Anahtar kelimeler: Davacıbirleşen Gününün Turizm Davetiye Sistemleri İnş Günde Enerji Üretim San
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Ankara 8. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... Enerji Elektronik Kontrol Sistemleri A.Ş. vekili, davalılar .... Enerji Üretim İnş. A.Ş. ile ... İnşaat Enerji Turizm San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 13.01.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Belli edilen günde asıl ve birleşen ████████ E. sayılı davada davacı-birleşen ████████ E. sayılı davada davalı şirket vekili Avukat ... ile yine asıl ve birleşen ████████ E. sayılı davada davalılar-birleşen ████████ E. sayılı davada davacı vekilleri Avukat ..., Avukat .......in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA1.Asıl ve birleşen ████████ E. sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında davacının yüklenici, davalının iş veren olduğu, 30.01.2017 tarihli ............Güneş Enerji Santrallerinin (GES) Anahtar Teslimi Yapım İşine ilişkin sözleşmenin imzalandığını, sözleşme hükümleri doğrultusunda 21 mw kurulu güç için teklif vermesine, hazırlık yapmasına, siparişler vermesine ve malzeme alımı yaparak personel istihdamı yoluna gidilmesine rağmen davalı şirketin tek taraflı olarak sözleşmede kararlaştırılan işi yaklaşık %50 oranında azalttığını ve davacının 20.12.2017 tarihinde 11 adet Güneş Enerji Santrali'ni bitirerek geçici kabule hazır hale getirdiğini, ancak hakedişlerinin eksik ve geç ödendiğini ve sözleşmenin haksız şekilde davalı yanca feshedildiğini ileri sürerek, asıl davada 3.264.926,00 USD alacağının, fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuru üzerinden ihtarname ile tanınan atıfet süresinin dolduğu, 07.04.2018 tarihinden Devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile asıl davalıdan tahsilini, ayrıca birleşen davada paraya çevrilen teminat çeki bedeli 500.000,00 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsilini, en az %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.2.Birleşen ████████ E. sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde davalının haksız ve izinsiz olarak Gaziantep GES sahasındaki röle ve invertör ekranlarının sökmesi sebebiyle enerji üretimi yapılamamış olan 13.03.20 18... .03.2018 tarihleri arasında müvekkilinin uğramış olduğu zararın ve davalı şirketin eksik ve ayıplı imalatı sebebiyle 20 18... yıllarındaki eksik üretime bağlı zararın tespiti ile zarar tarihlerinden itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, dava değerini fazla hakları saklı olmak üzere 10.000,00 USD olarak göstermiş, ıslah dilekçesiyle, talebini 55.805,12 USD’ye yükseltmiş ve bu miktar alacağın fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak, dava tarihi itibariyle işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince yabancı paralara uygulanan faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPAsıl ve birleşen ████████ E. sayılı davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; TEDAŞ tarafından verilen geçici kabulün sözleşmede belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmesi anlamını taşımayacağını, sözleşmede belirlenen niteliğe uygun olarak santrallerin kurulup teslim edilmediğini, bu doğrultuda davacı lehine bir alacağın doğmadığını, edimini ifa etmeyen davacının temerrüde düştüğünü savunarak, davaların reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 9.2.maddesi uyarınca aykırılığın giderilmesi için 1 haftalık sürenin verilmediği, 24.01.2018 tarihli mutabakata göre davacı alacağının KDV dahil 3.264.926,00 USD olarak belirtildiği ve eksik ve kusurlu işlerin belirlendiği, bu nedenle iş sahibinin garanti süresinde ayıp ihbarına gerek bulunmaksızın ayıptan ... haklarıyla ilgili olarak talepte bulunma hakkına sahip olduğu, bu çerçevede ayıp/kusurlu iş bedelinin davacı alacağından mahsubu gerektiği, dava konusu GES inşaatının geçici kabul tutanaklarının 05.02.2018 tarihinde düzenlendiği, KDV tevkifatı bakımından 2018 yılında yürürlükte olan düzenlemelere göre işlem yapılması gerektiği ve tevkifat yapılamayacağı, sözleşmede kesin teminatın hangi koşulların gerçekleşmesi halinde iade edilip edilemeyeceğine ilişkin açık bir hükme yer verilmediği, sözleşmenin davalı tarafça feshedildiği ve tasfiyesinin gerekeceği, davacının alacağının olduğu, borcun olmadığının SGK yazı cevabıyla belirlendiği, bu nedenle teminatın iadesi koşullarının oluştuğu, Gaziantep ... köyünde 10 mW gücündeki 10 ayrı GES'e ait röle ve invertör kabininin sökülmesi sonucunda tesislerde 13.03.2018-19.03.2018 tarihleri aralığındaki 6 günlük süre içerisinde enerji üretimi yapılamadığı, yazılım güncellemeleri için invertör ve rölelerin sökümünün gerekmemesi ve sahada yapılabilecek olması gözetildiğinde, davacı-birleşen dosyada davalı yüklenicinin hatalı işlem yaptığı, işbu birleşen dosyada davacının üretilmeyen enerji karşılığı zarara uğradığı, sözleşmede tesislerin üretebileceği enerji miktarı konusunda bir garanti hükmünün yer almadığı, miktarının 29.765,57 USD olarak hesaplandığı, Gaziantep ilindeki GES'lerde mevcut bulunduğu raporlarla tespit edilen eksikliklerin ileride hava şartlarına bağlı olarak enerji üretimine engel teşkil edecek nitelikte olması nedeniyle bu eksikliklerin giderilmesi için bölüm bölüm yapılacak çalışmalarda her GES için toplamda geçecek sürenin belirlenerek hesaplama yapılması gerektiği, eksikliklerin tamamlanabileceği sürenin bilirkişi heyet raporunda belirlendiği, bu kapsamdaki zararın ise 26.039,55 USD olduğu gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile; 2.467.645,85 USD’nin 07.04.2018 tarihinden itibaren Devlet bankalarınca USD mevduata birer yıllık dönemler itibariyle uygulanacak en yüksek oranda faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen ████████ Esas sayılı davanın kabulü ile, 500.000,00TL’nin 31.10.2018 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, birleşen ████████ Esas sayılı davanın alacak miktarı için kabulü ile, toplam 55.805,12 USD’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 10.000,00 USD’ne 19.06.2020 olan dava tarihinden, kalan 45.805,12 USD’sine 24.01.2024 olan ıslah tarihinden itibaren Devlet bankalarınca USD mevduata birer yıllık dönemler itibariyle uygulanacak en yüksek oranda faiz işletilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1.Asıl ve birleşen ████████ E. sayılı davada davacı-birleşen ████████ E. sayılı davada davalı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin sözleşmedeki tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, iş sahibinin onayı dışında hiçbir iş ve işlem yapılmadığını, raporlara karşı sunulan itirazlarının değerlendirilmediğini, GES’lerin ön kabul ve geçici kabulleri öncesinde, Elektrik Mühendisleri Odasınca yetkilendirilmiş elektrik mühendisi tarafından kalibresi doğru cihaz ile topraklama tesisatı ölçüm ve muayeneleri yapılıp geçici kabul dosyalarının Toroslar EDAŞ ve TEDAŞ kurumlarına sunulduğunu, kablolama yönteminin TEDAŞ tarafından gerekli kontroller sağlandıktan sonra onaylandığını, sözleşmede yazılı kablo markasının TMSF’ye devredilmesi ve tedarikinde zorluk yaşanması sebebiyle davalı şirketçe seçilen ve yine davalının siparişini verdiği kabloların kullanıldığını, TEDAŞ tarafından Gaziantep ve Osmaniye sahalarındaki GES’lerde eksiklik veya aykırılık olmadığının açıkça tespit edildiğini, raporda tespit edilen ödemelerin bir kısmının dava konusu GES’lere ilişkin olmadığını, uzman mütalaası ile raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, ayıplı bir üretim olduğu varsayımı düşünüldüğünde bu ayıpların açık ayıp niteliğinde olacağını, bu açık ayıplara karşı iş sahibinin makul sürede muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kırık panelin olması halinde geçici kabul işlemlerinin tamamlanmasının mümkün olmayacağını, sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini, iş bedelinin eksik ödendiğini ve fesih öncesi makul süre ihtarı yapılmadığını, 25.12.2017 tarihli İş Teslim Tutanağında; işin, davalı-karşı davacı şirketin talep ve talimatları doğrultusunda, sözleşmeye uygun şekilde eksiksiz olarak teslim edildiğinin kabul edildiğini, geçen 6 yıl içerisinde ayıplı imalat nedeniyle eksik enerji üretimine dair herhangi bir ihtarda bulunulmadığını, sözleşme kapsamında davalı tarafa herhangi bir enerji üretim garantisi verilmediğini beyan etmektedir.2.Asıl ve birleşen ████████ E. sayılı davada davalılar-birleşen ████████ E. sayılı davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu, mahkemece ayıplı imalatın var olduğuna kanaat getirilip zararları eksik de olsa tespit etmiş olmasına rağmen bu kararla çelişkili olarak istirdat davasının kabul edilmesinin