Anahtar kelimeler: Kayhaklı Kaybolan Yaprağını Hasımsız Çeke Sunmuş Kıymetli İlişkiden Kaybettiğini Çeki
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.ADANA2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████ KararHAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... -...DAVALI
: ...DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2024YAZIM TARİHİ
: ...Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacının mahkememize sunmuş olduğu █████/2023 tarihli dava dilekçesinde, ... Bankası Adana Şubesinin ... seri numaralı, keşidecisi ... İnşaat Hizmetleri Ticaret ve Limited Şirketi olan boş ve imzalı olan 1 adet çek yaprağını aralarındaki ticari ilişkiden kayhaklı olarak keşideci ... İnşaat Hizmetleri Ticaret ve Limited Şirketinden tarafınca teslim alındığını ancak çeki belirtilen çeki kaybettiğini, kaybolan çeke yönelik tarafınca Adana 18. Noterliği ... yevmiye numaralı ihtar ile de keşideci şirkete çekin kaybolduğunu, ibrazı halinde ödeme yapılmamasını, bu çekle ilgili herhangi bir hak ve alacak talebimin olmadığını çekin iptali için gerekli yasal yollara başvurulmasını ihtaren bildirdiğini, ayrıca kötü niyetli kişiler tarafından çekin bankadan tahsil edilme tehlikesi bulunduğunu bu nedenle çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek için ödeme yasağı konulmasını ve iptalini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava TTK'nun 818/1-s bendi yollaması ile aynı kanunun 757 vd maddelerinde öngörülen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 651.md gereğince; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde, mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. 653.maddede, çeşitli kıymetli evraka ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. TTK'nın 657. Maddesinde nama yazılı senetlerin iptali, 661 vd. Maddelerinde hamiline yazılı senetlerin iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 818/1-S maddesinde çekler için, 778/1-I maddesinde de bonolar için, TTK'nın poliçeye ilişkin 757 vd. maddelerine atıf yapılmıştır.TTK'nın 651/2, 757 ilâ 763 ve 764. maddesi kapsamında zayi nedeniyle çek iptali davasını açma yetkisinin yetkili çek hamilinde olup, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı yoktur.Davacının █████/2024 tarihki duruşmada alınan beyanı ile keşidecinin çalışanı olduğun anlaşıldığı, davaya konu çekin çalışan sıfatıyla elinde bulundurduğu, çekin yetkili hamili olmadığı, ancak zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır. ( benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2018 tarihli ██████████ - █████████ sayılı ilamı ).Açıklanan nedenlerle; Zayi nedeniyle çek iptali davasını keşideci-borçlunun açamayacağı, sadece hamil-alacaklının açabileceği, Çeki elinde bulunduruan davacının hamil-alacaklı sıfatının kalmadığı, tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı ve keşideci sıfatıyla dava açtığının sabit bulunduğu, HMK.nun 138. maddesi uyarınca dava şartları hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 427,60-TL den peşin alınan 269,85-TL harç ile 444,60-TL tedbir harcı olmak üzere toplam 714,45-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 286,85-TL harcın dosya kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),İlişkin davacının yüzüne karşı kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar usulen açıkça okunup anlatıldı. █████/2024Katip ... Hakim ...¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır