Anahtar kelimeler: Bam Cismani Esaskarar Başkan Yazim Mahal Katip Ölüm Üye İhbar
T.C. ...... BAM ....... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:.../... - ...../......
T.C......BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A........ HUKUK DAİRESİ K A R A RDOSYA NO
: ....../.........KARAR NO
: ......./........BAŞKAN
: ..........ÜYE
: ........ÜYE
: ......KÂTİP
: .........İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: .... ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: .../....KARAR NO
: .../....KARAR TARİHİ
: .......İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ
: ..........DAVACI
: ........VEKİLİ
: Av...........DAVALI
: 1 -.......VEKİLİ
: Av. ........DAVALI
: 2 -........VEKİLİ
: Av. .......DAVALI
: 3 -..........VEKİLİ
: Av. ..........İHBAR OLUNAN
: ......VEKİLİ
: Av. ..........DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ
: ..........KARAR YAZIM TARİHİ
: ........Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dilekçesinde, █████/2015 günü davalı ........., sevk ve idaresindeki ..............plaka sayılı araç ile davacının sevk ve idaresi altında bulunan .......... plaka sayılı motosiklete, sola dönüş kurallarına riayet etmeyerek çarptığını, davacının kaza nedeniyle geçiçi ve kalıcı iş göremezlikleri meydana geldiğini, davalı ........'nin ...............plaka sayılı aracın işleteni olduğunu, diğer davalı ......... ise, ............. plaka sayılı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen şirketi olduğunu, davalı ........., kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL geçici ve tam iş göremezlik tazminatı, 4.000,00.-TL kalıcı maluliyet tazminatı ve 100.000,00.-TL manevi tazminatın, █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte davalı sigorta şirketinin maddi tazminatlardan poliçe limitiyle sorumlu olmak kaydıyla, davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 16.10.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile tüm dava ve talepleri yönünden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 198.570,45.-TL'nin, kaza tarihi olan 09.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankası avans faizi ile diğer davalı .........'nden poliçe limiti ile sınırlı olarak ve dava tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankası avans faizleri ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir.Davalı ............ vekili cevap dilekçesinde, kazanın oluşmasında tam ve asli kusurlunun davacı olduğunu, kazanın oluştuğu sırada davacının üzerinde kask, fosforlu ve koruyucu elbise bulunmadığını, davacının 100.000,00TL manevi tazminat talebinin haksız ve fahiş olduğunu, talep edilen manevi tazminata hükmedilmesi halinde müvekkilinin bu bedeli ödemesinin mümkün olmadığını, taraflar arasında bir ticari iş bulunmadığından tazminat taleplerine yasal faiz işletilmesini talep edebileceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.Davalı ............. vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirket kaza yapan aracın maliki olmadığını, müvekkili şirket söz konusu aracı “Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesi” ile davalılar arasında yer almayan ............ 'den kiraladığını, müvekkili şirket çalışanlarından diğer davalı ..........'ın fiili tasarrufuna 17.04.2014 tarihinde bırakılmış olduğunu, davaya konu........... plakalı aracın 17.04.2014 tarihinden kira sözleşmesinin süresinin bitim tarihine kadar diğer davalı ............ tarafından ariyet ve rehin alınmış olduğunu, KTK'nun 3. md.de düzenlenen işleten kavramına göre ........ın kazanın meydana geldiği tarihte aracın üzerinde fiili tasarrufu bulunan (aracı tek kullanan) kişi olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu 3. ve 85. maddeleri uyarınca, müvekkili şirketin işleten sıfatına sahip olmadığını, davacının avans faizi talebi haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu maddi tazminat ve zararlardan da kazaya kusuru ile sebebiyet veren diğer davalı sürücü ve işleten ..... sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde, .......... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından tanzim edilen ............vadeli ..........poliçe no’lu ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davaya konu talebin zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, kaza sırasında sigortalı aracın işleteninin sigorta ettiren olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, sigortalı araç ......... plakalı araç uzun süreli kira sözleşmesine konu olduğunu, dolayısıyla işleten sıfatı, müvekkilin sigortalısı .........olmadığını, poliçe genel şartlarında açıkça belirtildiği üzere zorunlu mali mesuliyet sigortası sigorta ettirenin işletilme halinde 3. kişilere verdiği zararları teminat altına alındığını, ................işletme sıfatını kaybettiyse müvekkil de sigortacı sıfatını kaybetmiş olduğunu, davaya konu kaza neticesinde zararın oluşmasında davacı yanın ağır kusuru bulunmakta olduğunu, davacı kask ve kolluk gibi diğer koruyucu teçhizatları kullanmadan motosiklet ile seyahat etmekte olup bu