hatalı olduğunu, sözleşmenin mala zarar verme ve hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle haklı gerekçelerle feshedildiğini, sözleşme ayıplardan dolayı feshedilmiş, ancak .... ayıpları gidermesi için süre verilmemiş, gibi somut gerçeğe aykırı olarak yanlış gerekçelendirme yapıldığını, delil tespiti raporlarının dikkate alınmadığını, hatalı yapım sebebiyle enerji üretiminin sözleşme şartlarına göre garanti edilen değerlerden daha düşük değerlerde kaldığının dosyada mübrez uzman görüşünde de belirtildiğini, hesaplama yapılırken sözleşme bedelinin dikkate alınmadığını, sadece tespit edilen kırık panellere ilişkin zararın dahi bilirkişilerin tüm eksik ayıplı imalatlar için belirlediği nefaset indiriminin üzerinde olduğunu, taraflar arasında ayıplı ifadan kaynaklı anlaşmazlık çıktıktan sonra kötüniyetle kesilen faturaların KDV'sinin tüm teşvikten yararlanmış olunmasına rağmen talep edildiğini, KDV hesabını asla kabul etmemekle birlikte kabul edilmesi halinde dahi 3065 sayılı KDV Yasası’nın 26. maddesi gereğince vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarihteki kur üzerinden Türk Lirasına çevrilerek Türk Lirası cinsinden hesaplanması gerektiğini (Yargıtay kapatılan 15. Hukuk Dairesinin ███████ 47... /43 61... .07.2011 tarihli kararı), ayıplı imalattan kaynaklı enerji üretim kaybının hesaplanmadığını, sözleşme ile tesislerin üretebileceği enerji miktarı konusunda garanti verildiğinin dikkate alınmadığını, yaklaşık 169.211, 52... alanda kurulu GES sahasındaki eksikliklerinin giderilme süresinin 4 gün olarak belirlenmesinin kabul edilemeyeceğini, GES için RES değerleri esas alınarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, karşı yanın sunduğu uzman görüşünde dahi röle ve invertör ekran kabininin sökülmesinden kaynaklı zararın 39.401,10 $ olduğunu, faiz tutarını ve faiz işletilme tarihini kabul etmediklerini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeAsıl ve birleşen davalarda uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı alacak, teminat çeki bedelinin tahsili ve tazminat istemlerine ilişkindir.1.Birleşen ████████ Esas sayılı davada taraf vekillerinin temyiz itirazları bakımından;Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosya içeriğine göre birleşen ████████ Esas sayılı davada taraf vekilleri tarafından temyize konu edilen miktar 500.000,00 TL olup, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, asıl davada davacı-birleşen ████████ E. sayılı davada davalı vekili ile birleşen ████████ E. sayılı davada davacı vekilinin tüm, asıl davada davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.3.Asıl davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazları bakımından;3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 26. maddesi; "Bedelin döviz ile hesaplanması halinde döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği andaki cari kur üzerinden Türk parasına çevrilir. Cari kuru belli olmayan dövizlerin Türk parasına çevrilmesine ilişkin esasları Maliye ve Gümrük Bakanlığı belirler." hükmünü ihtiva etmektedir. Aynı yasanın 10. maddesi ile de vergiyi doğuran olaylar sayılmıştır.Somut olayda; bahsi geçen yasa hükümleri dikkate alınarak, her bir fatura tarihi itibariyle cari USD kuru belirlenip, bedelin bu kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle davacının KDV alacağının TL cinsinden hesap edilmesi gerekirken, yazılı mevzuat hükümlerine uyulmaksızın tespit edilen tutar üzerinden karar verilmesi doğru olmamıştır.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1.Birleşen ████████ Esas sayılı davaya yönelik taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinin kararın miktar miktar itibariyle kesin olması nedeniyle REDDİNE,2.Asıl davada davacı-birleşen ████████ E. sayılı davada davalı vekili ile birleşen ████████ E. sayılı davada davacı vekilinin tüm, asıl davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,3.Asıl davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harçların istek halinde davacı ve davalılara iadesine,Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan asıl davada davalı yararına takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada davacıdan tahsili ile asıl davada davalıya ödenmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,13.01.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.