Anahtar kelimeler: Ariyetlere Çayırlık Tlbedelli Bitmesinden Nevşehir Uzatılmaması Caddesi İşlettiğinitaraflar Bayilik Akaryakıt
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: █████████ Esas - ████████ KararDAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2024İSTİNAF KARAR TARİHİ
: █████/2026Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;DAVA
: Davacı vekili; davacı şirketin Nevşehir, ... İlçesi, Çayırlık Mah, ... Caddesi, No:... adresinde akaryakıt istasyonu işlettiğini,taraflar arasında █████/2020 tarihinde 1 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme süresi boyunca davalı tarafın bedelsiz olarak verdiği ariyetlere karşılık 150.000-TLbedelli banka teminat mektubu verildiğini, davacı tarafından sözleşmenin uzatılmaması ve sözleşme süresinin bitmesinden dolayı bu yönde noter aracılığı ile davalıya ihtarname çekildiğini, akaryakıt istasyonuna verilen ariyet malzemeyi 10 gün içinde teslim etmeye hazır olduğunu ihtar ettiğini, davacı şirketin tüm ariyet malzemeyi davalıya █████/2022 tarihinde eksiksiz bir şekilde teslim ettiğini, buna ilişkin sevk irsaliyesinin davacı tarafından kesilerek davalı şirkete teslim edildiğini, tutanak altına alındığını, teminat mektubunu geri almak için davalı tarafla iletişime geçildiğinde davalı tarafın teminat mektubunu vermekten kaçındığını, █████/2022 tarihinde teminat mektubunun davalı şirket tarafından hukuka aykırı bir şekilde nakde çevrildiğini,davalı şirketten teminat mektubunun bedelinin iadesinin istendiğini, davalı şirket tarafından sürekli olarak ertelendiğini, Nevşehir İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatılmış ise de davalı tarafından dosyaya itiraz edildiğini, yetki itirazı neticesinde Küçükçekmece İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile tekrar ödeme emri gönderildiğini, bu takibe de davalı tarafından itiraz edildiğini, davalının itirazının iptalini, haksız itiraz nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili; davacı ile akdedilen sözleşmenin 19.12.2020 tarihli ve 1 yıl süreli olup tek taraflı olarak feshedildiğini, fesih nedeniyle davacının davalıya cezai şart ve kar mahrumiyeti borcu bulunduğunu, ayrıca mal alımından kaynaklı cari hesap borçları ve bayilik sözleşmesine ek yapılan ariyet sözleşmesi kapsamında davacıya teslim edilen 1 adet ...- 13 bar, 1 adet ...Saati ve kurumsal kimliğin ve beraberindeki ekipmanı ile sözleşme bitim tarihi olan 19.12.2020 tarihinden sonra 2 gün içinde... Mah. Dolum Tesisleri Kırıkkale- Merkez adresindeki tesislere çalışır vaziyette ve ambalajlı olarak teslim edilmemesinden kaynaklı borcu bulunduğundan sözleşme kapsamında alınan teminat mektubunun bankadan tahsil edildiğini, kötüniyetli şekilde hareket eden davacının, teminat mektubu ile ilgili konularda müvekkil şirketin ve bankanın hukuka aykırı davrandığını iddia etse de davalının dilediği zaman alacağın tahsili amacıyla yazılı tazmin talebinde bulunma hakkı olduğunu, mektup içeriğinden de anlaşılacağı üzere sözleşmeden kaynaklı, ariyeten teslim olunan malların, cezai şartlar ve cari hesap alacağından vs. kaynaklı tüm alacakların teminatı için alınan mektubun cari hesapta alacak varken tazmin edilmesinin hukuka uygun olduğunu belirterek davalı şirketin davacıya hiçbir borcu bulunmadığından haksız davanın reddine, davacı aleyhine takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEME KARARI
