proforma cirolarının söndürme mekanik müzakere yapımı organik binasının bağ anlaştıklarını

Anahtar kelimeler: Proforma Cirolarının Söndürme Mekanik Müzakere Yapımı Organik Binasının Bağ Anlaştıklarını

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İncelenen Kararın

Mahkemesi

:Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

Tarihi

:█████/2023

Davanın Türü

:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesi) (Ankara 18. İcra ... Esas) (Antalya Genel İcra ... Esas)

Dava Tarihi

:█████/2020

Karar Yazım T

:█████/2026

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacılar vekili açtığı dava ile, davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğunu ve her üç şirketin sahibinin de ... isimli şahıs olduğunu, tarafların davacıya ait Gaziantep'de bulunan hastane binasının söndürme sistemleri yapımı için 105.000,00 TL bedel üzerinden anlaştıklarını, düzenlenen proforma faturanın davalı ... Şirketi tarafından düzenlenmişken, cirolarının ... Şirketi ve ... Mekanik Şirketi tarafından yapıldığını, bu çeklerin Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine ... Şirketi tarafından konulduğunu, ... Ltd. Şti'nin de Ankara 18. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine koyduğunu, davalı tarafa yapılan ödemelere rağmen karşı tarafın edimlerini eksik ve kusurlu ifa ettiğini belirterek, davacıların söz konusu icra takiplerinden dolayı borçlu olmadıklarının tespitiyle 3.528,00 TL'nin istirdatına, ayrıca her iki icra dosyası için %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davacı tarafından ara buluculuğa başvurulduğuna dair beyanda bulunulmaması ve tutanak sunulmaması nedeniyle, zorunlu ara buluculuğa başvuru dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, menfi tespit talep edilen Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının işlemden kaldırıldığını ve kapatıldığını, yetkili mahkemenin Ankara Ticaret Mahkemeleri olduğunu, Ankara 18. İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının alacaklısının ... şirketi olduğunu, bu nedenle diğer davalı şirketler yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, cebri icra tehditi altında ödenmeyen 3.528,00 TL'ye ilişkin istirdat talebinde bulunulmasının hukuken mümkün olmadığını, menfi tespit ve istirdat davasının birlikte açılmasının mümkün bulunmadığını, esas yönünden de dava konusu iddiayı ispata yarar delil sunulmaması ve taraflar arasındaki temel ilişkinin ispatlanamaması, delil tespit tutanağı ve bilirkişi raporunun delil olarak kullanılamayacak olması nedenleriyle davanın esastan da reddi gerektiğini, icra inkar tazminatının şartlarının da oluşmadığını belirterek, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davacı şirket ile davalılardan ... Ltd.Şti arasında ... Hastanesi ... Şubesi'nin söndürme sistemleri için anlaşma yapıldığı ve sözleşmenin davalı şirket tarafından imzalandığı, ancak davalı olan yüklenicinin Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş. dosyası ile yapılan tespitte bilirkişilerce KDV dahil 45.078,70-TL eksik iş bulunduğunun tespit edildiği, TBK'nun 471. maddesi gereğince eseri tamamlayıp iş sahibine teslim yükümlülüğü yerine getirilmediğinden sözleşme gereği kararlaştırılan bedelin tamamına da hak kazanılmadığı, bu durumda davacının sözleşmeye istinaden verilen dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının anlaşıldığı, 6102 Sayılı TTK'nun 792. maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde, o çeki geri vermekle yükümlü olduğu, somut davada Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı incelendiğinde, davalı şirketlerin ortağının ve temsilcisinin ... olduğu, bu durumda yapılan işin tamamlanmadığını ve davacıların borçlu olmadıklarını bilebilecek durumda olduğundan, menfi tespit talebinin her üç davalı yönünden kabul edildiği, davacının 3.528,00-TL fazla ödemesinin istirdatına ilişkin talebinin incelenmesinde ise; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında da belirlendiği üzere, tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisinin ancak istisnai ve sınırlı durumlarda titizlikle uygulanması gereken bir teori olduğu, tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanmasına benzeyen bir başka kavramın organik bağ kavramı olduğu, tüzel kişilik perdesinin aralanmasında olduğu gibi organik bağ kavramında da bir tüzel kişinin borçlarından bir başka tüzel kişinin sorumluluğuna gidildiği, bu haliyle organik bağ kavramının da kaynağını TMK’nun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı oluşturduğu, ancak organik bağ kavramı, tüzel kişilik perdesinin aralanmasına göre daha geniş bir anlama sahip olsa da organik bağın varlığının, tek başına tüzel kişilik perdesinin aralanmasını gerektirmediği, başka bir deyişle şirketler arasında organik bağ tespit edilse dahi tüzel kişilik perdesinin aralanması ve alacağın perdenin arkasındakinden de istenebilmesi için sırf alacaklıdan mal kaçırmak ve onu zarara uğratmak amacıyla kötü niyetli işlemler yapıldığının da somut verilerle ispatlanması gerektiği, şirketlerin ortaklarının akraba olması veya ortağının, yetkilisinin aynı olması, tek başına şirketler arasında organik bağ olduğunun kabulü veya tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için yeterli olmadığı gibi, şirketlerin aynı alanda faaliyet yürütüyor olmasının da organik bağ için yeterli olmadığı, zira mahkemece yapılan bilirkişi incelemesinde de davalı şirketler arasında birbirinin borcunu üstlenmesinin ve ödemesinin de tespit edilemediği gerekçesiyle, davacı ... Ticaret A.Ş.'nin Ankara 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinden dolayı davalı ... Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine, davacı ... Ticaret A.Ş. ve ...'nun Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinden dolayı davalı ... Sistemleri Ltd. Şti.ne borçlu olmadıklarının tespitine, fazla ödenen 3.528,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Ltd. Şti'den tahsili ile davacı ... Ticaret A.Ş.'ye ödenmesine, diğer davalılar yönünden istirdat talebinin reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalılar vekili, cevap dilekçesindeki hususları tekrarla, usule ilişkin itirazları dikkate alınmadan dosyanın esasına girilerek hüküm kurulmasının kanuna aykırılık teşkil ettiği, dava şartı ara buluculuk yoluna başvurulmadığından, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiği, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının işlemden kaldırıldığı ve kapatıldığı halde menfi tespit kararı verildiği, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, şartları olmayan istirdat talebinin kabul edildiği, davalı ... Şirketinin hiçbir icra dosyasında alacaklı taraf dahi olmadığı, menfi tespit ve istirdat davalarının bir arada açılmasının mümkün olmadığı, taraflar arasında hiçbir sözleşme yokken eser sözleşmesinin bulunduğunun kabul edilmesinin fahiş hata niteliğinde olduğu, eser sözleşmesinin varlığını davacının ispat etmesi gerektiği, yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında tesis edilen kararın da hatalı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İİK 72.maddesi uyarınca açılmış menfi tespit ve istirdat davasıdır. Davacı tarafın iddiasına göre, taraflar arasında TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi mevcut bulunmakta olup, davacılar iş sahibi, davalılar ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.█████/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve █████/2011 tarihli ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen TTK'nun 5/A maddesi gereğince, bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

