tıra koymadan levhası arkadan çarptığı kenarında uyarı karışan almadan istikametinde

Anahtar kelimeler: Tıra Koymadan Levhası Arkadan Çarptığı Kenarında Uyarı Karışan Almadan İstikametinde

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2020

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı istinaf ilamı üzerine kaldırılarak dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle

: ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalılardan ... tarafından kullanılan otomobilin ... istikametinde yola devam eden ... plaka sayılı tıra arkadan çarptığı, sonrasında ... ... kontrolündeki aracın davalılardan ...'ın kullanmakta olduğu araca çarptığı kazaya karışan bu üç aracın uyarı levhası koymadan ve gerekli önlemleri almadan yol kenarında park halinde beklemesi, havanın yağmurlu ve yolun kaygan olması sebebiyle davacının kullanmakta olduğu aracın ... plaka sayılı tıra arkadan çarptığını, müvekkilinin, normal bir hızda ilerlerken kaza mahalline hiçbir uyarı levhası konulmaması sebebiyle çok geç yoldaki kazayı fark etmiş ve hemen aracını yavaşlatmaya çalışmış ancak olumsuz hava koşulları sebebiyle aracını durduramadığını ve davaya konu kazaya karıştığını, müvekkilinin ağır yaralandığını, kaza nedeniyle maddi ve manevi olarak zarar gördüğünü, kazada kusuru olmadığını, davanın kabulü ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, ... TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve mütelsilen tahsiline, ... TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şirketi haricindeki tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket açısından davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, ... plakalı aracın, müvekkil şirketin mülkiyetinde olup, ... tarihli “Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesi” ile ... ...'a uzun süreli kiraya verildiğini, uzun süreli araç kiralama sözleşmelerinde sorumluluğun kiracıda olduğuna ilişkin birçok Yargıtay Kararı bulunduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Kazanın oluşumunda müvekkilinin kusuru olmadığını, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı tırın sürücüsüsünün tali kusurlu olduğunu, davalı müvekkilim aracını emniyet şeridinin içerisinde kalacak şekilde dörtlüleri yanık olarak park ettiğini, ... plakalı tırın sürücüsü ise aracını emniyet şeridini ortalayacak şekilde park ettiğini, kaza sonrası aracını hatalı park eden tır sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, yetkili yer Mahkemelerinin ... Adliyesi Mahkemeleri olduğunu, davacının dava açabilmesi için 2918 s. KTK’ un 97. Maddesi gereğince dava açmadan önce başvuru yapması yasada belirtilen 15 günlük sürenin geçmiş olması gerektiğini, davacının usulü şartları yerine getirmediğinden davanın usul yönünden reddini talep ettiklerini, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacının sürekli sakatlığı Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi’nden Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında alınacak rapor ile ispatlanması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve tedavi masrafları bakımından müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını ve sair nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Akdeniz Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın ... tarihli raporunda; kişinin psikiyatrik şikayet ve bulguları göz önüne alındığında istenen husustaki raporun İstanbul Adli Tıp Kurumu İlgili İhtisas Kurulundan istenmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Korkuteli Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... E-.../... K sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden temin edilerek yapılan incelemede; ... ...'ün katılan sıfatıyla yer aldığı kamu davasında sanık ... ...'ın ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle üzerine atılı taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan yargılamasının yapıldığı ve "...olay tarihinde sanık ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... istikametinden ... istikametine doğru seyir halinde iken aracını kaydırarak önce yolun sağında bulunan bariyerlere daha sonra kendisi ile aynı istikamete giden önünde ki sürücü ... ...'nün sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon arkasında takılı bulunan römorka çaptığı bu kazanın akabinde aynı istikametten gelen ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin direksiyon hakimiyetini kaybederek daha önce kaza yapan sanığa ait ... plakalı araca arkadan çarparak ikinci kazanın meydana geldiği bu çarpmanın etkisiyle sanığa ait ... plakalı aracın yolun soluna doğru savrularak ilk çarpmış olduğu kamyona ait römorkun arka kısmından uzaklaştığı bu kazanın ardından katılan ......'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile aynı istikamete doğru seyir halinde iken kaza noktasına geldiğinde aracını kaydırarak ... plakalı kamyona arkadan çarptığı bunun sonucunda katılanın BTM ile giderilemeyecek şekilde yaralandığı somut olayda her ne kadar sanığın üzerine atılı taksirle yaralama suçundan cezalandırılması talep edilmiş ise de yapılan keşif, alınan bilirkişi raporu, dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağı, hep birlikte değerlendirildiğinde katılan ait ... plakalı aracın ... plakalı yarı römorka arkadan çarparak yaralandığı olayda sanığın herhangi bir kusurunun bulunmadığı..." gerekçesi ile CMK 223/2-c maddesi uyarınca beraatine karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçerek ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

MAHKEMEMİZ YARGILAMA SONUCUNDA

"Dava trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olarak; araç sürücüsü ... ..., işleten ... Şti ve aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı açılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49 vd.maddelerinde haksız fiilden kaynaklı borç ilişkileri düzenlenmiş olup:

Madde 49 "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

Madde 50 "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." hükümlerini içermektedir.

Yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Davacıların davalı sürücünün olayda kusurlu olduğu iddiası ile açtıkları bu davanın yapılan yargılamasında toplanan delillerden; Ceza Mahkemesi beraat kararı gerekçesinde maddi vakanın tespiti (olayın oluş biçimine ilişkin tespit) söz konusu olmakla, bu tespitteki maddi olgunun Hukuk Hakimini TBK 74.maddesi uyarınca bağlayacağı dikkate alınarak davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı sabit olmakla, bu takdirde davalıların yasal olarak trafik kazasından (haksız fiilden) kaynaklı oluşan zararı giderme sorumluluklarının bulunmadığı anlaşıldığından açılan maddi ve manevi tazminat davalarının reddine" GEREKÇESİ İLE VERİLEN KARAR,

ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİ'NİN ... TARİH VE .../... ESAS .../... KARAR SAYILI İSTİNAF İLAMI İLE;

"Dava, trafik kazasına bağlı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf edenin sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 74. maddesinde; "Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz." düzenlemesi yapılmıştır. Hukuk hakiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmadığı ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle "fiilin hukuka aykırılığı" konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti, gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşımaktadır. (Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2014 tarih, 2014/4-846 Esas - █████████Karar sayılı ilamı)

Somut olayda mahkemece kusur incelemesi yaptırılmamış, hükmün gerekçesinde ise, ceza davasında alınan bilirkişi raporuna göre davalı sürücü ... ...'ın kusursuz olduğu kabul edilerek Korkuteli Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas - .../... Karar sayılı dosyası fiziken incelenmeden ve bu dosya içinde yer alan olay yerine ait fotoğraf ve deliller değerlendirilmeden ve yine kaza tespit tutanağında yer alan kusura dair tespitler dikkate alınmadan karar verilmesi hatalı olmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddeleri gereğince çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir hükmüne yer verilmiştir. O halde, ilk derece mahkemesince az yukarıda bahsi geçen ceza dosyası getirtilip incelenerek, ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağında yer alan kusura ilişkin değerlendirmeler yönünden çelişkileri giderir nitelikte İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişi kurulundan davacının yaralanması ile sonuçlanan ve davacının karıştığı kazada hava ve yol durumu da gözetilerek tarafların orantısal kusur durumlarının tespiti için ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor aldırılarak değerlendirilmeli ve varılacak sonuç dairesinde olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş." gerekçesi ile kaldırılmıştır.

Mahkememiz ... tarihli duruşma ara kararı ile;

Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyetinden belirlenecek 3 kişilik uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdi ile; davacının yaralanması ile sonuçlanan ve davacının karıştığı kazada hava ve yol durumu da gözetilerek tarafların orantısal kusur durumlarının tespiti ile ayrıntılı gerekçeli ve denetime açık raporun hazırlanmasının istenilmesine (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı dikkate alınarak) karar verilmiş,

Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Talimat sayılı dosyasından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporu özetle:

"Davacı sürücü ... ...; yönetimindeki ... plakalı aracı ile devlet kara yolunun olay mahalli kesiminde mevcut yol ve hava şartların seyir halindeyken dikkatli ve tedbirli davranmamakla, ön ilerisine azami dikkatini vermemekle, aracının hızını; aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamakla, mahal şartlarına göre yüksek bir hızla seyretmekle, yolun virajlı kesiminde yüksek hızla seyir halindeyken ön ilerisinde önceden kaza yapmış olan araçları fark ederek fren yaptığında yüksek hızına bağlı olarak iniş eğimli ıslak zeminin etkisiyle aracının hakimiyetini kaybettiği aracı ile yolun sağ tarafında kazalı şekilde durmakta olan araçlardan ... plakalı çekici arkasında bağlı ... plakalı yarı römorka arkadan çarpmakla 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52. Maddesi (a) ve (b) bendi hükümlerine aykırı davranarak, aynı Kanun’un 84. maddesinde belirtilen asli kusurlu hallerden “arkadan çarpmakla” meydana gelen olayda tamamen kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı sürücü ... ...; olay mahallinde önünde seyir halinde olan bir TIR'ı solundan geçmeye çalıştığı sırada önünde seyir halinde gördüğü başka bir TIR'a çarpmamak için fren yapması ile kaydırdığı aracı ile önce yolu bölen beton bariyerlere çarpması sonucu kontrolünü kaybettiği aracı sollamaya çalıştığı TIR'a sağ şeritte arkadan çarpmasının akabinde sağdaki banket üzerinde bu aracın gerisinde peş peşe durdukları, daha sonra geriden gelen sürücü ... ... yönetimindeki ... plakalı otomobilin aracına çarpması ile soldaki bariyerlere doğru savrulmasından bir süre sonra yönetimindeki ... plakalı ... marka otomobiliyle mahal şartlara uygun olmayan yüksek hızla seyir halinde yolun virajlı kesiminde ilerisindeki kazalı araçları fark eden davacı sürücü ... ...'ün fren yapması üzerine kayarak yolun sağında kazalı şekilde duran TIR'a arkadan çarptığı olayla illiyetli hatalı bir davranışı olmadığı davacının karıştığı bu kazanın oluşumunda kusursuz bulunduğu kanaatine varılmıştır.

SONUÇ

1- Davacı sürücü ... ...'ün dava konusu olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

2- Davalı sürücü ... ...'ın dava konusu olayda kusursuz bulunduğu," görüş ve kanaatine varıldığı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;

BAM kaldırma kararı doğrultusunda alınan bilirkişi raporu, Mahkememizin önceki gerekçeli kararında itibar edilen Korkuteli Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... E-.../... K sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunu teyit etmekle; davaya dayanak trafik kazasında davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı sabit hale gelmiştir.

Davalı ... Şti. vekili dosyaya sunduğu uzun süreli kiralama sözleşmesi nedeniyle işleten sıfatlarının bulunmadığını savunmuş ise de; sözleşmenin tetkikinden ...-... tarihlerini kapsayan bir ay süreli olduğu ve genel satış koşullarını düzenleyen sözleşme maddelerine göre aracın kiralayanın kendi hesabına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işletmediği, araç üzerinde fiili tasarrufun hakkının bulunmadığı görülmekle, bu davalının işleten sıfatının devam ettiği anlaşılmış, sonuç olarak davalılar aleyhine açılan davanın esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının ayrı ayrı REDDİNE,

2-Davalılar ... Şti.ve ... ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının ayrı ayrı REDDİNE,

3-Maddi tazminat davası yönünden alınması gerekli ... TL harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Manevi tazminat davası yönünden; alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ... TL'den mahsubu ile artan ... TL'nin talep halinde davacıya iadesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Maddi tazminat davası yönünden; A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

7-Manevi tazminat davası yönünden; A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ... Şirketi ve ... ...'a verilmesine,

8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. █████/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır