Anahtar kelimeler: Koşimento Airwaybillhava İnvoice Okuyup Dünyaca Logosu Ünlü Paketlediği Alıcısına İştigal
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA/Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirketin dünyaca ünlü "..." logosu ile yurt içi ve yurt dışı paket ve hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, müvekkili şirket ile davalı borçlu şirket arasında, davalı borçlu şirkete ait gönderilerin yurt dışına taşınması hususunda mutabakata varıldığını, bu itibarla davalı borçlu şirketin ...'ya gönderilmesi için paketlediği gönderisini, sattığı ürün ile ilgili olarak gönderi alıcısına keşide ettiği invoice ve okuyup imzaladığı airwaybill=hava yolu taşıma senedi= koşimento ile birlikte müvekkili şirkete teslim ettiğini, davalı borçlu şirket tarafından doldurulan senedin koşimento içeriğinde taşıma ücretinin, üçüncü kişi ismi olarak "..." yazıldığını, üçüncü kişinin müvekkili şirket bünyesindeki müşteri kodunun "..." olduğunu belirttiğini ve üçüncü kişinin Türkiye'de bulunduğunu belirttiğini, Bahsi geçen gönderinin ... airwaybill numarası= koşimento= taşıma senedi ile müvekkili şirket tarafından ... taşındığını ancak davalı borçlu şirketin taşıma ücretini ödeyeceğini beyan ettiği üçüncü şahsın taşıma ücretini ödemediğini, █████/2022 tarihli 3.072,05-TL tutarlı taşıma ücretinin faturası ile davalı borçlu taşıtan şirkete tahakkuk ettirdiğini, davalı borçlu şirketin yine ...'ya gönderilmesi için paketlediği bir başka gönderisini yine kendisi tarafından keşide edilen ... ve doldurulup imzaladığı senedi taşıma ücretinin üçüncü kişi tarafından ödeneceği kutucuğunun davalı borçlu şirket tarafından işaretlendiğini, söz konusu paketin Birleşik Krallığa taşındığını ancak davalı borçlu şirketin ariwaybill=hava yolu taşıma senedi= koşimento ile taşıma ücretini ödeyeceğini beyan ettiği üçüncü şahıs taşıma ücretini ödemediğini, keşide edilen █████/2022 tarihli 4.159,16-TL tutarlı taşıma ücretinin faturasının davalı taşıtan borçlu şirkete tahakkuk ettirdiğini, borçlu şirketin her iki taşıma ücreti faturası karşılığını tediye etmediğini bu sebeple müvekkilinin iki adet vade farkı faturası keşide ettiğini, davalı borçlu şirketin iki adet taşıma ücreti faturası ile iki adet vade farkı faturası toplamı olan 7.510,97-TL'sinin tahsilini temini bakımından davalı borçlu aleyhine █████/2022 tarihinde ... 36. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalı borçlu şirketin █████/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile davalı borçlu şirketin müvekkili şirketten herhangi bir hizmet almadığını, bu sebeple davalı borçlu şirketin müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, bu sebeple isim benzerliği veya maddi hata nedeniyle icra takibinin başlatılmış olabileceğini beyan ve iddia ederek icra takibine itiraz ettiğini, işbu itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı şirketin icra takibine itirazının haksız ve usulsüz olduğunu, tüm bu nedenlerle, davalı borçlu şirketin icra takibine vaki itirazının iptaline, icra takibinin devamına, icra takibine konu edilen alacağın faturaya dayalı likit olduğunu, haksız yere itiraz eden davalı borçlu şirketin %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf davalı borçlu şirkete tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA/Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; icra takibi ile faturaların görüldüğünü, tara bilgileri tutmadığından ve davacı ... şirketi ile herhangi bir cari ve alacak borç ilişkisinde bulunmadığından takibe haklı olarak itiraz edildiğini, müvekkili şirketin yurt dışı ihracat gönderilerini dava dışı ... şirketine teslim ettiğini, davacı tarafın iddia ettiği gibi davacı ... şirketine herhangi bir teslim yapmadığını, müvekkili şirketin cari alacak ilişkisi ... şirketi ile olduğunu, davacı şirketle herhangi bir iletişimi dahi olmadığını, müvekkili şirketin taşıma ücretlerini ... şirketine ödediğini, müvekkili şirketin ... şirketine herhangi bir borcunun olmadığını, davacı tarafında bunu bildiğini, dava dilekçesinde de ikrar ettiğini, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu icra takibinin müvekkili şirkete ulaşması sonrası gerek davacı ... şirketinden gerekse ... Şirketine söz konusu faturalardaki ünvanın müvekkili şirket ile alakası olmadığını bildirdiğini, tüm bu nedenlerle, takibe dayanak faturalardaki ünvan ve vergi no, adres, vergi dairesi vs. Bilgilerin müvekkili şirket ile uyuşmaması, dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerde taşıma ödemelerinin dava dışı 3. Kişi ... A.Ş tarafından ödeneceğinin belirtilmiş olması ve dava dilekçesinde ikrar edilmiş olması, 3. Kişi şirketten talep edilip sonuçsuz kaldığına dair herhangi bir belgenin sunulmamış olması, belgelerdeki imzaların müvekkili şirketin yetkililerinde atılmamış olması, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında herhangi bir cari ilişkinin olmaması, takibe ve davaya konu faturaların gerek ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına sunulmamış olunması, gerekse müvekkili şirkete hiç gönderilmemiş olması, ilk kez işbu davaya sunulması nedenleriyle ve açıklanan diğer nedenler ile davacının davasının haksız olduğunun, müvekkili şirketten hiç alacaklı olmadığı veya alacağının muaccel hale gelmediğinin kabulü ile açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE/Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.Dava konusu uyuşmazlığın, iki adet taşıma sözleşmesinden kaynaklanan taşıma ücretinin ödenmemesi iddiası ile 7.510,97-TL vade farkı faturasına dayalı davacı/takip alacaklısı tarafından ... 36. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı/takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali, takibin devamı ile birlikte icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.Celp edilen takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında vade farkı faturasına dayanan ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından takibe yasal süresi içinde itiraz edildiği ve itiraz üzerine ilgili icra dairesince takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Mahkememizin █████/2024 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 mali müşavir, 1 taşımacılık alanında uzman bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller kapsamında davacının taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak iddiasına ilişkin davalı şirketten talepte bulunup bulunamayacağı, davalı vekilinin savunmalarında belirttiği davacının alacağının dava dışı ... şirketinden talep edip edemeyeceği, icra dosyası ve icra dosyasına ekli belgelerin de incelenerek davacının davalıdan alacak talebinde haklı olması halinde davacının alacağının ne olabileceği konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ...ile ...'e tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından müştereken düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Dava dosyası Dava dosyası ibraz edilen bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde ve Nihai takdir ve değerlendirme sayın mahkemeye ait olmak üzere; davacı tarafından tanzim edilen ... ve ... konşimento da davacı taraf davalının mallarını Londra ya taşıdığı görülmektedir. ... ve ... konşimento da davacı tarafından tanzim edildiği, davacının taşıma ücretinin ...içeriğine uygun olarak üçüncü taraf olan... faturalandırılacağı ve ücret ödemesinin dava dışı ... firması tarafından yapılacağı açıkça belirtildiği, Davacı taşıma ücretini dava dışı ... firması alamadığı takdirde davalıya başvurma hakkı olduğu, davacının...ve... konşimento ya ait taşıma ücretlerinin için dava dışı ...