: Mahkemece; davacı tarafça Nevşehir 6.Noterliği █████/2021 tarih ve ... yevmiye nolu █████/2021 tebliğ tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin 11. maddesine göre süresinde feshedildiği, davalının da bu yönde bir itirazı olmadığı feshin sözleşmeye uygun olduğu, davalının sunduğu bayilik sözleşmesindeki demirbaşların davalıya █████/2022 tarihli fatura ile iade edildiği, davalı adına teslim alanın imzasının bulunduğu, davacı tarafça sözleşmenin 13. maddesine göre iade yapıldığı, davalı tarafça ürünlerin teslim edilmediği savunmasının yerinde olmadığı, iade edilen ürünlerde eksik ya da bozukluk var ise davalı temsilcisinin bu hususta şerhi bulunmadığı gibi makul sürede bu yönde yapılmış bir tespit/ihtarın da bulunmadığı, davacının davalıya cari hesap borcu bulunmadığı gibi sözleşme süresinde feshedildiğinden bakiye döneme ait kar mahrumiyeti talep edilemeyeceği, eksik mal alımından kaynaklı ortaya çıkan cezai şart talebine ilişkin davalı tarafça hiç bir delil sunulmadığı, cevap dilekçesi ekinde delil sunulmadığı gibi 1.celse tüm delillerini sunmak üzere verilen kesin süre içinde de sunulmadığı,davacı tarafça davalıya verilen 150.000-TL bedelli teminat mektubunun █████/2022 tarihinde haksız olarak nakde çevrildiği anlaşıldığından davanın kabulüne ve likit alacağa davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ
: Davalı vekili; taraflarca akdedilen sözleşme 19.12.2020 tarihli ve 1 yıl süreli olup tek taraflı olarak feshedildiğini, fesih nedeniyle davacının müvekkile cezai şart ve kar mahrumiyeti borcu bulunmakla, ayrıca mal alımından kaynaklı cari hesap borçları ve Bayilik sözleşmesine ek yapılan ariyet sözleşmesi kapsamında davacıya teslim edilen 1 adet ...- 13 bar, 1 adet ...Saati ve kurumsal kimliğin ve beraberindeki ekipmanı ile sözleşme bitim tarihi olan 19.12.2020 tarihinden sonra 2 gün içinde... Mah. Dolum Tesisleri Kırıkkale Merkez adresindeki tesise çalışır vaziyette ve ambalajlı olarak teslim edilmemesinden kaynaklı borcu da bulunduğundan sözleşme kapsamında alınan teminat mektubunun bankadan tahsil edildiğini,davacının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, eksik mal alımından kaynaklı ortaya çıkan cezai şart, kar mahrumiyeti ve zararın, yine bayilik sözleşmesi için kendisine teslim edilen ariyet malzeme ve ekipmanın eksiksiz ve kullanıma hazır şekilde iadesi yapılmadan, cari hesap borcu davacı tarafça ödenmeden, davaya konu mektubun iade edilemeyeceğini özensiz ve ehil olmayan kişilerce davacıya teslim edilen ariyet malzeme kullanılamaz hale getirilmiş olup müvekkilin zararının giderilmediğini, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için itirazda bulunan borçlunun haksız olması ve takip konusu alacağın likit ,bilinebilir nitelikte olması gerektiğini,eksik mal alımından kaynaklı ortaya çıkan cezai şart, kar mahrumiyeti ve zararın, yine teslim edilen ariyet malzeme ve ekipmanın eksiksiz ve kullanıma hazır şekilde iadesi yapılmadan, davaya konu mektubun iadesinden bahsedilemeyeceğinden müvekkilin mektup bedelini tahsil etmesi hukuka ve sözleşmeye uygun olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekir iken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE
: Dava; davacı bayii tarafından sözleşme kapsamında davalı dağıtıcıya verilen bir adet teminat mektubunun davalı tarafça haksız olarak paraya çevrilmesi nedeniyle bedelinin iadesi için başlattığı takibe davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasında █████/2020 tarihli Bayilik Protokolü ve █████/2020 tarihli Bayilik Sözleşmesi bulunduğu ve süresi sonunda bayilik sözleşmesinin sona erdiği, süresinden evvel taraflarca yapılan bir fesih bildirimi bulunmadığı anlaşılmaktadır.Bilirkişi raporunda özetle, davacının ve davalının elektronik ortamda tutulan e- mühürlü yevmiye ve kebir defterinin Gelirler İdaresi Bilgi Sistemine yasal süre içinde yüklendiği, davanın esasıyla ilgili incelenen kısımları kebir ve yevmiye defterinin birbiriyle uyumlu olduğu,defterlerin davanın esasıyla ilgili incelenen kısımları muhasebe ve teknik usullerine uygun tutulduğu, defterlerin sahibi lehine delil niteliğinde oldukları , taraflar arasında yazılı bayilik sözleşmesinin imzalandığı ve sözleşmeye göre davacı davalıdan akaryakıt ürünleri temin ettiği, sözleşmenin 19.12.2021 tarihinde feshedildiği, incelenen taraf defterlerinde davacının davalıya akaryakıt alımından dolayı borcu bulunmadığı, davalı iddiasına göre ariyetlerin teslimi hususunda davacının taahhüt ettiği gibi teslim etmediği hususu ve ariyetlerin durum değerlemesi mali bilirkişinin uzmanlık alanı dışı olduğu, davalının kar kaybı iddiası ise, taraflar arasındaki imzalanan sözleşmede alım miktarı taahhüdü olmadığı, aylık veya yıllık alım miktarının yazılı olmadığından geçmişe dönük kar kaybı hesabı yapılamadığı, sözleşmenin süresinde feshedilmesinden dolayı eksik gün kar kaybı hesabı yapılamadığı, cezai şart koşulunun ise hukuki nitelendirme gerektirdiği, davalının ticari defterlerinde de davacının 150.000-TL alacaklı gözüktüğü bu alacağın teminat mektubunun tahsil edilmesinden kaynaklı olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.Davalı vekili sözleşmenin süresinden evvel feshi nedeniyle davacı bayiden cezai şart kar kaybı alacakları ve ariyetler iade ve teslim edilmediğinden ariyet alacağı nedeniyle teminat mektubunun paraya çevrildiğini savunmakla ,sözleşmenin olağan süresi sonunda tamamlandığı,erken veya haksız fesih sözkonusu olmadığı davacı şirketin 19.12.2021 tarihinde sona erecek sözleşmenin süresinin uzatılmayacağının bildirildiği anlaşılmakla davalının erken fesih nedeniyle kar kaybı ve cezai şart alacağının sözkonusu olmadığının kabulü gerekir.Davalı vekili ariyetlerin iade edilmediğini savunmuş ise de; davacının yukarıda zikredilen ihtarnamesi ile ariyetlerin 10 gün içinde teslim edileceği bildirilmiştir. Davacı tarafından düzenlenen 12.01.2022 tarihli sevk irsaliyesi ile ariyetlerin SGK cevabına göre davalı çalışanı olduğu belirlenen ... isimli davalı çalışanına şirket kaşesi ile teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davacının cari hesap borcu olmadığı bilirkişi tarafından belirlenmiştir.Davacı bayiinin; davalı dağıtıcıya karşı doğabilecek borçlarını teminat altına alması gereken teminat mektubunun sözleşme süresi sonunda iade edilmesi gerekirken amacına aykırı şekilde paraya çevrildiği sabit olmakla davanın kabulüne ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle tüm dosya kapsamı ile teminat mektubunun haksız şekilde tazmin edildiği belirlendiğinden karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı sadece açacağı davalarda harçtan muaf olacağı dosyada ise davalı safında olduğundan istinaf karar harcının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin, istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 10.246,50-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile kalan 9.631,10-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafça yapılan 75-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026