3.2. 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine, mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

3.3. Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır. (Bkz. Yargıtay 3. HD █████/2022 T. ████████ E. █████████ K.)

3.4.Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, davacı tarafça dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurma dava şartının yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi ve değerlendirilmesi suretiyle, tamamlanabilir dava şartı niteliğinde olmayan bu dava şartının yerine getirilmediğinin tespiti halinde, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi, aksi takdirde davanın esasının incelenerek sonuca gidilmesi gerekirken, bu husus yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.5.Mahkemenin kabulüne göre yapılan değerlendirmede ise, düzenlenen proforma fatura ve çeklerin taraflar arasındaki eser sözleşmesinin varlığını ispata yeterli olmamasına karşın, eser sözleşmesi ilişkisinin ne şekilde ispatlandığının gerekçelendirilmemesi, buna rağmen eser sözleşmesinin varlığının kabulü ile sonuca gidilmesi, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının vazgeçme/ feragatle dava tarihinden önce █████/2020 tarihinde işlemden kaldırıldığının anlaşılmasına karşın, bu takip dosyasına ilişkin olarak menfi tespit kararı verilmesi, fazla ödendiği belirtilen 3.528,00 TL'nin davalı ... Şirketinden tahsiline karar verilmesine karşın, hükmedilen vekalet ücretinin tamamından her üç davalının sorumlu tutulmasına karar verilmesi, 5 nolu hüküm fıkrasında davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacı şirketten tahsili yerine lehine vekalet ücretine hükmedilen ... Şirketinden tahsiline şeklinde hatalı hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.6. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/4 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran tarafa iadesine,

3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde █████/2026 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.

...