anad tamam sunduğu borca esası kaldirma eksiklik sınırlı milleti istanbul

Anahtar kelimeler: Anad Tamam Sunduğu Borca Esası Kaldirma Eksiklik Sınırlı Milleti İstanbul

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

55. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

KARAR KALDIRMA

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: █████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANAD. 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ - ████████

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali

İSTİNAF TARİHİ

: █████/2026

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ;

İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkında düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri

: Davacı vekili, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; Mahkeme kararında belirtildiği gibi davalının borca itirazının █████/2024 tarihinde taraflara tebliğ edildiğini, 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolmasına 17 gün varken yani 10 Nisan 2025 tarihinde davayı açabilmeleri için zorunlu olan ara buluculuk başvurusunun yapıldığını, ara buluculuk görüşmesinin █████/2025 tarihinde sonuçlandığını ve 17 günlük hak düşürücü süre dolmadan 9 gün sonra █████/2025 tarihinde davanın açıldığını ayrıca Mahkeme tarafından ara buluculukta geçen sürenin dikkate alınmadan ve hesaba katılmadan davanın hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığı gerekçesi ile reddine karar verildiğini, belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı vekili, müvekkilinin Büyükşehir Belediye Kanununun, Büyükşehir Belediyesi'nin Görev Yetki ve Sorumlulukları başlıklı 7. Maddesinin (f) bendi "...durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemelerinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" hükmüne istinaden İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18.02.2005 tarih ve 349 sayılı kararı ile kurulmuş ve 16.01.2009 tarih ve 88 sayılı kararları ile İstanbul genelindeki İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yol üstü, açık, katlı, kapalı otoporkları işlettiğini, ...'ın çoğunluk hisseleri İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve iştiraklerine ait olup 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ve Sayıştay denetime tabi olduğunu, Müvekkili ... ile davalı şirket arasında çeşitli tarihlerde Otopark Abonelik Ücret Sözleşmeleri imzalanarak müvekkile ile davalı şirket arasında otopark abonelik ilişkisi kurulduğunu, Davalı şirket ...Kodlu Ümraniye ... Mah. ... Ada ve 23 Parselin ... Otoparkıında sözleşmede belirtilen şartlarda 33 araç için abone yapıldığını, Yine ... Kodlu Ümraniye ... Mah. ... Sokak yol üstü ve garaj girişi yanı otoparkıında sözleşmede belirtilen şartlarda 22 araç için yani toplam 55 araç için abone yapıldığını, Davalı şirketin otapark abonelik ücretlerini ödememesi nedeniyle hakkında İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile 593.801,94 TL. Asıl Alacak ve 33.537,85 TL. İşlemiş faiz toplam 627.339,79 TL.'sının reeskont avans faizi ile tahsili için takip başlatıldığını, Davalı tarafından müvekkile borcu olmadığı belirtilerek borca itiraz edildiğini ve borca itiraz dilekçesinin 27.04.2024 tarihinde taraflarına tebliğ edildiğini, Müvekkil tarafından sorunun uzlaşma ile çözülmesi için 10.04.2025 tarihinde Arabuluculuk başvurusu yapıldığını, fakat arabuluculuk görüşmelerinde sonuç alınamamış ve İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosu █████████ Büro No, ██████████ Ardabuluculuk Numaralı Anlaşamamaya ilişkin 03.06.2025 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı düzenlendiğini, Arabuluculuk görüşmeleri telekonferans yoluyla yapılmış ve taraflarca elektronik imza ile imzalanmıştır. Elektronik imzalı ve barkotlu Arabuluculuk Son Tutanağı dilekçe ekinde sunulduğunu, Davalının otopark abonelik sözleşmesine dayalı olarak otoparkları kullanmasına rağmen ücretlerini ödememesi ve takibe haksız olarak itiraz etmesi nedeniyle itirazının iptaline ve takibe haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edilmesi nedeniyle % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğü ... -E. Dosya ile 16.04.2024 tarihinde "abonelik sözleşmesinden kaynaklı ödenmeyen bakiye açıklamalı icra takibi başlattığını, Takibe konu asıl alacağın 627.339,79-TL olduğunu, Takibe dayanak olarak ise davacı bir cari hesap 01.01.2023-31.12.2024 aralığı olarak gösterdiği bir cari ekstresi, 2023 yılına ait otopark abonelik sözleşmeleri ve söz konusu abonelik sözleşmeleri ile ilgi bir kısım faturalar sunduğunu, İcra takibindeki borcun tamamına 19.04.2024 tarihli dilekçe itiraz ettiklerini, Davacı ile Otopark Abonelik Sözleşmeleri; "Ümraniye ilçesi ... Bölgesi ... Mahallesi .... Yol üstü ve garaj girişi yanı otoparkının" 22 Araçlık kısmına ilişkin sözleşme ile yine "... kodlu Ümraniye İlçesi ... Mahallesi ... Ada ve 23 Parselin ... Otoparkı" 33 araçlık kısmına ilişkin abonelik sözleşmeleri mevcut olduğunu, İcra takibine konu abonelik sözleşmelerine konu otopark alanlarının İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin hüküm ve tasarrufu altında olmadığı, Ümraniye Belediyesinin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, söz konusu alanların ana arter niteliğindeki yerlerden olmayıp ara arter niteliğinde yer olması sebebi ile ilçe belediyesinin yetki ve sorumluluğunda olduğu gerekçe gösterilerek Ümraniye Belediyesi tarafından söz konusu alanları haksız yere işgal ettiğimiz ve otopark olarak kullandığımız gerekçesiyle ecri misil alacağına yönelik amme alacakları ödeme emri █████/2024 tarihinde düzenlendiğini, Ödeme emri ile toplamda 3.241.548,34-TL tutarı üzerinde talep edildiğini, İş bu ödeme emrinin iptaline yönelik taraflarınca Ümraniye Belediyesine karşı İstanbul 6. İdare Mahkemesi ████████-E. Numarası ile dava açıldığını ve devam ettiğini, Söz konusu ödeme emri borç kalemleri arasında davacının ve ...'nin hüküm ve tasarrufunda olduğunu iddia ettiği ama Ümraniye Belediyesinin hüküm ve tasarrufunda olduğu belirtilen alanların otopark olarak kullanılmasına yönelik ecri misil alacağı Alacak kalemleri Ümraniye Belediyesinin düzenlediği amme alacağı ödeme emri kapsamı içerisinde olduğunu, Söz konusu durumun Ümraniye Belediyesine karşı İstanbul 6. İdare Mahkemesi ████████-E. Nolu dosya içeriğinde de gözükeceğini, Müvekkil ...'a ekte sundukları dekontlarlardan da gözükeceği şekilde düzenli bir şekilde otopark abonelik ücretlerini öderken söz konusu alanı otopark olarak kullanmaktan dolayı ecri misil alacağına yönelik Ümraniye Belediyesinin alacak takibine maruz kaldığını ve ...'ın yetkisine güvenerek sözleşme ile kullandığı otopark alanından dolayı çok daha büyük bedellerden sorumlu tutulduğunu, Müvekkil otopark olarak kullandığı alan için hem ... iştiraki olan ... tarafından hem de Ümraniye Belediyesince mükerrer takibe uğramak ve mükerrer ödeme yapmak zorunda olmadığını, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Ümraniye Belediyesi arasında otopark alanının hüküm ve tasarrufuna ilişkin ihtilaf nedeniyle her iki tarafın da müvekkile yönelmesi haksız hukuk dışı olduğunu, davacı ...'ın; "Ümraniye ilçesi ... Bölgesi ... Mahallesi .... Yol üstü ve garaj girişi yanı otoparkının" 22 Araçlık kısmına ilişkin sözleşme ile yine ... kodlu Ümraniye İlçesi ... Mahallesi ... Ada ve 23 Parselin ... Otoparkına 33 araçlık kısmına ilişkin abonelik sözleşmelerine yönelik kullanım alanın ...'nin hüküm ve tasarrufunda olduğunu Ümraniye Belediyesinden de açıklama istenerek ispatlaması ve aralarındaki uyuşmazlığı sonlandırması gerektiğini, Bu nedenle davanın Ümraniye Belediyesine ihbar edilmesini talep ettiklerini, Çünkü Ümraniye Belediyesi söz konusu otopark olarak kullanılan alanın kendi hüküm ve tasarrufunda olduğunu iddia etmekte ve taraflarına takip düzenlediklerini, Davacının iddiasına konu icra takibi alacağını kabul etmemekle birlikte; icra takibi dayanağında 2023 yılına ilişkin abonelik sözleşmesi dayanak olarak gösterilmiş ancak sözleşme kapsamında olmamasına rağmen 2024 yılına ilişkin alacak iddiası kalemleri de cari hesap ekstresine girilmiş ve icra takibine konu alacağa dahil edilmediğini, Yine 2023 yılı öncesi iddia edilen alacaklar da cari hesap ekstresinde açıklanmamışken devreden alacak iddiasıyla icra takibine eklendiğini, İcra takibi ve davacının dava dilekçesi iddia edilen borcu açıklayıcı olmaktan uzak olduğunu, Yine alacağın faizlerine ilişkin faiz türü ve faiz hesaplamaları hatalı olup gerçekte olmayan tutarlar olduğunu, açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle davanın Ümraniye Belediye Başkanlığına ihbar edilmesine, İstanbul 6. İdare Mahkemesi ████████-E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme, "..açılan davanın taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan cari hesaba dayalı başlatılan takibin itirazla durması neticesinde takibin devamının sağlanması talepli itirazın iptali davası olduğu, ödeme emrini █████/2024 tarihinde tebliğ alan davalının yasal süresi içerisinde █████/2024 tarihinde itiraz ile takibi durdurduğu, borca itiraz talebinin ve durdurmaya ilişkin tensip zaptının da icra müdürlüğünce davacı vekiline █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, iş bu tarihten itibaren 2004 sayılı İİK'nın 67. maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başladığı, eldeki davanın ise █████/2025 tarihinde yasal bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, İİK.nun 67/1 madde hükmü gereğince takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak , genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği eldeki davada davanın hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığı.." gerekçeleriyle davanın reddine karar vermiştir.

Türk Borçlar Kanun'unun 299. maddesinde; "kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

Somut olayda; davaya dayanak Abonelik Sözleşmesinin 3.1. maddesinde; "iş bu sözleşmeye konu otopark 19.800,00 +KDV aylık abone ücreti karşılığında ABONE'ye, üyelerine çalışanlarına ve müşterilerine ücretsiz olarak kullandırmak üzere bırakılacaktır." hükmünün; sözleşmenin 3.4 maddesinde; "Abone otoparkın temizliği ve çevre düzenlemesi hususlarında gerekli titizliği göstermek zorundadır. Abone, ilgili alanda görevli alanda bulunacak personelinin kılık- kıyafet, hal ve hareketlerini denetim altında tutacak ve herhangi bir olumsuzluğu sebebiyet verilmesini engelleyecektir" hükmünün; yine sözleşmenin 1. maddesinde; "...Bu sözleşmede belirtilen şartlarda ve abone ücreti karşılığında 33 araç aboneye parklanma hakkı tanınması" hükmünün bulunduğu, sözleşme içeriğine göre; dava konusu otoparkın zilyetliğinin davalıya devredildiği, davalının aylık 19.800,00 +KDV bedeli karşılığı otoparkı kullandığı, buna göre taraflar arasındaki akdi ilişkinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 299. maddesinde düzenlenen kiralama ilişkisi olduğu, sözleşmenin 3.1. maddesindeki "İş bu sözleşme bir kiralama sözleşmesi değildir" hükmünün sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğini değiştirmeyeceği, sözleşme içeriğine göre davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Asliye Ticaret Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek, dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeksizin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, davaya bakma görevi kararı veren mahkemeye ait olmadığı halde yargılamaya devam edilerek esasa ilişkin karar verilmiş olmasının hatalı olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince değişik gerekçe ile kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeksizin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M

:Yukarıda açıklanan nedenlerle,

Davacının istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile KABULÜNE,

İlk derece mahkemesi kararının esası incelenmeksizin KALDIRILMASINA,

Yargılamanın eksikler tamamlanarak kaldığı yerden devamı için dosyanın ait olduğu Mahkemeye İADESİNE,

Peşin yatırılan istinaf başvuru harcının mahsubuna,

Peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,

Gider avansından kalanın talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,

İstinaf başvurusu için yapılan harç ve masrafların ilk derece mahkemesince esas hakkında yeniden verilecek hükümle birlikte değerlendirilmesine,

Dair dosya üzerinden, oy birliği ile KESİN olarak karar verildi, açıkça anlatıldı. █████/202