Anahtar kelimeler: Yırtılıp Eline Çeke Evvel Vasfının Esaskarar Sonlandırıldığını Parçalanmak Kambiyo Yazildiği
T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANANT.C.ANKARA10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████KARAR NO
: ███████DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili, davalı tarafça █████/2025 tanzim tarihli, 6.800.000,00 TL bedelli ve C1 3055738 seri numaralı çeke dayalı olarak müvekkili aleyhinde ...7. Genel İcra Dairesi'nin 2025/ 8772 Esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmış olduğunu, söz konusu çekin daha evvel birden fazla kez yırtılıp parçalanmak suretiyle iptal edildiğini ve çekin kambiyo senedi vasfının müvekkili tarafından sonlandırıldığını, davalının hukuka aykırı şekilde çeki eline geçirip üzerini doldurduğunu, haksız kazanç elde etme amacıyla icra takibi başlatmış olduğunu, takip konusu çeke ilişkin şikayet ve itiraz başvurusunun incelenmesi için açılan davanın ...4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, aynı zamanda çalınan ve tahrif edilen çek hakkında gasp, tehdit, dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından dolayı davalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ██████████ soruşturma sayılı dosyası ile devam ettiğini ileri sürerek, çekin takibin dayanağının olamayacağının tespiti ile takibin iptaline ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili, davacı iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, çekin ibrazı sonrası karşılıksız çıktığını, davacı iddialarının hayatın olağan akışına aykırı bulunduğunu, zaman kazanmak için bu davanın açıldığını, kambiyo senetlerinden olan çekteki imzanın davacı eli ürünü olduğunu, ispat yükünün kendisinde bulunduğunu savunarak, davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.KANITLAR
: ...7. Genel İcra Dairesi'nin █████████ Esas sayılı dosyası getirtilmiş, takip alacaklısının davalı, takip borçlusunun davacı, takibin kambiyo senedine mahsus takip niteliğinde bulunduğu ve çeke dayalı olduğu anlaşılmıştır.Arabuluculuk anlaşamama tutanağı örneği sunulmuştur.Takip konusu çekin incelenmesinde; █████/2025 tanzim tarihli, 6.800.000,00 TL bedelli, keşidecisinin davacı, lehtarının davalı olduğu, önce ortadan düzenli şekilde yırtıldığı, sonra oluşan parçaların düzenli şekilde yine ortadan yırtıldığı, dört parçaya bölündüğü, sonra düzenli şekilde yapıştırıldığı, süresinde ibraz edildiği ve bu haliyle çek unsurlarını ihtiva ettiği tespit edilmiştir.Davacının şikayeti üzerine ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ██████████ soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatılmış, davalı hakkında takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır....4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası getirtilmiş, yapılan yargılama sonucu davacının şikayet davasının kabulüne, çekin birden ziyade yırtılmış olduğu, kambiyo senetlerine mahsus takip yapılamayacağı, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle takibin iptaline karar verildiği ve bu kararın henüz kesinleşmediği tespit edilmiştir.Davacı tanıkları dinlenmiş, davacının araç alım ve satımı ile uğraştığını, davalıyı tanımadıklarını, yakın akrabaları bulunmaları nedeniyle davacının işlerine yardımcı olduklarını, 2024 Mart ayı içinde davacının, avukat olan Muhammet adlı kişiyle büroda oturduğu sırada telefonla araç satışıyla ilgili konuşurken bağırmaya başladığını, fiyat artışı nedeniyle karşı taraftaki kişiye sinirlendiğini, önce avukatla tartıştığını sandıklarını, sonra müşteriyle tartıştığını anladıklarını, davacının bu işle ilgili çeki yırttığını, çöpe attığını, avukatın çek parçalarını aldığını görmediklerini açıklamışlardır.Davalı tanıkları dinlenmiş, davalının parasını değerlendirmek istediğini, 2024 yılı içinde tarafları tanıyan avukat Muhammet aracılığı ile tanıştıklarını, davacının vadeli araç sattığını, sonrasında bir araya geldiklerini, davalının, iki araç karşılığı davacıya altın, para ve döviz ödemesi yaptığını, sonrasında davacının araçları teslim etmediğini, aralarında tartışma çıktığını, davacının parayı az miktarda iade etmek istediğini, davalının kabul etmediğini, kendisinin retina hastası olduğunu, yanlışlıkla diğer belgeler içindeki çeki yırttığını bildirmişlerdir.GEREKÇE
