Anahtar kelimeler: Satımdan Sakarya Hesapta Esaskarar Eskişehir Alışverişten Cari Yazildiği Katip Faturalardan

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/... Esas - 2026/..
T.C.SAKARYAASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: 2023/...KARAR NO
: 2026/...HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLLERİ
:DAVALI
:DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:ASIL DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ...ile davacı şirket arasında yapılan alışverişten kaynaklı olarak cari hesapta görülen faturalardan kaynaklı Eskişehir .. İcra Müdürlüğü'nün 2023/.... E. Sayılı icra dosyası ile yasal takip başlatıldığını, davalı icra dosyasına yapmış olduğu yetki itirazından dolayı icra takibi Sakarya ... İcra Müdürlüğü'ne gönderildiğini ve 2023/... Esasını alındığını, dosyaya davalı vekili vasıtasıyla da takibe, ödeme emrine, takip konusu alacağın tamamına, faize, işlemiş faize ve tüm fer'ilerine itirazda bulunulduğunu, yapılan itirazın tamamen kötü niyetli olup, borçtan kurtulmak ve zaman kazanmak amacıyla hukuka ve yasaya aykırı yapıldığını, davacı ile davalı arasında bir çok alışveriş gerçekleştiğini, Ancak verilen mal karşılığında ödemeler az olması ve cari hesapta görülen çekinde karşılıksız çıkması üzerine davacı alacağını tahsil edememesi üzerine icra takibi başlatıldığını, bu sebeple itirazın iptali ile alacağın %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini taleple dava etmiştir.Davalı tarafın süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı ve münkir sayıldığı anlaşıldı.BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ████████ ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında yapılan alışverişten kaynaklı █████/2023 tarihli 390.000,00-TL bedelli çek verildiğini, verilen çekin karşılıksız çıkmasına istinaden icra takibi başlatıldığını ve davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, cari hesapta görülen faturalardan kaynaklı olarak Sakarya .. İcra Müdürlüğü'nün 2023/.... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe borçluj tarafından itiraz edilmesi üzerine Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyayı ikame ettiklerini ve henüz derdest olduğunu, işbu dosyanın 2023/... Esas sayılı dosya ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafın süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı ve münkir sayıldığı anlaşıldı.Dosyalar arasındaki fiili ve hukuki bağlantı sebebiyle işbu 2025/... Esas sayılı dosyanın Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;Dava, fatura ilişkisinden kaynaklanan icra takibine yönelik itirazın iptali taleplidir.Asıl davada taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya .. İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının alacaklı olup olmadığı, icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususlarında olduğu anlaşıldı.Davacı vekili asıl dava dava dilekçesinde ticari ilişki kapsamında ödenmeyen kısım takip yürütüldüğünü ileri sürmüş ve davalı tarafından verilen çeklerin karşılıksız çıktığı bu nedenle çeklerle ilgiki ayrı bir takip dosyasıyla takibin yürütüldüğünü beyan etmiştir. Sözünü ettiği ayrı takip dosyasına (Sakarya .. İcra Müdürlüğü 2025/... Esas sayılı dosyası) davalının itirazı üzerine mahkememizin 2025/... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Mevcut dosyanın 8. Celsesinde birleşen dosyanın öninceleme duruşması yapılmıştır.Birleşen mahkememizin 2025/... Esas sayılı dosyasında taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya .. İcra Müdürlüğü 2025/... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının alacaklı olup olmadığı, icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususlarında olduğu anlaşıldı.Asıl davaya konu Sakarya ... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas dosyası incelendiğinde, davacının takip alacaklısı, davalının takip borçlusu olduğu, 327.637,17 TL asıl alacak, 11.276,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 338.913,72 TL üzerinden takibin yürütüldüğü, takip sebebinin "Cari Hesap 327.637,17 TL " şeklinde olduğu, başlatılan takipteki ödeme emrinin davalı borçluya tarihinde tebliğ edildiği, süresinde borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşıldı. Dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartının sağlandığı görüldü.Birleşen davaya konu Sakarya .. İcra Müdürlüğü 2025/.... esas dosyası incelendiğinde, davacının takip alacaklısı, davalının takip borçlusu olduğu, 384.000,00 TL asıl alacak, 260.099,50 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 338.913,72 TL üzerinden takibin yürütüldüğü, takip sebebinin "Cari Hesap 644.099,50 TL " şeklinde olduğu, başlatılan takipteki ödeme emrinin davalı borçluya tarihinde tebliğ edildiği, süresinde borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşıldı. Dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartının sağlandığı görüldü.TMK'nın 6. maddesinde ''Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.'' denmektedir. İspat yükü başlıklı HMK'nın 190. maddesi " (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. " şeklinde düzenlenmiştir.“Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması” başlıklı HMK'nın 222. maddesi ; “(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-███████ md.) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır”. şeklinde düzenlenmiştir.Somut olayda;Davacı taraf asıl ve birleşen davada, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, dava konusu alacağın düzenlenen faturalardan kaynaklandığını belirtmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamış ve davacının iddialarını inkar etmiş sayılmıştır.Mahkememizce dosya ticari defterlerinin incelenmesi için bilirkişiye tevdi edilmiştir.Davacının ticari defterlerini inceleyen bilirkişi İlhan Uygur sunduğu 20.08.2024 tarihli raporda davacının ticari defterlerinin delil olma vasfına haiz olduğunu, faturaların kayıtlı olduğu, 10 adet faturadan dolayı toplamda 1.227.637,07 TL alacak kaydının davalının yapmış olduğu 516.000,00 TL ödemenin mahsubuyla davacının davalıdan 711.637,07 TL alacaklı olduğu, faturalara itirazın yapılmadığı, faturaların tarafların BA ve BS kayıtların yer aldığını belirtmiştir.Davalının ticari defterlerini inceleyen bilirkişi ....sunduğu 18.01.2025 tarihli raporda davalının ticari defterlerinde kapanış kaydının olmadığı, adına düzenlenen her faturanın ödendiği şeklinde gelişigüzel kayıt tutulduğu, faturaların davalının BA kayıtların yer aldığını, ticari defter kaydına göre davalını davacıya borçlu olmadığı belirtmiştir.Alınan rapor taraflar tebliğ edilmiştir.Raporlar alındıktan sonra mahkememizin 2025/... Esas sayılı dosyası mevcut dosya ile birleşmiştir. Asıl ve birleşen dosya aynı açık hesap dökümüne dayandığından ve alınan raporlar birleşen dosyayı da aydınlattığından birleşme kararı sonrası usul ekonomisi ilkesi gereği yeniden rapor alınmamıştır. Ancak 8. Celsede ticari defterlerin sunulmasına yönelik muhtıra, usulü eksiklik olmaması adına yeniden çıkarılmıştır.Dosya kapsamı ve hükme elverişli görülen 20.08.2024 ve 18.01.2025 tarihli bilirkişi raporlaro dikkate alınarak; davalı tarafın sunduğu ticari defterin 2023 yılına ait kapanış kaydının olmaması nedeniyle delil olma vasfına haiz olmadığı sonuca varılmıştır. Bu nedenle 6100 sayılı HMK’nın 222/3.maddesi gereği davacının delil olma vasfına haiz ticari defter kayıtlarına itibar etmek gerekmiştir. Davacının ticari defter kayıtlarına, faturaların tarafların BA ve BS formunda yer almasına, davalı tarafça bir kısım ödemelerin yapılmasına ve sunulan delillere göre taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu anlaşılmıştır. Davaya konu faturaya 6102 sayılı yasanın 21.maddesine göre 8 gün içerisinde itiraz edilmediği tespit edildiğinden taraflar arasında takibe konu faturalara esas hizmetin gerçekleştiği kabul edilmiştir.Davacının delil olma vasfına sahip ticari deterlerin incelenmesi ile davalıdan 711.637,07 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacının ticari defter kayıtlarına göre asıl davada yer alan takip dosyasının takip tarihinden sonra 4 adet banka tahsilatı neticesinde 150.000,00 TL'lik tahsilat kaydının yer aldığı tespit edilmekle davacı tarafından uyuşmazlığa konu edilmeyen 516.000,00 TL lik ödeme de dikkate alınarak 150.000,00 TL lik ödemenin hangi nedenle olduğu konusunda açık beyanda bulunmak üzere davacı tarafa süre verilmiştir. Davacı vekili 04.02.2026 tarihli dilekçesinde,150.000,00 TL ödemenin 4 adet müşteri senediyle yapıldığını beyan ederek kalan kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davalının 516.000,00 TL banka ve post kaydıyla ödeme yaptığı sabittir. Ayrıca davacı vekilinin 04.02.2026 tarihli dilekçesi ile de kabul etiği şekilde davacının 37.500,00 TL miktarlı ayrı ayrı 4 adet senet ile ödeme aldığı da tespit edilmiştir. Bu durumda davalının davacıya toplamda 666.000,00 TL ödeme yaptığı, bakiye borcunun 561.637,07 TL kaldığı hesaplanmıştır. Davalı tarafça 561.637,07 TL'nim ödendiğine dair makbuz ya da ödeme belgesi sunulmadığı gibi, faturaların içeriğine yönelik somut bir itiraz da ileri sürülmemiştir.6098 sayılı yasanın 117.maddesine göre; borçlunun alacaklının ihtarıyla temerrüde düşeceği, vade tarihi açıkça belirlenmiş ise ayrı bir temerrüt ihtarına gerek olmadığının düzenlendiği, faturaların hepsinin üzerinde ödeme tarihinin yer aldığı, faizin de bu tarihlerden başlatılması gerektiği sonucuna varılmıştır. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi █████████ Esas ve ███████ Karar numaralı ilamı)Davalının davacıya yaptığı ödemelerin hangi faturadan kaynaklı yapıldığı tespit edilememiş, TBK'nın 102. Maddesi gereği vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olduğu kabul edilmiş ve bu faturalardan düşülmüştür. Buna göre davalının yaptığı 666.000,00 TL'lik ödeme;11.05.2023 tarihli 256.119,84 TL miktarlı faturanın tamamı11.05.2023 tarihli 284.308,94 TL miktarlı faturanın tamamı10.08.2023 tarihli 195.708,10 TL miktarlı faturanın 125.517,22 TL kısmı için ödenmiş sayılmıştır.Davalının yapmış olduğu ödemeye göre borç düşümü resen yapılmış olsa da asıl ve birleşen dava taraflar arasındaki aynı açık hesap ilişkisine dayanmaktadır. İki dava arasındaki fark açık hesap çizelgesinde belirtilen toplam 711.637,17 TL miktarın bir kısmının asıl davaya bir kısmının birleşen davaya konu edilmesidir. Davacı vekili asıl ve birleşen davaya konu takip taleplerini ticari ilişkiden kaynaklı olarak faturaların toplamı olan 1.227.637,07 TL'den davalının ödediği 516.000,00 TL'yi mahsup ederek ileri sürmüştür. Yine davacı vekili mahkememize sunduğu 04.02.2026 tarihli dilekçede 37.500,00 TL miktarlı ayrı ayrı 4 adet senet ile 150.000,00 TL olarak yapılan ödemenin de borç ödemesi olduğunu beyan etmesi ile 150.000,00 TL'nin asıl alacak miktarından düşülmesi gerekir.Mahkememizce Sakarya 2 . İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas sayılı dosyanın önce açılmış olması dikkate alınarak hemen yukarıda davalının ödediği bedelin ilk borçtan düşülmesi hesabına denk gelen hesaplama Sakarya 2 . İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas sayılı dosyasında talep edilen asıl alacak miktarı üzerinde uygulanmıştır. Buna göre davacının asıl davaya konu Sakarya 2 . İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas sayılı dosyasında talep ettiği 327.637,17 TL asıl alacak miktarından 150.000,00 TL'nin de mahsubuyla talep edebileceği asıl alacak tutarı;1-10.08.2023 tarihli 195.708,10TL miktarlı faturadan bakiye kalan 70.136,88 TL2-17.08.2023 tarihli 185.284,50 TL miktarlı faturanın107.500,88 TL kısmı olmak üzere toplam 177.637,07 TL'dir.177.637,07 TL asıl alacağa dayanak faturalar üzerinde vade tarihi yazdığına göre;10.08.2023 tarihli fatura için, 10.08.2023-30.10.2023 (takip tarihi) tarihleri arasında 70.136,88 anaparının avans faizi 4.048,24 TL,17.08.2023 tarihli fatura için, 17.08.2023-30.10.2023 (takip tarihi) tarihleri arasında 107.500,19 TL'nin avans faizi 5.859,50 TL olup toplam talep edilebilecek işlemiş faiz miktarı 9.907,74 TL'dir.Sonuç olarak, davacının asıl davaya konu Sakarya 2 . İcra Müdürlüğü'nün ██████████ esas sayılı dosyası kapsamında davalıdan 177.637,07 TL asıl alacak ve 9.907,74 TL işlemiş faiz olmak üzere alacaklı olduğu tespit edilmiştir.Davacının davalıdan toplamda 561.637,07 TL alacaklı olduğu tespit edildiği ve bunun 177.637,07 TL'sine asıl davada karar verildiği yukarıda açıklanmıştır. Davacının davalıdan bakiye alacağı 384.000,00 TL kalmıştır ki, bu da birleşen dosyaya konu Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı dosyasındaki asıl alacak miktarıdır. Dolayısıyla Sakarya ,... İcra Müdürlüğünün 2025/..... Esas sayılı dosyası kapsamında davacının davalıdan 384.000,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.Birleşen davaya konu takibe dayanak faturalar üzerinde vade tarihi yazdığına göreKalem No Anapara Başlangıç Tarihi Bitiş Tarihi Toplam Avans Faiz17.08.2023 tarihli faturanınbakiyesi 77.784,31 17.08.2023 03.05.2025 60.626,4831.08.2023 tarihli fatura 49.995,00 31.08.2023 03.05.2025 38.645,7931.08.2023 tarihli fatura 34.087,50 31.08.2023 03.05.2025 26.349,4021.09.2023 tarihli fatura 63.175,50 21.09.2023 03.05.2025 47.879,2421.09.2023 tarihli fatura 57.570,00 21.09.2023 03.05.2025 43.630,9621.09.2023 tarihli fatura 39.806,12 21.09.2023 03.05.2025 30.168,1321.09.2023 tarihli fatura 61.581,57 21.09.2023 03.05.2025 46.671,24şeklinde resen işlemiş faiz hesaplanmış ve 293.971,24 TL işlemi faiz miktarı tespit edilmiştir. Ancak hesaplanan işlemiş faiz miktarı talep miktarından fazla olduğundan taleple bağlılık ilkesi gereği talepte ileri sürülen miktar kadar davacının davalıdan alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır.Asıl ve birleşen davada kabul edilen alacak likit olduğundan kabul edilen alacak miktarının üzerinden yüzde 20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-ASIL DAVA BAKIMINDAN;1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,Davalının Sakarya ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 177.637,07 asıl alacak ve 9.907,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 187.544,81 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,2-Alacak likit olduğundan İİK 67/2. madde uyarınca 187.544,81 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatına davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 12.811,19-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 5.787,80-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.023,39-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 5.787,80-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 6.057,65TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,6-Davacı tarafından yapılan; 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 3.534,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 11.534,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı (%55,34 red kabul oranı ) dikkate alınarak 6.382,57-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,7-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak (%55,34 kabul oranı) 1.726,61-TL lik kısmının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, bakiye kısmın ise davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,8-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Birleşen Mahkememizin ████████ Esas Sayılı Dava Bakımından;1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,Davalının Sakarya .. İcra Müdürlüğü’nün 2025/.... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin aynen devamına,2-Alacak likit olduğundan İİK 67/2. madde uyarınca 644.099,50 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatına davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 43.998,44-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 7.779,11-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 36.219,33-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 102.614,93-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 7.779,11-TL Peşin/nisbi Harcı, 245,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.639,51TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,6-Ara buluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin . davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,7-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip¸E-İmzalıdırHakim¸E-İmzalıdır