tutumu neticesinde maluliyeti ortaya çıkmış olduğunu, bu husus zarar ile kaza arasındaki illiyet bağını koparmış olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, ticari faiz taleplerinin haksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 6.552,16 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 175.497,26 TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 182.029,42 TL maddi tazminatın davalı .............yönünden dava tarihi olan █████/2016 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .......... ve ............. yönünden kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ............'nin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına), 16.000,00 TL manevi tazminatın █████/2015 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ......... ve ............'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, davacının ndırma .................. mezunu olup, hesaba esas alınan ücretinin, bölüm mezuniyeti göz önüne alınarak belirlenmesi gerektiği, aktif ve pasif devre zararının ........... başta olmak üzere ilgili meslek odalarından alınacak 2022 yılı emsal aylık ücret dikkate alınmak suretiyle belirlenmesi gerektiği, davacıda oluşan kalıcı sakatlık, davacının ve davalının ekonomik durumu ve kusur durumu dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminatın çok az olduğu ve manevi zararı karşılamadığı, olayın meydana gelişinde davacının az dahi olsa kusuru bulunmadığını, davalının tam - ağır ve asli kusurlu olduğunu, Mahkeme'nin davacıya yönelik kusur izafesinin gerekçeden yoksun olduğunu, fazlaya ilişkin talebin reddine dair kararda yasal isabet, dayanak ve haklı bir gerekçe bulunmadığını, davanın toplanan deliller çerçevesinde tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davacının %10 maluliyet ölçütüne dair itirazın mahkemece değerlendirilmediğini, üst kuruldan rapor isteğinin karşılanmadığını, tespit edilen oranın çok az olduğu, meslekte kazanma gücü kaybı ve iktisadi geleceğindeki zararların dikkate alınmadığı, bilirkişi raporlarına itirazlarının dikkate alınmadığını veya hatalı değerlendirildiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının dosyada toplanan delillere göre az ve eksik hesaplanarak hükmedildiğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini, talep etmiştir.DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
:Dava, trafik kazası nedeni ile maddi (geçici ve sürekli işgörmezlik tazminatı) ve manevi tazminat istemine ilişkindir.1-Öncelikle davacı vekilinin kusura ilişkin istinaf istem değerlendirildiğinde, dava konusu olaya ilişkin savcılık soruşturma dosyasından alınan kusur raporu ile ve █████/2016 tarih ve ██████████/5294 sayılı raporunda Davacı sürücünün tali kusurlu, Davalı sürücünün ise asli kusurlu olduğuna ilişkin ceza dava dosyasından biri Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu olmak üzere ATK'dan alınan iki ayrı raporun ve davalı sürücü ..........'ın, %80 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü .........'ın, %20 oranında kusurlu olduğuna ilişkin yerel mahkemece yine ATK'dan alınan 10.01.2019 tarihli raporların birbiri ile uyumlu olduğu, davalı sürücünün kavşakta sola dönüşe geçmek üzere kavşak alanına girmeden evvel karşı yönden gelen davacının sevk ve idaresindeki motosiklete ilk geçiş hakkını verdikten sonra dikkatli ve kontrollü bir şekilde sola dönüşünü gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeksizin sola dönüşe geçip, karşı yönden gelen motosikletin istikamet şeridini kapatması neticesinde meydana gelen kazada kusurlu olduğu, buna karşılık davacının ise zamanında etkin fren ve direksiyon tedbirine başvurması gerekirken bu hususa riayet etmeksizin yaklaşıp almış olduğu sert fren tedbiri akabinde motosikleti kaydırarak otomobil ile çarpıştığından az da olsa kusurlu olduğu anlaşılmakla, kusura ilişkin davacı vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.2- Davacı vekili, hükme esas maluliyet raporunun yerinde olmadığına ilişkin istinaf istemi ileri sürmüşse de;Bilindiği gibi, maluliyete ilişkin alınacak raporlar █████/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, █████/2008 tarihi ile █████/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, █████/2013 tarihi ile █████/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, █████/2015 tarihi ile █████/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, █████/2019 tarihinden sonrada Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir (Yargıtay 4 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam).Somut olayda, 09.07.2015 tarihinde kazanın meydana geldiği , yukarıda belirtildiği üzere olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine davacıya ilişkin maluliyet rapor hazırlandığı anlaşılmış olup, buna göre maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, bu husustaki davacı vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.3- Davacının gelirinin kaza tarihinde ne kadar olacağı Gemi İnşaat Mühendisleri Odasına yazılan müzekkereye verilen cevap doğrultusunda, belirtilen 2500-3000 TL