Anahtar kelimeler: Balyada Gross Taşıtacağı Endonezyadan Mton Selülözü Elyaf Davaitirazın Konişmentoya Rizikolarına
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalı ... San. A.Ş'nin Endonezya'dan satın aldığı ve ... Limanı'ndan ... Limanı'na M/V ... isimli gemi ile taşıtacağı toplamda 15.569,140 gross ton, net 15.000,000 ton "kısa elyaf selülözü cinsi" eşyalar için nakliyat rizikolarına karşı ... ve ... numaralı iki ayrı Nakliyat Sigorta Poliçesi düzenleyerek sigorta teminatı oluşturduğunu, sigorta sözleşmelerine konu eşyalar ... Limanı'nda 28.400 balyada net 7.100.000 m/ton kısmı ... no'lu konişmentoya, 31.600 balyada, 7.900.000 m/ton kısmı ... no'lu konişmentoya kayıtlı olarak 28.07.2022 tarihinde davalının donatanı/taşıyanı olduğu gemiye yüklendiğini, konişmentolarda belirtildiği gibi ... ve Tic. A.Ş'nin tahliye limanı acentesi olduğunu, eşyanın gemiden tahliyesi sırasında gemi ambarındaki balyaların dağılıp saçıldığı, bir kısmında ıslanma meydana geldiğinin gözlendiğini ve sigorta ekspertiz kuruluşu marifetiyle gerek gemi ambarlarında ve liman sahasında, gerekse alıcı deposunda yapılan incelemelerde 5.088.000 m/tons malın ambalaj bütünlüğünün bozulduğunun tespit edildiğini, toplam 1.635.243,14 TL sigorta tazminatı, 773.960,57 TL'si ... no'lu poliçe kapsamında, 861.282,57 TL'si ... no'lu poliçe kapsamında davacı sigortacı tarafından sigortalıya ödendiğini, davacı bu suretle sigortalı ... San. A.Ş'nin haklarına kanuni halef olduğu gibi ayrıca sigortalıdan temlikname almış olmakla da akdi halef olduğunu, emteadaki hasar, tahliyeden önce sigorta eksperi ve ... ...A.Ş unvanlı gözetim kuruluşu eksperleri tarafından gemi ambarlarında TTK m.1184 kapsamında icra edilmeye başlanan ekspertiz çalışmaları ile tespit edildiğini, fotoğraflarda da belgelendiğini, ayrıca ... Liman İşletmesi de hasarı bir tutanakla belirlemiş olmakla hasarın taşıma sırasında oluştuğunu, davalının TTK m.1178 vd hükümleri gereğince oluşan zarardan sorumlu olduğunu, davalı taraf yapılan taleplere ve ikame edilen icra takibine rağmen ödeme yapmadığı gibi borca da itiraz ettiğini beyanla, davalının ....İcra Dairesi 2023/... esas sayılı icra dosyasına vaki itirazının iptaline, %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ile yapılan giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşımanın ... 94 konşimento şartları tahtında gerçekleştiğini, bahse konu taşıma şartları uyarınca malların teslim tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açılmadığını, sigortalı taraf, müvekkili şirkete karşı çarterer konumunda ve müvekkili ile çarterer (sigortalı) arasında varılan anlaşma neticesinde ... 94 hükümlerinin uygulanmasında mutabık kalındığını, müvekkiline atfı kabil kusur bulunmadığını, emtia, Çarterer tarafından gemiye yüklendiği ve istiflendiğini, dolayısıyla yükün istifine yönelik donatan üzerinde yükümlülük bulunmamakla birlikte istiften doğan hasar kapsamında donatanın sorumluluğu da söz konusu olmadığını, davacının aktif husumet bulunmadığını, eksper raporunda eksik inceleme ve değerlendirme yer aldığını, incelemelere tarafların katılımı sağlanmadığı ve hasarın nedenin izah edilmediğini, davacı tarafından değinilen tutanak █████/2022 tarihli ... / Kargo Durum ve Hasar Raporu ise bu belgenin hiçbir surette hasarın hangi aşamada ve hangi nedenle meydana geldiğini ispatı olmadığını, bahsi geçen tutanakta geminin 2-3-4 numaralı ambarlarında yer alan emtiada hasar bulunduğu ve bunun boşaltma operasyonundan