Anahtar kelimeler: Erecek Uzatıldığını Mektup Satımdan Bayilik Revizyonlar Cari Mektubu Yapmış Hesap
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Asıl davada davacı, birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... ŞİRKETİ arasında 09.09.2015 yılında bayilik sözleşmesi imzalandığını, yapmış olup bu bayilik sözleşmesi karşılığında müvekkili şirketin davalı şirkete... (eski no:...) mektup nolu teminat mektubu teslim edildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 09.09.2020 tarihinde sona erecek iken taraflar arasında revizyonlar yapılarak 09.09.2022 tarihine uzatıldığını, yeni sözleşme için gerekli olan teminatın daha önce davalı şirkete verilen yukarıda numarası yazılı teminat mektubunun vadesi dolmadığı için yeni bayilik sözleşmesinin teminatı olarak davalı şirkete teslim edildiğini, davalının teminat mektubu içerisinde yazılmasını istedikleri maddeler, müvekkili şirketin çalışmış olduğu bankalar tarafından mektubun formatının dışına çıkılamayacağı gerekçesiyle kabul edilmediğinden, davalı şirketin uhdesinde tuttuğu teminat mektubunu nakde çevirdiğini, sözleşme gereği verilmesi gereken teminatın banka teminat mektubu ya da nakit para olması arasında fark olmadığından nakde çevrilen ve davalı şirket uhdesinde tutulan 100.000,00 TL sözleşme süresinin sonu olan 09.09.2022 tarihine kadar teminat olarak bırakıldığını, Sözleşme bitim tarihinden önce keşide edilen ihtarlarda; yeni bir sözleşme yapılmayacağı, bayilik sözleşmesi gereği müvekkili şirket uhdesinde bulundurulan ariyetlerin sökümüne hazır olunduğunu ve teminat olarak verilen 100.000,00 TL'nin ödenmesini talep ettiklerini, ancak davalının ödemediğini, bunun üzerine ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, işbu davanın açıldığını, davalının haksız olarak yaptığı itirazın iptali ile ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas icra takibinin devamını, haksız yere borcunu inkar eden davalı borçlu aleyhine inkar nedeniyle 96100'dan aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusunu oluşturan bayilik ilişkisinin öncelikle infisah eden ... A.Ş ("...") ile davacı arasında akdedildiğini, ...A.Ş. ile müvekkili şirket ... A.Ş.'nin, ... tarihli Ticaret Sicil Gazetesi uyarınca müvekkili şirket bünyesinde birleştiğini ve ... A.Ş. tüm hak ve alacakları ile birlikte müvekkili şirkete devrolduğunu, davacı yan ile ...A.Ş. arasında 09.09.2015 tarihinde 5 yıl için geçerli olmak üzere Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde protokollerin akdedildiğini, bu doğrultuda 09.09.2020 tarihine kadar geçerli olacak şekilde Akaryakıt ve Otogaz bayiliği ve işletmecilik hakkının davacıya tesis edildiğini, işbu akdedilen 09.09.2015 tarihli bayilik sözleşmesi devam ederken, Taraflar ortak ve karşılıklı mutabakatları ile 05.04.2018 tarihinde 09.09.2020 tarihine kadar geçerli olacak şekilde yeni bir Bayilik Sözleşmesi ve 05.04.2018 tarihli Protokol'ü akdettiklerini, 09.09.2020 tarihinden itibaren başlamak üzere 2 yıl süreyle karşılıklı mutabakat neticesinde yeni bir Bayilik Sözleşmesi daha akdedildiğini, Davacı tarafından yeni tarihli sözleşmeye uygun şekilde müvekkili şirkete 100.000,00-TL bedelli banka teminat mektubu verildiğini, Taraflar arasında akdedilen Bayilik Protokolü ve ekleri uyarınca sözleşmenin süresi sonu 09.09.2022 tarihinde sona erdiğini, Taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesinin 12. Maddesi'nde "Teminatlar" ve 26. Maddesi'nde ise "Feshin Sonuçları" ele alındığını, ilgili madde uyarınca; davacının müvekkili şirkete borcu bulunduğundan ilgili sözleşme hükümleri uyarınca teminatın davacıya iadesi de söz konusu olmadığını, bu halde davacının taleplerinin haksız olduğunu, işbu davanın reddini talep ettikleri davacının taraflar arasında akdedilen sözleşme fesih şartlarını yerine getirmeden teminat mektubunu uzatmak istememesi nedeniyle nakde dönüldüğünü, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesinin 13.9.maddesi, "İade, değişiklik, söküm, nakliye bedelleri ve sair giderler. Bayiye aittir. Sözleşme sona erse bile ...'nin sona ermeye bağlı olarak malzemeyi bulunduğu yerden resen söküp alma hakkı her halde saklıdır." şeklinde olduğunu, Şöyle ki; davacı şirket tarafından müvekkili şirkete 06.09.2022 tarihinde sözleşmenin 09.09.2022 tarihinde uzatılmayacağına dair yazı gönderildiğini ve ariyetlerinin eksiksiz şekilde teslim alınacağına dair tarafımıza bilgi verildiği, 06.10.2022 tarihinde ise müvekkili şirket tarafından, 13-19 Eylül 2022 tarihlerinde yönlendirilen söküm ekiplerine davacı tarafından müsaade edilmemesi nedeniyle de montaj işlemi yapılamadığından ihtarname keşide edilerek 28.689,58 TL kurumsalın taşınması bedeli ile kurumsal söküme bağlı hizmet faturası kesilmiş ancak işbu 28.689,58 TL bedelli faturayı kabul etmediğine dair müvekkil şirkete ihtarname keşide edildiğini, müvekkili şirket kurumsal kimlik ariyetlerinin müvekkil şirketin bilgisi dışında başka bir dağıtım firmasının müteahhitti tarafından sökülerek müvekkil şirkete teslim edildiğini, işbu montaj esnasında müvekkili şirketten herhangi bir kişi görevli olmadığı ve yönlendirme yapılmadığı için de montaj yapılan ekipmanların bazılarında de montaj esnasında geri dönüşümü olmayan hasarlar olduğunun tespit edildiğini, Dilekçemiz ekinde detayları belirtilen ekipmanlarda 55.771,61 TL tutarında hasar olduğu tespit edilmiş olup davacı şirket tarafından gerçekleştirilen montaj sırasında oluşmuş olan arızadan dolayı ariyetlerin bir kısmı kullanılamadığından müvekkili şirketin söz konusu ariyetlerinde meydana gelen zarar tutarında da müvekkil şirketin alacağı bulunduğunu, Bu bedel bakımından da davacıya fatura keşide edilmiş ise de davacı tarafından söz konusu fatura iade edildiğini, Bunların yanı sıra müvekkili Şirket tarafından davacı yana emanet olarak teslim edilen tank pompa otomasyon sisteminin şirkette ait olduğunu davacı tarafından teslim edilmediği için söz konusu ariyetlerin bedeli olan 262.828,13 TL alacakla ilgili de fatura düzenlendiğini, davacı tarafından söz konusu faturanın da iade edildiğini, Hali hazırda davacı şirketin haksız olarak itiraz ettiği faturalar ve önceden kaynaklı cari borcu da göz önünealındığında teminatın nakde dönülmesi sonrasında dahi halen alacağı bulunduğunu,davanınreddini talep etmiştir.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile ... A.Ş. arasında █████/2015 tarihinde 5 yıl için geçerli olmak üzere Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde protokoller akdedildiğini, bu doğrultuda davalıya ait akaryakıt istasyonunda █████/2020 tarihine kadar geçerli olacak şekilde akaryakıt ve otogaz bayiliği ve işletmecilik hakkı tesis edildiğini, bu çerçevede bayilik hakkı kapsamında davalıya müvekkili şirketin yahut müvekkilinin göstereceği kişi veya kurumlardan satın alacağı akaryakıt ve türevlerini nihai tüketiciye satma yükümlülüğü getirildiğini, işbu akdedilen bayilik sözleşmesi devam ederken tarafların ortak ve karşılıklı mutabakatları ile █████/2018 tarihinde █████/2020 tarihine kadar geçerli olacak şekilde yeni bir bayilik sözleşmesi ve █████/2018 tarihli protokol akdedildiğini, █████/2020 tarihinden itibaren başlamak üzere iki yıl süreyle karşılıklı mutabakat neticesinde yeni bir bayilik sözleşmesi daha akdedildiğini, davalı tarafından yeni tarihli sözleşmeye uygun şekilde müvekkili şirkete 100.000,00-TL bedelli banka teminat mektubu verildiğini, taraflar arasında akdedilen protokol uyarınca sözleşme süresi sonu █████/2022 tarihi olarak kararlaştırıldığını, sözleşmenin, süresinin dolması nedeniyle █████/2022 tarihinde sona erdiğini, taraflar arasındaki bayilik ilişkisi ve protokol süresince devam eden cari ilişkisine dayanan cari alacağı bulunmakla birlikte davalının ariyetlere ilişkin yükümlülüklerini gereği gibi ifa etmemesi nedeniyle de cari alacaklarının bulunduğunu, davalının sözleşmenin sona ermesinden sonra kendisine ariyet olarak verilen demirbaş ve ekipmanları sökümüne izin vermediğini, bir kısım ariyetleri hasarlı olarak teslim ettiğini ve bir kısım ariyetleri ise hiç teslim etmediğini, bu kapsamda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 262.828,13-TL tutarındaki vadesi geçmiş cari hesap borcunun muaccel hale geldiğini, davalı tarafından ... 1.ATM ... Esas sayılı dosyası ile dava ikame edilerek müvekkili şirket tarafından tanzim edilen banka teminat mektuplarının bedellerinin iadesine ilişkin başlatmış oldukları icra takibine yapılan itirazların iptalini talep ettiklerini, ... 1.ATM dosyasındaki takas-mahsup defi itirazlarının alacakları bakımından haklılıklarının bağlantılı olduğunu, bu gerekçeler ile iki dosya arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğunu, dosyanın ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, davanın kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇEAsıl davada Davacının davası itirazın iptali iptali istemine ilişkindirAsıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ile davalı arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilen banka teminat mektuplarının haksız olarak nakte çevrildiği iddiası ile ... 28. İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasında başlatılan ilamsız icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığı, davacının varsa takibe dayanak sözleşme ve teminat mektuplarının nakde çevrilmesi sebebiyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, varsa alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarından hususlarından kaynaklanmaktadır.Birleşen dava maddi tazminat istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada davalı, birleşen davada davacı arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesi uyarınca davalı bayiye teslim edilen ariyetlerin davalı tarafından iade edilip edilmediği, iade edilen bir kısım ariyetlerin hasarlı olmasında davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, varsa davacının talep edebileceği tazminat miktarının ne kadar olduğu hususlarından kaynaklanmaktadır.Tarafların delilleri toplanmıştır.Dosyaya celp edilen sözleşmelerin incelenmesinde, ilk olarak taraflar arasında ... ili ... ilçesi ... köyü ... mevki ... ada 1286 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonuna ilişkin 09.09.2015 tarihli bayilik sözleşmesi ve sözleşmeye ek aynı tarihli bayilik protokolü imzalandığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin devamı sırasında taraflar arasında 02.05.2018 tarihli bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli bayilik protokolü imzalandığı, son olarak ise yine aynı bayilik ilişkisine ilişkin taraflar arasında 09.09.2020 tarihli bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli protokol imzalandığı, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin ise sözleşmeye uygun olarak 09.09.2022 tarihinde sona erdiği anlaşılmıştır.09.09.2015 tarihli bayilik sözleşmesinin "Demirbaşlar ve Demirbaşların İadesi" başlıklı 10. Maddesinde Asıl davada davalı birleşen davada davacı tarafından asıl davada davacı birleşen davada davalıya Kurumsal Kimlik ( yeni renkler uygulanacak ),Yüksek Şilt ( yeni renkler uygulanacak ),2 adet 2 tabancalı pompa ( Ağır hizmete dönüşüm ) ve hava su reelinin teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, anılan sözleşmeye ek 09.09.2015 tarihli bayilik protokolünün 3.maddesine göre bayinin 100.000,00 TL tutarlı banka teminat mektubu vereceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.02.05.2018 tarihli bayilik sözleşmesinin "Sözleşmenin Süresinin Dolması ile Sona Ermesi" başlıklı 23. Maddesinde "bayilik Sözleşmesinin süresinin dolması suretiyle sona ermesi ve taraflar arasında yeni bir Bayilik Sözleşmesi yapılmaması halinde bayinin, Akaryakıt İstasyonunun ...’nin mülkiyet, intifa, kira ve benzeri yararlanma hakkına istinaden ...’ye tesliminin gerektiği durumlarda; tüm yapı, tesis ve müştemilatı ile birlikte derhal sağlam ve çalışır vaziyette ...’ye teslim edeceğinin, ...’nin Akaryakıt istasyonu üzerinde mülkiyet, intifa, kira ve benzeri herhangi bir hakkının olmadığı durumlarda ise; bayinin akaryakıt İstasyonunda bulunan ...’ye ait logo, amblem ve giydirmeleri ve sair kurumsal kimlik malzemelerini, reklam ve afişleri hiçbir şekil ve surette kullanamaz, bunları varsa ilgili mevzuat hükümlerindeki sürelere de riayet etmek suretiyle yerlerinden kaldırıcağı, ariyet mallarını ariyet sözleşmesine uygun olarak iade edeceği, söz konusu işlerin ... tarafından yapılması halinde oluşacak giderleri ...’ye ödeyeceği kararlaştırılmıştır.09.09.2020 tarihli bayilik sözleşmesinin 13.7 maddesine göre bayinin, iade yükümü doğduğu kendine bildirildiğinde malzemenin tamamını aldığı vaziyette, tam ve ayıptan ari olarak, muayene ve onarımları eksiksiz halde en geç bayilik lisansının sona ermesini izleyen bir(1) hafta içinde söküm nakliye ve sair tüm masrafı Bayiye ait olmak kaydıyla ...’ye teslim etmekle yükümlü olduğu, ...’nin talebine rağmen bayi tarafından aynen iade edilmeyen , bayi tarafından sökümüne engel olunan ariyet malzeme için net defter değerinden az olmamak üzere ... tarafından takdir edilecek piyasa rayiç değeri, KDV’si ile birlikte bayiye faturalayacağı, bayinin işbu faturayı vadesinde ödemekle mükellef olduğu ve aksini iddia edemeyeceğinin kararlaştırıldığının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.Anılan sözleşmenin 26.2.1 maddesinde, sözleşmenin 11. Maddesinde belirtilmiş kendisine ariyet verilmiş tüm malzeme ve ekipmanları aldığı vaziyette tam ve eksiksiz olarak en geç bayilik lisansının sona ermesini izleyen bir hafta içinde söküm ve nakliye masrafları kendisine ait olmak üzere ...’ye ödenmesini kabul ve taahhüt ettiği, 26.2.2 maddesinde ariyet verilen tüm malzeme ve ekipmanın tamamının ya da ...’nin belirleyeceği kısmının, mülkiyeti bayiye geçecek şekilde ... tarafından bayiye fatura edilerek ilgili malzeme ve ekipmanın net defter değerinden az olmamak üzere ... tarafından takdir edilecek piyasa rayiç bedelinin ...’ye ödenmesini kabul ve taahhüt ettiği ve 26.2.3 maddesinde ise ...’nin yukarıda (1) ve (2) bentlerinde belirtilen iade veya ödeme talebinin ...’nin belirttiği süre içinde bayi tarafından yerine getirilmemesi halinde, iadeye konu ariyet malzemenin net defter değerinden az olmamak üzere ... tarafından takdir edilecek piyasa rayiç değeri, KDV’si ile birlikte bayiye faturalanacağının karalaştırıldığı ve bayinin işbu faturayı vadesinde ödemekle mükellef olduğu, ...’ye derhal ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, söz konusu ceza koşulu ifaya ekli cezai şart niteliğinde olduğu ve bayinin söz konusu ariyetleri iade etme ve/veya bedeline ödeme yükümlülüğü baki kalacağının hüküm altına alındığı görülmüştür.Mahkememizin 07.04.2023 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı uyarınca ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile mahallinde keşif yapılmış ve bir makine mühendisi ile bir mali müşavir bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Dosyaya ibraz edilen 08.06.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; yapılan yerinde incelemede, otomasyon panosunun mühürlü olması sebebiyle içini açıp incelemek mümkün olmadığı, sunulan ariyet belgesinde teknik detaylar (model, seri no gibi eksik bilgiler sebebiyle net eşleştirilememiştir) olmadığı için değerler ortalama olarak hesaplandığı, bununla beraber, bazı kalemlerin bazen bir sistemin parçası olması bazen de korunaklı olmaları itibarıyla yerinde incelemede de açılamamış dolayısıyla teknik detaylarına ulaşılamadığı, ariyet listesindeki kalemler 2. Bölümde detaylı olarak gösterildiği üzere, Haziran 2023 itibarıyla değerleri ikinci el olarak yazıldığı, buna göre hesaplanan yaklaşık değer 464.500 TL olduğu, bununla birlikte bu listede belirtilen ürünlerin tanımları (model detayları, seri no, vs) yetersiz olduğu için arada benzeşen ürünler olduğu halde, kime ait olduğu net olarak tespit etmek mümkün olmadığı, ... 28. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası İcra Dosyasında, alacaklı olarak ... A.Ş.'nin, borçlu olarak ... A.Ş.'nin olduğu, alacağın 24.01.2022 tarihli, ... bankasınca düzenlenmiş ... mektup nolu teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrilmesinden kaynaklanan 100.000,00 TL tutarlı asıl alacak olduğu, sözleşme bitim tarihi 09.09.2022 tarihinden takip açılışına kadar geçen sürede 2.718,49 TL faiz talebinin olduğu, davacının 2015-2019 yılları kağıt ortamındaki ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının ve 2020-2022 yılı ticari e-defter açılış ve kapanış beratlarının T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 219. 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak süresinde yaptırıldığı, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, defterlerin birbirini doğruladığı, davacının ticari defter kayıtlarına göre, 11.11.2022 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 32.419,16 TL alacaklı göründüğü, 31.12.2022 tarihine kadar davalının satmış olduğu ürünlerden dolayı düzenlediği faturalar sonucunda, davacının alacağının 22.053,86 TL olduğu, davalının iddia ettiği masraflar ve hasarla ilgili faturaların da davacı ticari defterlerinde yer alıp almadığı, dava konusu 100.000,00 TL'Lik teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi hususunda sözleşmelerin değerlendirilmesi hususunun Mahkememizin takdirinde olacağı, Ariyet Listesindeki ürünlerin yaklaşık değer tespitinin 464.500,00 TL olduğu yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.Mahkememizin 02.11.2023 tarihli ara kararı ile dosyanın mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek davalı birleşen dava davacısının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, sahibi lehine delil niteliğini haiz olup olmadığı, tarafların ticari defterleri arasında mutabakat bulunup bulunmadığı varsa mutabakatsızlık nedeninin ne olduğu, davalı birleşen dava davacısının ticari defterlerine göre davacı birleşen dava davalısından alacağının bulunup bulunmadığı hususunda rapor aldırılmış, mali müşavir bilirkişisinin 28.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ticari defter incelemelerine ilişkin alınan bilirkişi raporu, davalı tarafından ibraz edilen ticari defter ve belgeler ile dava dosyasında mevcut belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; davalı tarafından ibraz edilen 2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı ticari defter kayıtlarının birbirini teyit eder şekilde tutulduğu,6102 sayılı T.T.K 64-65-66 Maddeleri hükümlerine göre sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, davalı ile davacı arasında 09.09.2015 tarihli 5 Yıllık Bayilik Sözleşmesi akdedildiği ancak daha sonra 09.09.2020 tarihinden başlamak üzere 2 Yıllık yeni bir sözleşme yapılarak sözleşme süresinin 09.09.2022 tarihine kadar kararlaştırıldığı, sözleşme gereğince davacı tarafından davalıya 100.000,00 TL bedelli Teminat Mektubu verildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından 09.09.2022 tarihinde feshedildiği ve sona erdiği,sözleşme gereği, davacı tarafından bir kısım ariyetlerin, başka bir firma tarafından sökülerek iade edildiğinden söküm esnasında geri dönüşümü olmayan hasarlar olduğu, bir kısım demirbaş ve ekipmanların söküm ekiplerine müsaade edilmemesi nedeniyle söküm işlerinin yapılamadığı ve ayrıca davacıya emanet olarak teslim edilen ...'nin de iade edilmediğinden dolayı ,davalının davacıdan toplam 347.289,32 TL. Alacaklı olduğu, dava tarihi itibariyle davacının cari hesaba dayalı olarak davalıdan 24.424,81TL.ve Teminat Mektubunun davalı tarafından nakde çevrilmesinden dolayı da davalıdan 100.000,00 TL olmak üzere,toplamda davacının davalıdan 124.424,81 TL alacaklı olduğu, dava tarihi itibariyle tespit edilen davacı alacağının 124.424,81 TL olduğu, davalının düzenlemiş olduğu toplam 347.289,32 TL. bedelli alacak faturalarından, davacı alacağından mahsubunun mahkememizin takdirinde olduğu, davalı alacağının kabulü halinde, dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun kapsamında değişen oranlarda avans faizi uygulanmasının uygun olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.Mahkememizin 29.03.2024 tarihli ara kararının 1 nolu ara kararında; dosyanın 1 makine mühendisi bilirkişisine tevdi ile dosyada mevcut belge ve tutanaklar nazara alınarak birleşen dava davalısı tarafından davacıya yargılamaya konu ariyetlerin teslim edilip edilmediği, varsa ariyetlerin hasar bedeli ve teslim edilmeyen ariyet bedeli ile söküm masrafları yönünden alacağının bulunup bulunmadığı varsa alacak miktarının ne kadar olduğu hususunda dosyada mevcut █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda makine mühendisi tarafından yapılan tespite itirazları ayrı ayrı değerlendirir mahiyette rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiş, bilirkişi heyetinin 08.07.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Anonim Şirketi tarafından Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi'ne gönderilen █████/2022 tarihinde bitecek olan akaryakıt bayilik sözleşmesinin uzatılmayacağını bildiren ... 4. Noterliği ... tarihli ... numaralı ihtarnamesi ile ve ariyetlerin sökülmesini istediği, davacı - birleşen dava davalısı ...Şirketi sözleşme ve protokol hükümlerine uygun hareket ettiği düşünüldüğü, değerlendirme başlığının 11. maddesinde belirtilen tabloya göre; Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi'nin davacı - birleşen dava davalısı ...Şirketi'nden █████/2022 tarihi itibari ile 47.244,08 (Kırk Yedi Bin İki Yüz Kırk Dört TL Sekiz Kuruş) TL alacaklı olduğu düşünüldüğünü, davalı - birleşen Dava Davacısı ... Şirketi'nin █████/2020 tarihli 3 maddeden oluşan ek protokolün 2. maddesine göre; Davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Şirketi'nden söküm bedeli talep edemeyeceği düşünüldüğü, Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi; Davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Şirketi'ne █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi ile pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerini teslim ettiği, pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerinin davacı - birleşen dava davalısı ... Şirketi tarafından davalı - birleşen dava davacısı ... Şirketi'ne teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge dosya içeriğinde bulunmadığı, değerlendirme başlığının 9. maddesinde belirtilen tabloya göre; Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi Davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Şirketi'ne █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi ile pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerinin güncel piyasa değerinin (rayiç bedel) KDV hariç olmak üzere 13.863,38 USD (On Üç Bin Sekiz Yüz Altmış Üç Amerikan Doları Otuz Sekiz Amerikan Senti) olduğu tespit edildiği yönünde görüş bildirdiği anlaşılmıştır.Mahkememizin 06.12.2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; dosyanın bilirkişiye yeniden tevdi edilerek taraf vekillerinin her bir itirazını ayrı ayrı karşılar ve kök raporda atıfta bulunulan █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi rapora yansıtılmak suretiyle ek rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verildiği, bilirkişinin 03.02.2025 tarihli ek raporunda özetle; davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Şirketi tarafından davalı - Birleşen dava davacısı ... Şirketi'ne gönderilen █████/2022 tarihinde bitecek olan akaryakıt bayilik sözleşmesinin uzatılmayacağını bildiren ... 4. Noterliği ... tarihli ... numaralı ihtarnamesi ile ve ariyetlerin sökülmesini istediği, davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Şirketi sözleşme ve protokol hükümlerine uygun hareket ettiği düşünüldüğü, değerlendirme başlığının 11. maddesinde belirtilen tabloya göre; Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi'nin Davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Ticaret Anonim Şirketi'nden █████/2022 tarihi itibari ile 47.244,08 (Kırk Yedi Bin İki Yüz Kırk Dört TL Sekiz Kuruş) TL alacaklı olduğu düşünüldüğü, Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi'nin █████/2020 tarihli 3 maddeden oluşan ek protokolün 2. maddesine göre; Davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Şirketi'nden söküm bedeli talep edemeyeceği düşünüldüğü, Davalı - Birleşen Dava Davacısı ...Şirketi; Davacı - Birleşen Dava Davalısı ... Şirketi'ne █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi ile pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerini teslim ettiği, pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerinin davacı - birleşen dava davalısı... Şirketi tarafından Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi'ne teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge dosya içeriğinde bulunmadığı, değerlendirme başlığının 9. maddesinde belirtilen tabloya göre; Davalı - Birleşen Dava Davacısı ... Şirketi Davacı - Birleşen Dava Davalısı ...Şirketi'ne █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi ile pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerinin güncel piyasa değerinin (rayiç bedel) KDV hariç olmak üzere 13.863,38 USD (On Üç Bin Sekiz Yüz Altmış Üç Amerikan Doları Otuz Sekiz Amerikan Senti) olduğu tespit edildiği yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.Mahkememizin 11.04.2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; Dosyanın bilirkişiye yeniden tevdii edilerek, █████/2020 tarihli sözleşmenin 26.2.2 ve 26.2.3 Maddeleri uyarınca █████/2020 tarihli teslim tesellüm tutanağına konu tank pompa otomasyon sisteminin TL cinsinden değerini hesaplar ek rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verildiği, bilirkişinin 11.06.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı - birleşen dava davalısı ...Anonim Şirketi tarafından davalı - birleşen dava davacısı ... Şirketi'ne gönderilen █████/2022 tarihinde bitecek olan akaryakıt bayilik sözleşmesinin uzatılmayacağını bildiren ... 4. Noterliği ... tarihli ... numaralı ihtarnamesi ile ve ariyetlerin sökülmesini istediği, davacı - birleşen dava davalısı ...Şirketi sözleşme ve protokol hükümlerine uygun hareket ettiği, değerlendirme başlığının 11. maddesinde belirtilen tabloya göre; davalı - birleşen dava davacısı ... Şirketi'nin davacı - birleşen dava davalısı ... Şirketi'nden █████/2022 tarihi itibari ile 47.244,08 (Kırk Yedi Bin İki Yüz Kırk Dört TL Sekiz Kuruş) TL alacaklı olduğu, davalı - birleşen dava davacısı ... Şirketi'nin █████/2020 tarihli 3 maddeden oluşan ek protokolün 2. maddesine göre; davacı - birleşen dava davalısı ... Şirketi'nden söküm bedeli talep edemeyeceği, davalı - birleşen dava davacısı ... Şirketi; davacı - birleşen dava davalısı ... Ticaret Anonim Şirketi'ne █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi ile pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerini teslim ettiği, pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerinin davacı - birleşen dava davalısı ... Şirketi tarafından davalı - birleşen dava davacısı ... Şirketi'ne teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge dosya içeriğinde bulunmadığı, değerlendirme başlığının 9. maddesinde belirtilen tabloya göre; davalı - birleşen dava davacısı ... Şirketi davacı - birleşen dava davalısı ... Şirketi'ne █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi ile pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerinin güncel piyasa değerinin (rayiç bedel) KDV hariç olmak üzere 13.863,38 USD (On Üç Bin Sekiz Yüz Altmış Üç Amerikan Doları Otuz Sekiz Amerikan Senti) olduğunun tespit edildiği, 5. Madde de belirtilen █████/2020 tarihli otomasyon teslim tesellüm listesi ile pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanıma sistemi ariyet malzemelerinin güncel piyasa değerinin (rayiç bedel) KDV hariç olmak üzere 13.863,38 USD (On Üç Bin Sekiz Yüz Altmış Üç Amerikan Doları Otuz Sekiz Amerikan Senti) olan fiyatının TL olarak karşılığının T.C. Merkez Bankası efektif satış döviz kuru üzerinden KDV hariç olmak üzere 543.258,73 TL (Beş Yüz Kırk Üç Bin İki Yüz Elli Sekiz TL Yetmiş Üç Kuruş) olarak hesaplanmıştır. % 20 KDV dahil olmak üzere 651.910,48 TL (Altı Yüz Elli Bir Bin Dokuz Yüz On TL Kırk Sekiz Kuruş) olduğu yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.Asıl Davada Davalı Birleşen Davada Davacı vekilinin 31.10.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; 05.06.2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda 1.000 TL olarak talep ettiği ariyetlerde meydana gelen hasar tutarı ile söküm dolayısıyla yapılan masraflar da dahil olmak üzere ve ayrıca teslim edilmeyen ariyetler nedeniyle ve diğer alacak kalemleri nedeniyle cari hesap alacağının 726.844,14 TL arttırarak toplamda 727.844,14 TL olarak ıslah ettiklerini, asıl davanın reddini, birleşen davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesini talep etmiştir.Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre somut olayda taraflar arasında ... ada 1286 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonuna ilişkin 09.09.2015 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve ek protokolün imzalandığı, sözleşmenin taraflarca yenilenmesi sonucunda bayilik sözleşmesinin yenilenmesi ile sözleşmenin 09.09.2022 tarihine kadar devam ettiği, anılan tarihte sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği, sözleşme kapsamında davacı birleşen dava davalısı tarafından karşı tarafa 100.000,00 TL bedelli teminat mektubu verildiği, yine sözleşme kapsamında davalı birleşen dava davacısı tarafından bir kısım emtianın davacı birleşen dava davalısına teslim edildiği, asıl davada davacının karşı tarafa verilen teminat mektubunun iadesini talep ettiği, birleşen davada ise davacının bayisi olan karşı taraftan teslim edilmeyen ariyet bedelleri ile hasarlı teslim edilen ariyetlerden doğan zararı söküm ve taşıma masrafları ile birlikte talep ettiği, her ne kadar asıl davada davalı birleşen davada davacı tarafça ariyetlerin söküm ve nakliye masraflarının bayi olan karşı tarafa ait olduğu ileri sürülmüş ise de, taraflar arasında imzalanan 09.09.2020 tarihli protokolün 2/4 maddesi uyarınca ariyetlerin söküm ve nakliye bedelinden davacı birleşen dava davalısı olan bayinin sorumlu olmadığının kararlaştırıldığı, ariyetlerin söküm ve nakliye bedelinden bayinin sorumlu olduğuna dair önceki sözleşme ve protokol hükümlerinin 09.09.2020 tarihli protokolün 2/4 maddesi karşısında geçersiz olduğu, birleşen davada hasarlı teslim alındığı ileri sürülen ariyetlerin hasarlı olarak teslim alındığının usulüne uygun ispatlanamadığı, birleşen dava davalısı bayinin kendisine teslim edilen pompa otomasyonu, tank otomasyonu ve müşteri tanım sisteminden ibaret ariyeti birleşen dava davacısına teslim ettiğini ispatlayamadığı, bu durumda her ne kadar bilirkişi raporunda rapor tanzim tarihi itibariyle 13.863,38 USD'nin karşılığı olarak 543.258,73 TL hesaplanmış ise de, 13.863,38 USD’nin dava tarihi itibariyle TL karşılığının TCMB efektif satış kuru nazara alındığında 13.863,38 * 19,4002 = 268.952,34 TL olduğu, asıl dava davacısı tarafından karşı tarafa verilen teminat mektubunun Mahkememizce tespit edilen alacak bor. İlişkisi nazara alındığında iade koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla asıl davada davacının davasının reddine, asıl davada davalı birleşen davada davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;ASIL DAVADA DAVACININ DAVASININ REDDİNE,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu karar harcının peşin yatırılan 1.240,59-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 508,59- TL harcın asıl davada davacı birleşen davada davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,Asıl davada davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin asıl davada davacıdan tahsili ile asıl davada davalıya verilmesine,6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin asıl davada davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,ASIL DAVADA DAVALI BİRLEŞEN DAVADA DAVACININ DAVASININ KISMEN KABULÜNE,268.952,34-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte asıl dava davacısı birleşen dava davalısından tahsili ile asıl dava davalısı birleşen dava davacısına verilmesine,Fazlaya ilişkin talebin reddine,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 18.372,13-TL karar harcından, peşin yatırılan 179,90-TL peşin harç ile 12.415,00-TL ıslah harcının mahsubu ile noksan kalan 5.777,23-TL harcın asıl davada davacı birleşen davada davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,Asıl davada davalı birleşen davada davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin asıl davada davcı birleşen davada davalıdan tahsili ile asıl davada davalı birleşen davada davacıya verilmesine,Asıl davada davacı birleşen davada davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 73.422,69-TL vekalet ücretinin asıl davada davalı birleşen davada davacıdan tahsili ile asıl davada davacı birleşen davada davalıya verilmesine,Asıl davada davalı birleşen davada davacı tarafından yapılan toplam 10.507,00-TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 3.882,54-TL yargılama gideri ile 179,90- TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı ve 12.415,00-TL ıslah harcı ile toplamı 16.657,34-TL'nin asıl davada davacı birleşen davada davalıdan tahsili ile asıl davada davalı birleşen davada davacıya verilmesine, bakiye kısmın asıl davada davalı birleşen davada davacı üzerinde bırakılmasına,Asıl davada davacı birleşen davada davalı tarafından yapılan toplam 5.025,00-TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 3.168,17-TL yargılama giderinin asıl davada davalı birleşen davada davacıdan tahsili ile asıl davada davacı birleşen davada davalıya verilmesine, bakiye kısmın asıl davada davacı birleşen davada davalı üzerinden bırakılmasına,6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.152,90-TL'nin asıl davada davacı birleşen davada davalıdan, ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.967,10-TL'nin ise asıl davada davalı birleşen davada davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,Dair, asıl davada davacı vekilleri ile birleşen davada davalı vekillerinin yüzüne karşı, diğer taraf vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır