Anahtar kelimeler: Eksperlerinin Havuzu Eksperleri Eksperi Kurs Komitesi Süreçlerinin Staj Risklerinin Müsteşarlık
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ... Başkanlığı / ...DAVANIN KONUSU
: █████/2019 tarihli ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "...... eksperi ya da..." ibaresinin iptali istenilmektedir.DAVACININ_İDDİALARI
: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’na göre sigorta eksperlerinin, sigorta risklerinin incelenmesinde görev aldığı, sigorta eksperlerinin sınav, kurs, staj ve denetim sürecinin mevzuata göre Hazine ve Maliye Bakanlığı, Müsteşarlık Sigorta Eksperleri İcra Komitesi ve Sigortacılık Eğitim Merkezi tarafından yürütüldüğü, Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin sınav, kurs, staj ve denetim süreçlerinin ise anılan kurumlar muaf tutularak Tarım Sigortası Havuzu (... A.Ş.) tarafından yapılacak düzenlemelere göre belirleneceği, dolayısıyla tarım eksperlerinin, sigorta eksperlerine ilişkin hükümlerden muaf tutularak ... tarafından belirlenen ölçütlere göre faaliyetini yürüttüğü, bu nedenle, ... eksperlerinin, tarım sigortaları alanında faaliyet gösteren bir risk, hasar inceleme müessesesi hâline geldiği, tarım sigortaları alanında risk değerlendirmesi ve hasar tespit çalışmalarının, çiftçi ile poliçe düzenleyen ... A.Ş. tarafından eğitim, staj, kurs ve denetimi yapılan ... eksperlerince yapıldığı, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde ... A.Ş.’ye karşı açılan davalarda ... eksperlerinin bilirkişi olarak atanmasının hukuka aykırı olduğu, bu hususun bilirkişilerin tarafsız olması ilkesine aykırı olduğu, ... eksperlerinin diğer sigorta eksperlerine göre istisnai bir konumda olduğu, daha açık bir ifadeyle ... eksperlerinin kariyerlerinin Devlet destekli tarım sigortaları alanında tekel konumundaki özel hukuk tüzel kişisi olan ... A.Ş.’nin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, ... A.Ş.’nin hasar tespit görevini kendi belgelendirdiği, yetkilendirdiği, görevlendirdiği ve masrafını karşılayıp ücretlendirdiği Tarım Sigortaları Havuzu eksperleri listesine kayıtlı eksperlere yaptırdığı, eksperlerin kariyeri bakımından en önemli hususun ise Disiplin Yönergesi'nde değinildiği üzere eksperlerin disiplin kurallarının ... tarafından hazırlanması ve uygulanması olduğu, dolayısıyla eksperlerin hasar karşılığı tazminat ödeyecek ve mali yapısı doğrudan etkilenecek ...’den bağımsız olarak özgür iradeleriyle hareket ettiklerini ve rapor düzenlediklerini söylemenin imkansız olduğu, ... eksperlerinin bağımsız çalışamamalarından, tarafsız ve şeffaf hareket edememelerinden çiftçiler ve ziraat odalarının da son derece muzdarip olduğu, aleyhe rapor düzenleyen bazı eksperlerin listeden çıkartıldığı veya görev verilmeyerek pasifize edildiği, Yönetmelik’in 8. ve 9. maddelerindeki ilkeler ile düzenlemenin çeliştiği ileri sürülmektedir.DAVALININ SAVUNMASI
: Usûle ilişkin olarak, davacının Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde bilirkişi olmadığı, davayı açmada menfaatinin bulunmadığı, davanın Yönetmelik'in yayımı üzerine 60 günlük dava açma süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak, ülkemizde tarım sektörünü tehdit eden risklerin teminat altına alınması amacıyla Devlet destekli bir sigorta mekanizmasının devreye sokulmasına karar verildiği, █████/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun yürürlüğe girdiği, Kanun kapsamındaki risklerin teminat altına alınması, hasar tespit işlemlerinin yürütülmesi, tazminat ödemelerinin yapılması, tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla Tarım Sigortaları Havuzunun (...) kurulduğu, ...’in kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşu iş birliğinin başarılı bir örneği olan ve kâr amacı gütmeyen bir sigorta havuzu olduğu ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile Kurumlarınca çıkartılan yönetmelikle belirlenen esaslar çerçevesinde yönetildiği, karar alma biriminin Tarım ve Orman Bakanlığı ve Kurumlarından ikişer, Türkiye Sigortalar Birliğinden, ... Havuz İşletmesi A.Ş.’den (işletici şirket) birer üye olmak üzere yedi üyeden oluşan Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulu olduğu, Yönetim Kurulunca alınan kararların uygulanmasının ve Kurula ilişkin sekreterya hizmetlerinin Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olduğu İşletici Şirket tarafından yürütüldüğü, görüleceği üzere Tarım Sigortaları Havuzu ile İşletici Şirketin davacının iddiasının aksine ayrı yapılar olduğu, Yönetim Kurulunun kamu ağırlıklı olarak temsil edildiği, Havuzun karar alma birimi iken; İşletici Şirketin görevinin Yönetim Kurulu tarafından alınan kararların yürütülmesi ile sekreterya işlemlerinden ibaret olduğu, mevzuat uyarınca Havuz eksperleri için öngörülen muafiyetin, Yönetmelik’in yalnızca sınav, kurs ve staj hükümleri bakımından bir istisna getirdiği, Yönetmelik’in eksperlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığına ilişkin düzenlemelerine ilişkin istisna barındırmadığı, Havuz eskperlerinin, sigorta eksperlerine ilişkin mevzuat hükümlerinden muaf tutularak Bakanlık ve Kurumlarının denetimine tabi olmadan Havuzun belirlediği kriterlere göre faaliyetlerini yürüttüğüne ilişkin iddianın gerçeği yansıtmadığı, Havuz bünyesinde kurulan Disiplin Kurulunun Tarım ve Orman Bakanlığı, Kurumları ve İşletici Şirket temsilcilerinden oluştuğu, bu çerçevede, Havuz eksperlerinin disiplinine ilişkin iş ve işlemlerin iddia edildiği gibi ... A.Ş. (İşletici Şirket) tekelinde yürütülmesinin söz konusu olmadığı, disipline ilişkin işlemlerin kamu kurumlarının ağırlıklı olarak yönetimde yer aldığı Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan Yönerge hükümleri çerçevesinde, Yönetim Kurulunda görevlendirilen ve yine kamu kurumlarının ağırlıklı olarak temsil edildiği Disiplin Kurulu tarafından Kurumlarının denetimi altında gerçekleştirildiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI
: ...DÜŞÜNCESİ
: Dava, Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş.'ne Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Poliçesi ile sigortalı olan Ankara/Gölbaşı/... köyünde bulunan ... ada, ... sayılı parselde ekili olan buğdayın kuraklık nedeniyle zarar görmesi sonucu verim kaybına ilişkin zararın tazmini için yapılan tespite yönelik itirazın incelenmesi için bilirkişi atanması yolunda verilen Tahkim Komisyonu kararı ile zararı belirleyen Tarım Sigortaları Havuzu bünyesinden bir tarım eksperinin belirlenmesinin; atanmaları, görevlendirmeleri ve disiplin yönünden bağlı oldukları ... den bağımsız olarak rapor düzenlemelerinin mümkün olmadığı, tarafsız olması gereken bilirkişilik sistemi ile bağdaşmadığı ileri sürülerek, dayanak oluşturan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 16/1-e maddesindeki "... Eksperi ya da" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.21/6/2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 1. maddesinde, amacı; üreticilerin bu Kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesini temin etmek üzere, tarım sigortaları uygulamasına ilişkin usûl ve esasların belirlenmesi olarak düzenlenmiş, 4. maddesinde; bu Kanun kapsamındaki risklerin teminat altına alınması, standart sigorta poliçelerinin belirlenmesi, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması, reasürans teminatının sağlanması, tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla tüzel kişiliği haiz Havuz kurulmuş, havuzun, kapsama alınan riskler için sigorta, reasürans ve retrosesyon yapmaya yetkili olduğu, sigorta şirketlerinin, bu Kanun kapsamında tarım sigortaları alanında elde ettikleri primin tamamını Havuza devretmekle yükümlü oldukları, sigorta şirketlerine Havuza devrettikleri primler için Havuz tarafından tahsil edilen kısmı üzerinden komisyon ödeneceği, sigorta şirketleri tarafından Havuza zamanında devredilmeyen primlerin, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği, Havuzun, Bakanlık ve Müsteşarlıkça müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek esaslar çerçevesinde 9 uncu maddede belirtilen Şirket tarafından yönetileceği hükme bağlanmış, "Şirket" başlıklı 9. maddesinde; Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin, Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak Şirket tarafından yürütüleceği, Şirketin, Kurulun belirleyeceği usûl ve esaslar çerçevesinde belirlenen görevlerinden; a) bendinde; tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin her türlü çalışma ve organizasyonları yapmak suretiyle, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasının sağlanacağı, bitkisel ürün sigortalarının hasar tespitlerinin ziraat mühendisi, ziraat teknikeri ve ziraat teknisyenleri; çiftlik hayvanları sigortalarının risk inceleme işlemlerinin veteriner hekimler ve zooteknist ziraat mühendisleri, hasar tespitlerinin ise veteriner hekimler tarafından yapılacağı, (...), hasar tespit işlemlerinde öncelikle ziraat mühendisleri ve veteriner hekimlerden yararlanılacağı, (...),18. maddesinde; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde; Havuzun çalışma usûl ve esaslarının Müsteşarlığın görüşü alınarak Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle, sigorta sözleşmelerinin tabi olacağı esasların ise Müsteşarlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hükmü yer almıştır.5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanununun 4 üncü ve 18 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan Tarım Sigortaları Havuzu Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik 18.05.2006 tarih ve 26172 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, 4. maddesinde; Havuz eksperi: Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Eğitim Belgesine sahip ve Müsteşarlık nezdindeki Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Siciline kayıt yaptırmış, tarım sigortaları konusunda risk inceleme ve hasar tespiti yapabilecek kişiler, olarak ifade edilmiş, 8. maddesinin 1. fıkrasında; Havuz’un yönetim ve temsil organının Kurul olduğu,(...),13. maddesinin 1. fıkrasında; Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin, Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak Şirket tarafından yürütüleceği, kurala bağlanmış, Kurulun belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde şirketin görev ve sorumluluklarını düzenleyen 20. maddesinin, 1. fıkrası a) bendinde; tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin her türlü çalışma ve organizasyonları yürütmek, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını sağlamak, görevine yer verilmiş, "Havuz tarafından teminat altına alınacak riskler" 24. maddesinde; kapsama alınacak bitkiler, bitkisel ürünler ve seralar, tarımsal yapılar, tarım alet ve makineleri ile çiftlik hayvanları için kuraklık, dolu, don, sel, taban suyu baskını, fırtına, hortum, deprem, heyelan, yangın, kaza ve zararlılar ile hayvan hastalıklarının neden olacağı zararlar ve/veya tarım sektörü bakımından önemli görülecek, Kurulun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenecek diğer riskler, olarak sayılmış, "Havuz eksperi ve eğitimi" başlıklı 25. maddesinde; (1) Kurulun, Kanun kapsamında hasar tespit işlemlerine ilişkin olarak belirleyeceği usul ve esaslar doğrultusunda yapılacak risk inceleme ve hasar tespiti organizasyonunda görev alacak Havuz eksperlerinin eğitiminin, Bakanlığın koordinasyonunda Şirket ile işbirliği halinde yapılacağı, eğitim sonrası başarılı olanların Bakanlık tarafından verilecek Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Eğitim Belgesi ve aşağıdaki belgelerle birlikte Müsteşarlık nezdindeki Havuz eksperlik siciline kaydolmak amacıyla başvuracağı, (2) Gerekli belgeleri tamamlayarak birinci fıkrada belirtilen sicile kaydolunanlara Müsteşarlıkça Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Belgesi verileceği, (3) Havuz eksperlik siciline kayıt olanların, 7397 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin 3 ve 4 üncü bentlerine uygun olarak tarım sigortaları kapsamında risk inceleme ve hasar tespit işlemlerinde görev alabileceği,(...), (5) Bitkiler ve bitkisel ürünlerin hasar tespit işlemlerinin öncelikle ziraat mühendisi, ziraat mühendisi bulunmaması durumunda ise ziraat teknikeri ve ziraat teknisyeni tarafından yapılacağı, (6) Risk inceleme ve hasar tespit işlemleri ile ilgili olarak tereddütlerin bulunması halinde, bu tereddütlerin Kurulca karara bağlanacağı, (...), kuralı yer almıştır.14.06.2007 tarih ve 26552 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış olan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda sigortacılıkta tahkim düzenlenmiştir. Yasanın 30. maddesinin 1. fıkrasında; Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya hesaptan faydalanacak kişiler ile hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik (Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği) nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulacağı, Sigortacılık yapan kuruluşlardan, sigorta tahkim sistemine üye olmak isteyenlerin, durumu yazılı olarak Komisyona bildirmek zorunda oldukları, sigorta tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usûlünden faydalanabileceği, ilgili mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan bu fıkra kapsamındaki uyuşmazlıklar için ilgili kuruluş sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahiplerinin bu bölüm hükümlerine göre tahkim usulünden faydalanabileceği, sigorta tahkim sistemine üye olmayan kuruluşlar bakımından Sigorta Tahkim Komisyonu giderlerine katılımın Hazine Müsteşarlığınca ayrıca belirleneceği, 7. fıkrasında; uyuşmazlıkların, hayat ve hayat dışı sigorta gruplarının sadece birinde görev yapacak olan sigorta hakemleri ve raportörler aracılığıyla çözüleceği, 8. fıkrasında; Sigorta hakemlerinde, 9. fıkrasında; sigorta raportörlerinde aranan nitelikler belirlenmiş, 10. fıkrasında; Sigorta hakemi olmak isteyenlerin gerekli nitelikleri taşıdıklarını belgelemek suretiyle Komisyona başvurması gerektiği, başvurusu uygun görülenlerin kabul için Müsteşarlığa bildirileceği, Müsteşarlığın kabul etmesi halinde ilgilinin isminin, Komisyon tarafından tutulacak ve bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilecek olan sigorta hakemliği listesine kaydolunacağı ve bu listede değişiklik olması halinde de değişikliklerin altı aylık dönemler itibarıyla Adalet Bakanlığına ve Müsteşarlığa bildirileceği, düzenlenmiş, 13. fıkrasında; Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu teşkil eden olay ile ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerektiği, Sigortacılık yapan kuruluşun, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesinin de Komisyona başvuru için yeterli olduğu, 15. fıkrasında; Sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin Komisyona başvurusunun, öncelikle raportörler tarafından inceleneceği, raportörlerin en geç onbeş gün içinde incelemelerini tamamlamak zorunda oldukları, raportörler tarafından çözümlendirilemeyen başvuruların sigorta hakemine iletileceği, uyuşmazlığa hangi sigorta hakeminin bakacağının, Komisyon tarafından sigorta hakemi listesinden seçileceği, Komisyonun, işin niteliğine bağlı olarak en az üç sigorta hakeminden oluşan bir heyet oluşturulmasına karar verebileceği, ancak, uyuşmazlık konusu miktarın onbeşbin Türk Lirası ve üzerinde olduğu durumlarda heyet teşekkülünün zorunlu olduğu, heyetin kararını çoğunlukla vereceği, hakemlerin, sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar vereceği, Seçilen sigorta hakeminin mücbir nedenler ve umulmayan haller hariç olmak üzere görevi reddedemeyeceği, bununla birlikte, tarafların, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununda yer alan hâkimi ret nedenlerine dayanarak hakemi reddedebileceği, ret talebinin Komisyona, durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde bir dilekçeyle yapılacağı, ret talebi üzerine Komisyon müdürünün, iki tarafın görüşlerini dinledikten sonra bu konuda en geç beş iş günü içinde karar vereceği, 19. fıkrasında; sigorta hakemleri ve raportörlerin tarafsız olmak zorunda oldukları, Sigorta şirketlerinin, reasürans şirketlerinin, sigortacılık yapan diğer kuruluşların, sigorta eksperlerinin, sigorta acentelerinin ve brokerlerin ortakları, yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ve bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar ile tüm bu kuruluşlarda meslekî faaliyette bulunanlar ve sigorta eksperleri, sigorta acenteleri ve brokerlerin sigorta hakemliği yapamayacağı, bu sınırlandırmaların söz konusu kimselerin eş ve çocukları için de geçerli olduğu, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun 28 inci maddesinin sigorta hakemleri hakkında da uygulanacağı, hükme bağlanmış, 21. fıkrasında; Komisyonun yapısı ve görevleri ile Komisyon müdürü ve Komisyon müdür yardımcılarının nitelikleri, çalışma usûl ve esaslarının, raportörlerin, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları, kararların ne şekilde düzenleneceği, Komisyona başvuru esasları, Liste tutulmasına ve bütçeye ilişkin esaslar ile katılım ücreti gibi hususların yönetmelikle belirleneceği, hükmü getirilmiştir.5684 sayılı Kanunun 30. maddesi dayanak alınarak, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik yayımlanmış, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda öngörülen tahkim sistemine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 17.08.2007 tarih ve 26616 sayılı Resmî Gazete' de yayımlanmış, "Sigorta Tahkim Komisyonunun teşkilatı"nı düzenleyen 5. maddesinin 1. fıkrasında; Sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği bünyesinde kurulan Sigorta Tahkim Komisyonunun, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığı ile komisyon müdür ve müdür yardımcıları, büro müdür ve müdür yardımcıları, raportörler ile diğer çalışanlardan teşekkül edeceği, Komisyon Başkanlığının görevlerini düzenleyen 6. maddesinin 1/a) bendinde; Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan görevleri yapmak, görevine yer verilmiş, "Sigorta Tahkim Sistemine başvuru ve hakem ataması" başlıklı 16. maddesinde; (1) Tahkim için, Komisyonun merkezine ya da başvuru yapan kişinin ikametgahının bulunduğu ya da rizikonun gerçekleştiği yerdeki büroya başvurulabileceği, uyuşmazlık başvurularında, başvuru formu, uyuşmazlığa ilişkin bilgi ve belgeler ile başvuru ücretinin yatırıldığına dair belgenin yer alması gerektiği, (2) Uyuşmazlığın hayat veya hayat dışı sigortalardan hangisine girdiğine karar verilerek dosyanın, bu konudaki uzmanlığına göre ilgili raportöre havale edileceği, başvurunun büroya yapılması durumunda incelemenin, büro raportörlerince gerçekleştirileceği, raportör tarafından dosya üzerinde, aşağıdaki hususlar dikkate alınarak, ön inceleme yapılacağı,(...), (7) Ön incelemeyi tamamlayan raportörün dosyayı, uyuşmazlığın çözümü için gerekli olan bilgi ve belge eksikliği açısından inceleyeceği,(...), değer kaybı taleplerinin ilgili mevzuatında önceden belirlenen formül, yöntem veya ölçütlere göre başvuru sahibinin isteğine bağlı olarak, Komisyonun danışmanlık hizmetleri çerçevesinde raportörler tarafından sonuçlandırılacağı, bu kapsamda yer alan dosyalar için raportörler tarafından komisyon listesine kayıtlı sigorta eksperlerinden sıra usulüne göre danışmanlık hizmeti alınacağı, bu çerçevede hazırlanacak raporların, ilgili mevzuatına uygun hesaplama yapıldığı belirtilmek suretiyle raportörler tarafından onaylanarak sonuçlandırılacağı, buna rağmen, başvuru sahibi tarafından hakeme gidilmesinin talep edilmesi halinde hakemler tarafından yeniden bilirkişi tayin edilemeyeceği,(...), (8) Dosya, konusuna göre hayat veya hayat dışı sigorta grubuna göre sınıflandırıldıktan sonra hakem seçiminin, 14 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, genel listeden sıra usulüne göre yapılacağı, sıra usulünde sigorta hakemlerinin uzmanlık alanlarının esas alınacağı, listenin başındaki sigorta hakeminin uzmanlık alanının, uyuşmazlığın çözümü için uygun değilse, sıradaki uzmanlık alanı uyan ilk hakemin atanacağı, Komisyon Müdürünün, Kurumun belirlediği esaslar çerçevesinde, uzmanlık alanı, üstlendiği görevler, coğrafi kriterler ve hakemin iş yükü gibi hususları göz önünde bulundurarak hakem atanmasına ilişkin ilkeleri belirlemeye yetkili olduğu, (9) Atanan hakem veya hakemlerin, uyuşmazlığın taraflarına derhal bildirileceği, (10) Tarafların açık ve yazılı muvafakati ile uzatılmadığı sürece, hakemlerin görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecbur oldukları, (12) Hakemin, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hakemler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleriyle ilgili kuralların, bilirkişiler bakımından da uygulanacağı, bu kapsamda, hakem ve bilirkişi ile taraf ve bilirkişi arasındaki ilişki bakımından 17 nci ve 18 inci maddelerin kıyasen uygulanacağı, Komisyon Başkanlığının, Kurumun belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenleyeceği, Kurumun belirleyeceği esaslar doğrultusunda bilirkişilerin bu listelerden seçileceği, Bilirkişi ücret tarifesinin Komisyon Başkanlığının görüşü alınarak Kurum tarafından belirleneceği, fiilen sigorta hakemliği ya da itiraz hakemliği yapan kişinin, Komisyon tarafından oluşturulan bilirkişi listesinde yer alamayacağı, kurala bağlanmış, İtiraz hakem heyetine başvuru da 16/A maddesinde düzenlenmiştir.5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30 uncu maddesinin yirmi birinci fıkrasına dayanılarak Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği yayımlanmış, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları, bilirkişilerin nitelikleri, sicile ve listeye kaydı, görevlendirilmeleri, uymaları gereken ilkeler, çalışma esasları, denetimi, sicil ve listeden çıkarılmalarına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanmıştır. "Uzmanlık Alanları" başlığı ile düzenlenen 16. maddesinde; bilirkişi atanacak kişilerin; e) Tarım sigortaları alanında görevlendirilmesi için ... eksperi ya da ilgili alanda öğretim üyesi, olması koşulu getirilmiştir. Aynı Yönetmeliğin, "Bilirkişi görevlendirilmesi ve seçimi" başlıklı 22. maddesinde; (1) Bilirkişinin, çözümü hukuk dışında uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde hakem tarafından görevlendirileceği, (2) Hakemin, görevlendirilecek bilirkişinin uzmanlık alanını belirleyeceği, işin mahiyetine göre gerekçesi açıkça gösterilmek kaydıyla, birden fazla bilirkişinin görevlendirilebileceği, (3) Bilirkişilerin, Komisyonca düzenlenen listeden seçileceği, uzmanlık alanında birden fazla bilirkişi bulunması halinde, hakemin adilane şekilde bilirkişi seçimi yapmakla yükümlü olduğu, (4) Komisyon listesinde ihtiyaç duyulan uzmanlık alanına sahip bilirkişi bulunmaması durumunda öncelikle, bilirkişi olarak atanacak kişinin, üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğretim üyesi olması ya da (Değişik ibare:RG-29/4/2022-31824) bölge kurulu bilirkişi listesine veya meslek odasına kayıtlı olması gerektiği, Hakemin, liste dışından seçmiş olduğu bilirkişiyi Komisyona gerekçeleriyle bildireceği, kuralı getirilmiştir.5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 22 nci ve 32 nci maddelerine dayanılarak, Sigorta Eksperleri Yönetmeliği yayımlanmış, sigorta eksperlerinin niteliklerine ve faaliyetlerine dair usul ve esasları düzenlemesi amaçlanmış, bu Yönetmelik, eksperlerin niteliklerine, kuruluşlarına, faaliyetlerine, belge ve kayıt düzeni ile yapamayacakları işlere ilişkin usul ve esasları kapsamak üzere düzenlenmiş, 3. maddesinin c) bendinde; eksper: Sigortacılık Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde tanımı yapılan sigorta eksperleri, olarak tanımlanmış, 4/1. maddesinde; ruhsatname verilecek eksperlik dalları; a) Kara araçları, b) Hava, deniz ve demiryolu araçları, c) Emtia ve kıymete ilişkin nakliyat, ç) Yangın, doğal afet, kaza ve hırsızlık, d) Mühendislik, e) Kredi ve finans – Emniyeti suistimal, hukuksal koruma ve destek, f) Sağlık, hastalık ve ferdi kaza, g) Tarım ve hayvan hayat, olarak sıralanmış, 2. fıkrasında; Ek:1’de yer alan "sorumluluk genel" dalının alt dallarına ilişkin ekspertizin sorumluluğun türüne göre ilgili dalda ruhsatı bulunan eksperce yapılmasının esas olduğu, Müsteşarlık, Birlik ve İcra Komitesinin görüşleri çerçevesinde, Ek:1’de yer alan "sorumluluk genel" dahil tüm dalların alt dallarının bir başka eksperlik dalının altında değerlendirilmesine izin verebileceği, kuralı yer almıştır. Aynı Yönetmeliğin "Eksperlerin görevleri" başlıklı 15. maddesinde; (1) Eksperlerin asıl görevlerinin, sigorta edilen risklerin gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan kayıp veya hasarın neden ve niteliği ile miktarını bizzat inceleyip belirlemek olduğu, (2) Eksperlerin, konusu sigorta olmak kaydıyla, sözleşme öncesinde mutabakatlı kıymet ve ön ekspertiz raporlarının hazırlanması; hasar öncesinde ise hasar riski konusunda gözetim faaliyetlerinde bulunabileceği, (3) Bir eksper, ekspertiz görevini aldıktan sonra, Levha kaydı silinmiş veya herhangi bir nedenle görevini tamamlayamayacak durumda ise, tarafların bir başka eksper atayabilecekleri gibi, İcra Komitesinden bir eksper görevlendirilmesini de talep edebilecekleri, "Tarım sigortaları havuzu eksperleri" başlıklı 28. maddesinde; (1) Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin, 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde, bu Yönetmeliğin sınav, kurs ve staj hükümlerinden muaf olduğu, (2) Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin, Havuz adına yaptıkları risk inceleme ve hasar tespiti faaliyetleri ile ilgili disiplin uygulaması bakımından, Kanunun 26 ncı maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen cezalara aykırı olmamak kaydıyla Tarım Sigortası Havuzunca yapılacak düzenlemelere tabi oldukları, (3) Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin, tarım ve hayvan hayat eksperlik dalında da faaliyette bulunabilecekleri, 29. maddesinde; (3) Gerekli tüm belgeleri tamamlanarak TOBB tarafından Müsteşarlığa bildirilen Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerine Müsteşarlıkça belgelerinin verileceği, (4) TOBB’da ayrı bir liste halinde takip edilen Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin, ayrıca TOBB internet sayfasında duyurulacağı,(...), kuralına yer verilmiştir.Dava dosyasının incelenmesinden, davacı ile Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. arasında çıkan uyuşmazlığa ilişkin █████/2021 tarihinde yapılan başvuruya ait dosyanın, Tahkim Komisyonuna iletilmesi üzerine sigorta hakeminin görevlendirildiği, uyuşmazlık, kuraklık nedeniyle ortaya çıkan hasar tazminatına yönelik olduğundan bilirkişi atanmasına karar verildiği ve tarım eksperlerinin bilirkişi olarak belirlendiği, uyuşmazlığın tarafı olan ... eksperlerinin bilirkişi olarak tespiti nedeniyle uyuşmazlığın çözümü için belirlenen yöntemin, uzmanlığından yararlanılacak olan bilirkişilik müessesesinin amacı ve tarafsızlığı ile bağdaşmadığı ileri sürülerek bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Yukarıda yer verilen tarım sigortalarını düzenleyen özel Yasa hükümlerine göre tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi amacıyla tüzel kişiliği haiz bir havuz kurulduğu, havuzun anonim şirket olarak kurulan bir şirket tarafından yönetilmesi esasının getirildiği ve tarım sigortaları havuzunun çalışma usul ve esaslarının belirlendiği, görevleri arasında tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin çalışma ve organizasyonları yapmaya yer verildiği, risk inceleme ve bitkisel ürünlerin hasar tespitlerinin, havuz eksperlik belgesine sahip havuz eksperlik siciline kayıtlı, ziraat mühendisi bulunmaması durumunda ziraat teknikeri veya ziraat teknisyeni olan havuz eksperlerince yapılması esasının benimsendiği görülmektedir.Sigortacılık Kanununda ise sigorta eksperi; sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişi, sigorta hakemi; sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları çözen kişi, sigorta raportörü; sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Komisyona intikal etmiş şikâyetler üzerinde ön incelemeyi yapan kişi olarak tanımlanmış ve eksperlik dalları arasında tarım ve hayvan hayata yer verilmiş, sigorta sözleşmesinden veya hesaptan faydalanacak kişiler ile hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü için Tahkim Komisyonu oluşturulması, sigorta şirketi ile uyuşmazlığa düşen kişi tarafından Tahkim Komisyonuna yapılan başvurunun raportör tarafından incelenmesi, onbeş gün içinde yapılan inceleme sonucu uyuşmazlığın çözüme kavuşturulamaması halinde Komisyon tarafından sigorta hakemi listesinden belirlenecek olan sigorta hakemine iletilmesi yöntemi getirilmiş ve değer kaybı taleplerinin önceden belirlenen yöntem veya ölçütlere göre başvuru sahibinin isteğine bağlı olarak komisyonun danışmanlık hizmetleri çerçevesinde raportörler tarafından sonuçlandırılması veya buna rağmen hakeme gidilmesinin başvuru sahibi tarafından istenilmesi durumunda hakemler tarafından yeniden bilirkişi tayin edilememesi hususu benimsenmiştir. Hakemin, genel listeden uzmanlık alanına ve sıra usulüne göre belirlenmesi, uyuşmazlığın çözümünün hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi halinde Komisyon listesinden tespit edilen bilirkişinin görüşünün alınabilmesi, fiilen sigorta hakemliği ya da itiraz hakemliği yapanın bilirkişi listesinde yer almaması konularında düzenleme yapılmıştır.Dava konusu Bilirkişilik Yönetmeliğinde, tarım sigortaları alanında hakem tarafından görevlendirilecek bilirkişilik için ... eksperi ya da ilgili alanda öğretim üyesi olma koşulu getirilmiştir. Bu Yönetmeliğin dayanağını oluşturan Yasa ve daha önce yürürlüğe konulmuş olan yönetmeliklerde, tahkim konusu düzenlenmiş, havuz eksperi Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Eğitim Belgesine sahip ve Müsteşarlık nezdindeki Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Siciline kayıt yaptırmış, tarım sigortaları konusunda risk inceleme ve hasar tespiti yapabilecek kişiler, olarak tanımlanmıştır. Sigorta eksperlerinin görevleri de sigorta edilen risklerin gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan kayıp veya hasarın neden ve niteliği ile miktarını bizzat inceleyip belirlemek olarak saptanmış ayrıca tahkime giden uyuşmazlıklarda bilirkişi olarak görevlendirilebileceklerine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır. Bilirkişinin, anılan mevzuat kapsamında, çözümü hukuk dışında uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde görüşüne başvurulmak amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde oluşturulan bilirkişi listesine kayıtlı veya zorunlu hallerde liste dışından atanacak gerçek kişileri ifade edeceği belirtildiğine göre, bilirkişilerin, Komisyonca düzenlenen listeden seçilebilmesi mümkün olmakla birlikte, risk inceleme ve hasar tespiti yapması için görevlendirilen eksperlerin, bu tespitlerinin sözleşmenin tarafı olan kişi yada kişilerce kabul edilmemesi nedeniyle meydana gelen uyuşmazlığın çözümünün, işin uzmanı olan farklı bir kişinin değerlendirmesini gerektirmesi durumunda bu işi yapan ve uyuşmazlığın diğer tarafı olan kuruluş bünyesinde görev yapan tarım sigortaları eksperlerinin bu kez bilirkişi olarak belirlenmesi, bilirkişi incelemesini gerekli kılan uyuşmazlığın tarafsız ve uzmanı olan kişilerce çözümünü öngören tahkim incelemesinin amacıyla bağdaşmamaktadır.Kanun kapsamındaki risklerin teminat altına alınması, standart sigorta poliçelerinin belirlenmesi, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması, reasürans teminatının sağlanması, tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla havuzun oluşturulduğu ve bu amacı gerçekleştirmek üzere risk inceleme ve hasar tespitinin yapabilmesine yönelik olarak havuz eksperinin bünyesine alındığı, tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespitlerine ilişkin her türlü çalışma ve organizasyonu yapmanın havuzun görevi olduğu dikkate alındığında, yaptıkları değerlendirmelerin yeterli görülmemesi sonucunda ortaya çıkan uyuşmazlıkların, aynı yapının içerisinde yer alan havuz eksperlerince çözümlenebileceğinin kabulünde mevzuata uyarlık bulunmamıştır.Bu durumda, dava konusu Yönetmeliğin 16. maddesinin; Bilirkişi atanacak kişilerin; (e) bendinde; Tarım sigortaları alanında görevlendirilmesi için ... eksperi ya da ilgili alanda öğretim üyesi, olması gerekir." kuralında yer alan "... eksperi ya da" ibaresinde hukuka uyarlık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmeliğin 16. maddesinin 1. fıkrası (e) bendindeki "... eksperi ya da" ibaresin iptali gerektiği, düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen ... tarihinde, davacıyı temsilen Av. ...'ın geldiği, davalı idareyi temsilen gelen olmadığı, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Hazır olan tarafa usûlüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ
:Davacı tarafından, 2021 yılında ülke genelinde yaşanan kuraklık nedeniyle ... A.Ş. eksperleri tarafından, emsal parsellerde yapılan incelemeler sonucunda, köy bazlı ya hiç verim kaybı yaşanmadığı ya da yaşanan verim kaybının çok düşük olduğu tespitlerine yer verildiği, bu nedenle hiç tazminat alınamadığı ya da düşük miktarlarda tazminat alındığı ileri sürülmüştür.Çiftçilik faaliyeti yürütmekte olan davacı, 2021 yılı için “Devlet destekli köy bazlı kuraklık verim sigortası poliçesi” yaptırmak suretiyle Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki kendisine ait buğday ekili alanları ... A.Ş.’ye sigortalatmış, buna yönelik olarak ... tarihinde poliçeler imzalanmıştır.2021 yılında ülke genelinde yaşanan kuraklıktan dolayı davacı ve diğer sigortalı çiftçiler tarafından söz konusu poliçelerden kaynaklı uyuşmazlıkların çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulmuştur.Bu kapsamda, davacıya ait poliçelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonunun ..., ..., ..., ... ve ... esasına kayden dosyalar açılmıştır.Bazı dosyalara ... eksperleri bilirkişi olarak atanmıştır. ... sayılı dosyada ... adlı ... eksperi ... tarihinde; ..., ... sayılı dosyalarda ise .... adlı ... eksperi ... tarihinde uyuşmazlıkların çözümü için bilirkişi olarak atanmıştır.Bu tarihler esas alınarak, █████/2019 tarihli ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "...... eksperi ya da..." ibaresinin iptali istemiyle █████/2022 tarihinde kayda giren dilekçe ile Hazine ve Maliye Bakanlığına karşı bakılan dava açılmıştır.Yürütmenin durdurulması istemi olmayan işbu dava dosyasında, Dairemizin █████/2022 tarihli ve E:█████████ sayılı kararı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı hasım mevkiinden çıkartılarak; Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığı ile Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği Başkanlığı davalı konumuna alınmıştır. Sonrasında ise Dairemizin █████/2025 tarihli ve E:█████████ sayılı kararı ile Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği Başkanlığı davalı konumundan çıkartılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE
:USÛL YÖNÜNDEN
:1- Davalı İdarenin Ehliyet İtirazının İncelenmesi:Davalı idare tarafından ehliyet itirazında bulunulmuştur.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.Davacının, tarafına ait olan buğday tarlaları için Tarım Sigortaları Havuzu ile Devlet destekli köy bazlı kuraklık verim sigortası poliçeleri imzaladığı, bu poliçelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurduğu, bu başvurulara yönelik dosyalarda uyuşmazlığın çözümü için sigorta hakemince dava konusu düzenleyici işlem esas alınarak ... eksperlerinin bilirkişi olarak atandığı dikkate alındığında, anılan düzenleyici işlemin ilgili kısmına dava açılması hususunda davacının menfaati olduğu anlaşılmaktadır.Bu nedenle, davalı idarenin ehliyet itirazı yerinde görülmemiştir.2- Davalı İdarenin Süre İtirazının İncelenmesi:Davalı idare tarafından süre itirazında bulunulmuşsa da davanın Sigorta Tahkim Komisyonundaki uyuşmazlıklar için bilirkişi atamalarının yapıldığı (uygulama işlemlerinin tesis edildiği) █████/2022 ve █████/2022 tarihlerinden itibaren altmış günlük yasal dava açma süresinde █████/2022 tarihinde açıldığı göz önüne alındığında, davanın süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.Bu nedenle, davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir.ESAS YÖNÜNDEN
:İlgili Mevzuat
:47 sayılı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip olarak kurulan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, aynı Kararname uyarınca 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda yer alan sigortacılık ve özel emekliliğe ilişkin görev ve yetkileri yürütmek, anılan konuda mevzuatı hazırlamak, uygulamak ve ilgililer tarafından uygulanmasını izlemek ve yönlendirmek ile görevlendirilmiş, özetle Hazine ve Maliye Bakanlığının kapatılan Sigortacılık Genel Müdürlüğü ve Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığınca ifa edilen görevler, adı geçen Kuruma devredilmiştir.█████/2007 tarih ve 26552 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,"(1) Bu Kanunun amacı, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama, teşkilât, yönetim, çalışma esas ve usûlleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir.(2) Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, aracılar, aktüerler ile sigorta eksperleri bu Kanun hükümlerine tâbidir.(3) Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ile bu Kanunun denetimle ilgili hükümleri hariç olmak üzere özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar bu Kanun kapsamında değildir." hükmüne;"Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde,"(1) Bu Kanunda geçen;...ç) Birlik
: Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğini,...h) Levha
: Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta şirketleri, reasürans şirketleri ile 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununa göre kurulan emeklilik şirketleri için Birlik tarafından, sigorta eksperleri ve sigorta acenteleri için ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından ayrı ayrı düzenlenecek faal olarak çalışanlara ilişkin kayıtları gösterir levhaları,n) Sigorta eksperi
: Sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişiyi,... ifade eder." hükmüne;"Sigorta eksperleri" başlıklı 22. maddesinde,"(1) Sigorta eksperliği gerçek veya tüzel kişilerce yapılır.(2) Sigorta eksperliği yapmak isteyen kişilerin;a) Müsteşarlıktan sigorta eksperlik ruhsatı alması,b) Levhaya yazılı olması,gerekir....(4) Sigorta eksperi unvanı, sigorta eksperliği ruhsatnamesinin alınmasından sonra kazanılır. Sigorta eksperliği yapacaklar, ruhsatnamelerini aldıktan sonra Levhaya kayıt olmak için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine başvurur. Müsteşarlık, ruhsatnameye ilişkin işlemlerin incelemeye ve onaya hazır hale getirilmesi hususunda ilgili sivil toplum ve meslek kuruluşlarına görev verebilir....(10) Gerçek kişi sigorta eksperleri, sigorta eksperliğini mutat meslek halinde yapmak zorundadır. Gerçek kişi sigorta eksperleri, bu faaliyetlerine devam ettikleri sürede esnaf veya tacir sıfatıyla mesleğin niteliği ile bağdaşması mümkün olmayan başka bir işle uğraşamaz, sigorta acenteliği ve brokerlik faaliyetinde bulunamaz....(13) Sigorta eksperi tarafsız olmak zorundadır. Sigorta eksperleri, taraflardan birisi ile arasında tarafsızlığını şüpheye düşürecek önemli nedenler veya taraflardan birisi ile 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun 245 inci maddesinin (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı derecelerde akrabalığı veya bir iş ortaklığı varsa, sigorta eksperliği görevini kabul edemez. Bu hüküm, tüzel kişi sigorta eksperlerinin yanında çalıştırdıkları sigorta eksperleri için de geçerlidir. Bu hükme aykırı olarak düzenlenen raporlar geçersizdir.(14) Sigorta şirketlerinin, sigorta acentelerinin ve brokerlerin ortakları, yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ve bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar ile meslekî faaliyette bulunan şirket çalışanları sigorta eksperliği yapamaz; tüzel kişi sigorta eksperlerinin yönetim ve denetim kurullarında görev alamaz, imzaya yetkili olarak çalışamaz, bunlara ortak olamaz ve bunlardan ücret karşılığı herhangi bir iş kabul edemez. Bu sınırlandırmalar söz konusu kimselerin (…) velayeti altındaki çocukları için de geçerlidir....(19) Sigorta eksperinin, sigortacı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanması, eksperin iş kabulü, asgari ücret tarifesinin tespiti de dahil olmak üzere ekspertiz ücretinin belirlenmesi ile ilgili usul ve esaslar Birlik ve Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin görüşleri alınarak yönetmelikle düzenlenir.(20) Sigorta eksperliği yapacakların niteliklerine; sigorta eksperlerinin sınıflandırılmasına, branşlar itibarıyla görev ve yetki alanlarının belirlenmesine; ruhsat, Levhaya kayıt ve faaliyete ilişkin usul ve esaslar ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.(21) Sigorta eksperliği kursları, sınavları ve stajı, yönetmelikle belirlenecek her bir eksperlik dalı için ayrı ayrı yapılır. Sigorta eksperlik kursu ve diğer eğitim faaliyetleri, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa tâbi değildir.(22) Bu Kanuna göre yetkili olanlar dışında hiçbir kişi, sigorta eksperliği faaliyetinde bulunamayacağı gibi ticaret unvanlarında veya herhangi bir belgede, sigorta eksperliği iş ve işlemleriyle uğraştığı izlenimini yaratacak kelime ve işaretler kullanamaz." hükmüne;"Sigortacılıkta tahkim" başlıklı 30. maddesinde,"(1) Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur....(3) Komisyon aşağıdaki görevleri yerine getirir:...c) Tahkim sisteminin adil, tarafsız ve etkin bir biçimde işleyişini sağlamak için gerekli önlemleri almak....(19) Sigorta hakemleri ve raportörler tarafsız olmak zorundadır. Sigorta şirketlerinin, reasürans şirketlerinin, sigortacılık yapan diğer kuruluşların, sigorta eksperlerinin, sigorta acentelerinin ve brokerlerin ortakları, yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ve bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar ile tüm bu kuruluşlarda meslekî faaliyette bulunanlar ve sigorta eksperleri, sigorta acenteleri ve brokerler sigorta hakemliği yapamaz. Bu sınırlandırmalar söz konusu kimselerin eş ve çocukları için de geçerlidir. Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun 28 inci maddesi sigorta hakemleri hakkında da uygulanır....(21) Komisyonun yapısı ve görevleri ile Komisyon müdürü ve Komisyon müdür yardımcılarının nitelikleri, çalışma usûl ve esasları, raportörlerin, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları, kararların ne şekilde düzenleneceği, Komisyona başvuru esasları, Liste tutulmasına ve bütçeye ilişkin esaslar ile katılım ücreti gibi hususlar yönetmelikle belirlenir....(23) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanır...." hükmüne yer verilmiştir.5684 sayılı Kanun'un yukarıda alıntılanan 30. maddesi dayanak alınarak hazırlanan █████/2007 tarih ve 26616 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in;Dava konusu uygulama işleminin tesis edildiği tarihteki hâli ile "Sigorta Tahkim sistemine başvuru ve hakem ataması" başlıklı 16. maddesinde,"...(12) Hakem, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakemler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleriyle ilgili kurallar, bilirkişiler bakımından da uygulanır. Bu kapsamda, hakem ve bilirkişi ile taraf ve bilirkişi arasındaki ilişki bakımından 17 nci ve 18 inci maddeler kıyasen uygulanır. Komisyon Başkanlığı Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar çerçevesinde her yıl hakemlerin başvuracakları bilirkişi listesini düzenler. Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar doğrultusunda bilirkişiler bu listelerden seçilir. Bilirkişi ücret tarifesi Komisyon Başkanlığının görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir. Fiilen sigorta hakemliği ya da itiraz hakemliği yapan kişi, Komisyon tarafından oluşturulan bilirkişi listesinde yer alamaz...." düzenlemesine;"Hakemin uyuşmazlığa bakamayacağı haller" başlıklı 18. maddesinde,(1) Hakem, aşağıdaki hâllerde uyuşmazlıklara bakamaz, talep olmasa bile çekinmek zorundadır:a) Kendisine ait olan veya doğrudan doğruya ya da dolayısıyla ilgili olduğu davada,..." düzenlemesine yer verilmiştir.5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 21. fıkrası dayanak alınarak hazırlanan ve █████/2019 tarih ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin davacının Sigorta Tahkim Komisyonunda görülen uyuşmazlık dosyalarına bilirkişi ataması yapıldığı tarihlerdeki hâli ile;"Amaç" başlıklı 1. maddesinde,"(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları, bilirkişilerin nitelikleri, sicile ve listeye kaydı, görevlendirilmeleri, uymaları gereken ilkeler, çalışma esasları, denetimi, sicil ve listeden çıkarılmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." düzenlemesine;"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelik, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görülen uyuşmazlıklara ilişkin bilirkişilik faaliyetini kapsar.(2) Kanunlarda bilirkişilik hizmeti verebileceği öngörülen kurumlar ile yargı mercilerinin talebi üzerine bilimsel ve teknik görüş bildiren kamu kurum ve kuruluşları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır." düzenlemesine;"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelikte geçen;a) Adli bilirkişilik
: 3/███████ tarihli ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu uyarınca adli ve idari yargı alanında yürütülen her türlü bilirkişilik faaliyetini,b) Adli bilirkişi listesi
: Bilirkişilik Kanunu uyarınca bilirkişilik bölge kurulları tarafından oluşturulan bölge bilirkişi listelerini,...ç) Bakanlık
: Hazine ve Maliye Bakanlığını,d) Bilirkişi
: Çözümü hukuk dışında uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde görüşüne başvurulmak amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde oluşturulan bilirkişi listesine kayıtlı veya zorunlu hallerde liste dışından atanacak gerçek kişileri,...i) Liste
: Komisyon nezdinde tutulan bilirkişi listesini,j) Sicil
: Komisyon nezdinde tutulan bilirkişilik sicilini,...m) ...
: Tarım Sigortaları Havuzunu,...ifade eder." düzenlemesine;"Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde,"(1) Bilirkişi, görevini dürüstlük kuralları çerçevesinde bağımsız, tarafsız ve objektifolarak yerine getirir....(5) Bilirkişi, görevi sebebiyle kendisine tevdi edilen bilgi ve belgelerin veya öğrendiği sırların gizliliğini sağlamakla ve korumakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, bilirkişilik görevi sona erdikten sonra da devam eder...." düzenlemesine;"Etik ilkelerin kapsamı ve etik ilkelere bağlılık" başlıklı 6. maddesinde,"(1) Sicile ve listeye kaydolan bilirkişiler ile liste dışından görevlendirilen bilirkişiler, bilirkişilik göreviyle bağdaştığı ölçüde 7 ila 14 üncü maddelerdeki ilkelere ve 13/4/2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte düzenlenen etik ilkelere uymakla yükümlüdür." düzenlemesine;"Bağımsızlık" başlıklı 8. maddesinde,"(1) Bilirkişi, görevlendirmeyi yapan hakeme, uyuşmazlığın taraflarına ve kendi işverenine karşı bağımsız olup, görevini yalnızca uzmanlık alanındaki bilimsel verilere göre yerine getirir.(2) Bilirkişi, bağımsızlığına zarar verebilecek veya böyle bir izlenim uyandırabilecek her türlü davranış ve ilişkiden uzak durur." düzenlemesine;"Dürüstlük ve tarafsızlık" başlıklı 9. maddesinde,"(1) Bilirkişi; görevini dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım yapmaksızın dürüstlük ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda yerine getirir.(2) Bilirkişi, görev süresince doğrudan veya dolaylı olarak uyuşmazlığın taraflarından gelen uzman görüşü, danışmanlık, hakemlik ya da buna benzer bir görevi kabul edemez.(3) Bilirkişi, yakınlarının veya iş ilişkisinin bulunduğu kişi, kurum veya kuruluşların, tarafı olduğu ya da ilgili bulunduğu uyuşmazlıklarda görevlendirmeyi kabul edemez." düzenlemesine;"Saygınlık ve güven" başlıklı 10. maddesinde,"(1) Bilirkişi, görevinin saygınlığını ve kişilerin adalete olan güvenini zedeleyen veyaşüpheye düşüren her türlü tavır ve davranıştan kaçınır.(2) Bilirkişi, kendisine tevdi olunan görevin her türlü kişisel veya özel menfaatin üzerinde olduğu bilinciyle hareket eder, görevini layıkıyla yerine getirir.(3) Bilirkişi, görev almak amacıyla her türlü öneri veya girişimden kaçınır." düzenlemesine;"Görevi kabul yükümlülüğü" başlıklı 11. maddesinde,"(1) Sicile ve listeye kayıtlı olan bilirkişi, 25 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kendisine verilen görevi kabulle yükümlüdür.(2) Bilirkişi, görevlendirildiği konuda uzmanlık bilgisi ve tecrübesinin yeterli olmadığını, konunun kendi uzmanlık alanına girmediğini, varsa görevi kabulden kaçınmasını haklı kılacak mazeretini, görevlendirmeyi yapan hakeme bildirmekle yükümlüdür." düzenlemesine;"Bildirim yükümlülüğü" başlıklı 13. maddesinde,"(1) Bilirkişi, etik ilkelerle bağdaşmayan veya hukuka aykırı iş ve eylemlerde bulunmasının kendisinden talep edilmesi halinde ya da görevini yerine getirirken bu tür bir eylem veya işlemden haberdar olduğunda, durumu gecikmeksizin görevlendirmeyi yapan hakeme ve Komisyona bildirir." düzenlemesine;"Uzmanlık alanları" başlıklı 16. maddesinde,"(1) Bilirkişi atanacak kişilerin;...e) Tarım sigortaları alanında görevlendirilmesi için ... eksperi ya da ilgili alanda öğretim üyesi,olması gerekir.(2) Bakanlık, gerekli görülmesi halinde yukarıda belirtilen uzmanlık alanlarında değişiklik yapabilir ve diğer sigorta dallarında bilirkişilik yapacak kişilere de özel uzmanlık şartı getirebilir.(3) Bilirkişi atanmasını gerektiren diğer hallerde, bilirkişi olarak atanacak kişinin, üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğretim üyesi olması ya da adli bilirkişi listesine veya meslek odasına kayıtlı olması gerekir." düzenlemesine;"İlân" başlıklı 17. maddesinde,"(1) Komisyon Müdürlüğü, bilirkişi listelerinin oluşturulması veya ihtiyaca göre güncellenmesi amacıyla durumu her yıl en geç Şubat ayında Komisyonun internet sayfasında ilân eder.(2) İlânda, sicile ve listeye başvuru ve kabul şartları için gerekli belgeler ile başvurulacak uzmanlık alanları gösterilir.(3) Komisyonun bilirkişi listesinde yeter sayıda bilirkişi bulunmayan uzmanlık alanlarında belirli dönemlere bağlı kalınmaksızın listeye yeni bilirkişi kaydı yapılabilir.""Bilirkişinin bildirim ve çekinme yükümlülüğü" başlıklı 25. maddesinde,"(1) Bilirkişi, kendisine tevdi olunan görevin, uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektirmediğini, uzmanlık alanına girmediğini, inceleme konusu iş ve işlemlerin açıklığa kavuşturulması için alanında uzman başka bir bilirkişi ile işbirliğine ihtiyaç duyduğunu veya varsa görevden çekinmeyi haklı kılacak bir mazeretinin bulunduğunu, görevin kendisine verilme tarihinden veya çekinmeyi gerektirecek durumun sonradan öğrenilmesi halinde bu tarihten itibaren en geç bir hafta içinde görevlendirmeyi yapan hakeme bildirir.(2) Bilirkişiler; uyuşmazlığın tarafları, taraf vekilleri veya uyuşmazlığa bakan hakemlerle menfaat ortaklığı olanlar ile bunların eş ve üçüncü derece dâhil kan ve kayın hısımlarıyla ilgili dosyada bilirkişilik görevi üstlenemezler. Belirtilen nedenlerden dolayı bilirkişilik yapamayacak olan bilirkişi durumu Komisyona bildirmek zorundadır.(3) Bilirkişiler ortaklık, istihdam, vekalet, danışmanlık veya diğer iş ilişkisi içinde bulundukları kişi ve kuruluşların Komisyonda taraf olduğu uyuşmazlıklarda bilirkişilik yapamazlar. Bilirkişiler, bu şekilde iş ilişkisi içinde bulundukları kişi ve kurumları listeye kaydolurken ya da bu durumun sonradan ortaya çıkması halinde, en geç bir hafta içinde Komisyona bildirmek zorundadır.(4) Bilirkişiler ortaklık, istihdam, vekalet, danışmanlık veya diğer iş ilişkisi sona ermiş olsa dahi, buralardan ayrıldıkları tarihten itibaren iki yıl geçmeden bu kişi ve kuruluşların taraf oldukları uyuşmazlıklarda bilirkişilik yapamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22. ve 32. maddeleri dayanak alınarak hazırlanan, █████/2008 tarihli ve 26914 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Sigorta Eksperleri Yönetmeliği'nin;"Levha" başlıklı 10. maddesinde,"(1) Ruhsatnamelerini alan eksperler TOBB tarafından internet sayfasında yapılan duyuruları esas alarak başvuruda bulunur. Levhaya kayıt için uygun başvurular İcra Komitesinin kararlarıyla düzenlenen usuller çerçevesinde gerçekleştirilir.(2) Tüzel kişi eksper adına faaliyette bulunan gerçek kişi eksperler, bu faaliyetleri süresince Levhadaki tüzel kişinin kaydına kadrolu eksper olarak ayrıca işlenir....(4) Ruhsatnamelerini alıp, Levhaya kaydolmayan eksperler TOBB’da ayrı bir listede tutulur." düzenlemesine;"Tarım sigortaları havuzu eksperleri" başlıklı 28. maddesinde,"(1) Tarım Sigortaları Havuzu eksperleri, 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde, bu Yönetmeliğin sınav, kurs ve staj hükümlerinden muaftır.(2) Tarım Sigortaları Havuzu eksperleri, Havuz adına yaptıkları risk inceleme ve hasar tespiti faaliyetleri ile ilgili disiplin uygulaması bakımından, Kanunun 26 ncı maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen cezalara aykırı olmamak kaydıyla Tarım Sigortası Havuzunca yapılacak düzenlemelere tabidir.(3) Tarım Sigortaları Havuzu eksperleri, tarım ve hayvan hayat eksperlik dalında da faaliyette bulunabilir." düzenlemesine;"Tarım sigortaları havuzu eksperlik belgeleri ve kayıt" başlıklı 29. maddesinde,"(1) Tarım Sigortaları Havuzu eksper adaylarının, ilgili mevzuat gereği Müsteşarlığa sunacakları belgeler TOBB’a gönderilir.(2) Belgeleri tamam olan adayların eksperlik belgeleri TOBB’ca hazırlanır ve onaylanarak ilgililere iletilmek üzere Müsteşarlığa gönderilir.(3) Gerekli tüm belgeleri tamamlanarak TOBB tarafından Müsteşarlığa bildirilen Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerine Müsteşarlıkça belgeleri verilir.(4) TOBB’da ayrı bir liste halinde takip edilen Tarım Sigortaları Havuzu eksperleri, ayrıca TOBB internet sayfasında duyurulur.(5) Listeden geçici veya sürekli olarak silinecek ve bir daha ekspertiz yapamayacak Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin listeden silinme işlemleri Müsteşarlığın talimatı ile TOBB’ca takip edilir.(6) Tarım Sigortaları Havuzu eksperlik belgelerinin şekli ile Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin Listeye kayıt işlemlerinden alınacak ücret Tarım Sigortaları Havuzu İşletmesi ile TOBB arasında yapılacak protokol çerçevesinde belirlenir ve Müsteşarlıkça onaylanır. Tarım Sigortaları Havuzu eksperlik belgelerinin basımı TOBB’ca yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.█████/2015 tarihli ve 29456 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve karar tarihinde yürürlükte olan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği'nin;"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,"(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sigorta eksperliği faaliyetinin sigortacılık sektörüne olan güveni artırıcı biçimde sürdürülmesini ve tarafların hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen eksperlik faaliyetine ilişkin atama ile iş kabul ve ücret esaslarının belirlenmesidir. (2) Bu Yönetmelik, sigorta eksperinin sigortacı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanması, eksperin iş kabulü, asgari ücret tarifesinin tespiti de dahil olmak üzere ekspertiz ücretinin belirlenmesi ile ilgili usul ve esasları kapsar." düzenlemesine;"Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelikte yer alan,a) EKSİST
: (Değişik ibare:RG-16/6/2023-32223) Kurumca usul ve esasları belirlenen Eksper Atama ve Takip Sistemini,...f) Sigorta eksperi
: Sigortacılık Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde tanımı yapılan sigorta eksperlerini,...ifade eder." düzenlemesine;"Atama" başlıklı 5. maddesinde,"(1) Sigorta eksperi, sigortacı, sigortalı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanabilir.(2) Kurum, eksper atamalarının güvenli ve bizatihi ilgili kişi tarafından yapılmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır." düzenlemesine;"Sigorta şirketi tarafından atama" başlıklı 6. maddesinde,"(1) Sigorta şirketi, motorlu araç sigortalarında ihbarın alınmasından itibaren en fazla 1 iş günü içinde ilgili dosya için eksper atanıp atanmayacağına ilişkin bilgiyi 4 üncü maddedeki usule göre Merkeze iletir, varsa eksper atama bilgisi EKSİST’e girer.(2) Sigorta şirketince atanan eksper tarafından yapılan tespitlere, 3 iş günü içinde sigortalı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından itiraz edilebilir. İtiraz süresi, eksper raporunun EKSİST’e girişine ilişkin olarak muhataba yapılan bildirimle başlar. İtiraz halinde, Kurumca belirlenecek bölge, branş, iş dağılımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak EKSİST üzerinden tesadüfi olarak eksper ataması yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.█████/2005 tarihli ve 25852 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun;"Amaç" başlıklı 1. maddesinde,"Bu Kanunun amacı; üreticilerin bu Kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesini temin etmek üzere, tarım sigortaları uygulamasına ilişkin usûl ve esasların belirlenmesidir." hükmüne;"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde,"Bu Kanun; Havuzun kuruluşu, Havuz tarafından teminat altına alınacak riskler, Havuzun gelir ve giderleri, prim ve hasar fazlası desteği, sigorta sözleşmeleri, reasürans sağlanması ve sigorta şirketlerinin görev, yetki ve sorumlulukları ile katkı ve katılımlarının esas ve usûllerini kapsar." hükmüne;"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde,"Bu Kanunda geçen;a) Bakanlık
: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,b) Müsteşarlık
: Hazine Müsteşarlığını,c) Sigorta şirketleri
: 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde kurulmuş olan ve tarım sigortaları alanında ruhsatı bulunan sigorta şirketlerini,d) Üretici
: Bitkisel ve hayvansal üretim ile uğraşan gerçek ve tüzel kişileri,e) Tarım sigortaları
: 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1316 ilâ 1319 uncu maddelerinde belirtilen sigortalar ile bu Kanun kapsamına alınan sigortaları,f) Havuz
: Tarım Sigortaları Havuzunu,g) Şirket
: Havuzun işletilmesini üstlenen şirketi,h) Kurul
: Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulunu,...İfade eder." hükmüne;"Havuz" başlıklı 4. maddesinde,"Bu Kanun kapsamındaki risklerin teminat altına alınması, standart sigorta poliçelerinin belirlenmesi, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması, reasürans teminatının sağlanması, tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla tüzel kişiliği haiz Havuz kurulmuştur.Havuz; kapsama alınan riskler için sigorta, reasürans ve retrosesyon yapmaya yetkilidir. Sigorta şirketleri, bu Kanun kapsamında tarım sigortaları alanında elde ettikleri primin tamamını Havuza devretmekle yükümlüdür. Sigorta şirketlerine Havuza devrettikleri primler için Havuz tarafından tahsil edilen kısmı üzerinden komisyon ödenir. Sigorta şirketleri tarafından Havuza zamanında devredilmeyen primler 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.Havuz, Bakanlık ve Müsteşarlıkça müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecekesaslar çerçevesinde 9 uncu maddede belirtilen Şirket tarafından yönetilir.Havuzun merkezi İstanbul'dur. Havuz, bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri bakımından 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tâbi değildir." hükmüne;"Kurul" başlıklı 5. maddesinde,"Kurul; Bakanlık ve Müsteşarlıktan ikişer, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Şirketten birer üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluşur....Kurulca alınan kararların uygulaması ve Kurula ilişkin sekretarya hizmetleri, Şirket tarafından yürütülür."Kurulun görev ve sorumlulukları" başlıklı 6. maddesinde,"Kurulun görevleri şunlardır
:a) Havuzun işleyişine ilişkin uygulama esaslarını belirlemek.b) Bu Kanun kapsamında tarım sigortaları için verilecek, Devlet prim desteği toplamtutarını aşmamak kaydıyla ürün, risk ve bölge bazında prim desteği oranını belirlemek üzereçalışmalar yapmak ve Bakanlığa sunmak.c) Uygulamada karşılaşılan sorunları tespit etmek, bunların çözümüne yönelik çalışmalar yapmak, yaptırmak.d) Hizmet alınmasına karar vermek.e) Hasar tespit işlemlerine ilişkin esas ve usûlleri belirlemek.f) Bu Kanun kapsamında tarım sigortaları alanında faaliyet göstermek isteyen sigorta şirketleri ile sözleşme yapmak.g) Havuz işleticisi şirketle çalışma usûl ve esaslarını belirleyen sözleşme yapmak." hükmüne;"Şirket" başlıklı 9. maddesinde,"Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemler, Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak Şirket tarafından yürütülür.Şirketin, Kurulun belirleyeceği usûl ve esaslar çerçevesinde görevleri şunlardır:a) Tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin her türlüçalışma ve organizasyonları yapmak suretiyle, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını sağlamak.Bitkisel ürün sigortalarının hasar tespitleri ziraat mühendisi, ziraat teknikeri ve ziraat teknisyenleri; çiftlik hayvanları sigortalarının risk inceleme işlemleri veteriner hekimler ve zooteknist ziraat mühendisleri, hasar tespitleri ise veteriner hekimler tarafından yapılır. Su ürünleri sigortalarının risk incelemeleri, su ürünleri mühendisi, su ürünleri bölümü mezunu ziraat mühendisleri, balıkçılık teknoloji mühendisi ve veteriner hekimler; hasar tespitleri ise veteriner hekimle birlikte su ürünleri mühendisi, su ürünleri bölümü mezunu ziraat mühendisleri, balıkçılık teknoloji mühendislerinden birisi tarafından yapılır.Hasar tespit işlemlerinde öncelikle ziraat mühendisleri ve veteriner hekimlerdenyararlanılır....c) Kurulca alınan kararların uygulanması ve Kurulun görevlerine ilişkin sekretaryahizmetlerini yürütmek.d) Primlerin tahsili, tazminat ödemelerinin yapılması ve benzeri işleri yürütmek....Şirket, Havuz işlerinin Havuz yararına ve en iyi şekilde yürütülmesinden Bakanlık,Müsteşarlık ve Kurula karşı sorumludur. Şirket, Havuza ait gelir ve giderler ile tüm hesap veişlemleri özel ve ayrı kayıtlarda takip eder." hükmüne;"Yönetmelik" başlıklı 18. maddesinde,"Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde; Havuzun çalışma usûl ve esasları Müsteşarlığın görüşü alınarak Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle, sigorta sözleşmelerinin tabi olacağı esaslar ise Müsteşarlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.5363 sayılı Kanun'un 4. ve 18. maddeleri dayanak alınarak hazırlanan, █████/2006 tarihli ve 26172 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım Sigortaları Havuzu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in;"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelikte geçen;...ç) Havuz
: Tarım Sigortaları Havuzunu,d) Havuz eksperi
: Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Eğitim Belgesine sahip ve Müsteşarlık nezdindeki Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Siciline kayıt yaptırmış, tarım sigortaları konusunda risk inceleme ve hasar tespiti yapabilecek kişileri,...ifade eder." düzenlemesine;"Kurulun görev ve sorumlulukları" başlıklı 9. maddesinde,"(1) Kurulun görev ve sorumlulukları şunlardır:a) Havuzun işleyişine ilişkin uygulama esaslarını belirlemek....d) Hasar tespit işlemleri ve hasar tespit işlemi ödemelerine ilişkin usul ve esasları belirlemek." düzenlemesine;"Şirketin görev ve sorumlulukları" başlıklı 20. maddesinde,"(1) Kurulun belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde şirketin görev ve sorumlulukları şunlardır:a) Tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin her türlü çalışma ve organizasyonları yürütmek, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını sağlamak." düzenlemesine;"Havuz tarafından teminat altına alınacak riskler" başlıklı 24. maddesinde,"(1) Kapsama alınacak bitkiler, bitkisel ürünler ve seralar, tarımsal yapılar, tarım alet ve makineleri ile çiftlik hayvanları için kuraklık, dolu, don, sel, taban suyu baskını, fırtına, hortum, deprem, heyelan, yangın, kaza ve zararlılar ile hayvan hastalıklarının neden olacağı zararlar ve/veya tarım sektörü bakımından önemli görülecek diğer riskler, Kurulun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir." düzenlemesine;"Havuz eksperi ve eğitimi" başlıklı 25. maddesinde,"(1) Kurulun, Kanun kapsamında hasar tespit işlemlerine ilişkin olarak belirleyeceği usul ve esaslar doğrultusunda yapılacak risk inceleme ve hasar tespiti organizasyonunda görev alacak Havuz eksperlerinin eğitimi, Bakanlığın koordinasyonunda Şirket ile işbirliği halinde yapılır. Eğitim sonrası başarılı olanlar Bakanlık tarafından verilecek Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Eğitim Belgesi ve aşağıdaki belgelerle birlikte Müsteşarlık nezdindeki Havuzeksperlik siciline kaydolmak amacıyla başvurur:...(2) Gerekli belgeleri tamamlayarak birinci fıkrada belirtilen sicile kaydolunanlara Müsteşarlıkça Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Belgesi verilir.(3) Havuz eksperlik siciline kayıt olanlar, 7397 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin 3 ve 4 üncü bentlerine uygun olarak tarım sigortaları kapsamında risk inceleme ve hasar tespit işlemlerinde görev alabilir....(5) Bitkiler ve bitkisel ürünlerin hasar tespit işlemleri öncelikle ziraat mühendisi, ziraat mühendisi bulunmaması durumunda ise ziraat teknikeri ve ziraat teknisyeni tarafından yapılır.(6) Risk inceleme ve hasar tespit işlemleri ile ilgili olarak tereddütlerin bulunması halinde, bu tereddütler Kurulca karara bağlanır...." düzenlemesine yer verilmiştir.Sigorta Eksperleri Yönetmeliği'nin 28. maddesi dayanak alınarak hazırlanan, █████/2008 tarihli ve YN.10 doküman sayılı Tarım Sigortaları Havuzu Eksper Disiplin Yönergesi'nin;"Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde,"(1) Bu Yönerge, Tarım Sigortaları Havuzu kapsamında yapılacak yürütülecek ekspertiz faaliyetlerinin adil, tarafsız ve dürüst olması, Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlerinin eksperlik faaliyetlerinin gerektirdiği özen ve disiplin içinde çalışmalarını temin etmek amacıyla, davranış, iş ahlakını ve disiplin kurallarını oluşturmak; bu kurallar çerçevesinde, gerekli disiplin incelemelerinin yapılarak durumlarının karara bağlanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir."Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde,"(1) Bu Yönergede geçen;...c) Disiplin Kurulu
: Havuz eksperleri hakkındaki disiplin uygulamalarını yürütmekle yetkili kurulu,...e) Havuz Eksperi
: Hazine ve Maliye Bakanlığı nezdindeki Tarım Sigortaları HavuzuEksperleri listesine kayıtlı olan ve tarım sigortaları konusunda risk inceleme ve hasar tespitiyapmaya yetkili kılınan kişiyi,...ifade eder." düzenlemesine;"Disiplin Kurulunun Kuruluşu ve Görevleri" başlıklı 4. maddesinde,"(1) Tarım Sigortaları Havuzu faaliyetleri kapsamında yürütülecek ekspertiz işlemlerinin adil, tarafsız ve dürüst olması, Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlerinin eksperlik faaliyetlerinin gerektirdiği özen ve disiplin içinde çalışmalarını temin etmek amacıyla, davranış, iş ahlakını ve disiplin kurallarını oluşturmak; bu kurallar çerçevesinde, gerekli disiplin incelemelerinin yapılarak durumlarının karara bağlanmasına ilişkin konularda, bu Yönerge çerçevesinde gerekli işlemlerin yürütülmesi amacıyla, Havuz bünyesinde Disiplin Kurulu kurulmuştur.(2) Disiplin Kurulu; Bakanlık, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile İşletici Şirketten ikişer üye olmak üzere toplam üç asil, üç de yedek üyeden oluşur. Disiplin Kuruluna Bakanlık veya Hazine ve Maliye Bakanlığı temsilcisi başkanlık eder.(3) İlgili kurumları temsilen, Disiplin Kurulunda görev alacak kişiler ve yedekleri ilgilikurumlarca Kurul’a yazılı olarak bildirilir. Disiplin Kurulu üyelerinin görevlendirilmesi Kurul tarafından yapılır." düzenlemesine;"Disiplin Cezaları" başlıklı 7. maddesinde,"(1) Disiplin Kurulunca, Havuz Eksperliğinin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunanlar hakkında, Havuz Eksperliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi maksadı ile durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları verilir;a) Uyarma Cezası; Havuz eksperine, mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren eylemler aşağıda belirtilmiştir.− Verilen görevlerin tam, doğru ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde Havuz tarafından belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili her türlü resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermekveya düzensiz davranmak suretiyle işleri haklı neden olmadan geciktirmek veya kasti olmayarak yanlış veya eksik işlem yapmak,...b) Kınama Cezası; Havuz eksperine, görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren durumlar aşağıda belirtilmiştir.− Verilen görevlerin tam, doğru ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde Havuz tarafından belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili her türlü resmî belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak suretiyle işleri geciktirmek, yanlış veya eksik işlem yapmak, kusurlu davranış veya işlem nedeniyle Havuz’u zarara uğratmak,...c) Geçici Olarak Meslekî Faaliyetten Alıkoyma Cezası; Havuz eksperliği sıfatı saklıkalmak üzere; altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere meslekî faaliyetten alıkoymadır. Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan, kusurlu olarak yapan, mesleğin genel ilkelerine aykırı harekette bulunan veya kasıtlı olarak hatalı işlem yapan Havuz eksperleri için geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır. Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma cezasını gerektiren durumlar aşağıda belirtilmiştir.Kasıtlı olarak;− Verilen görevleri tam, doğru ve zamanında yapmamak,− Görev mahallinde Havuz tarafından belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek,...− Görevi ile ilgili olsun veya olmasın çalışırken öğrendiği ve açıklanması yasaklanan her türlü bilgiyi üçüncü şahıslara iletmek veya kendi lehine kullanmak, öğrendiği sırları veya bilgileri ve bunlara ilişkin belgeleri yetkileri olmayan kişilere ve makamlara açıklamak veya vermek,− Faaliyetleri çerçevesinde yaptıkları iş ve işlemlerle sigorta sözleşmesine taraf olan kişilerin hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürmek,...− Üreticileri Havuz aleyhine yönlendirmek ve örgütlemek suretiyle dolaylı olarak Havuz’u zarara sokacak eylemlerde bulunmak,...ç) Meslekten Çıkarma Cezası; Havuz eksperinin meslekten çıkartılarak bir daha eksperlik mesleğini icra etmesine izin verilmemesidir....− Gerçeğe aykırı hasar veya risk inceleme raporu düzenleyerek, kasıtlı olarak Havuz’u zarara uğratanlara,...meslekten çıkarma cezası verilir." düzenlemesine;"İşten El Çektirme" başlıklı 8. maddesinde,"(1) Hakkında meslekten çıkarma cezası gerektirebilecek mahiyetteki bir işten dolayı soruşturma yapılmakta olan Havuz eksperi, Disiplin Kurulunun kararıyla, tedbir mahiyetinde işten el çektirilebilir. İşten el çektirme kararı, ilgili mercilere derhal duyurulur. İşten el çektirme kararı, soruşturmanın durdurulmuş veya Havuz eksperliğine engel olmayan bir ceza verilmiş olması halinde, kendiliğinden ortadan kalkar. İşten el çektirme kararı, bu kararın verilmesine esas olan hal ve şartların bulunmadığı veya sonradan kalktığının sabit olması durumunda kaldırılır." düzenlemesine;"Listeden Silinme ve Ruhsatname İptali" başlıklı 16. maddesinde,"(1) Meslekten çıkarılmasına karar verilen eksperlerin ruhsatnameleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından iptal edilir ve Tarım Sigortaları Havuzu Eksper listesinden silinmek üzere TOBB’a bildirilir. Bu kişiler, bir daha eksperlik yapamamak üzere, TOBB nezdinde tutulan ruhsatları iptal edilmiş eksperler listesine dahil edilir.(2) Listeden kaydı silinerek ruhsatnameleri iptal edilenler, durumun kendilerine tebliği üzerine, sahip oldukları ruhsatname ve kimlikleri derhal TOBB’a geri verir." düzenlemesine yer verilmiş; diğer maddelerde ise ceza artırımı, tekrarlayan eylemler, zamanaşımı, eylemin kanunlarda suç sayılması, itiraz, kararların kesinleşmesi, cezaların silinmesi, disiplin soruşturması açılması ve yürütülmesi, tebligat ve diğer hususlar yer almıştır.Yine Yönerge'nin 22. maddesinde,"(1) Tarım Sigortaları Havuzu Eksperleri, █████/2008 tarihli ve 26914 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Sigorta Eksperleri Yönetmeliğinin disiplin, sınav, kurs ve staj hükümleri dışındaki tüm hükümlerine tabidir." düzenlemesine yer verilmiştir.Dava Konusu Yönetmelik Düzenlemesinin İncelenmesi:Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrasına dayanılarak, Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde görev yapacak olan bilirkişilerde aranacak niteliklerin ve bilirkişi listesi tutulmasına ilişkin usûl ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanan Sigorta Tahkim Komisyonu Nezdinde Bilirkişilik Yapacaklara İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4. maddesinin 3. fıkrası ile 5. maddesinin 1. fıkrasının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada; Danıştay Onuncu Dairesince verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin █████/2017 tarih ve E:██████████ sayılı karara itiraz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2017 tarih ve YD İtiraz No:████████ sayılı kararı ile amacı, kapsamı ve düzenleme alanı göz önünde bulundurulduğunda, davalı idarenin bu konudaki düzenleme yetkisini Resmî Gazete'de yayımlanacak bir yönetmelik ile yerine getirmesi gerekirken, usûl ve esaslar şeklinde düzenleme yapmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle itirazın kabulü ile dava konusu düzenlemelerin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş, Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2021 tarih ve E:██████████, K:█████████ sayılı kararı ile aynı gerekçeyle dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararının ardından, sigortacılıkta tahkime özgü bilirkişilik usûl ve esaslarını düzenleyen Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği hazırlanmış ve dava konusu Yönetmelik █████/2019 tarih ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinde, sigortacılıkta tahkim müessesesi düzenlenerek, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya hesaptan faydalanacak kişiler ile hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulacağı kurala bağlanmış; anılan maddenin 21. fıkrasında, Komisyonun yapısı ve görevleri ile Komisyon müdürü ve Komisyon müdür yardımcılarının nitelikleri, çalışma usûl ve esasları, raportörlerin, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları, kararların ne şekilde düzenleneceği, Komisyona başvuru esasları, Liste tutulmasına ilişkin esasların yönetmelikle belirleneceği kuralı yer almıştır.Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden; dava konusu düzenleme tarihi itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına, Komisyonun görevleri, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları konularında yönetmelikle düzenleme yapma yetkisinin verildiği; başka bir ifadeyle, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yürütülecek bilirkişiliğe ilişkin usûl ve esasların belirlenmesi hususunun Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 21. fıkrası ile Hazine ve Maliye Bakanlığına tanınan yetki kapsamında yer aldığı anlaşılmıştır.Nitekim, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yürütülecek bilirkişiliğe ilişkin düzenlemeler içeren, █████/2007 tarih ve 26616 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin, █████/2018 tarih ve 30451 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesi ile değişik 12. fıkrası da dahil olmak üzere iki fıkrasının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla, anılan fıkranın iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.Bu itibarla, dava konusu düzenlemede yetki ve şekil unsurları bakımından hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Dava konusu düzenlemenin diğer unsurlar bakımından incelenmesine gelince;Dava konusu Yönetmelik'in 16. maddesinin 1. fıkrasında bilirkişi olarak atanacak kişilerin uzmanlık alanlarına yönelik şartlara bentler hâlinde yer verilmiş, (e) bendinde ise bilirkişi atanacak kişinin tarım sigortaları alanında görevlendirilmesi için ... eksperi ya da ilgili alanda öğretim üyesi olması gerektiği kurala bağlanmıştır.Uyuşmazlığın özünü, Tarım Sigortaları Havuzu (...) ile üreticiler arasında imzalanan tarım sigortaları poliçelerinden kaynaklı olarak Sigorta Tahkim Komisyonunun önüne gelen uyuşmazlıklarda bilirkişi olarak atanacak kişinin ... eksperi olmasının, bilirkişinin tarafsızlığı ve bağımsızlığı ilkesi ile bağdaşıp bağdaşmaması oluşturmaktadır.5684 sayılı Kanun'un 30. maddesiyle, sayılan sigorta uyuşmazlıkları bakımından bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olan "tahkim" usûlü benimsenmiş, genel itibarıyla uyuşmazlıkların genel mahkemelerde görevli hâkimler yerine Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görevli hakemler tarafından çözümlenmesi öngörülmüştür. Yargı organı dışında oluşturulan tahkim sisteminin sağlıklı işlemesinin ön koşulu, tarafsızlığın ve bağımsızlığın sağlanmasıdır. Nitekim 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 3. fıkrasıyla Sigorta Tahkim Komisyonu, tahkim sisteminin adil, tarafsız ve etkin bir biçimde işleyişini sağlamak için gerekli önlemleri almak ile görevli kılınmıştır. Yine aynı maddenin 19. fıkrasında hakemler ile raportörlerin tarafsız olmak zorunda olduğu belirtilmiş, böylelikle sigorta uyuşmazlıkların tahkim usûlü ile çözümü sürecinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde aktif olarak görev yapan her aktörün tarafsız ve bağımsız olması amaçlanmıştır. Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görev yapan ve çözümü hukuk dışında uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren uyuşmazlıklarda görüşüne başvurulan, dolayısıyla bahse konu hâllerde uyuşmazlığın çözümüne doğrudan etkisi ve katkısı bulunan bilirkişilerin de bahse konu "tarafsız ve bağımsız" olma vasfından vareste (muaf/bağışık) tutulması mümkün değildir. Nitekim, 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 23. fıkrasının atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 271. ve 272. maddelerinde, bilirkişinin tarafsız ve bağımsız olması gerektiği açıkça hükme bağlanmış, ayrıca hâkimler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleriyle ilgili kuralların, bilirkişiler bakımından da uygulanacağı belirtilmek suretiyle (uyuşmazlığın çözümüne doğrudan etkisi ve katkısı bulunduğu da gözetilerek) bilirkişiden beklenen tarafsızlığın hâkimden beklenen ile benzer düzeyde olduğu kabul edilmiştir. Bu husus, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 12. fıkrası ile dava konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 8., 9. ve 25. maddelerinde de tekrar edilmiştir.Bilirkişilerin tarafsız ve bağımsız olma zorunluluğu ile bu vasıflarının hâkimden beklenen ile benzer düzeyde olması gerekliliği aktarıldıktan sonra, uyuşmazlığın çözümü için, dava konusu düzenlemeyle bilirkişilik yapabileceği öngörülen Tarım Sigortaları Havuzu (.../Havuz) eksperlerinin görev ve çalışma usûlleri ile tarafsızlık niteliklerine de bakmak gerekmektedir.Öncelikle ... eksperleri de nihayetinde bir sigorta eksperi olduğundan, kanuni görev tanımları ve sorumlulukları incelendiğinde; 5684 sayılı Kanun'un 2. ve 22. maddeleri uyarınca, sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan sigorta eksperlerinin, tarafsız ve bağımsız olmakla yükümlü bulunduğu açıktır.Bununla birlikte, eksperlik faaliyetine ilişkin atama ile iş kabul ve ücret esaslarını belirleyen ve karar tarihinde yürürlükte olan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği'nin 5. maddesi uyarınca sigorta eksperinin, sigortacı, sigortalı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler tarafından atanabildiği, yalnızca atanan ekspere karşı tarafça itiraz edilmesi hâlinde, Kurumca usûl ve esasları belirlenen Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) tarafından tesadüfi eksper ataması yapıldığı görülmektedir. Anılan Yönetmelik'in kapsamına ... eksperlerinin dahil olmadığına dair ayrıksı bir kurala yer verilmediğinden, ... eksperlerinin atanması ve iş kabulü usûlünün de Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği'ne tâbi olduğu ve benzer süreçleri takiben gerçekleştiği anlaşılmaktadır.Bu bağlamda 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile Tarım Sigortaları Havuzu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik irdelendiğinde; üreticilerin belirli riskleri nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesini temin etmek üzere oluşturulan Tarım Sigortaları Havuzu (.../Havuz) sisteminde, anılan Kanun kapsamındaki risklerin teminat altına alınması, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla tüzel kişiliği haiz bir Havuzun kurulduğu; tarım sigortaları alanında ruhsatı bulunan sigorta şirketlerinin, 5363 sayılı Kanun kapsamında tarım sigortaları alanında elde ettikleri primin tamamını Havuza devretmekle yükümlü olduğu, sigorta şirketlerine Havuza devrettikleri primler için Havuz tarafından tahsil edilen kısmı üzerinden komisyon ödendiği, Havuzun yönetim ve temsil organı olan Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulunun, Havuzun işleyişine ilişkin uygulama esaslarını, hasar tespit işlemleri ve hasar tespit işlemi ödemelerine ilişkin usûl ve esasları belirlemek ile görevli ve yetkili olduğu; öte yandan Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin, Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak Şirket (İşletici Şirket) tarafından yürütüldüğü, Şirketin, Havuz işlerinin Havuz yararına ve en iyi şekilde yürütülmesinden Tarım ve Orman Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı (davalı Kurum) ve Kurula karşı sorumlu olduğu, Kurulun belirleyeceği usûl ve esaslar çerçevesinde Şirketin, tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin her türlü çalışma ve organizasyonları yürütmek, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını sağlamak ile görevli olduğu; Kurulun, Tarım ve Orman Bakanlığından ve Hazine Müsteşarlığından (davalı Kurum) ikişer, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinden, Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden ve İşletici Şirketten birer üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluştuğu görülmektedir.Diğer taraftan, temel olarak sigorta eksperlerinin niteliklerine, kuruluşlarına, faaliyetlerine, belge ve kayıt düzeni ile yapamayacakları işlere ilişkin usûl ve esasların düzenlendiği Sigorta Eksperleri Yönetmeliği'nin 28. maddesi ile Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin, bu Yönetmelik'in sınav, kurs ve staj hükümlerinden muaf olduğu kural altına alınmış; aynı Yönetmelik maddesi dayanak alınarak Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulu tarafından çıkarılan Tarım Sigortaları Havuzu Eksper Disiplin Yönergesi'nde de, Tarım Sigortaları Havuzu eksperlerinin Sigorta Eksperleri Yönetmeliği'nin disiplin, sınav, kurs ve staj hükümleri dışındaki tüm hükümlerine tâbi olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca, Tarım Sigortaları Havuzu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 25. maddesinde, Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulunun, 5363 sayılı Kanun kapsamında hasar tespit işlemlerine ilişkin olarak belirleyeceği usûl ve esaslar doğrultusunda yapılacak risk inceleme ve hasar tespiti organizasyonunda görev alacak Havuz eksperlerinin eğitiminin, Tarım ve Orman Bakanlığının koordinasyonunda İşletici Şirket ile işbirliği hâlinde yapılacağı, eğitim sonrası başarılı olanların Müsteşarlık (davalı Kurum) nezdindeki Havuz eksperlik siciline kaydolması hâlinde Müsteşarlıkça (davalı Kurumca) Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlik Belgesi verileceği, Havuz eksperlik siciline kayıt olanların tarım sigortaları kapsamında risk inceleme ve hasar tespit işlemlerinde görev alabileceği kurala bağlanmıştır. Yine Tarım Sigortaları Havuzu Eksper Disiplin Yönergesi uyarınca, Havuz bünyesinde kurulan ve Tarım ve Orman Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı (davalı Kurum) ile İşletici Şirketten ikişer üye olmak üzere toplam üç asil, üç de yedek üyeden oluşan Disiplin Kurulunca Havuz eksperleri hakkındaki disiplin uygulamalarının yürütüleceği öngörülmüş; kusurlu davranış veya işlem nedeniyle Havuzu zarara uğratmak, kaynak israfına yol açmak, dolaylı olarak Havuzu zarara sokacak eylemlerde bulunmak gibi fiiller disiplin cezasına tâbi tutulmuştur.Aktarılan kurallardan hareketle, Havuz eksperlerinin eğitimlerinin, Tarım ve Orman Bakanlığı ile İşletici Şirket işbirliğinde yapıldığı, eğitimini başarıyla tamamlayıp Havuz eksperlik siciline kaydolan Havuz eksperlerinin, Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulunun belirlediği usûl ve esaslar çerçevesinde, tazminat ödemelerine dayanak teşkil edecek hasar tespit işlemlerine ilişkin çalışmaları yapmak üzere İşletici Şirket tarafından görevlendirildiği, Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulunda bakanlık, bağımsız idari otorite, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından üye yer almakla birlikte Havuza katılan sigorta şirketlerinin oluşturduğu anonim şirket statüsündeki İşletici Şirketten de üye bulunduğu, Havuz eksperlerinin diğer sigorta eksperlerinden ayrı disiplin hükümlerine tabi olması amacıyla yürürlüğe konulan Disiplin Yönergesinde İşletici Şirket tarafından görevlendirilen Havuz eksperlerinin, görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapması gerektiği vurgulanmasına karşın aynı zamanda Havuzun yararını gözetmekle de yükümlü tutulduğu ve aksi tutumların disiplin cezasına bağlandığı, söz konusu disiplin cezasını uygulamakla görevli olan ve Havuz bünyesinde kurulan Disiplin Kurulunun da bakanlık ve bağımsız idari otorite dışında yine İşletici Şirketten gelen üyelerden oluştuğu; sonuç itibarıyla Havuz (...) eksperlerinin, Havuz adına gerçekleştirdiği eksperlik faaliyetleri bakımından Havuza ve İşletici Şirkete karşı sorumlu olduğu, Havuz (...) eksperleri ile Havuz ve İşletici Şirket arasında organik bir bağ ve/veya iş ilişkisi bulunduğu, 5363 sayılı Kanun'un amir hükmü gereği İşletici Şirketin ise, Havuz işlerinin Havuz yararına yürütülmesinden sorumlu olduğu ve kamu yararının yanı sıra eşit oranda pay sahibi (ortağı) olan sigorta şirketlerinin menfaatini gözetmekle de yükümlü bulunduğu, bu hâliyle Havuz (...) ile üreticiler arasında imzalanan tarım sigortaları poliçelerinden kaynaklı olarak Sigorta Tahkim Komisyonunun önüne gelen uyuşmazlıklarda Havuz (...) eksperlerinin tarafsız ve bağımsız olmasının beklenemeyeceği anlaşılmaktadır.Esasen aynı durum, iş kabulü yaparak hasar incelemesinde bulunduğu şirketler ile iş ilişkisine giren sigorta eksperleri için de söz konusudur. Nitekim, mesleklerini icra ederken tarafsız ve bağımsız dahi olsalar, aktarılan konumları dikkate alınarak sigorta eksperlerinin sigorta hakemliği yapamayacakları 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 19. fıkrasında açıkça hükme bağlanmış, bu açıdan sigorta eksperlerinin hakemlerden (ve aynı yasaklılık ile ret sebeplerine tâbi olan bilirkişilerden) beklenen şekilde tam ve mutlak bir bağımsızlık ve tarafsızlık içinde olamayacakları bizzat kanun koyucu tarafından kabul edilmiştir. Bu nedenle, dava konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliğinin 9. maddesinin 3. fıkrasında, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde tutulan Bilirkişi Listesine kayıtlı olan (... eksperleri de dahil olmak üzere) bilirkişilerin, iş ilişkisinin bulunduğu kişi, kurum veya kuruluşların, tarafı olduğu ya da ilgili bulunduğu uyuşmazlıklarda görevlendirmeyi kabul edemeyeceği; 25. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında da, hâlihazırda iş ilişkisi içinde (iş kabulü yaparak hasar incelemesinde) bulundukları kuruluşların taraf olduğu uyuşmazlıklarda bilirkişilik yapamayacaklarından, bu şirketlere ait bir dosyaya atanmaları hâlinde durumu Sigorta Tahkim Komisyonuna bildirmek zorunda oldukları ve hatta iş ilişkisi sona ermiş olsa dahi buralardan ayrıldıkları tarihten itibaren iki yıl geçmeden bu kuruluşların taraf oldukları uyuşmazlıklarda bilirkişilik yapamayacakları öngörülmüştür. Dolayısıyla, Yönetmelik'in dava konusu düzenlemesinin, aynı Yönetmelik'in 9. maddesinin 3. fıkrası ile 25. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında yer alan kurallar ile çeliştiği de açıktır.Buna ilaveten, Sigorta Tahkim Komisyonunun ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile sigorta eksperleri ve aktüerlerin bir kısmının sigorta şirketleri ile iş ilişkisi bulunduğu ifade edilerek Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 9. ve 25. maddelerinde geçen iş ilişkisi ifadesinin nasıl uygulanması gerektiğine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığından görüş talep edilmesi üzerine, (davalı Kurumun selefi olan ve sigortacılık mevzuatının uygulanması bakımından otorite sıfatını haiz bulunan) Hazine ve Maliye Bakanlığı (mülga) Sigortacılık Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile sigortacılık mevzuatının amir hükümleri karşısında her ne kadar istihdam ya da danışmanlık sözleşmesi akdedilmesi mümkün değilse de sigorta eksperlerinin, iş kabulü yaparak hasar incelemesinde bulunduğu şirketlere ait uyuşmazlıklarda görev alamayacağı; sigorta eksperleri, aktüer ya da bunlar dışındaki bilirkişilerin sigorta şirketleri ile iş ilişkisi bulunması hâlinde ilgili şirket veya şirketlerin uyuşmazlıklarında görev yapamayacağı yönünde görüş verilmiş; Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından da anılan görüşe istinaden, sigorta şirketlerinin hasar dosyalarında eksper olarak görev almış sigorta eksperlerinin anılan şirketlerin tahkim uyuşmazlıklarında bilirkişi olarak görevlendirilmeleri yasaklanmıştır. Bahse konu düzenlemenin de iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2024 tarihli ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla, anılan düzenleme yönünden, "... sigorta eksperlerinin iş kabulü yaparak hasar incelemesinde bulunduğu şirketler ile iş ilişkisine girdiği anlaşılmaktadır. ... Buna göre dava konusu düzenleme, anılan Yönetmelik hükmüne göre dosyaya bilirkişi olarak atanması mümkün olmayan veya her nasılsa atanmış olup da bu görevi yürütemeyecek olan/ yürütmemesi gereken sigorta eksperlerinin, baştan sürece dahil edilmemek suretiyle Yönetmelik hükmünün uygulanmasının ve sistemin düzgün işlemesinin sağlanmasına yönelik olup, bunun yanı sıra zaman ve emek tasarrufuna da katkı sunmaktadır.Bu itibarla, Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliğinin 9. ve 25. maddelerinde geçen 'iş ilişkisi' ibaresinin, sigorta eksperlerinin iş kabulü yaparak hasar incelemesinde bulunduğu şirketleri kapsadığı kabul edilmek suretiyle sigorta eksperlerinin bu şirketlerin taraf olduğu uyuşmazlıklarda bilirkişilik yapmasının, tahkim sisteminin özüne uygun olmayacağı, bilirkişinin tarafsızlığını ve bağımsızlığını etkileyecek sonuçlar doğurabileceği ve/veya uyuşmazlığın tarafları arasında çekişme konusu olabileceği dikkate alınarak tarafsızlık ve bağımsızlık ilkesine tam anlamıyla riayet edilmesi amacıyla getirilen ve anılan Yönetmelik kuralının uygulamasından ibaret olan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.Buna göre, İşletici Şirket tarafından görevlendirilen Havuz (...) eksperlerinin, iş ilişkisi içinde bulundukları Havuz veya İşletici Şirketin taraf olduğu tahkim uyuşmazlıklarında bilirkişi olarak atanmalarının; uyuşmazlığın çözümüne doğrudan etki ve katkıda bulunmaları nedeniyle bilirkişilerden beklenen tam ve mutlak bağımsızlık ve tarafsızlık ile bağdaşmayacağı, tahkim sisteminin özü ve amacı ile örtüşmeyeceği, aynı zamanda dava konusu Yönetmelik'in 9. maddesinin 3. fıkrası ile 25. maddesinin 3. ve 4. fıkralarının yanı sıra Hazine ve Maliye Bakanlığı (mülga) Sigortacılık Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı görüşü, bu görüşe istinaden Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından yürürlüğe konulan bilirkişi atanma yasağı ve Dairemizin █████/2024 tarihli ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararına da aykırılık teşkil edeceği sonucuna varılmaktadır.Bu durumda, Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulunun, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında hasar tespit işlemlerine ilişkin olarak belirleyeceği usûl ve esaslar doğrultusunda yapılacak risk inceleme ve hasar tespiti organizasyonunda görev alacak Havuz eksperlerinin, yine 5363 sayılı Kanun kapsamında üreticiler ile imzalanan sigorta poliçelerinden kaynaklanan ve Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görülen uyuşmazlıklarda bilirkişi olarak atanmasına imkan tanıyan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "...... eksperi ya da..." ibaresinin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. █████/2019 tarihli ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "...... eksperi ya da..." ibaresinin İPTALİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,5. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.(X)-KARŞI OY
:Dava, █████/2019 tarihli ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "...... eksperi ya da..." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.Uyuşmazlığın özünü, ... ile üreticiler arasında imzalanan tarım sigortaları poliçelerinden kaynaklı olarak Sigorta Tahkim Komisyonunun önüne gelen uyuşmazlıklarda bilirkişi olarak atanacak kişinin ... eksperi olmasının, bilirkişinin tarafsızlığı ve bağımsızlığı ilkesi ile bağdaşıp bağdaşmaması oluşturmaktadır.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde, sigorta eksperi, "sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişi" olarak tanımlanmış; 22. maddesinin 13. fıkrasında, sigorta eksperlerinin tarafsız olmak zorunda olduğu kurala bağlanmıştır.Yine Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulu tarafından çıkarılan Tarım Sigortaları Havuzu Eksper Disiplin Yönergesi'nde, Yönergenin Tarım Sigortaları Havuzu kapsamında yapılacak yürütülecek ekspertiz faaliyetlerinin adil, tarafsız ve dürüst olması, Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlerinin eksperlik faaliyetlerinin gerektirdiği özen ve disiplin içinde çalışmalarını temin etmek, davranış, iş ahlakını ve disiplin kurallarını oluşturmak amacıyla hazırlandığı belirtildikten sonra, Havuz (...) eksperlerinin, görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmaması, sigorta sözleşmesinin her iki tarafının hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürmesi, görevini ifa ederken taraflı ve önyargılı davranışlar sergilemesi, tarafsızlığını dolaylı veya dolaysız olarak şüpheye düşürecek işbirliği, irtibat ve menfaat içerisinde bulunduğu şahıs veya işletmelerde eksperlik faaliyetinde bulunması hallerinde disiplin cezası ile cezalandırılacağı kurala bağlanmıştır.Öte yandan; Tarım Sigortaları Havuzu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'te, Havuz (...) eksperlerinin İşletici Şirket bünyesinde istihdam edildiğine dair herhangi bir düzenleme yer almadığı, yalnızca hasarın niteliğine göre Havuz adına eksperlik hizmeti sunduğu; sigortacılık mevzuatının diğer hükümleri uyarınca da sigorta eksperlerinin istihdam ya da danışmanlık sözleşmesi akdetmesinin mümkün olmadığı görülmektedir.Dolayısıyla, aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca tarafsız ve bağımsız olmakla yükümlü bulunan, bu yükümlülüğe uymaması hâlinde disiplin cezasına tâbi tutulacağı anlaşılan Havuz (...) eksperlerinin bilirkişi olarak atanmalarına hukuken bir engel bulunmadığı, salt daha önce İşletici Şirket tarafından görevlendirilmiş olmalarının, tarafsız ve bağımsız olma niteliklerini ortadan kaldırmayacağı, kaldı ki somut tahkim uyuşmazlıklarında bahse konu niteliklerini yitirdikleri ileri sürülerek bilirkişi olarak atanmalarına itiraz edilmesi hâlinde mevcut durumun Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından değerlendirilerek karara bağlanacağı anlaşıldığından, tarım sigortaları kapsamındaki sigorta poliçelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde başvuruya konu olması hâlinde işin uzmanı olarak bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarının tarafsızlık ve bağımsızlık ilkelerini zedeleyici bir yanının olmadığı sonucuna varılmaktadır.Kaldı ki Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 11. maddesi uyarınca kendisine verilen görevi kabul etmekle yükümlü olan bilirkişinin; anılan Yönetmelik'in 9. maddesinin 3. fıkrası gereğince de yakınlarının veya iş ilişkisinin bulunduğu kişi, kurum veya kuruluşların, tarafı olduğu ya da ilgili bulunduğu uyuşmazlıklarda görevlendirmeyi kabul edemeyeceği kural altına alınmıştır. Havuz eksperlerinin İşletici Şirket bünyesinde istihdam edildiğine dair herhangi bir düzenleme yer almadığı dikkate alındığında, anılan eksperlerin Havuz ile iş ilişkisinin bulunduğundan söz etmek de mümkün değildir.Bu itibarla, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile anılan düzenlemenin iptaline karar verilmesine yönelik Daire kararına katılmıyoruz.