önce tutanak altına alındığı ifadelerine yer verilmiş olup, bu hasarın ne zaman ve ne şekilde meydana geldiği hiçbir şekilde yer almadığını, tutanakta hasar türüne balyaların bağlarının patladığı, balyalarının dağıldığı, yükte yırtıklar ve deformasyonlar bulunduğu, deniz suyu ile ıslanmış kargo olduğu ifadelerine yer verilmiş ise de bu hususlar gerçeğe uymadığını, gemi kaptanı tarafından █████/2022 tarihinde düzenlenen ... (Protesto Mektubu) ile taşıma taraflarına, yükleme operasyonu sırasında işçilerin gemi talimatlarına uymaması nedeniyle önemli miktarda boş alan bırakmış olduklarını bildirildiği ve talimatlara uygun istifleme yapılmasının teminini talep edilmiş ise de kaptanın uyarısına riayet edilmediğini, gemi, seyri sırasında olağan deniz hareketlerine maruz kalmış olmakla birlikte, 10 günlük süre içerisinde mücbir sebep teşkil eden deniz tehlikelerine de maruz kaldığını, davacı tarafından iddia ve talep edilen kalemlerin kabul edilmediğini beyanla fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak ve ikrar teşkil etmemek kaydı ile davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememiz dosyasına sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; ... şirketi taşıyan ... şirketi ise taşıtan sıfatına sahip olduğu, davacının sigortalısı taşıtan olan konişmento hamili olduğundan davalı ile arasındaki hükümler emredici hükümlere tabi olmadığı, davalı tarafından sunulan 27/6/2024 tarihli dilekçenin ekinde yer alan recap kaydında “lashıng/securıng/dunnagıng owners acc and responsibility denildikten sonra en alt satırda ... düzenlemesine yer verildiği, bunun “ambar içinde bağlama (lashing), ek güvenlik önlemi alma (securing), payanda yerleştirme (dunnaging)” donatan (taşıyan) hesabına ve sorumluluğundadır anlamını taşıdığı, dolayısıyla yükleme aşamasında yükün gemiye getirilip yüklenmesi, istiflenmesi ve/veya düzeltilmesi, sayılması kısımları taşıtanın masraf ve sorumluluğunda, ambar içinde bağlama (lashing), ek güvenlik önlemi alma (securine), payanda yerleştirmesi (dunnasins) ise ... 94 aksine donatan/taşıyan masraf ve sorumluluğunda olduğu, geminin iki ambarı boşluklu veya emniyetsiz yükleme nedeniyle yükün zarar görmesine elverişli halde olduğu kaptan yükletenin hatalı istifini görmüş, protesto göndermiş ancak donatan/taşıyanın üzerine düşen lashing, securing ve dunnaging işlemlerini gereği gibi yapmamış ve bu şekilde yola çıktığı, TTK m. 932/3 anlamında yüke elverişsiz bir gemi vardır ve TTK m. 1141 hükmü gereği ve ... 94 hükmünü değiştiren recap hükmü gereği davalı taşıyanın sorumluluğunun bulunduğu, davalıya rücu edilebilecek tazminat miktarının forklit ve bıçak arıza bakım gideri ve yüzde on ilave bedel çıkarılınca toplamda 1.355.459,55 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.█████/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda; Teknik Bilirkişi olarak, 11.07.2025 tarihli Kök Rapora yapılan itirazlar için detaylı değerlendirmeler“ yukarıda yapılmış olup Kök Raporda yer alan görüş ve değerlendirmelerimizde değişiklik olmadığı, dava dışı sigortalı... (....) ... Ltd tarafından davaya konu 28.07.2022 tarih, ... seri nolu, 5.981.406 Euro bedelli ve 28.07.2022 tarih, ... seri nolu 5.375.694 Euro bedelli toplam 11.357.100 Euro bedelle satın almış olduğu ürün fatura bedellerinin 19.08.2022 tarihinde ... yevmiye numarası ile satıcı firma hesabına alacak kaydedildiği, 26.10.2022 tarihinde ... ...Şube'den kullanılan ... ve ... nolu akreditif yöntemi ile ödemiş olduğu kanaatine varılmıştır.Dava; davacı sigorta şirketi nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan yükün gemi ile Endonozya'dan ... Limanına taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472.maddesine göre davalıya rücuuna ilişkin icra takibine itirazın iptali davasıdır.Dava konusu olan .... İcra Dairesi 2023/... esas sayılı icra dosyası incelendiğinde, takip alacaklısı/davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... Donatan taşıyanı ... ve Tic. A.Ş. aleyhine 04.07.2023 tarihinde başlatılan İcra takibinde borçluya gönderilen ödeme emri ile 1.635.243,15 TL asıl alacak ve 40.455,47 TL işlemiş faizden oluşan 1.675.698,62 TL tutarındaki toplam alacağın, asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek faiz yürütülmek suretiyle tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının borca ve ferilerine itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu, takibe itiraz ile davanın İİK'nın 67. Maddesine göre süresinde olduğu görülmüştür.Davaya ve taşımaya konu "kısa elyaf selülözü cinsi" emtia, sigortalı şirket ... A.Ş tarafından Endonezya'da mukim satıcı... (....) ... Ltd.'den 28.07.2022 tarih, ... seri nolu, 5.981.406 Euro bedelli ve 28.07.2022 tarih, ... seri nolu 5.375.694 Euro bedelli faturalar ile toplam 11.357.100 Euro bedelle satın alındıktan sonra, davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ... ve ... numaralı iki ayrı Nakliyat Sigorta Poliçesi ile nakliye rizikolarına karşı sigorta teminatı altına alınmıştır. Dava dışı Sigortalı ... A.Ş'nin ticari defterleri üzerinde yapılan mali inceleme ile, satıcı... (....) ... Ltd tarafından sigortalı şirket adına kesilen 28.07.2022 tarih, ... seri nolu, 5.981.406 Euro bedelli ve 28.07.2022 tarih, ... seri nolu 5.375.694 Euro bedelli faturaların ... yevmiye numarası ile satıcı firma hesabına alacak kaydedildiği, fatura bedellerinin ... ...Şube'den kullanılan ... ve ... nolu akreditif yöntemi ile ödemiş olduğu tespit edilmiştir. Satım konusu emtiaların zayi veya hasarlanmış olması sebebiyle davacı sigorta şirketi tarafından ... A.Ş'ye 30.03.2023 tarihinde ... bankası vasıtasıyla 1.635.243,15 TL ödeme yapıldığı dosyaya sunulan ödeme dekontundan anlaşılmış olup, söz konusu ödeme sigortalının ticari defterlerine de yansıtılmıştır. Böylelikle davacı sigorta şirketi TTK' nın 1472. Maddesine göre yaptığı ödeme tutarınca halefiyet hakkını kazanmış olduğundan davada aktif husumet ehliyetine haiz olduğu saptanmıştır.Uyuşmazlıkta dosyaya sunulan fatura ve gümrük beyannamesi kayıtlarından, satış sözleşmesinin... (....) ... Ltd. ile ... A.Ş. arasında kurulduğu görülmektedir. Bu sözleşme uyarınca dava-dışı ... Ltd. satıcı Davacının sigortalısı ... ise alıcıdır. Gerek faturada gerekse gümrük beyannamesinde FOB teslim şekli kararlaştırılmıştır. Bu teslim şekline göre navlun sözleşmesini kurma yükümlülüğü satış ilişkisinin alıcısı üzerindedir. Uyuşmazlıkta gerek Davalı tarafından sunulan 27/6/2024 tarihli dilekçenin ekinde yer alan recap gerekse 28/7/2022 tarihli navlun faturası göz önünde tutulduğunda navlun sözleşmesi ... ... .... Şirketi ile ... arasında kurulmuştur. Bu kapsamda ... şirketi taşıyan, ... şirketi ise taşıtan sıfatına haizdir.Somut taşımada konişmentoların “...” isimli geminin Kaptanı nam ve hesabına acente... tarafından düzenlendiği ve taşıyanın M/V ... donatanı/taşıyanı ... ... .... olduğu belirlidir. Konişmentoların gönderilen hanesinde “... ... A.