talepzayi aramışsa ofislerini davadavacı tacirin saklamakla detaylıca kaybolduğu zayi bulunamadığı

Anahtar kelimeler: Talepzayi Aramışsa Ofislerini Davadavacı Tacirin Saklamakla Detaylıca Kaybolduğu Zayi Bulunamadığı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

:████████

KARAR NO

:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

:█████/2026

NUMARASI

:█████████ Esas - ████████ Karar

TALEP

:Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ

:█████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı dava dilekçesinde; şirkete ait olan ortaklar pay defteri 17.11.2025 tarihinde kaybolduğu, gerek şirket yetkilileri gerekse şirketin mali müşavirleri ofislerini detaylıca aramışsa da ortaklar pay defteri bulunamadığı, anılan nedenle müvekkil şirkete ait ortaklar pay defteri zayi olduğu, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebildiği, mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebildiği, şirkete ait ortaklar pay defteri müvekkil şirket ve mali müşavirin tüm özen ve dikkatine rağmen kaybolduğundan zayi olan şirket ortaklar pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

:İlk derece mahkemesi kararında özetle; dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkin olduğu davacı tarafça ortaklar pay defterinin kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmekte olup, talebe konu defterlerin, basiretli tacir ilkesine uygun şekilde saklaması gerektiği, buna rağmen gerekli özen ve ihtimam gösterilmediği, mücbir sebebin ya da bir ceza soruşturmasının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

:Davacı istinaf dilekçesinde özetle; şirkete ait ortaklar pay defterinin 17.11.2025 tarihinde kaybolduğunun anlaşıldığı, gerek şirket yetkilileri gerekse şirketin mali müşavirleri tarafından ofislerde yapılan detaylı aramalara rağmen deftere ulaşılamadığı, bu nedenle söz konusu ticari defterin zayi olduğunun ortaya çıktığı şirket yetkilisi tarafından defterin kaybolduğunun fark edilmesi üzerine muhasebeciye bilgi verildiği, muhasebeci tarafından da kendi ofisinde gerekli araştırmaların yapıldığı ancak tüm bu aramalara rağmen defterin bulunamadığı, defterin kaybolduğunun anlaşılmasından kısa süre sonra gecikmeksizin zayi belgesi talebiyle mahkemeye başvurulduğu şirket yetkilisinin görme kaybı yaşadığı, buna rağmen ticari faaliyetlerini sürdürdüğü ve gerekli özeni gösterdiği, basiretli tacir olarak defterin korunması için gereken dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen defterin müvekkilin iradesi dışında kaybolduğu zayi olan ortaklar pay defterinin bulunamaması sebebiyle şirketin ticari faaliyetlerinin olumsuz etkilendiği, özellikle araç satış işlemlerinin gerçekleştirilemediği, yeni defter temin edilememesi nedeniyle şirketin işlem yapamaz hale geldiği Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından dosyada tek duruşma yapıldığı, gerekli delillerin toplanmadığı, tanıkların dinlenmediği ve bilirkişi incelemesi yapılmadığı, bu nedenle eksik inceleme ile davanın reddine karar verildiği, mahkeme kararında TTK 82/7 maddesinde yer alan zayi sebeplerinin sınırlı yorumlandığı, ancak öğreti ve üst mahkeme kararlarında bu sebeplerin sınırlı olmadığı ve daha geniş yorumlanması gerektiğinin kabul edildiği, özellikle pay defterinin kaybolmasının da zayi kapsamında değerlendirilebildiğinin belirtildiği .bu kapsamda şirket yetkilileri ve muhasebecilerinin gerekli özeni göstermesine rağmen defterin kaybolduğu, zayi halinin gerçekleştiği, ilk derece mahkemesi kararının eksik incelemeye dayandığı ve hukuka aykırı olduğu, bu nedenle kararın kaldırılması ve zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

:Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.6102 sayılı TTK’nın 82/7 maddesinde; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afetler veya hırsızlık gibi sebeplerle ve tacirin iradesi dışında zayi olması halinde zayi belgesi verilebileceği düzenlenmiştir. Her ne kadar maddede sayılan haller sınırlı olmayıp örnekleyici nitelikte ise de, zayi belgesi verilebilmesi için defter ve belgelerin tacirin iradesi dışında, önlenmesi mümkün olmayan zorlayıcı bir sebeple ortadan kalkmış olması ve tacirin bu defterleri koruma konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermiş bulunması zorunludur.Somut olayda davacı tarafça, müvekkil şirkete ait ortaklar pay defterinin 17.11.2025 tarihinde kaybolduğu, şirket yetkilileri ile mali müşavir tarafından yapılan aramalara rağmen bulunamadığı ileri sürülmüş ise de, defterin ne şekilde kaybolduğuna ilişkin somut, inandırıcı ve zorlayıcı bir sebep ortaya konulamadığı, yalnızca defterin bulunamamasına dayalı soyut beyanlarla yetinildiği anlaşılmaktadır. Defterin ofis ortamında veya muhasebeci nezdinde kaybolduğunun ileri sürülmesi, TTK’nın 82/7 maddesinde öngörülen yangın, hırsızlık veya benzeri nitelikte tacirin iradesi dışında gelişen zorlayıcı sebepler kapsamında değerlendirilemeyeceği gibi, bu durumun tacirin ticari defterlerini muhafaza yükümlülüğüne uygun hareket etmediğini gösterdiği, basiretli tacir ilkesine uygun bir özenin gösterildiğinin kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, talebe konu ticari defterin zayi olduğuna ilişkin 6102 sayılı TTK’nın 82/7 maddesinde öngörülen şartların oluşmadığı, defterin kaybının davacı tarafın gerekli özeni göstermemesi sonucu meydana geldiği, ileri sürülen sebeplerin zayi belgesi verilmesini gerektiren haller kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Talep eden davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Talep eden davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)ç maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.█████/2026