Anahtar kelimeler: Otomotiv Bam Sakarya Geliş Esaskarar Kocaeli Eylemden Turizm Kiralama Başkan
T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİESAS NO
: █████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
:... (...)ÜYE
:... (...)ÜYE
:... (...)KATİP
:... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 10.06.2025NUMARASI
: ███████ Esas -████████ KararİSTİNAF YOLUNABAŞVURAN DAVALI
: 1 -MERKEZ KİRALAMA VE OTOMOTİV TURİZM GIDASANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİVEKİLİ
: Av. ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 2 -...DAVALI
: 3 -ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİVEKİLİ
: Av. ...DAVANIN KONUSU
: Maddi Tazminat (Haksız Eylemden Kaynaklanan)BAŞVURU TARİHİ
: 29.07.2025İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ
: 17.09.2025KARAR TARİHİ
: 08.05.2026YAZIM TARİHİ
: 08.05.2026İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; 05.08.2023 tarihinde davalılardan ...'ın sürücüsü, MerkezKiralama ve Otomotiv Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maliki, Anadolu Anonim Türk SigortaŞirketinin sigortacısı olduğu 34 ... plaka sayılı, ... poliçe numaralı araç ilemüvekkil ...'un maliki olduğu 06 ... plakalı, ... poliçe numaralı araçarasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı Anadolu Anonim Türk SigortaŞirketinin davalının ZMM sigortacısı olduğunu, aracın aynı zamanda karşı tarafta meydana gelenzararlar nedeniyle İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasıyla da teminat altına alındığını, meydanagelen kazada davalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında128.451,88 TL hasar meydana geldiğini, araçta birçok işlem yapıldığını, ikinci el piyasasınabakıldığında aracın kazasız hali ile kazalı hali arasında yaklaşık yüz bin lira fiyat farkı olduğunu,meydana gelen değer kaybı nedeniyle sigorta şirketine 22.01.2024 tarihinde başvuru yapılmışolmasına rağmen sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek, değer kaybı nedeniyle şimdilik 5.000 TL'nin sigorta şirketiyönünden kendisine başvuru tarihi olan 22.01.2024 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan05.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsili ile sigortaşirketinin poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere poliçe limitini aşan kısmın ise ihtiyari malimesuliyet poliçesinden karşılanmak üzere davalılardan müştereken vemüteselsilen tahsilini talep etmiştir.Davalı Merkez Gıda İnşaat Tekstil Güvenlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkili şirket ile davalı şahıs arasında imzalanan Araç KiralamaŞartnamesi doğrultusunda 3. kişilere verilecek zararların kiracı tarafından karşılanacağınınaçıkça kararlaştırıldığını, sözleşmede diğer otomobillere ve3.şahıslara doğmuş ve sigorta kapsamı dışında kalan zararlardan kiracının sorumlu olacağının yer aldığını, zararlardan kazaya kusuru ile sebebiyet veren diğerdavalı sürücü ... ve sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, bu nedenle davacının madditazminat isteminin taraflarınca kabul edilemeyeceğini,işbu dava ile hiçbir surette sorumluluk ve husumetyöneltilemeyecek olan müvekkili şirkete, davacı tarafından kazayla ilgili hiçbir ihbar vebildirimde de bulunulmadığını, bu nedenle kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukukauygun olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.Davalı Anadolu Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; kazaya karıştığıiddia edilen 34 ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı ZorunluMali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 19.09.2022-19.09.2023 tarihleri arasında sigortalıolduğunu, poliçe teminat limitinin araç başına 120.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketinsorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde bulunduğunu,kaza nedeniyle müvekkili şirket tarafından araç başına 120.000,00TL teminat limitli trafik poliçesi kapsamında; davacı tarafın kasko sigortası bulunan TürkiyeSigorta A.Ş.'ye 120.000,00 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, yine artan mali poliçesikapsamında Davacı tarafın kasko sigortası bulunan Türkiye Sigorta A.Ş.'ye 8.451,87 TL ödemegerçekleştirildiğini, böylelikle trafik poliçesi teminat limitinin tükendiğini, bu bağlamda davacıtarafın araç onarım bedelinin tazmini ile müvekkili şirket nezdindeki poliçenin teminat limitisona erdiğinden ve müvekkili şirket tarafından sorumluluk yerine getirildiğinden davanın reddini istemiştir.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.Davacı vekili ıslah dilekçesinde, 98.957,10 TL değer kaybının (davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinin sorumluluğu 95.355,00 TL olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile sigorta şirketi yönünden başvuru tarihi olan 22.01.2024 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 05.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.İlk derece mahkemesi tarafından, davanın kabulü ile; 98.957,10 TL değer kaybının (davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinin sorumluluğu 95.355,00 TL olmak üzere poliçe limiti ile ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında sınırsız sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile sigorta şirketi yönünden kendisine başvuru tarihine göre temerrüt tarihi olan 30.01.2024 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.İlk derece mahkemesinin bu kararına karşı davalı Merkez Gıda İnşaat Tekstil Turizm Güvenlik San.Tic.Ltd.Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davalı Merkez Gıda İnşaat Tekstil Turizm Güvenlik San.Tic.Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde; davalı Merkez Gıda şirketi ile kazaya karışan araç sürücüsü ... arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesine rağmen, mahkeme tarafından işleten sıfatının müvekkil şirkete yüklendiğini, aracın kazanın gerçekleştiği tarih itibariyle fiilen kiralanmış ve sürücü tarafından kullanılmakta olduğunu, bu nedenle işleten sıfatının müvekkile yüklenmesinin hem fiili duruma hem de yerleşik Yargıtay uygulamalarıyla çeliştiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmede, sigorta kapsamı dışında kalan zararların kiracı tarafından karşılanacağı açıkça kararlaştırıldığı halde bu hüküm gözardı edilerek müvekkilinin sorumluluğuna gidilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kaza nedeniyle meydana gelen zararın sigorta teminatları kapsamında karşılandığını, bakiye kalan tutarın da teminat kapsamında olup olmadığının belirsiz olduğunu, bu tutarın müvekkilinden tahsilinin mümkün olmadığını, müvekkiline usulüne uygun ihbar yapılmadığından faiz başlangıç tarihi olarak kaza tarihi esas alınmasının hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının istinaf incelemesi sonucunda müvekkil şirket yönünden kaldırılmasını istemiştir.Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Dosya incelemesinde, 05.08.2023 olay tarihinde davalı sürücü idaresindeki aracın davacıya ait araca çarpması sonucunda uyuşmazlık konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.2918 Sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin üçüncü kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından yararlanılmasının uzun süre başka bir kimseye devir edilmesi halinde, malikin araç üzerinde fiili hakimiyeti kalmamış, ekonomik yönden de bir yararlanma olanağı kalmamış olacağından, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak, bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarına halel getirecek bir sonuç yaratmaması şarttır.Dava konusu olayda; kazaya sebebiyet veren davalı aracının olay tarihindeki sahibi davalı Merkez Gıda İnşaat Tekstil Turizm Güvenlik San. ve Tic. LTD . ŞTİ vekili, şirket adına kayıtlı aracın olay tarihinde diğer davalı sürücüye kiralandığını ileri sürmüştür. Ancak, mahkemenin aldığı mali müşavir bilirkişi raporuna göre davalı sürücü ile yapılan dosyada mübrez 31.07.2023 tarihli belirsiz süreli kira sözleşmesini tevsik edici bir fatura veya ödeme belgesinin davalı şirket kayıtlarında bulunmadığı, iddiaya konu kiralamanın 3. kişileri bağlayacak güçte bir sözleşme olduğunun cari hesap hareketleri, vergi kayıtları, fatura veya ispata elverişli başkaca yan delillerle ortaya konulamadığı anlaşılmakla, mahkemece kazalı aracın kasko sigortacısı davalı sigorta şirketi için poliçede öngörülen muafiyet klozu da dikkate alınarak olay tarihindeki maliki olan davalı şirketin işleten sıfatıyla oluşan zararın tamamından TBK 117. Maddesi uyarınca haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Davalı şirket vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararı HMK'nın 355 maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenini ilgilendiren hususlar yönünden incelenmiş olup, kararda anılan yönlerden usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı Merkez Kiralama ve Otomotiv ... Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.06.2025 tarihli ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı Merkez Kiralama ve Otomotiv Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi uyarınca davalıdan alınması gereken 6.759,75 TL ilam harcından peşin alınan 1.690,40 TL (1.075,00+615,40) harcın mahsubu ile bakiye 5.069,35 TL harcın davalı şirketten alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davalının istinaf başvurusu için yapmış olduğu giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, harcanmayan istinaf gider avansının iadesine,4-Karar tebliği, harç takibi ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.08.05.2026Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*