Ş.” ticaret unvanı bulunmaktadır. Bu kayıttan konişmentonun emre düzenlendiği anlaşılmaktadır. Konişmentonun ihbarda bulunan hanesinde ise ... San. A.Ş.'nin ticaret unvanı yer almaktadır. Bu bilgilerden satış ilişkisinde ödeme yönteminin akreditif olarak öngörüldüğü ve ... tarafından taşıtan/ ... San. şirketine ciro edildiği anlaşılmaktadır.Dava konusu emtialar ... IMO numaralı, ... Adaları Bayraklı “...” isimli gemi ile Endonezya'nın ... limanından Türkiye'nin ... ..., ... limanına taşınmıştır. Geminin ... kayıtlarında; ... bilgisi yer almaktadır. 28.07.2022 tarihinde saat 08:20 itibariyle yüklemenin tamamlandığı, yaklaşık 15.000 M/T (60.000 balya) eşyanın geminin 2, 3 ve 4 numaralı ambarlarına yüklendiği, 28.07.2022 tarihinde saat 10:30'da yükleme limanından ayrılarak ... limanına hareket ettiği, sefer sırasında tahliye limanın değiştirilerek geminin19.08.2022 tarihinde ... ... ... Limanına yanaştığı tespit edilmiştir. ... limanında 20.08.2022 tarihinde saat 12:35'te tahliyeye başlanmış 10.09.2022 tarihinde saat 00:05 tahliye işlemi tamamlanmıştır. Kargo manifestosu 28.07.2022 tarihinde düzenlenmiş olup manifestoya göre 60000 balya 15,569.14 MT. Ağartılmış kart hamuru gemiye yüklendiği tespit edilmiştir. Gemi İrsaliyesi (Mate's Receipt) 28.07.2022 tarihinde düzenlenmiş olup “miktar kıyı yük listesine göredir, ağırlık, ölçü miktar, durum içerik ve değer bilinmemektedir.” notunun düşüldüğü görülmüştür.20.08.2022 tarihinde ... gemisinin 2. Kaptanı tarafından imzalanan, ... ... tarafından düzenlenmiş olan Kargo Durumu ve Hasar Raporunda özetle; “... gemisinin 2-3-4 nolu ambarlarının boşaltılmasından önce kargosunda hasar meydana geldiği, hasar türü; Balyaların bağları patlamış, balyalar dağılmıştır, kargoda yırtılmalar ve deformasyonlar mevcuttur. Deniz suyu ile ıslak kargo. Not: 3 nolu ambardan çıkanlarda hasar yoktur. Deniz suyu ile ıslak kargo yoktur.” tespitinde bulunulmuştur.03.Şubat.2023 tarihli Artera Survey raporunda özetle; “Ambar, ambar kapağı ve elamanlarında, havalandırmalarda, ambar kaportalarının genel kondisyonun iyi olup ambar kapaklarından su girdiğine dair herhangi bir işaret tespit edilemediği belirtilmektedir. 2 ve 4 nolu ambarlarda yapılan inceleme sonucu; Kargonun ambar içine ambar kapağı hizasına kadar yüklendiği, bu nedenle baş, kıç, iskele ve sancak taraflarındaki ambar kapaklarının altında boş alanlar kaldığı bildirilmiştir.09.03.2023 tarihinde düzenlenmiş olan ... Gözetim raporunda özetle;“Tahliye operasyonları ... ...'da gerçekleştirildi ve tahliye kıyı vinci tarafından yürütüldüğü, ... A.Ş. tarafından yüklenen toplam 7500 ünite 2,3,4 no'lu ambardan tahliye edildiği, Enspektörümüz, malların sabitlemesi için kullanılan 95 maldan 4'nün ve 2080 maldan 8'nin hasarlandığını ya da zayi olduğunu denetim esnasında gözlemlendi.46 üründe lekeler görüldüğü, Enspektörümüz her birimde 8 balya olduğunu gözlemlediği, her balyada 4(dört) çelik kablo ve sefer boyunca birbirlerini korumak ve sabitlemek için her ünitede 8(sekiz) çelik kayış bulunduğu, yük, yükü limanından tesise transfer etmek üzere 727 kamyona tahliye edildiği” belirtilmiştir.08 Şubat 2023 tarihli ...ekspertiz raporunda özetle; “861,282.56 TL(KDV hariç %10 ilaveli) hasar talep tutarı hesaplandığı, hasarın dağılma, saçılma, patlama, ambalaj yırtılması şeklinde gözlemlendiği, ... Limanında gemiden tahliye işlemi yapıldığı sırada ambar içindeki balyaların dağıldığı saçıldığı kısmen ıslanma meydana geldiği tespit edilmiştir.Uyuşmazlıkta davalı tarafça sunulan recap'de ... yani “aksi hâlde ... 94 çarter parti” ibaresi yer almaktadır. Bu bilgiden davacının sigortalısı ile davalı arasında yolculuk çarteri sözleşmesi kurulduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta konişmento düzenlenip, ciro edilmiş olsa da davacının sigortalısı aynı zamanda taşıtandır. TTK m. 1245 f. 1 c. 2 gereği emredici hükümler taşıtan olmayan konişmento hamili ile taşıyan arasındaki ilişkide uygulama alanı bulacağından, davacının sigortalısı taşıtan olan konişmento hamili olduğundan Davalı ile arasındaki hükümler emredici hükümlere tabi değildir. Ancak TTK m. 1244 f. 3 gereği Sorumluluğu önceden kaldıran veya daraltan kayıt ve şartlar hakkında Türk Borçlar Kanununun emredici hükümleri saklıdır. Bunun anlamı TBK m. 115/ f.1 uyarınca “Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.” Aynı şekilde TBK m. 116/ f. 2 uyarınca “Yardımcı kişilerin fiilinden doğan sorumluluk, önceden yapılan bir anlaşmayla tamamen veya kısmen kaldırılabilir. "düzenlemesine yer verilmiştir. Denizde taşıma işi bugün itibarıyla TBK m. 115/3 ve TBK m. 116/3 anlamında “kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebilen” bir iş niteliğinde olmadığından TBK m. 115/3 ve m. 116/3 düzenlemelerin uygulanması söz konusu olamayacaktır. Buna göre TBK m. 115'teki sınırlamalar çerçevesinde kanunda yer verilen hükümlerin aksini uyuşmazlıkta kararlaştırmak taraflar arasında mümkün gözükmektedir.Çarter partide atıf yapılan ve davalının dayandığı ... 94 matbu formu m. 5 ile Loading/Discharching= Yükleme/Boşaltma rizikolarının kime ait olduğu şu şekilde düzenlenmiştir. Söz konusu hükme göre eşyanın gemiye yüklenmesi, istifi, düzeltilmesi, sayılması, bağlanması ve/veya emniyete alınması yükümlülüğü taşıyanın değil taşıtanın üzerindedir. Davalı tarafından sunulan 27/6/2024 tarihli dilekçenin ekinde yer alan recap kaydında ise “...” ifadesinden sonra en alt satırda ... düzenlemesine yer verilmiştir. Kaydın Türkçe tercümesi “ambar içinde bağlama (lashing), ek güvenlik önlemi alma (securing), payanda yerleştirme (dunnaging)” donatan (taşıyan) hesabına ve sorumluluğundadır." anlamını taşımaktadır. En alt satırda ... ibaresi ise aksi takdirde ... 94 Temiz çarter parti metni uygulanır anlamına gelmektedir. Dolayısıyla recapte özel hüküm bulunduğu takdirde ... 94'ün karşılık gelen düzenlemesi değiştirilmiş olacaktır. Bu değerlendirmeler ışığında yükleme aşamasında yükün gemiye getirilip yüklenmesi, istiflenmesi ve/veya düzeltilmesi, sayılması kısımları taşıtanın masraf ve sorumluluğunda, ambar içinde bağlama (lashing), ek güvenlik önlemi alma (securing), payanda yerleştirmesi (dunnaging) ise donatan/taşıyan masraf ve sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.Dosyada alınan bilirkişi raporunda dava konusu yük hasarının neden ve nasıl meydana geldiği konusunda, yükleme limanında 2 ve 4 nolu ambarlara uygun olmayan boşluklu istifleme yapılması nedeniyle hasar gerçekleşme riskinin oluştuğu, 2 ve 4 nolu ambarlardaki istifleme, 3 numaralı ambardaki istifleme gibi uygun ve boşluksuz yapılmadığı, geminin seyir esnasında 8 beaufort şiddetinde rüzgara maruz kaldığında 2 ve 4 numaralı ambardaki yükler; boş alanlara doğru hareket etmiş bu da balyaların bağlama tellerinin kopmasına/gevşemesine neden olduğu, uzun süre hareket eden balyalarda yükün fiziksel yapısı değişip dağılmasıyla dava konusu yük hasarının meydana gelmiş olduğuna dair görüş ve kanaatine varılmıştır.Yükleme limanında 2 ve 4 nolu ambarların bırakılan boşlukları fark eden kaptan ... yani protesto mektubu düzenlemiştir. Yükün uygun bir şekilde korunup ve gideceği yere hasarsız şekilde ulaşabilmesi için gerekli tedbirlerin alınması taşıyana ait bir yükümlülüktür. İstif işlerinin yük ilgililerine bırakıldığı durumlarda bile, TTK m.1091/f.1 gereğince kaptanın yükleme ve istifin denizcilik gelenek ve kurallarına uygun biçimde yapılmasına nezaret etmek gibi görev ve sorumluluğu bulunmaktadır. Somut olayda gemi Kaptanı görev ve sorumluluğunun bilincinde hareket ederek uygun olmayan istif için protesto mektubu düzenlemiştir. Buna rağmen istifi uygun hale getirmekten kaçınan yükleten, bunların temsilcisi veya adamlarının fiil ve ihmalleri olaylar zincirini başlatmıştır. Ancak, yukarıda da açıklandığı üzere uyuşmazlıkta kurulan navlun sözleşmesinde ... 94 matbu formunda recap ile bazı değişiklikler yapılmış olup bu değişikliklerden en önemlisi eşyanın ambar içinde bağlama (lashing), ek güvenlik önlemi alma (securing), payanda yerleştirmesi (dunnaging) işlemlerinden sorumluluk ve masrafların donatan/taşıyana bırakılmış olmasıdır.Teknik bilirkişinin görüşüne göre Kraft kâğıdı gibi hassas ürünlerin gemiyle dökme veya paletli olarak balyalar halinde taşınmasında dunnage (koruyucu destek/payanda malzemesi) kullanımı, yükün deformasyonunu, nem almasını veya mekanik hasar görmesini önlemek açısından önem arz edecektir. Uyuşmazlıkta istif sonrasında kaptan ambarda boşluklar tespit etmiştir. Bu şekilde yolculuğa çıkıldığında geminin devinimi ile birlikte balyaların kayması, devrilmesi ve birbiriyle çarpışması muhtemeldir. Bu bakımından da yükün bağlanması, ek güvenlik önlemlerinin alınması, balyalar arası boşlukların doldurulması, yükün geminin hareket yönüne karşı sabitlenmesi gerekmektedir. Bu işlem ise lashing and securing olarak adlandırılan ve uyuşmazlıkta donatan/taşıyanın sorumluluğunda olan hususlardır. Kaptanın protestosu ambardaki boşluğu belgelemek adına önem arz etmekle birlikte recap hükümleri çerçevesinde donatan/taşıyanı sorumluluktan kurtarmayacağı değerlendirilmiştir. Geminin iki ambarının boşluklu veya emniyetsiz yükleme nedeniyle yükün zarar görme riski altında olduğu, kaptanın yükletenin hatalı istifini görerek protesto göndermiş olduğu halde donatan/taşıyan üzerine düşen lashing, securing ve dunnaging işlemlerini gereği gibi yapmayarak gemi bu şekilde seferine başlamıştır. Bu çerçevede uyuşmazlıkta TTK m. 932/3 anlamında yüke elverişsiz bir gemi söz konusudur. Bundan dolayı meydana gelen hasar nedeni ile de, TTK m. 1141 hükmü ve ... 94 hükmünü değiştiren recap hükmü gereği davalı taşıyanın sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılmıştır.Davalı taraf olayda deniz tehlike ve kazalarının mevcut olduğunu, geminin seyir sırasında maruz kaldığı rüzgar, güzergah ve mevsim itibariyle normal olarak beklenebilecek tehlikelerden çok daha şiddetli ve öngörülemez; nitelikte olduğu, bu halin mücbir sebep teşkil eden deniz hareketi kapsamında sayılabileceğini ileri sürerek bundan dolayı sorumsuzluk savunmasında bulunmuştur. TTK m. 1182/1/a uyarınca zararın denizin veya geminin işletilmesine elverişli diğer suların tehlike ve kazaları ileri gelmesi hâlinde taşıyan ve adamları, kusursuz sayılır. Aynı hükmün ikinci fıkrasında ise birinci fıkradaki sebeplerin ortaya çıkmasına taşıyanın sorumlu olduğu bir olayın yol açtığı ispatlanırsa, taşıyan sorumluluktan kurtulamaz düzenlemesine yer verilmiştir.Bu konuya ilişkin Gemi kaptanı tarafından düzenlenen 11.08.2022 tarihli deniz raporunda özetle; “... Ağustos 2022 tarihleri arasında ... E konumları arasında seyrederken beafourt ölçeğine göre 8 kuvvetinde “sert hava ve ağır denizler ile karşılaşılmış, bu da geminin yalpalamasına, eğilmesine ve ciddi bir şekilde zorlanmasına neden olmuştur. 11.08.2022 günü, Kargo ambarları görsel olarak kontrol edilmiş ve 2 ve 4 numaralı ambardaki Kraft Hamuru kargosunun üst katmanlarında kaymalar ve demet gevşemeleri gözlendiği, bu bilgiler doğrultusunda ortaya çıkabilecek her türlü kayıp, hasar ve gizli zararlara karşı, herhangi bir zamanda, herhangi bir yerde veya bir mahkemede haklarımı genişletmeyi saklı tutarak işbu raporu düzenliyorum.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.Teknik bilirkişiler tarafından ... gemisinin seyir sürecine ilişkin meteorolojik veriler (https: .../ sitesinden alınan) incelenmek suretiyle yapılan değerlendirmede, geminin █████. Ağustos.2022 tarihlerinde fırtınalı bir seyir yaptığı, Güney batı yönlü rüzgarların geminin rotasına göre iskele tarafından gelen ağır denizlere yol açarak gemin aşı yalpalamasına(sallanmasına) neden olduğunun düşünüldüğü, ancak seyir güzergahı üzerindeki hava koşulları ve geminin maruz kaldığı rüzgarın öngörülebilir olduğu, zira geçmiş yıllarda da aynı aylarda 40-50 mph hızında 8-9 şiddetinde benzer fırtınaların meydana geldiği bir güzergah olduğu belirtilmiştir.Mücbir sebep olarak nitelendirilecek olay; kaçınılmaz yani sonuçları bertaraf edilemez olmalıdır. Olayın öngörülebileceği ve engellenebileceği durumlarda mücbir sebepten söz etmek mümkün değildir. Uyuşmazlıkta eşya 3 farklı ambara yüklenmiş (2,3 ve 4 nolu) ve 3 farklı ambardaki yük de aynı yolculuğa çıkmıştır. İstif sonrası ambarda boşluk bulunan 2 ve 4 nolu ambardaki yükler hasara uğramış ve fakat boşluk bulunmayan 3 nolu ambardaki yüklerde zarar meydana gelmemiştir. Bu durum 2 ve 4 nolu ambarlardaki hasarın sebebinin denizin tehlike ve kazaları olmadığını ortaya koymaktadır.Geminin bir ambarı uygun, diğer ambarları uygun olmayan şekilde yüklenmiş olup bu durum kaptan protesto mektubuyla da ortaya konulmuştur. Dolayısıyla olayda sefer önceside öngürülebilir bir hava koşulu söz konusu olması nedeniyle olumsuz hava koşullarının mücbir sebep olarak nitelendirilemeyeceği, olayda taşıyan açısından TTK m. 1182/1/a gereği sorumsuzluk halinin söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir.Hasarın ambalaj yetersizliği sebebiyle hasara uğrayıp uğramadığı bakımından ise dosya kapsamında incelenen resimler ve bilgiler ile teknik bilirkişilerin bu konudaki değerlendirmelerine göre dava konusu kağıt hamuru emteası için sigortalı ... tarafından yapılan ambalajlamanın denizyolu taşıması için yeterli ve uygun olduğu, zaten uygun bir ambalajlama yapılmasaydı 2 ve 4 nolu ambarlarda meydana gelen hasarın 3 nolu ambarda da oluşması gerekeceği nedeniyle hasarın ambalaj yetersizliğinden kaynaklanmadığı sonucuna varılmıştır.TTK m. 1178 hükmü uyarınca taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. Bu kapsamda davalı taşıyanın yükle ilgilinin eşyanın zıyaı yahut hasarı sebebiyle maruz kaldığı doğrudan ya da dolaylı zararları karşılamakla yükümlü olduğu kabul edilmiştir.Uyuşmazlıkta davacının talepleri
: ... nakliye masrafi artışı olarak 598.900.00 TL, ... ...' un dağılan balyaların toplanması için artan işçilik masrafı 470.872,13 TL, iş makinası kiralama bedeli 33.582,00 TL, Forklift ve bıçak arıza bakım gideri 131.125,12 TL, sigortalı fabrikasının üretiminin aksamasında kaynaklanan zarar146.324,00 TL, iyice hasarlı 450 ton selülöz işlenmesinin ekstra maliyeti 5.123,89 TL, Fire/kayıp 6 ton emtia zayiatı için 83.098,53 TL olmak üzere toplam 1.486.584,67 TL zarar miktarı ile %10- 148.658,47 TL ilave bedel olmak üzere sonuçta davalıdan tahsili istenen alacak miktarı1.635.243,14 TL'dir.Eksper raporlarında emtianın bir kısmının ambalaj tellerinin koptuğu ve emtianın sağa sola dağıldığı ifade edilmektedir. Emtia bilirkişi tarafından böyle bir durumda, Ağartılmış Kraft Kâğıt Hamurunun dağılıp etrafa saçılması kirlenmesine yol açacağı amacına yönelik kullanımına engel olacağı, kirlenen ve ıslanan kısmın amacına uygun olarak kullanılamayacağı değerlendirilmiştir.Bilirkişi raporunda tazminat miktarının hesaplanmasında; forklit ve bıçak arıza bakım giderinin hesaba dahil edilemeyeceği, zira bakım ve olası arızaların belirli periyotta gerçekleşeceği daha önce kullanıllan bıçağın değişim giderinin istenemeyeceği değerlendirilmek suretiyle, Forklift ve bıçak arıza bakım gideri olan 131.125,12 TL. genel davacı istemi toplamından çıkartılarak zarar miktarı; ...- ... nakliye masrafi artışı olarak 598.900.00 TL, ... ...' un dağılan balyaların toplanması için artan işçilik masrafı 470.872,13 TL, iş makinası kiralama bedeli 33.582,00 TL, sigortalı fabrikasının üretiminin aksamasında kaynaklanan zarar miktarı146.324,00 TL, iyice hasarlı 450 ton selülöz işlenmesinin ekstra maliyeti 5.123,89 TL, Fire/kayıp 6 ton emtia zayiatı için 83.098,53 TL olmak üzere toplam zarar miktarı 1.355.459,55 TL olarak saptanmıştır. Davacı sigortalısına ödediği %10 artan bedelin de rücu edilmesini talep etmiş ise de bu konuya ilişkin Yargıtay uygulamaları gereği söz konusu talep yerinde görülmeyerek, sonuçta bilirkişi raporunda tespit edilen 1.337.900,55 TL zarar miktarı ile bu tutarın sigortalıya ödendiği 30.03.2023 tarihinden, icra takip tarihi olan 23.06.2023 tarihine kadar işleyen 33.493,33 TL(85 günx %10,75 faiz oranı=33.493,33) işlemiş faizden oluşan toplam: 1.371.393,88 TL üzerinden davanın kabulü ile davalının bu tutara ilişkin icra takibine vaki itirazının iptaline, koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takibine itirazının KISMEN İPTALİNE, 1.371.393,88 TL' toplam alacağın, bu tutar içerisindeki 1.337.900,55 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA,-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,2-Karar harcı olan 93.679,91 TL'den peşin alınan 20.032,76 TL'nin mahsubu ile bakiye 73.647,15 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,-Davacının peşin olarak yatırdığı 20.032,76 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,3- Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 209.995,14 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,4- Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 48.688,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 60,80 TL ilk harcı, 567,00 TL posta gideri, 90.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 90.627,80 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 74.169,90 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,6- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 2.946,24-TL sinin davalıdan, 653,76-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,7- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair,hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Başkan ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırKatip ...¸e-imzalıdır