: Dava, çeke dayalı başlatılan icra takibinden ve çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Somut uyuşmazlıkta davalının, davacı aleyhine çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığı, anılan çekin davacının imzasını içerdiği ve imzasının sıhhatinin tartışma konusu olmadığı, ancak çekin düzenli şekilde dört parçaya ayrılmış şekilde yırtılmış ve sonrasında yapıştırılmış bulunduğu, davacının, yırtılmış çeki bilerek ve kasten işleme koyduğu gerekçesiyle davalı hakkında suç duyurusunda bulunduğu, iddiaların soyut kaldığı gerekçesiyle davalı hakkında takipsizlik kararı verildiği, ayrıca icra mahkemesinde şikayette bulunduğu, takibin iptali yönünde karar tesis edildiği ve bu kararın henüz kesinleşmediği hususları uyuşmazlık konusu değildir.Çekişme, icra takibine konulan çekin, öncesinde salt imza unsurunu içerir halde davacı tarafından yırtılarak çöpe atılması sonrasında, davalı tarafından ele geçirilerek parçalarının bir araya getirilmek ve diğer kısımları doldurularak geçerli hale getirilip getirilmediği, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenip düzenlenmediği, kambiyo senedi vasfı taşıyıp taşımadığı, çekten ve bu çeke dayalı takipten dolayı davacının, davalıya borcunun bulunup bulunmadığı yönlerinde toplanmaktadır.İddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından, takibin çeke dayalı olduğu, anılan çekteki imzanın davacıya ait bulunduğu, çekin düzenli şekilde dört parça halinde yırtık olduğu ve sonra yapıştırıldığı anlaşılmaktadır. Çek, kambiyo senetleri arasında sayılmış olup, ödeme aracıdır. Kambiyo senetlerinde senet bedelinin ödenmesi sonrasında ödeyenin senedi alması gerekmektedir. Aksi halde, kötü ödeyen iki kere öder ilkesi gereği tekrar kambiyo senedini ödemek zorunda kalabilmesi mümkündür. Öte yandan, senedin zayi olması, senedin kaybolma, yanma v.s nedenlerle fiziken yok olması halini ifade eder. Senedin yırtılmış olması, zayi olarak değerlendirilemez. Hayatın olağan akışı kapsamında ve kambiyo senedinin niteliği gereği, senedin yırtılmış olması, ödenmiş olduğuna karine teşkil eder. Bu karinenin aksinin ispat edilmesi gerekir. Dava konusu olayda davalı, düzenli şekilde yırtılmış çeki bir araya getirerek davalı aleyhine icra takibi başlatmıştır. Kural olarak borçlu olmadığının tespiti davalarında ispat yükü davalıdadır. Ancak, takip veya alacak senede dayalı ise, bu halde davacıda olması gerekir. Bu ispat kuralı, senedin tüm unsurların taşıması ve normal senet haline ilişkindir. Somut uluşmazlıkta ise, takibe dayalı çek, düzenli şekilde yırtılmış ve sonrasında bir araya getirilmiş senet olduğundan ve yırtılmış senedin ödendiği karinesi mevcut bulunduğundan, ispat yükü davalıdadır. Bu tür davalarda her ne kadar yazılı ispat kuralları hakim ise de, davacının, aynı zamanda kötü niyetli şekilde yırtılan çekin ele geçirildiği iddiası da bulunduğundan ve kötü niyet iddiasında da tanık dinlenebileceğinden taraf tanıkları dinlenmiştir. Az yukarıda açıklandığı üzere, somut olay özelinde ispat yükü davalıdadır. Davalı, yırtılan senedin ödenmediğini yazılı kanıtla ispat edememiştir. Yemin deliline de başvurmamıştır. Dinlettiği tanıklar da temel ilişkiye dair inandırıcı olmayan, soyut ve hayatın olağan akışına aykırı beyanlarda bulunmuşlardır. Her ne kadar icra hukuk mahkemesi kararı kesinleşmemiş ise de, anılan mahkeme kararının icra çerçevesinde hüküm ifade edeceği, kesin hüküm tekil etmeyeceği ve mahkememizi bağlamayacağından, kesinleşmesi beklenmemiştir.Bu durum karşısında, davacının, davasının subuta erdiği, ödendiğine karine ve aksi ispat edilemeyen yırtılmış çeke dayalı olarak davalı tarafından aleyhine icra takibi başlatıldığı, bu çekten ve takipten dolayı davalıya borcunun olmadığı, takibin iptalinin gerektiği, davalı, çeki icra takibine koymakta haksız olmakla birlikte, karinenin aksini kanıtlayamadığı, kötü niyetinin tespit edilemediği, kötü niyet tazminatı koşullarının oluşmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının kabulüne, davalı tarafça davacı aleyhine başlatılan ...7. Genel İcra Müdürlüğü’nün █████████ takip sayılı dosyasından ve dayanağı çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile anılan takibin iptaline,2-Koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı isteminin reddine,3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 512.399,12 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 128.099,78 TL harcın mahsubu ile noksan olan 384.299,34 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 4.600,00 TL giderin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 876.086,80 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,6-Davacı tarafça yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 128.099,78 TL peşin harç, 1.577,00 TL posta/tebligat gideri toplamı 130.292,18 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.