Anahtar kelimeler: Ölçümlü İrsen Tapulama İhdas Yüz Harici Açmış Mardin İntikal Metrekare
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin bozmaya uyularak verilen kararı davacı vekili ile asli müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA1.Davacı ...; Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında 1983 yılında yapılan tapulama sırasında tespit harici bırakılan ve 02.07.1991 tarihinde yapılan ihdas işlemi ile Hazine adına tescil edilen 3 21... (eski 3890) parsel sayılı 95.881,02 metrekare yüz ölçümlü taşınmazın bir bölümü hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle 27.04.2011 tarihinde dava açmış; yargılama sırasında tespit dışı bırakılan taşınmaz bölümü hakkında da talepde bulunmuştur.2.Müdahiller ... ve ...; tapu kaydı, irsen intikal, bağış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 3 21... parsel sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında davaya katılmışlardır.II. CEVAPDavalılar aşamalarda davanın reddini savunmuştur.III. MAHKEME KARARIMahkemece; davacı ve müdahiller yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle çekişmeli 3 21... parsel sayılı taşınmazın 28.03.2014 tarihli bilirkişi raporunda (C1A) harfi ile gösterilen 1.623,79 metrekarelik kısmı ile tespit dışı bırakılan (C1) harfi ile gösterilen 13.279.56 metrekare, (C2A) harfi ile gösterilen 162.86 metrekare ve (D) harfi ile gösterilen 2.737,80 metrekarelik kısımların davacı ... adına tesciline, ...'nun (A), (B) ve (B1) harfleri ile gösterilen kısma yönelik davasının reddine, çekişmeli 3 21... parsel sayılı taşınmazın (E1) harfi ile gösterilen 10.383,40 metrekarelik kısmının 1/2'şer payla müdahiller ... ve ... adlarına tesciline, müdahillerin (E2) harfi ile gösterilen kısma yönelik davalarının reddine karar verilmiştir.IV. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarMahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili, müdahiller ... ve ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.B. Bozma KararıYargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 02.06.2016 tarih, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla: '' Dava dilekçesine ekli krokide gösterilen ve tescil harici bırakılan kısımda kalan dava konusu taşınmaz bölümü hakkında, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddesi gereğince tescil davalarında husumetin Hazine ve ilgili kamu tüzel kişisine yöneltilmesi gerektiği göz önüne alınarak ... ve ... da ilgili kamu tüzel kişisi olarak davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması, 4721 sayılı TMK'nın 713/4-5 maddeleri gereğince gerekli yerel ve gazete ilanların yaptırılması, ardından 3 kişilik ziraat mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, dava dilekçesine ekli kroki bilirkişi tarafından yerine uygulanmak suretiyle bu krokide dava konusu olarak gösterilen taşınmaz bölümlerinin tespit edilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesinin yaptırılması, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğraflarının değerlendirilmesi, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması, tanık ve yerel bilirkişi ifadelerinin de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı, zilyetliğin kimden kime ne zaman geçtiği ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı hususları ve de komşu parseller ile dava konusu taşınmazlar arasında nitelik farkı olup olmadığının özellikle belirtilmesi, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmesi; öte yandan, müdahillerin bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen kısma ilişkin davaları hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulması '' gereğine değinilmek suretiyle kararın bozulmasına hükmedilmiştir.C. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen kararMahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucu; davacı ve asli müdahiller yararına mülk edinme koşullarının ispat edilemediği gerekçesiyle davacının ve asli müdahillerin davasının reddine hükmedilmiştir.D.Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna BaşvuranlarMahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile asli müdahil vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.E. Temyiz Sebepleri1.Davacı vekili; delillerin takdirinde yanılgıya düşüldüğünü, dosya kapsamında dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarından anlaşılacağı üzere davaya konu taşınmazların irsen intikalen davacının zilyetliğinde olduğunun ispat edildiğini, ziraat mühendisi bilirkişi raporuna göre de taşınmazlar üzerinde yer alan bağ omcalarının varlığının zilyetliğe delalet ettiğini, buna rağmen davanın reddine hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Asli müdahil ... vekili; iddianın konusu taşınmaz bölümlerinin tamamı yönünden asli müdahil lehine iktisap koşullarının oluştuğunun dosya kapsamı ve bilirkişi raporları ile sabit olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.F. Değerlendirme ve GerekçeDava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil ile kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın davacı ve müdahil adına tapuya tescili isteğine ilişkindir.1. Davacı, ihdasen tapuya tescil edilen 3 21... parsel yönünden tapu iptali ve tescil talebi ile kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaza yönelik tescil isteğinde bulunmuş; müdahil ise tapu kaydı, irsen intikal, bağış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 3 21... parsel sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında davaya katılmıştır. Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine hükmedilmiştir. Ne var ki yapılan araştırma ve inceleme yetersiz olduğu gibi hükmüne uyulan bozma ilamının gereklerine de riayet edilmemiştir.2. Dava dilekçesine ekli krokide dava konusu edilen taşınmazın 4.689,65 metrekarelik kısmının 3 21... parsel sayılı taşınmaz içerisinde, 20.855,30 metrekarelik kısmının ise tespit dışı alanda gösterildiği anlaşılmaktadır. Daha sonra davacı tarafça 21.02.2013 tarihli tavzih dilekçesi ile yeni bir kroki ibraz edilerek talebin 3 21... parsel sayılı taşınmaz içerisindeki 11.589,46 metrekare ve tespit dışı alandaki 18.914,34 metrekare yüz ölçümündeki bölümlere ilişkin olduğu belirtilmiştir. Ne var ki hükme esas alınan teknik bilirkişi raporu incelendiğinde davacının iddiasına konu taşınmaz bölümüne dair bilirkişi raporlarının şeklen ve tülen birbirine uymadığı gibi dava dilekçesi ekinde yer alan krokiye de uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, davanın konusunu dava dilekçesinde sözü edilen taşınmazın oluşturacağı, dava konusu edilmeyen taşınmazın hukuken dava konusu edilen taşınmaza nazaran başka bir müddeabih olduğu ve ancak ayrı bir davanın konusunu teşkil edebileceğinin gözetilmesi zorunludur. Buna rağmen Mahkemece davanın kapsamı yöntemince belirlenmemiştir. Öte yandan, asli müdahillerin davaya müdahil olurken Nisan 1971 tarih, 25 sıra numaralı tapu kaydına ve irsen intikal eden zilyetliğe dayalı olarak talepte bulundukları, dayanak tapu kaydının ise tescil ilamıyla oluştuğu anlaşılmasına karşın aşamalarda tapu kaydı ve haritası yöntemince zemine uygulanmak suretiyle asli müdahillerin iddiasına konu taşınmaz bölümlerinin tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı da tespit edilmemiştir.3. Hal böyle olunca; öncelikle müdahillerin dayanağı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve kaydın oluşumuna dayanak karar ve krokisi ile birlikte getirtilerek dosyaya konulmalı, bundan sonra yöreyi iyi bilen, yaşlı ve tarafsız yerel bilirkişiler ile taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisi ile 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve teknik bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yeniden mahallinde keşif yapılmalıdır.4. Keşif sırasında öncelikle teknik bilirkişi marifetiyle dava dilekçesine ekli kroki yerine uygulanmak suretiyle bu krokide dava konusu olarak gösterilen taşınmaz bölümleri birebir tespit edilmeli, müdahilin dayandığı tapu kaydı ve haritası yöntemince uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli; tapu kaydının haritasının/krokisinin uygulama kabiliyetinin bulunmaması halinde ise kaydın sınırlarına itibar edilmeli, bu amaçla dayanak tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmeli, kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için davacı tarafa tanık dinletme imkanı tanınmalı, kayıt uygulamasında komşu parsel tutanakları ile dayanaklarından yararlanılmalı, bu suretle kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.5. Müdahilin dayanağı tapu kaydının taşınmazlara aidiyeti ispat edilemez ise müdahil yönünden de zilyetlik araştırmasına geçilmeli ve hem müdahilin hem de davacının dava konusu ettiği tespit edilen taşınmaz bölümleri hakkında jeodezi mühendisi bilirkişi heyeti marifetiyle stereoskopik çift hava fotoğraflarının incelemesi yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı; 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kuruluna taşınmazların öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı, zilyetliğin kimden kime ne zaman geçtiği ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı hususunda rapor düzenlettirilmeli; mahallinde dava konusu taşınmaz bölümlerinin denetime elverişli şekilde görüntüleri alınmalı, bilirkişi raporlarında hangi harfle belirtilen kısma tekabül ettiği açıkça her bir fotoğraf üzerinde belirtilmeli; ayrıca taşınmazların sınırlarının da fotoğraflar üzerinde kabaca işaretlenmesi istenilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.V. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı vekili ile asli müdahil ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince Mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan harçların istek halinde temyiz eden davacı ve asli müdahil ...'a iadesine,Dosyanın Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,27.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.