Anahtar kelimeler: Belirerek Yapraklarının İmzasız Hasımsız Kaybedildiğini Çeklerde Sakarya Kıymetli Esaskarar Davasıdır
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/.... Esas - 2026/....
T.C.SAKARYAASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: 2026/....KARAR NO
: 2026/....BAŞKAN
:ÜYE
:ÜYE
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
:DAVALI
: HasımsızDAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2026KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili Davacı ....'na ait 38 adet boş ve imzasız çek yapraklarının kaybedildiğini belirerek ayrıntısı dilekçede gösterilen çeklerin iptaline karar verilmesini istemiştir.Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 T. █████████ E. █████████ K. Sayılı ilamında "...zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca çek hamiline ait olduğu, yine TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır. ( benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2018 tarihli ██████████ - █████████ sayılı ilamı ). Açıklanan bu nedenlerle davacının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Ancak davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerekirken hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi doğru olmadığından kararın kaldırılarak düzeltilmiş gerekçe ile reddine karar verilmesi gerekmiştir...." denilmiştir.Talep konusu çeklerin hesap sahibinin/keşidecisinin davacı olduğu ve tüm çeklerin boş ve imzasız olduğu tartışmasızdır. İmzasız boş çekler kıymetli evrak vasfında olmadığından TTK 757 maddesi uyarınca iptaline ya da zayi olduğunun tespitine karar verilemeyecektir. Kıymetli evrak niteliğinde bulunmayan boş çek yaprağının üçüncü kişi tarafından doldurularak kullanılması halinde bu durum onlara karşı açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülmelidir. Davacının keşideci sıfatı sebebiyle de bu davayı açmakta aktif husumeti bulunmamaktadır.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın reddine,2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,5-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince davacı vekiline tebliğine,Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer asliye ticaret mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026BaşkanE-imzaÜyeE-imzaÜyeE-imzaKatipE-imza