ŞİRKETİ'ne başvurduğu alamadığının somut olarak ispat etmesi gerektiği /,Dava dosyasında bu yönden somut bilgi ve belge ibraz edilmediği , davacının alacağının dava dışı ... şirketinden talep edip edemeyeceği yönünden değerlendirme; Davacı tarafından tanzim edilen ... ve ... konşimentolarda yazılı olduğu üzere dava dışı ... ŞİRKETİ” tarafından ödenmesi gerektiği , ancak davacı taşıma ücretini dava dışı ... firması alamadığı takdirde davalıya başvurma hakkı olduğu, davacının ... ve ... konşimento ya ait taşıma ücretlerinin için dava dışı ... ŞİRKETİ'ne başvurduğu alamadığının somut olarak ispat etmesi gerektiği ,Dava dosyasında bu yönden somut bilgi ve belge ibraz edilmediği , mevcut şartlar dahilinde Davacı tarafından tanzim edilen ... ve ... konşimentolara ait taşıma ücretlerinin öncelikle dava dışı ... ANONİM ŞİRKETİ” talep edilmesi gerektiği, Davacının ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına ait davalı aleyhine yaptığı icra takip dosyasında davacı talebinin ispata muhtaç olduğu şeklinde bilirkişi görüşüne ulaşılmıştır. " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile dosya kapsamında █████/2024 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın taşımacılık alanında uzman bilirkişi ile mali bilirkişiye tevdiine karar verilmiş ise de █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda taşımacılık anlamında mevzuat hükümleri ve sektörel anlamda bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile raporun tamamlanmasının istenilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişilere yeniden tevdi edilmiş ve bilirkişilere yeniden tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan █████/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: "Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak kaydıyla; Davacının dayandığı konişmetoların arkasındaki söz konusu hüküm çerçevesinde davacının dava dışı ... Şirketine başvurduğu ve alacağını alamadığını somut olarak ispat etmesi gerekmektedir. Dava dosyasında bu yönden bilgi ve belge olmadığı görülmektedir. Mail yazışmalarında davalının ...'e başvurmadan davalıya taşıma ücreti faturaları kestiği anlaşılmakta olup önce ...”e başvurup tahsilat sağlanmadığında davacıya başvurulması aşamasını tamamlamaması nedeniyle alacağı davalıdan bu aşamada talep edip edemeyeceği hususundaki nihai Takdir Sayın Mahkemeye ait olacağı, " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.Dava konusu ihtilaf iki adet taşıma sözleşmesinden kaynaklanan taşıma ücretinin ödenmemesi iddiası ile davacı tarafından düzenlenen 7.510,97-TL vade farkı faturasına dayalı davacı/takip alacaklısı tarafından ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı/takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali, takibin devamı ile birlikte icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmektedir.Dosya kapsamında davaya konu taşımanın havayolu ile eşya taşımasına ilişkin olduğu, hava yolu ile eşya taşımalarına konişmentolara konu taşımaların ise Türkiye'den İngiltere'ye yapıldığı, somut olayda iki farklı ülke arasındaki bir taşımanın söz konusu olduğu, davaya konu taşımalara ... Sözleşmesi (... ile Tadil Edilmiş Hali) değil 28 Mayıs 1999 tarihli olan ve ülkemiz açısından 26.03.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren, "Hava Yoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme" (Montreal Sözleşmesi) hükümlerinin uygulanması gerekeceği anlaşılmıştır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2013 tarih, ...Esas, ...Karar )Monteral Sözleşmesinin 1/2 maddesi hükmüne göre; “Bu Sözleşmenin amacına uygun olarak, uluslararası taşımacılık ifadesi, taraflar arasındaki anlaşmaya bağlı olarak, kalkış ve varış yerlerinin, nakliye ya da aktarmada duraklama olsun ya da olmasın, iki Taraf Devletin sınırları dahilinde ya da, Taraf Devlet olmasa dahi, şayet başka bir devletin sınırları dahilinde durulacak anlaşmalı bir yer varsa anılan yerlerin tek bir Taraf Devletin sınırları dahilinde bulunduğu herhangi taşımacılık faaliyeti anlamına gelmektedir. Başka bir devlette durulacak anlaşmalı bir yerin olmadığı tek bir Taraf Devletin sınırları dahilindeki iki nokta arasında yapılan taşıma bu sözleşmenin amacına yönelik olarak uluslararası taşımacılık değildir”. şeklindedir.Davaya konu taşımalarda hareket yeri ülkesi Türkiye teslim yeri İngiltere olup iki ülke de Monteral Sözleşmesine taraf olduğundan davaya konu uyuşmazlığa Montreal Sözleşmesi hükümleri uygulanacaktır. Ancak Montreal sözleşmesinde taşıma ücretine ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığından uyuşmazlığa TTK hükümleri ile taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uygulanacaktır. TTK'da alıcı ödemeli taşımalara ilişkin açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, dava konusu taşımaya ilişkin taraflar arasında düzenlenen konişmentonun arkasında yer alan taşıma koşulları davaya konu uyuşmazlığa uygulanacaktır. Konişmentoların arkasında taşıma ücretinin alıcı tarafından ödenmemesi halinde göndericiye fatura edileceği belirtilmiştir. Diğer taraftan taşıma sözleşmesi davacı taşıyıcı ile davalı gönderen arasında akdedilmiş olup taşıma ücretinin alıcı tarafından ödenmesi kararlaştırılsa bile bu ücretin ödenmemesi halinde ödemeden gönderen sorumlu olacağı sözleşmelerin nisbiliği ilkesinin bir sonucudur.Dosyadaki taraf beyanları ile davalı tarafça sunulan mail yazışmalarından faturalara konu edilen iki konişmento konusu eşyanın davacı tarafça alıcıya teslim edildiği, davalının konişmentolarda gönderici olarak isminin yer aldığı görülmektedir.Davalı taraf taşıma ücretinin ... tarafından ödeneceğini kendisinin taşıma ücretinin ödenmesinden sorumlu olmadığını ileri sürmüştür. Taşımaya konu konişmentoların arka kısmındaki 3. Bölümde “Taşıma ücretlerinin ve/veya harç ve vergilerin gönderen alıcı veya üçüncü taraf tarafından ödeneceğini belirtmek için uygun kutuyu büyük bir “X” ile işaretleyiniz taşıma ücretinin ve varsa Harç ve vergileri kimin ödeyeceğini belirtiniz. Belirtilmişse ... taşıma ücretlerini gönderene ve varsa harç ve vergileri Alıcıya faturalayacaktır. Taşıma ücretleri ve /veya harç ve vergiler üçüncü bir tarafa faturalandırılacaksa üçüncü taraf şirket ismi ... hesap numarası ve ülke kodu bilgileri yazımız. ... Alıcıyı ve üçüncü tarafı faturalandırdığında o kişi ödemeyi reddederse ... gönderini faturalandırma hakkına sahiptir” hükmü yer almaktadır.Davacı, davalı ve ... şirketinin dosyadaki karşılıklı mail yazışmaları incelendiğinde davalının taşıma ücretine ilişkin faturayı ...Şirketine kesilmesini istediği ancak davacının taşıma ücreti faturalarını gönderen sıfatını haiz davalıya kestiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce dava dışı...A.Ş'ne yazılan müzekkereye dava dışı şirket tarafından verilen █████/2025 tarihli cevapta, dava konusu gönderilere ilişkin davacı şirket tarafından dava dışı şirket adına düzenlenen ve tebliğ edilen bir fatura olmadığının beyan edildiği, davacının takibe konu dayandığı konişmetoların arkasındaki söz konusu hüküm çerçevesinde davacının dava dışı ... Şirketine başvurduğu ve alacağını alamadığını somut olarak ispat edemediği, dava dosyasında bu yönde bilgi ve belge olmadığı, Mail yazışmalarında davacının ...Şirketi'ne başvurmadan davalıya taşıma ücreti faturaları kestiği anlaşılmakta olup önce ... Şirketine başvurup tahsilat sağlanmadığında davacıya başvurulması aşamasını tamamlanmaması nedeniyle alacağı davalıdan bu aşamada talep edip edemeyeceği kanaatine varılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-)Davanın REDDİNE,2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcının peşin yatırılan 269,85-TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 462,15-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-)Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 7.510,97-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına6-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır