hasıladan tesisisinin fizibilite otoyolu otoyol ciroların safi tahmini deki bakımı

Anahtar kelimeler: Hasıladan Tesisisinin Fizibilite Otoyolu Otoyol Ciroların Safi Tahmini Deki Bakımı

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , ███████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Dairemizin 24.06.2025 tarih, ███████ E., █████████ K. sayılı düzelterek onama kararına karşı davalı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuş olmakla; yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili idare ile davalı şirket arasında 28.10.2008 tarihli "İstanbul- Ankara Otoyolu Km.227+800 deki .... A Tipi Otoyol Hizmet Tesisisinin Projelendirilmesi, Yapımı, Bakımı, İşletilmesi ve Devri İşi" ne ait sözleşme akdedildiğini, davalının sözleşmenin 26. maddesine göre OHT'nin yaptığı yıllık Gayri Safi Hasıladan müvekkili idareye pay vereceğinin kararlaştırıldığını, taahhütnamede de fizibilite raporunda sunulan tahmini ciroların fiziki gerçekleşmesinin işletme süresince en az %80 sağlanacağının, %80’in altında kalması halinde aradaki farktan ... payın idare hesabına yatırılacağının taahhüt edildiğini, davalının sözleşme ve şartname hükümlerinin yanında idareye sunduğu taahhütname ve teklif mektubu uyarınca da idareye pay ödemesi gerektiğinin açık olduğunu, davalının idare payını ödemediğini, 02.10.2014 tarihli noter kanalıyla gönderilen idare payının ödenmesine ilişkin ihtara rağmen ödeme yapmadığını, idareye borçlu olduğunu sarih şekilde kabul ettiğini, ancak taahhütnameye konulan şerhi gerekçe göstererek ödemeden kaçındığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödenmemiş idare payları ve gecikme faizi alacağına karşılık 100.000,00 TL’nin faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah yoluyla talebini 15.569.386,07 TL katkı payı, 12.330.953,76 TL dava tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.900.339,83 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı idarenin ihale aşamasında matbu taahhütname istediğini, müvekkilinin belirli kabullere göre hazırladığı fizibilite raporundaki ön görülerin gerçekleşeceğinin garanti edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle şerhli taahhütname verilebileceğini bildirdiğini, davacının şerhli taahhütnameyi alarak müvekkili ile noterde sözleşme imzaladığını, müvekkilinin şerhini zımnen kabul ettiğini, davacının iddia ettiği şekilde herhangi maddi bir tutar belirten taahhüt mevcut olmadığını, davacının ihtarnamesine talebinin kabul edilemeyeceğini bildiren karşı ihtarname gönderildiğini, fazla yapılan yatırım için süre uzatılması veya idare payının buna mahsup edilmesi talebini engellemek amacıyla bu davanın açıldığını, müvekkili şirketten haksız tahsilat yapma niyetinde olunduğunu, davacının müvekkili firmadan aldığı taahhütnamenin kesin ve şartsız bir taahhüdü içermediğini, anılan yazının idarenin zorlaması üzerine ihtirazi kayıtla verildiğini, bu sebeple davacının işbu evraka dayanarak fazladan talepte bulunmasının kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, OHT'nin cirosunun ve dolayısıyla idare payının azalmasında kusurlu tarafın sözleşmeyi ihlal etmesi sebebiyle davacı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlığın, sözleşmeden kaynaklanmakta olup TBK'nın 146. maddesi gereği alacağın 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, dava konusu edilen 2011-20 12... dönemi yönünden dava ve ıslah tarihinde zamanaşımının dolmadığı, sözleşme kapsamında Teklif Verme Şartnamesi'nin 6.j maddesinde; "fizibilite oranında sunulan tahmini ciroların fiziki gerçekleşmesinin, işletme süresince, en az %80 oranında sağlanacağı kabul edileceğinden %80'in altında kalması durumunda aradaki farktan ... payın idare hesabına yatırılacağını taahhüt eden bir taahhütname" verilmesi şartı getirildiği, sözleşmenin 26. maddesinde; şirketin, tüm OHT'nin yaptığı yıllık gayri safi hasıladan madde 2'de belirlenen oranlarda idareye pay vereceği, yine 26. maddenin 4. fıkrasında; pay ödemelerinin gecikmesi halinde geciktirilen günler için T.C ... Bankası'nın aylık vadeli mevduatın ödemenin yapılması gereken en son tarihte uyguladığı faiz oranına göre hesaplanmış gecikme faizinin alınacağının düzenlendiği, sözleşme ve şartnamelerin ilgili hükümlerinin özel hukuk hükümlerine tabi geçerli ve tarafları bağlayıcı nitelikte olduğu, davanın konusuna göre, taraflar arasında görülen ve bildirilen diğer davaların bu davaya doğrudan etkisi bulunmadığı anlaşıldığından bekletici mesele yapılmadığı, taahhüt verme şartının sözleşmenin 26. maddesinde düzenlenen ve davalı yüklenicinin idareye vereceği katkı payını garanti altına almayı amaçlayan bir düzenleme olduğu, bu düzenlemenin aksine sunulan ve taahhütnameye konulan şerhin, davalının idareye ödemesi gereken katkı payı yükümlülüğünü ortadan kaldırıcı nitelikte bulunmadığı, sözleşme ve ekleri gereği davalının, davacıya katkı payı ve geç ödeme halinde gecikme faizini ödemek zorunda olduğu, ikinci bilirkişi heyetinden alınan ve maddi hatası düzeltilmiş 02.01.2020 tarihli ek rapora göre davalının sözleşme kapsamında 2011-20 12... yıllarına ait ödemesi gereken katkı payının KDV hariç 18.854.411,84 TL olduğu, davalının bu dönem için ödediği katkı payının KDV hariç 3.285.025,77 TL olduğu, bakiye ödemesi gereken katkı payının 15.569.386,07 TL olduğu, yine sözleşme kapsamında ödenmesi gereken, ancak geç ya da hiç ödememeden kaynaklanan gecikme faizinin 12.330.953,76 TL olduğu, davacının talebini ıslah ettiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.569.386,07 TL katkı payının (KDV hariç) dava tarihinden itibaren T.C. ... Bankası'nın aylık mevduata uyguladığı faiz oranı ile birlikte ayrıca 12.330.953,76 TL faizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı taraf vekillerince temyiz başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 24.06.2025 tarihli ve ███████ E., █████████ K. sayılı kararı ile; davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı vekili karar düzeltme dilekçesinde; mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda gecikme faizi oranının tespitinde ve hesaplanmasında hata yapıldığını, bilirkişinin T.C. ... Bankasının 6 ay vadeli mevduata uyguladığı yıllık faiz oranını davacı idare aleyhine %4,75 yerine aylık %4,50 olarak dikkate aldığını, 6 aylık faiz oranını da aylık faiz oranı olarak kabul ederek hesaplama yaptığını, böylece bilirkişi tarafından 12 misli fazla faiz hesaplandığını, Dairece konu maddi bir hata olarak yanlış değerlendirilerek "mahkeme kararının, hüküm fıkrasının ikinci paragrafında yer alan "aylık mevduata uyguladığı" ibaresi kaldırılarak yerine "6 aylık vadeli mevduata uyguladığı aylık" ibaresinin yazılarak hükmün bu şekliyle düzeltilerek onanmasına karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, yap işlet devret sözleşmesine göre alacak ve gecikme tazminatı istemine ilişkindir.

Taraflar arasında düzenlenen 20.10. ... noter tasdikli İstanbul-Ankara Otoyolu Km: 227+800'deki ... A Tipi Otoyol Hizmet Tesisinin Projelendirilmesi Yapımı, Bakımı, İşletilmesi ve Devri İşine Ait Sözleşme'nin "İdareye Verilecek Pay ve Diğer Haklar" başlıklı 26. maddesinde davalının, tüm OHT'nin yaptığı yıllık gayri safi hasıladan sözleşmenin 2. maddesinde belirlenen oranlarda davacıya pay vereceği, pay ödemelerinin gecikmesi halinde, geciktirilen günler için T.C. ... Bankası'nın 6 aylık vadeli mevduata ödemenin yapılması gereken en son tarihte uyguladığı faiz oranına göre hesaplanmış gecikme faizinin alınacağı kabul edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; davalı yüklenicinin davada talep edilen 2011-2012-2013 yılları için 3.285.025,77 TL katkı payı ödemesi yaptığı, oysa yapılması gereken toplam katkı payı ödemesinin 18.854.411,84 TL olup, bu yıllara ilişkin yapılan ödeme mahsup edildiğinde davalının davacıya 15.569.386,07 TL katkı payı borcu kaldığı anlaşılmıştır. Bu miktara son ödeme tarihi olarak kabul edilen 15.01.2014 tarihinden dava tarihi olan 03.07.2014 tarihine kadar ki süre olan 17... gün için yine 15.01.2014 tarihi itibariyle T.C. ... Bankası'nın 6 aylık vadeli mevduata uyguladığı faiz oranı %4,75 olmakla birlikte bu oran, bilirkişi heyeti tarafından %4,50 olarak alınmış olup, orana davacı tarafından itiraz edilmediği gibi bu husus temyiz nedeni olarak da gösterilmemiştir.

Yukarıda açıklanan sözleşme hükmüne göre Mahkemece 6 aylık vadeli mevduata uygulanacak faiz oranı yıllık %4,50 kabul edilerek 1.027.579,48 TL'nin gecikme faizi olarak tahsiline karar verilmesi gerekirken, sözleşme hükmünü hatalı yorumlayarak aylık %4,50 faiz oranına göre hesaplama yapan bilirkişi görüşü esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir. Ancak yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Dairemizin 24.06.2025 tarihli düzelterek onama kararının kaldırılarak yazılı gerekçe ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nın 438/VII. maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

1.Davalı vekilinin karar düzeltme talebinin KABULÜNE,

2.Dairemizin 24.06.2025 tarihli ve ███████ Esas, █████████ Karar sayılı düzelterek onama ilamının KALDIRILMASINA

3.Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 1-2-3-4-5-6. paragraflarının karardan çıkarılarak yerine;

Davanın Kısmen Kabulüne,

15.569.386,07 TL katkı payının (KDV hariç) dava tarihinden itibaren T.C. ... Bankası'nın 6 aylık mevduata uyguladığı yıllık faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Ödenmeyen katkı payı yönünden 15.01.2014 tarihinden dava tarihi olan 03.07.2014 tarihine kadar işleyen 1.027.579,48 TL faizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Meri Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktara göre tayin ve takdir olunan 254.594,66 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Meri Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktara göre tayin ve takdir olunan 201.658,74 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Davanın taraflarınca yatırılan gider avansından sarf olunmayan kısım varsa karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Davacı tarafından yapılan 6.233,80 TL yargılama giderinin kabul oranına göre (%59,49) 3.708,07 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Harçlar Yasası gereği alınması gerekli 1.133.738,72 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,

Peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.