Anahtar kelimeler: Hanının Depreme Hanı Güçlendirilmesi Tutarak İşini Ödemediğini Tlsinin İhtarname İhtarnamenin
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ███████ K.Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davalı ... İş Hanı yönetiminde bulunan .... İş Hanı’nın depreme karşı güçlendirilmesi işini ve ek işlerini yaptığını, toplam 378.154,38 TL olan bedelin 200.000,00 TL’sinin davalı tarafından ödendiğini, bakiye 178.154,38 TL’nin ödemediğini, 25.06.2006 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin tebliğine rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 40.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu işin yapılması için davalıya yazılı bir teklif verilmediğini, gayrimenkulün güçlendirilmesi için 180.000,00 TL ve çevre düzenlemesi için 20.000,00 TL üzerinden sözlü olarak anlaştıklarını, davalının, davacıya 200.000,00 TL ödediğini, hiçbir borcu kalmadığını, hatta çevre düzenlemesinin davacı tarafından yapılmadığını, bu nedenle peşin ödenen 20.000,00 TL tutarında kendilerinin alacaklı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.III. MAHKEME KARARIİlk Derece Mahkemesinin 20.10.2009 tarihli kararı ile; davacının dava konusu işleri yaptığının davalının kabulünde olduğu, ancak bedel konusunda ne miktar için anlaştıklarının belli olmadığı, işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre yapılan hesaplama sonucu davacı alacağının 131.927,39 TL olduğu taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne, 40.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itbaren yürütülecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİMahkemenin 20.10.2009 tarihli kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin (Yargıtay Kapatılan 15. Hukuk Dairesi) 05.12.2011 tarih ve █████████ E., █████████ K. sayılı ilamıyla, taraflar arasında yazılı bir eser sözleşmesi mevcut olmayıp, iş sözlü olarak üstlenildiğinden ve işin bedeli taraflar arasında ihtilaflı olduğundan BK’nın 366. maddesi uyarınca iş bedelinin yapıldığı yılın mahalli piyasa rayiçleriyle ve mahallinde keşif yapılmak suretiyle belirlenmesi gerektiği, güçlendirme işinin projesi dava dışı... firması tarafından yapıldığından bu proje esas alınmak suretiyle iş mahallinde keşif yapılmak suretiyle inceleme yapılıp işin tasdikli projesine ve belediyesinden alınan ruhsatına uygun olup olmadığı da araştırılarak yapıldığı yılın mahalli piyasa rayiçlerine göre uzman bilirkişi aracılığıyla tesbiti gerekirken 12.06.2008 günlü ilk bilirkişi raporunda değinilen eksiklikler ikmâl edilmeden ve mahallinde keşif yapılmadan davacı tarafın tek taraflı olarak düzenlendiği masraflar esas alınmak suretiyle hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, karar bu gerekçeyle bozulmuştur.Mahkemenin 17.06.2014 tarihli kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; ... Belediye Başkanlığından gelen 16.05.2014 tarihli yazı ve tarafların beyanlarına göre davacının yaptığı işin alınan tadilat ve onarım ruhsatının bulunmadığı, güçlendirme için de ruhsat alınmadığı, ruhsata aykırı veya ruhsatsız imalâtın yasal hale getirilmediği sürece ekonomik değerinden söz edilemeyeceği, 3194 sayılı İmar Yasası’na aykırı bu husus kamu düzeniyle ilgili olduğundan mahkemece re’sen gözetilmesi gerektiği, davacının yasal hale getirilmediği sürece iş bedelini isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Mahkemenin 17.06.2014 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin (Yargıtay Kapatılan 15. Hukuk Dairesi) 05.03.2015 tarih ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla, inşaata ait belediye işlem dosyasının tamamının istenerek inşaatın yasal hale getirilip getirilemeyeceği hususunun ilgili Belediye'den sorulması, ayrıca bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak yapılan imalâtın yasal hale getirilip getirilemeyeceğinin saptanması, yasal hale getirilemeyeceğinin anlaşılması halinde şimdiki gibi davanın reddine, yasal hale getirilmesinin mümkün olması halinde ise davacıya süre tanınıp yetki verilerek inşaatın yasal hale getirilmesine yönelik eksik işlemler tamamlanarak işin yapıldığı ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı yürürlükten kaldırılan Borçlar Yasası'nın 366. maddesi uyarınca imalâtın bedelinin yapıldığı tarih itibariyle mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenerek elde edilecek sonuç dairesinde karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.Mahkemenin 06.12.2019 tarihli kararı ile; .... Belediye Başkanlığı’ndan gelen yazı cevapları, tarafların beyanları ve bilirkişi ek raporuna göre eserin yasal hale getirilmesi için 7143 sayılı Yasa ile 3194 sayılı İmar Kanunu’a eklenen geçici 16. maddesi gereğince 31.10.2018 tarihine kadar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara başvuruda bulunulup “Yapı Kayıt Belgesi” alınması gerekirken bu yola başvurulmadığı, eserin yasal hale getirilmesinin bu aşamada mümkün olmayacağının tespit edildiği gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.Mahkemenin 06.12.2019 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin (Yargıtay Kapatılan 15. Hukuk Dairesi) 25.01.2021 tarih ve █████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamıyla, mahkemenin 2. bozmadan önce hükme esas alınan raporu düzenleyen teknik bilirkişi kurulundan, Dairemizin 05.03.2015 tarihli bozma ilamında belirtildiği gibi ruhsatsız olarak yapıldığı anlaşılan ... İş Hanı'nın depreme karşı güçlendirilmesi ile ilgili imalâtların, tadilat projesi yapılıp, tadilat ruhsatı da alınmak suretiyle yasal hale getirilip getirilemeyeceği konusunda ek rapor alınıp bu ek rapor ve aynı bilirkişi kurulunun ilk bozmadan önce düzenlediği rapor da eklenerek işin yapıldığı yer belediye başkanlığından depreme karşı güçlendirme imalâtının yapıldığı ... İş Hanı'ndaki bu güçlendirme imalâtlarının, tadilat projesi hazırlanıp, tadilat ruhsatı da alınarak yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı sorulup saptandıktan sonra tadilat projesi ve ruhsatı alınarak dahi yasal hale getirilemeyeceği anlaşılması halinde davanın şimdiki gibi reddine karar verilmesi, yasal hale getirilmesinin mümkün olduğunun anlaşılması halinde davacı yükleniciye tadilat projesi, tadilat ruhsatı ve bildirilecek diğer iş ve işlemleri yapmak üzere makul ve kesin süre verilerek güçlendirme inşaatının yasal hale getirilmesi sağlandıktan sonra, yine hükme esas alınan teknik bilirkişi kurulundan, davacının gerçekleştirdiği iş ve imalâtın işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 366. maddesi hükmünce yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli konusunda, mahalli piyasa rayiçleri içerisinde yüklenici kârı ve KDV olacağından bunların ayrıca eklenmeden gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp bulunacak iş bedelinden kanıtlanan ödeme düşülerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile davanın reddedilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, .... Belediyesi’ne müzekkere yazıldığı, müzekkere cevabında davaya konu İş Hanı ile ilgili herhangi bir güçlendirme projesine rastlanılmadığı ve geçmişe yönelik güçlendirme projesine ruhsat verilemeyeceğinin belirtildiği, belediyenin bu yazısından anlaşılacağı üzere, davaya konu İş Hanına ilişkin herhangi bir güçlendirme projesi hazırlanmadan ve ruhsat alınmadan güçlendirme imalatlarının yapıldığı, davalı vekilinin 02.05.2007 tarihli cevap dilekçesinde, davacı şirkete yapılan güçlendirme imalatlarına ilişkin 2005 yılında ödeme yapıldığının bildirildiği, yapılan bu ödeme tarihine göre güçlendirme imalatlarının 2005 yılı veya öncesi yıl olduğu, davaya konu İş Hanının güçlendirilmesine yönelik imalatlar ve güçlendirme projesinin 1998 yılı deprem yönetmeliğine göre yapıldığı sonucuna varıldığı, tadilat projesi için öncelikle yapılan güçlendirme imalatları kapsamında kullanılan demir donatılarının ilgili proje bürosunca röntgeninin çekilerek tespit edilmesi, güçlendirilen taşıyıcı elemanların ve ilave edilen kolon-perde gibi taşıyıcı eleman kesitlerinin tespit edilmesi ve bu tespitlerin en son 18... yılında yayınlanan deprem yönetmeliğinde öngörülen taşıyıcı eleman kesit ve donatı miktarları ile karşılaştırılarak yapının 2018 yılı deprem yönetmeliğine uygun şekilde tadilat projesi hazırlanması ve bu projeye göre güçlendirilmesi gerektiği, bu uygulamanın yapılmasının neredeyse mümkün olmadığı, gelinen aşamada davaya konu....... Hanı’na ilişkin tadilat projesi yapılarak tadilat ruhsatı alınması ve yasal hale getirilmenin mümkün görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; Dairemizin (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin) 25.01.2021 tarihli bozma kararı ile yükleniciye tadilat projesi, tadilat ruhsatı ve bildirilecek diğer iş ve işlemleri yapmak üzere makul ve kesin süre verilerek inşaatın yasal hale getirilmesi sağlandıktan sonra uygun bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın müvekkili yararına bozulduğunu, müvekkili şirketin dava konusu İş Hanının deprem güçlendirme ve ek işlerini tamamlayarak üzerine düşen edimi yerine getirdiğini, müvekkilinin talebine konu alacağın varlığının bilirkişi incelemeleriyle tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından deprem güçlendirme işlerini ve ek işleri tamamladıktan sonra davalı tarafın.......... Hanı'nı kiraya verdiğini, bu güne kadar söz konusu İş Hanından çok büyük miktarda kira geliri elde ettiğini, yargılama devam ederken imar affı olarak da isimlendirilen 7143 sayılı Kanun ile 3194 sayılı Kanun'a eklenen düzenlemelerin yürürlüğe girdiğini, dava konusu eserin bu yasal düzenleme ile yasal hale getirilmesi mümkün iken davalı tarafın yasal süresinde ilgili kurumlara başvurarak yapı kayıt belgesi alınmadığını, kötü niyetli olarak binanın yasal hale getirilmediğini, ruhsat alma yükümlülüğünün davalı tarafa ait olduğunu, davalı tarafın davanın reddedilmesine ilişkin ileri sürdüğü tüm beyan ve iddialarının ticari ahlaka aykırı olduğunu ve vicdanları rahatsız ettiğini, mahkemenin davanın reddine dair gerekçelerinin de maddi hakikate aykırı ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, kararın bozulması gerektiğini beyan etmiştir.C. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, eser sözleşmesinden dayalı alacak istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.