cismani esaskarar işleteni sürücüsü ölüm plakalı ankara mali idaresindeki araç

Anahtar kelimeler: Cismani Esaskarar İşleteni Sürücüsü Ölüm Plakalı Ankara Mali İdaresindeki Araç

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No

: ████████ - ████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: 30.04.2024

NUMARASI

: ████████ Esas ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ

: 16.04.2026

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ

: 21.04.2026

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı taraflarca ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 15.04.2019 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile davacının idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucunda davacının ağır şekilde yaralandığını, ameliyatlar geçirdiğini, sağ elini kullanamaz ve bakıma muhtaç hale geldiğini, işe gidemediğini ve kazanç elde edemediğini, ayrıca manevi olarak zarar gördüğünü, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda 02.07.2019 tarihinde 52.965,61 TL ödeme yapıldığını, ancak davacının zararını karşılamadığını, arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını, davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararı ile tedavi, bakım gideri ve uğramış olduğu tüm maddi ve manevi zararlar için dava açıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Pazarlama Ltd.Şti’den 14.04.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 1.500,00 TL, geçici iş göremezlik tazminatı olarak 1.500,00TL, bakıcı ve ulaşım gideri dahil tüm tedaviye ilişkin zarar kalemleri için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 4.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsiline tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında geçici iş göremezlik tazminatı talebinin 12.572,31 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 162.760,35 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili, davacıya davadan önce yaptığı başvuru üzerine hasar dosyası kapsamında 02.07.2019 tarihinde 52.965,61 TL ödeme yapıldığını, ödeme ile davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davalının sigortalısı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, kusur ve maluliyete ilişkin Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması hususlarının araştırılarak tazminat tutarlarında indirim yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davalının kullanmış olduğu araçta uydu takip sistemi bulunduğunu, bu sisteme göre kaza anında aracın hızının 40 km olduğunu, davalı hız sınırlarına uygun bir şekilde aracını kullandığından kusurunun bulunmadığını, davacının ise hız limitlerinin üzerinde aracını kullanması nedeniyle kazaya sebebiyet verdiğinden tam kusurlu olduğunu, davacının manevi tazminat talep hakkının bulunmadığını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Pazarlama Ltd. Şti vekili, davalıya ait araçta uydu araç takip sisteminin bulunduğunu, aracın kaza anındaki hızının 40 km olduğunu, davacının aracının sürücüsünün hızının fazla olduğunu, davacının kendi kusuru ile kazaya neden olduğunu, maddi ve manevi tazminat talep haklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olduğu, Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesinin 06.08.2020 tarihli raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün % 65 oranında, davacı sürücünün % 35 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 09.03.2023 tarihli raporda davacının engel oranının % 3 olduğu, iyileşme süresinin 3 ay olduğu ve bakıcı ihtiyacı bulunmadığının belirlendiği, aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen rapor ve 09.02.2024 tarihli ek rapordaki tespit ve hesaplamalar ile talep gözetilerek manevi tazminatın takdirine ilişkin ilkelere göre maddi tazminat talebinin kabulü ile 162.760,35 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 12.572,31 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.000,00 TL tedavi gideri tazminatının davalılar ... ve ... Pazarlama Ltd.Şti'den 15.04.2019 tarihinden, davalı ... AŞ'den (poliçe limiti ile sınırlı olarak) 03.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın 15.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Pazarlama Ltd.Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hükme karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacının tespit edilen geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatları düşük hesaplandığını, davacının çalışma gücünü ciddi oranında kaybettiğini, zararlarının karşılanmadığını, davacı tarafından 2 adet ödenmiş adli tıp faturası olduğu halde yargılama giderleri arasında nazara alınmadığını, hüküm altına alınan tutara göre vekalet ücretinin eksik hesaplandığını, 28.213,23 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, hüküm altına alınan manevi tazminat tutarının çok düşük olup davacının kazada ağır şekilde yaralandığını ve talebin kabulü gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde, davalı sigorta şirketinden davacının başvurusu üzerine sigortalı araç sürücüsünün kusuruna göre 02.07.2019 tarihinde 52.965,61 TL ödeme yaptığını ve sorumluluğunu yerine getirdiğini, hükme esas alınan raporda ödeme tarihi itibariyle ödemenin yeterli olup olmadığı yönünde inceleme yapılmadığını, ödeme tarihi verilerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, genel şartlar uyarınca TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz esas alınarak davacının vergilendirilmiş gelirine göre hesaplama yapılması gerektiğini, davacının iş yeri aracı ile yolculuk yaptığını, iş kazası olup olmadığının tespiti gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, davacının kaza sırasında koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığı araştırılarak müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, davalı sigorta şirketinden kaza tarihinden itibaren faiz isteminin ve avans faizi talebinin de yerinde olmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı ... Pazarlama Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, kazanın meydana geliş şekline göre davacının hız sınırlarına riayet etmediğini ve asli kusurlu olduğunun anlaşıldığını, maluliyet konusunda hatalı tespit yapıldığını, davacının tıbbi iyileşme süresinin 4 ay sonra sona ereceği belirtilmiş olmasına karşı % 3 özür oranı alınarak rapor tarihi itibariyle hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, dava tarihi itibariyle tedavi giderlerinden SGK’nın sorumlu olduğunu, tedaviye dair belge ibraz edilmediğini ve davalıların sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, kazanın meydana geliş şekline aykırı kusur oranları esas alınarak karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının hızının yasal limitin altında olup davacının ise yüksek hızla kazaya sebebiyet verdiğini, davacının asli kusurlu olduğunu, SGK tarafından davacıya ödenen gelirin tespit edilmeden karar verilmesinin doğru olmadığını, davacının zararının SGK tarafından yapılan ödemeler ile kısmen veya tamamen karşılanmış ise davanın reddi gerektiğini, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme denkleştirme yöntemi kullanılarak mahsup işlemi yapılması gerekirken yalnız işlemiş faiz ile güncellenerek mahsubunun hatalı olduğunu, ödeme tarihi itibariyle mahsup yapılması gerektiğini, tazminat hesabına ilişkin ilk raporda davacının zararının karşılandığının belirtildiğini, mahkemece alınan ek raporlar ve denkleştirme usuli ile mahsup edilmediğindin bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığını, ek rapor alınarak bu haksızlığın giderilmesi gerektiğini, SGK belgelerinden davacının 98 gün geçici iş göremezlik halinde kalmasına rağmen 187 gün üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, tam kusurlu veya davalıya göre daha fazla kusurlu olan davacının manevi tazminat talep etme hakkı olmadığını ve talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu araç ile davacı idaresindeki aracın karıştığı kazada davacının ağır şekilde yaralandığını, davalı sigorta şirketine başvuru sonucunda 02.07.2019 tarihinde yapılan 52.965,61 TL ödemenin yetersiz olduğunu ve davacının zararının karşılanmadığını, kaza nedeniyle davacının maddi ve manevi olarak zarar gördüğünü belirterek geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat taleplerinde bulunmuş, mahkemece maddi tazminat taleplerinin kabulüne, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen hükme karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

1-Dosya içeriğinden trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi tazminat yönünden geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri talepleriyle açılan davada mahkemece hükme esas alınan 09.02.2024 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda, gelir yönünden yapılan değerlendirmede, sosyal ve ekonomik durum araştırması neticesinde davacının şirket çalışanı olduğu ve aylık gelirinin 6.000,00 TL olduğu, maaş harici yıllık gelirinin 10.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, 11.02.2020 tarihli dilekçe ekinde sunulan bordrolar uyarınca 02.05.2018 tarihinden itibaren ... danışmanlık şirketinde çalıştığı, Mart ve Nisan 2019 yılı bordrolarına göre 30 günlük net ücretleri belirtildikten sonra 2019 yılı AGİ dahil kazancı asgari ücretteki artış ile oranlanarak sonraki yıllara ilişkin kazancın asgari ücretin katı üzerinden tespit edilerek sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı anlaşılmıştır.

Somut olayda SGK Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 17.06.2020 tarihli cevabi yazısı ekleri ve uyarınca özel bir şirkette 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında çalıştığı anlaşılan davacının zararının hesaplanmasında hesaplamaya esas alınacak gelirinin net olarak belirlenmesi mümkün olduğundan kaza tarihinden 3 ay öncesinden itibaren rapor tarihine kadar olan maaş bordroları ve ek ödemelere ilişkin tüm belgeler getirtilerek rapor tarihine kadar olan tüm geliri belirlenerek bilinen dönem hesabında her ay için belirlenen gelire göre aktif dönem için hesaplama yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davacının geliri asgari ücrete oranlanarak tespit edilmiş olması isabetli değildir.

2-Dava açılmadan önce davacı tarafından sigorta şirketine başvuru yapılmış, davacıya 02.07.2019 tarihinde 52.965,61 TL tazminat ödendiği anlaşılmıştır. Dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığından öncelikle ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin davacının zararını karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi gerekir.

Bunun için ödeme tarihi verileri dikkate alınarak gerçek zarar hesabı yapılması ve bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılması ve sonucuna göre ödenen tazminat bedelinin yeterli olması halinde zarar görenin zararı karşılanmış sayılacağının dikkate alınması, dava açılmadan önce yapılan ödemenin yetersiz olduğunun anlaşılması halinde ise karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminatın hesaplanması, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince yapılan ödemeye hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak güncellenmesi ve hesaplanan tutardan mahsup edilmesi gerekir. Mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi ek raporunda ödeme tarihi itibariyle davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı yönünde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, öncelikle davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihi itibariyle zararın karşılanıp karşılanmadığının belirlenmesi, zararın karşılanmadığının belirlenmesi halinde yapılacak hesaplamaya göre zarardan yapılan ödemelerin güncelleme yapılarak mahsubu gerekeceği nazara alınarak uzman aktüer bilirkişiden gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması, tahkikatın eksiksiz tamamlanarak varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yetinilerek karar verilmiş olması isabetsizdir.

3-Davacı hakkında Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu tarafından düzenlenen 09.03.2023 tarihli raporda davacının iyileşme süresinin 4 ay olarak belirlendiği, davacının geçici iş göremezlik tazminatı talebi bakımından anılan rapor ile belirlenen bu süre esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken hükme esas alınan 09.02.2024 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda 184 günlük süre için geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olması doğru değildir.

4-6100 sayılı HMK'nın Yargılama giderlerinin kapsamı başlıklı 323/1. maddesinin (e) bendinde "Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler" yargılama giderleri arasında sayılmış, Kanun'un Yargılama giderlerinden sorumluluk başlıklı 326. maddesinde "(1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.(2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.(3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Mahkemece hükmün yargılama giderlerine ilişkin 3 numaralı bendinde, davacı tarafça yapılan ve 27.04.2022 tarihli dilekçe ekinde faturaları ibraz edilen muayene ve maluliyet raporu ücretlerine ilişkin giderin 1.260,00 TL'lik kısmının yargılama giderleri arasında gösterilmemiş olması doğru görülmemiştir.

Davacı vekili, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin, davalı ... AŞ vekilinin davalı ... Pazarlama Ltd.Şti. Vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

2-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,

3-İstinaf yoluna başvuran taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,

4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

5-Ankara 1. Genel İcra Dairesinin ██████████ esasına yatırılan 374.824,01 TL nakit teminatın yatıran tarafa iadesine,

6-Ankara 1. Genel İcra Dairesinin ██████████ esasına yatırılan 375.000,00 TL teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 16.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır. n