aralığındaki gelirin ortalama olarak hükme esas bilirkişi raporunda davacının aylık geliri olarak esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemekle, bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.4- Manevi tazminat miktarına yönelik davacı vekilinin istinaf istemine gelince,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesine göre; hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O hâlde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut hâlde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, TMK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ve zarara yol açanın ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, ölüm ya da beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 02.10.2018 tarihli ve ███████-1098 E., █████████ K.; 02.03.2021 tarihli ve ███████-41 E., ████████ K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.Somut uyuşmazlıkta, davacının yaralanması, maluliyet derecesi, davalının kusur durumu, paranın alım gücü ve tarafların ekonomik sosyal durumu gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince, davacının uğranılan zarar nedeniyle, tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için manevi tazminat isteminin tamamına hükmedilmesi gerekirken daha azına hükmedilmesi nedeniyle davacı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin kabulü ile bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, yerel mahkeme kararının manevi tazminata ilişkin hükmü düzeltilerek, davacı lehine 30.000 TL manevi tazminata hükmedilmek sureti ile aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece gerekçe yönünden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- .... ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... tarih ve ..../...- .../... sayılı kararı hakkındaki davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,2- HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,a) 6.552,16.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 175.497,26.-TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 182.029,42.-TL maddi tazminatın davalı ............. Şirketi yönünden dava tarihi olan 09.04.2016 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılar ........ ve ............ yönünden kaza tarihi olan 09.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (davalı ............'nin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına), fazlaya ilişkin talebin reddine,b) 30.000,00.-TL manevi tazminatın 09.07.2015 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...... ve ..........'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,c) Alınması gereken 14.485,10.-TL harçtan, peşin alınan (peşin+ıslah) 1.019,77.-TL'nin mahsubu ile bakiye 13.465,33.-TL nispi karar harcının (davalı ..........Şirketinin 11.559,99.-TL kısmından sorumlu olmak üzere) davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,d) Davacı tarafından yapılan 1.175,10.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesap olunan 834,56.-TL yargılama gideri ile peşin alınan (peşin+ıslah) 1.019,77.-TL harç toplamı 1.854,33.-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ........ 1.591,94.-TL kısmından sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,e) Davalı .............. tarafından yapılan 54,95.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 15,92.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,f) Davalı ........... tarafından yapılan 19,90.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 6,70.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,g) Maddi tazminat davasında davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 21.192,06.-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,h) Maddi tazminat davasında, BK'nun 44. maddesi gereği davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirilen miktar, yasal düzenlemelerden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirim mahiyetinde olduğundan vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinden, davalılar lehine vekalet ücretine karar verilmesine yer olmadığına, (Yargıtay 17. HD █████████ Esas ve █████████ Karar),ı) Manevi tazminat davasında davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 5.100,00.-TL vekalet ücretinin davalılar .......... ve ............'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,i) Manevi tazminat davasında davalılar ......... ve ............ kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 5.100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,j) Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,3- İstinaf kanun yoluna başvuran davacının istinaf başvurusu nedeniyle yatırdığı karar ve ilam harcının istem halinde kendisine iadesine,4- İstinaf başvuru aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin gideri yapan taraf üzerinde bırakılmasına,5- Karar tebliğ, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,6- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile █████/2023 tarihinde karar verildi........Başkan................Üye..............Üye...................Katip.............