yükümlülüğün muhatabı olur.(Sami Aksoy, Konteynerin Taşıyana İadesi ve Konteyner Demurajı,s.146).Somut olayda davacı ara konşimentoda taşıyıcı ya da gönderilen olarak gösterilmemiş, sadece teslimat acentesi olarak gösterilmiş ise de taraf beyanlarından ve davacı tarafından davalıya gönderilen varış ihbarnamesinden, davacının taşıma ilişkisinde yer aldığı anlaşılmaktadır. Fiili taşıyan ... A.Ş tarafından dosyaya sunulan yazı cevabına göre davacının 07.05.2018 tarihinde 630,00 USD tutarlı demuraj ücretine ilişkin fatura bedelini ödediği ihtilafsız olup, davacı tarafça, davalıdan tahsil edilen depo bedelinin "..."nden oluştuğu, "demuraj bedeli" açıklamalı 3.000 USD tutarlı fatura bedelinin davalının depo bedeli adı altında yaptığı ödemeden tahsil edildiği beyan edilmiştir. Dosya kapsamına alınan ek bilirkişi raporunda da, davacı tarafından fiili taşıyana 07.05.2018 tarihinde ödenen 630,00 USD tutarlı demuraj bedelinin, konteynerlerin davalıya tesliminden önce davalı tarafından 17.04.2018 tarihinde ödenen depo bedelinin içinde olduğu ve davacıya ödenmiş olduğu tespit edilmiştir.Konteynerlerin iadesinin gecikmesinden dolayı oluşan demuraj ücreti talep hakkı, konteynerleri tahsis eden ve fiili taşıma işini gerçekleştiren fiili taşıyana ait olup, eldeki davada davacı,fiili taşıyan veya konteynerlerin sahibi olmadığına göre ancak fiili taşıyana ödediği demuraj bedelini davalıdan talep edebilecektir. Bu durumda davacının, fiili taşıyana ödediğini ispatlayamadığı dava ve takibe konu demuraj ücretini davalıdan talep hakkı olmayıp, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Bu nedenle davacının aksi yöndeki tüm istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR

:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2026