tavukların tavuk eti ödememiş durmuş satımdan toptan yapmakta faturaya faturanın

Anahtar kelimeler: Tavukların Tavuk Eti Ödememiş Durmuş Satımdan Toptan Yapmakta Faturaya Faturanın

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

YAZIM TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin toptan tavuk eti ticareti yapmakta olduğu, davalı ile müvekkili arasında ticari ilişki bulunmakta olup, müvekkilinin 17.12.2024 tarihli fatura kapsamında davalıya 8.628,77-TL tavuk satışı gerçekleştirmiş, faturaya konu tavukların teslimi gerçekleşmesine ve faturanın düzenlenmesine rağmen davalı tarafın bedeli ödememiş olduğunu, müvekkilinin, alacağının tahsili amacıyla Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatmış, ancak davalı, borcu olmadığı iddiasıyla icra takibine haksız şekilde itiraz etmiş ve takibin durmuş olduğunu, müvekkilinin, fatura konusu mallar nedeniyle davalıdan alacaklı olduğunu, zira malları ayıpsız şekilde davalıya satıp teslim etmiş, aksi yönde iddiası var ise ispat külfetinin davalıda olduğunu, bu nedenlerle davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... E. dosyasına yaptığı haksız itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden, takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile devamına; takibe haksız itiraz eden davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.

ARAŞTIRMA;

1-Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmıştır.

2-Gaziosmanpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2025 Tarih, ... Sayılı yazısı ile; davalının mükellef sorgusu yapılmış, gelir vergisi beyannamesi getirtilmiştir.

3-İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün █████/2025 Tarih, ... Sayılı yazısı ile; davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

4-Küçükköy Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2025 Tarih, .... Sayılı yazısı ile; davacının karşılaştırmalı alış-satış analiz listesi getirtilmiştir.

5-Gaziosmanpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2025 Tarih, .... Sayılı yazısı ile; davalının BA-BS formları getirtilmiştir.

6-Bakırköy ... İcra Dairesi'nin █████/2025 Tarih, ... İcra Dosyası sayılı yazısı ile; ilgili dosya uyap sistemi üzerinden getirtilmiştir.

7-İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün █████/2025 Tarih, ... Sayılı yazısı ile; davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunulamadığı bildirilmiştir.

8-İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin █████/2025 Tarih, ... Sayılı yazısı ile; davalının █████/2021 tarihinde ... sicil numarası ile Alibeyköy Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na kayıt olduğu ve bu kaydının halen devam ettiği bildirilmiştir.

█████/2026 Tarihli Bilirkişi Raporunda;

1-) Davacının 2024 ve 2025 yıllarına ait Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmamış olduğu,

2-) Davalı yana ait ticari defterlerin inceleme için sunulmamış olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

3-) Davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, icra takip tarihi olan █████/2025 tarihi itibariyle, davacının davalıdan 8.618,84 TL Alacaklı oldukları, icra tkibinin 8.620,-TL üzerinden yapılmış olduğu, işbu davanın 8.600 TL üzerinden açılmış olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

4-) Davacı tarafından davalı yana 2024 yılında KDV Hariç toplam tutarı 58.572,12 TL, KDV Dahil toplam tutarı 59.157,84 TL olan 9 Adet E-Arşiv Faturası düzenlenmiş olduğu, düzenlenmiş faturaların E-Arşiv Faturaları olduğu, E-Arşiv Fatura sistemi üzerinden karşı tarafa gönderiliyor olduğu, işbu faturanın ayrıca kargo veya e-mail ile veya fatura teslim anında vs yolla davalı yana teslim edilmiş olduğuna dair bir teslim belgesine dosya içeriğinde rastlanmamış olduğu, tarafların BA BS Bildirimleri arasında fark olmadığı, BA BS Bildirimlerinde davalı tarafından davacı yana düzenlenmiş iade faturası niteliğinde BA BS Bildirimine rastlanmamış olduğu,

Davalı tarafından Davacı yana toplam tutarı 17.482 TL Banka EFT ödemesi, 18.557 TL Banka POS Ödemesi, 5.500 TL Kredi Kart Ödemesi ve 9.000 TL Nakit ödeme olmak üzere kümülatif olarak 50.539,00 TL Ödeme yapılmış olduğu,

Davacının kalan alacak tutarının (59.157,84 TL-50.539,00 TL) 8.618,84 TL olduğu tespit edilmiş olduğu,

5-) İlk ödeme ilk faturaya saydırıldığı zaman davacı alacağının 17.12.2024 tarihli .... numaralı “2 KG KANAT, 2 KG KEMİKSİZ DERİSİZ GÖĞÜS” açıklamalı 8.628,77 TL’lik E-Arşiv Faturasının 8.618,84 TL’sinin davalı tarafından ödenmemiş olmasından kaynaklanmış olduğu, işbu E-Arşiv Faturası içeriği ürünlerin davalı yana teslim edilmiş olduğuna dair imzalı teslim belgesine dosya içeriğinde rastlanmamış olduğu,

6-) Taraflar arasında imzalanmış bir sözleşmeye ve davalı tarafı temerrüde düşürecek Noter kanalı ile davalı yana gönderilmiş bir ihtarnameye dosya içeriğinde rastlanmamış olduğu,

Davacı yan tarafından Dava dilekçesi ekinde ihtarname açıklamalı ve 8.619,65 TL Borcun ödenmesinin ihtarına yönelik 10.01.2025 tarihli davalı yana hitaben düzenlenmiş belgenin dosyaya sunulmuş olduğu, ancak bu belgenin davalı yana nasıl gönderilip tebliğ edilmiş olduğuna dair bir belgeye dosya içeriğinde rastlanmamış olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

7-) Davalı yanın bağlı olduğu Gaziosmanpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Sayın Mahkemeye 02.05.2025 tarihinde gönderilmiş cevap yazında ...'in █████/2024 tarihinden itibaren Daire yetki alanında bulunduğu, gelir vergisi mükellefi olduğu, ikinci sınıf tüccar olduğu, işletme esasına göre İşletme Defteri tuttuğu açıklanmış olduğu,

Sayın Mahkeme tarafından ihtiyaç duyulması halinde Gelir İdare Başkanlığı’ndan davalı yan tarafından Defter Beyan sistemine göre tutulmuş 2024 ve 2025 yılları ticari defterlerinin talep edilebileceği değerlendirilmiş olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

8-) İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından Sayın Mahkemeye █████/2025 tarihinde gönderilmiş cevap yazısında Davalı ...'in gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunamamış olduğu açıklanmış olduğu,

9-) İstanbul Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği tarafından Sayın Mahkemeye █████/2025 tarihinde gönderilmiş cevap yazısında davalı ...'in 26.11.2021 tarihinde .... sicil numarası ile Alibeyköy Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na kayıt olduğu ve bu kaydının halen devam ettiği açıklanmış olduğu,

10-) Davacı yan lehine karar alınması durumunda, Davacı yan’ın, icra takip tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren asıl alacağına işleyecek değişen oranlardaki Temerrüt Faizi talep edebileceğine ilişkin Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, açık cari hesaba dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile davacının icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

Tarafların üzerinde anlaşamadıkları konuların; davacının icra takibindeki tutar kadar davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine itirazının haksız olup olmadığı, haksız ise icra inkar tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce icra dosyası, taraflara ait Ba-Bs formları, dosya arasına alınmış, ticari defterler incelenmiş ve diğer tüm deliller toplanmıştır.

Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 8.620,00-TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "cari hesap alacağı" olduğu, davalı borçlu tarafından takibe süresi içerisinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu görülmüştür.

2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. ███████-1634 Esas - ████████ Karar sayılı ilamı).

Davacı tarafın dava dilekçesi ile ticari defterlere delil olarak dayandığı görülmektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanun' da ticari defterlerle ispata ilişkin hükümlere yer verilmemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi “Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil olması” başlığı altında ticari defterlerle ispata ilişkin hükümler getirmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222. Maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-███████ md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

Yargıtay uygulamasına göre; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi gereğince; ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delildir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin █████/2018 tarih █████████E. █████████K. sayılı ilamı).

Türk Ticaret Kanunu faturayı tanımlamış değildir. Ancak kanun faturanın düzenlenmesi hakkında bazı kurallara yer vermiştir. Fatura tanzim edilmesinin öncelikli koşulu, tacirin ticari işletmesi bağlamında mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olmasıdır. Bu koşul, faturanın nitelik itibarıyla sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belge olmasının da gereğidir. Dolayısıyla taraflar arasında bir sözleşme olmadan gönderilen belge, faturanın şekil şartlarını taşısa bile, gerçek anlamda bir fatura olmayıp, öneri (teklif) niteliğinde bir yazıdır. Şüphesiz, taraflar arasındaki sözleşmenin hukuken geçerli olması gerekir. Bu anlamda batıl bir sözleşmeye dayanılarak gönderilen faturaya süresi içinde itiraz edilmemesi, fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurmaz. Fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılmasına ilişkin karinenin uygulanması temel borç ilişkisi doğuran bir sözleşmenin varlığı halinde söz konusu olabilir. Taraflar arasında sözleşmenin bulunup bulunmadığı hususu çekişmeli ise, ispat yükü kuralları çerçevesinde öncelikle sözleşmenin varlığı ispat edilmelidir (Özçelik, Volkan; Fatura İçeriğinin Kabul Edilmiş Sayılması, TBB Dergisi 2018 (138), s. 212 vd.).

Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).

Tarafların BA ve BS kayıtlarında dava konusu faturaların kayıtlı olması halinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesine gerek yoktur. Zira münazaalı hususlar bizatihi tarafların kayıtları ile ispatlanmış kabul olunur. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2015 tarih █████████ Esas ██████████ Karar sayılı ilamı).

Mahkememizce tarafların ticari defter belgeleri incelenerek uyuşmazlık hususunda SMMM bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi yukarıda özetine yer verilen █████/2026 tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.

Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.

Mahkememizce davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmek üzere usulüne uygun bildirim yapılmasına rağmen davalı tarafın ticari defter ve belgelerini incelemeye esas olmak üzere mahkemeye ibraz etmediği görülmüştür.

Somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın incelenen ticari defterlerinde alacak kalemlerinin bu defterlerde kaydedilmiş olması tek başına alacağın varlığına veya fatura içeriği mal ve hizmetlerin teslimi konusuna delil oluşturmamaktadır.

Ancak, Mahkememizce 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 83. Maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222/3 gereğince, ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş ise de usulüne uygun ihtarata rağmen davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmektedir.

Davacının ticari defter kayıtlarına göre, davacının 2024 ve 2025 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, ancak, yukarıda belirtildiği gibi davalının ticari defterlerini ibraz etmediği, davacı defter kayıtlarına taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafından davalıya 2024 yılında KDV hariç toplam tutarı 58.572,12 TL, KDV dahil toplam tutarı 59.157,84 TL olan 9 Adet E-Arşiv Faturası düzenlenmiş olduğu, davalı tarafından davacıya toplam tutarı 17.482,00 TL Banka EFT ödemesi, 18.557,00 TL Banka POS Ödemesi, 5.500,00 TL Kredi Kart Ödemesi ve 9.000,00 TL Nakit ödeme olmak üzere kümülatif olarak 50.539,00 TL Ödeme yapılmış olduğu, davacının kalan alacak tutarının (59.157,84 TL-50.539,00 TL) 8.618,84 TL olduğu, tarafların BA-BS Bildirimleri arasında fark olmadığı, BA-BS Bildirimlerinde davalı tarafından davacı yana düzenlenmiş iade faturası niteliğinde BA-BS bildirimine rastlanmamış olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre, davacının davalıdan 8.618,84-TL alacaklı olduğu, davacının incelenen kayıtları, davalının ticari defterlerini ibraz etmekten kaçınması ve ayrıca, bilirkişi raporunda da yer verildiği üzere, davacı tarafça takip konusu edilen faturaların BA-BS bildirimleri ile karşılıklı olarak vergi dairesine bildirildiği hususları ile ispat edilmiştir. Takibe ve davaya konu faturanın, davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması nazara alındığında, fatura içeriği malların veya hizmetin davalıya teslim edildiğinin ve davalının bu teslime bir itirazının bulunmadığının kabulü gerekmektedir. (Yargıtay 19. HD'nin ██████████ E., █████████ K. ve ██████████-15110 E.K. sayılı kararları da bu yöndedir.) Davalının davaya konu fatura bedelini ödediğini de ispat eden herhangi bir delil sunmadığı, sonuç olarak davacının davalıdan davaya ve takibe konu fatura kapsamında 8.618,84-TL alacaklı olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 8.618,84-TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle devamına karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.

Buna göre davalı borçlu tarafından fatura ve ticari defter kayıtları ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜNE,

Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 8.618,84-TL asıl alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

3-Alınması gereken 588,75-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 615,40-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 26,65-TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harç ve 615,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.230,80-TL'nin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 7.932,50-TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre 7.930,91-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Arabuluculuk ücreti 4.600,00-TL'nin kabul ret oranına göre 0,92-TL'sinin davacıdan, geriye kalan 4.599,08-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 8.618,84-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Kullanılmayan avansın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa geri verilmesine

Dair, kabulüne karar verilen kısım yönünden istinaf sınırının altında kaldığından kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır