Anahtar kelimeler: Çalışgan Şide Zayii Hamile Şubesi Otomotiv Ahmet Çalınmak Emrine Kaybetmek
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Çek İstirdatıDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TALEP
: Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ticareti dolayısıyla verilen ; ... Şubesi ...nolu hesabından keşide edilen keşide yeri İstanbul olan 08.05.2025 tarihli 450.000,00 TL bedelli ... seri numaralı keşideci... olan HAMİLE düzenlenmiş çek, ... Şubesi ... nolu hesabından keşide edilen keşide yeri İstanbul olan 30.06.2025 tarihli 455.000,00 TL bedelli ...seri numaralı keşideci ...Limited Şirketi olan Ahmet Çalışgan emrine düzenlenen çek, ... Şubesi ...şide yeri İstanbul olan 30.10.2025 tarihli 455.000,00 TL bedelli ...seri numaralı keşidecisi... Otomotiv Gıda San Ve Ticaret Limited Şirketi olan ... emrine düzenlemiş olan çeklerin çalınmak ya da kaybetmek sureti ile zayii olduğunu, çeklerin müvekkilin isteği ve bilgisi hilafına elinden çıkmış olması sebebiyle İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile dava açılmış , iş bu dosyadan yatan %15 teminat karşılığı ödemeden men yasağı kararı verildığını, dosyanın henüz derdest olduğunu,... Şubesi ... nolu hesabından keşide edilen keşide yeri İstanbul olan 30.06.2025 tarihli 455.000,00 TL bedelli ...seri numaralı keşideci... Limited Şirketi olan Ahmet Çalışgan emrine düzenlenen çek ile ilgili olarak İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyasından alınan ihtiyati haciz kararının infaz edildiğini, Meşru hamil olmamasına rağmen ... Factoring Anonim Şirketi'nin Alacaklı Sıfatı İle Haciz Ve Muhafaza Baskısı ile tahsilat yaptığını, ödemenin icra dosyasına alınmış olup 23.07.2025 tarihinde icra dosyası kesinleşince alacaklıya ödeneceğini, çeklerin müvekkilinin isteği ve bilgisi hilafına elinden çıkmış olup icra dosyasındaki alacaklıhıh hiçbir hukuki dayanağı olmaksızın çek hamili olduğunu, Faktoring Şirketi'nin Bağlı Bulunduğu Mevzuata Aykırı Davrandığını, 6361 SayılıFinansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.9, f. 2’ ye göre; faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamayacağını veya tahsilini üstlenemeyeceğini, izah edildiği üzere müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan çekler ile ilgili olarak meşru hamil olmayan ve muvazaalı işlemlerle ve bağlı olduğu mevzuata aykırı işlem yapan Faktoring şirketinin elinde bulunan çekin müvekkil lehine İstirdatına ,Haciz baskısı ile keşideci ... Limited Şirketi adına ödenen çek bedelinin icra dosyasında bulunan müvekkiline ödenmesine , çek tarihinden ödeme gününe kadar işleyecek reeskont faizin hukuka aykırı eylemleri ile müvekkilinin alacaklarına ulaşmasının önüne geçildiğinden kususrları dolayısıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara müşterek ve müteselsilen yüklenilmesina karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı ...Faktoring Anonim Şirketi vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan dava haksız ve kötü niyetlidir. Dava konusu kambiyo senedi bir çek olup, faktoring sözleşmesine istinaden müvekkilİ şirket tarafından iktisap edildiğini, Davaya konu çekin müvekkiline muntazam ciro silsilesi ile geçmiş olup müvekkilinin meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, Medeni hukukta bu dava gasp, çalınma veya ziya hallerinde sadece kötü niyetli değil, iyi niyetli hamile karşı açılmakta ise de, kambiyo senetleri yönünden bir sınırlama getirilmiş ve ayni haklardaki genel prensipten ayrılmak suretiyle, söz konusu davanın yalnızca kötü niyetli veya senedi iktisabında ağır kusuru bulunan kimselere karşı açılabileceği esası benimsenmediğini, bu tür davalarda, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesinin gerektiğini, bu nedenlerle davanın hukuki yarar yokluğundan ve aktif husumet yokluğundan usulden reddine,davacı şirket işbu davada taraf ehliyetine haiz olduğunu ispat edemediğinden işbu davanın hmk m.114 uyarınca usulden reddine,haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı ... Limited Şirketi'ne yapılan usulüne uygun tebligata rağmen bu davalı davaya cevap vermemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Eldeki dava, çek istirdatı davasıdır.İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7445 sayılı Kanunun 31.ve 43. maddesi gereğince; TTK'nın 5/A-1 maddesinde yapılan değişiklik ile; 01.09.2023 tarihinden itibaren açılan ticari dava kapsamındaki menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğu hükmü getirilmiştir.Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A-2.maddesinde "..Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.Diyarbakır Bam 6. Hukuk Dairesinin ████████ E., ████████ K. sayılı ilamında "Dava, 6102 sayılı TTK m. 792 hükmüne istinaden açılan çek istirdadı talebine ilişkindir....Dosya kapsamından, davanın █████/2023 tarihinde açıldığı, dava dilekçesinde davacı tarafça dava açılmadan önce arabulucuya başvurduğuna dair bir ibare bulunmadığı gibi, dava dilekçesine arabuluculuk tutanağının eklenmediği, arabuluculuk son oturum tutanağının █████/2023 tarihli dilekçe ekinde sunulduğu, yapılan incelemede...Arabuluculuk Bürosunun ... büro dosya ve...arabuluculuk numaralı son oturum tutanağına göre arabulucuya █████/2023 tarihinde başvurulduğu ve █████/2023 tarihinde son oturum tutanağı düzenlenerek arabuluculuk sürecinin tamamlandığı, buna göre davacının zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmadan eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca, Mahkemece, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartına ilişkin 6102 sayılı TTK m. 5/A(1) ve 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükümleri gözetilerek davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Nitekim Yargıtay 11. HD'nin █████/2023 tarih ve █████████ E., █████████ K. sayılı; Yargıtay 6. HD'nin █████/2023 tarih ve █████████ E., █████████ K. sayılı kararlarında da arabuluculuk dava şartının, 6100 sayılı HMK m. 115/3 kapsamında yargılama aşamasında tamamlanabilir nitelikte olmadığı kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, incelemenin istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir. " gerekçesi ile çek istirdatı davasının arabulucuğa tabi olduğu ve arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı belirtilmiştir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi █████████ E., █████████ K. sayılı ilamı ile Diyarbakır Bam 6. Hukuk Dairesinin ████████ E., ████████ K. sayılı ilamıyla verilen menfi tespit ve çek istirdatı davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu ve arabuluculuğun sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan bir dava şartı olduğunu gösteren kararının onanmasına karar vermiştir.İstanbul Bam 13.Hukuk Dairesinin ████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamında "Somut dava, ticari nitelikli bir istirdat davası olduğundan, TTK'nın 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabidir. Dosya kapsamından dava açılmadan önce arabuluculuk kurumuna başvurulmamış olduğunun anlaşıldığı, anılan dava şartının dava açıldıktan sonra tamamlanmasını mümkün kılan yasal bir düzenlemenin mevcut olmadığı ve bu hali ile arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden Mahkemece HMK madde 115. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. " gerekçesi ile çek istirdatı davasının arabuluculuk dava şartına tabi olduğu belirtilmiştir.Davacı vekili █████/2026 tarihli celsede, arabuluculuğa başvurmadıklarını beyan etmiştir.Davacı tarafça arabulucuğa başvurulmadan davanın açıldığı, davanın 7445 sayılı kanunla değişik TTK'nın 5/A-1 maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olduğu davalardan olduğu, ancak dava şartının bulunmadığı anlaşıldığından HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.KARAR
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın TTK’nın 5/A-1 ve HMK’nın 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,2-Alınması gerekli 732 TL harçtan peşin olarak alınan 7.770,27 TL harcın mahsubu ile artan 7.038,27 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,3-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Çağdaş Faktoring Anonim Şirketi'ne verilmesine,5-Davacı tarafça yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Davacı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.