teflon kumaşta elyaf elleçlemeler kaplı sert sovtaj kaba cam taşıyıcı

Anahtar kelimeler: Teflon Kumaşta Elyaf Elleçlemeler Kaplı Sert Sovtaj Kaba Cam Taşıyıcı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: ████████ Esas - █████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ

: █████/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; davalının fiili taşıyıcı, sigortalı ... ...…Ltd. Şti firmasının ise akdi taşıyıcı olduğunu, fiili taşıyıcı tarafından yapılan sert kaba elleçlemeler sebebiyle hasar oluştuğunu, teflon kaplı cam elyaf kumaşta meydana gelen hasar nedeniyle emtianın kullanılamaz hale geldiğini ve sovtaj değerinin olmadığını, hasar bedelinin dava dışı gönderici ... şirketine, üst taşıyıcı sigortalı ... Şirketi tarafından ödendiğini, yapılan ödemenin kendilerince dava dışı sigortalıya ödendiğini ve ...’in haklarına halef olduklarını, davalının CMR sigortacısına başvurulduğunu, ancak taleplerinin reddedildiğini belirterek davalının alacaklarının rücuen tahsili için başlatılan Büyükçekmece 3. İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasında davalının icra takibine itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili; pandemi koşulları nedeniyle araç sürücüsünün yüklemeyi denetlemek üzere içeri alınmadığını, yüklemenin nasıl yapıldığını görmesinin mümkün olmadığını, malın sovtaj değeri olup olmadığının tespit edilmesinin gerektiğini, hasar bedelinin CMR hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini, işlemiş faiz talep edilemeyeceğini, zira temerrüdün oluşmadığını, faizin CMR hükümleri kapsamında yıllık %5’i geçemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece;sigortalıya ait cam emtiasının,akdi taşıyıcının ... şirketi, fiili taşıyıcının ise davalı olduğu, taşıma işinin Türkiye - Almanya arasında gerçekleştirildiği, CMR'nin 17. maddesi kapsamında taşıyıcının yükü teslim almasından alıcıya teslimine kadar yükte meydana gelen hasardan sorumlu olacağının düzenlendiği, malın teslim alınması esnasında taşıma senedinde yüke ilişkin herhangi bir çekince ileri sürülmediğinden yükün hasarsız teslim alındığının kabulü gerektiği, yükün teslimi sırasında ise taşıma senedine yükün hasarlı olduğu yönünde ihtirazı kayıt düşüldüğü, bu halde davalı fiili taşıyıcının yükte taşıma sırasında meydana gelen hasardan sorumlu tutulabileceği, bununla birlikte ürünü yükleme işini sigortalının yaptığını, hasarın ürünlerin yükleme ve ambalajlamanın uygun yapılmamasından kaynaklandığı,taşıyıcının yüklemeye nezaret yükümlülüğü bulunduğu, taşıyıcının yüklemenin uygunsuzluğuna ilişkin olarak taşıma senedine şerh düşmediği, bu halde yüklemeye nezaret yükümlülüğünü yerine getirmeyerek hasarın oluşmasına %25 oranda kusuru ile sebebiyet verdiği, hasar bedelinin 42.327,02-TL olduğu, muafiyet tenzili sonrasında davalının 37.438,02-TL ’nin %25’i olan 9.359,51-TLzarardan sorumlu olduğu, davalı tarafından pandemi koşulları nedeniyle nezaret fırsatları olmadığı ileri sürülmüş ise de sürücü tarafından taşıma senedine bu hususta şerh düşülmediği gerekçesiyle, davalının itirazının 9.359,51-TL üzerinden iptaline,asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

: 1-Davacı vekili; Emtianın araca tam ve hasarsız olarak yüklendiğini, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini, diğer taraftan taşıyıcının yüklemeye nezaret ve ambalajı kontrol etme yükümlülüğünü bırakamayacağını, davalı fiili taşıyıcının tam ve hasarsız aldığı ürünü hasarlı teslim ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı vekili; hasarın ürünlerin yüklenme ve ambalajlanmasının uygun yapılmamasından kaynaklandığını, bu tespite rağmen müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, mahkeme kararında taşıma senedine sürücü tarafından şerh konulması gerektiği belirtilmiş ise de emtianın akdi taşıyan ... tarafından teslim alındığını, yükleme ve ambalaj hatası bulunması halinde bunun davacının sigortalısı ... tarafından şerh düşülmesi gerektiğini, müvekkilinin de davacının sigortalısı gibi taşıyıcı olduğunu,müterafik kusur değerlendirilmesinin kabul edilemez olduğunu,hükmedilen faiz oranının CMR'ye aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

:Dava, davacı tarafından sigortalanan emtianın davalı taşıyıcı tarafından taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle, sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taşımanın güzergahı itibariyle uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekmektedir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu hususlarında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

CMR'nin 37. maddesinde, bu sözleşme hükümleri gereğince tazminat ödemiş taşımacı, bu tazminat üzerinden ödediği faiz ve yaptığı masraflarla birlikte tazminatı, taşımaya katılmış olanlardan geri almak hakkına sahip olduğu; ziyan ve hasardan sorumlu olan taşımacı ister kendisi ister başka bir taşımacı tarafından ödensin, tazminatı tek başına yüklenmek zorunda olduğu, ziyan veya hasar iki veya daha çok taşımacının fiilinden ileri geldiği zaman bunlardan her biri sorumluluktaki hissesi oranında bir meblağı ödeyeceği, taşıma ücreti oranında sorumlu olacakları, ziyan ve hasar için sorumluluğun hangi taşımacıya yükleneceği belirlenemez ise tazminat miktarının bütün taşımacılar arasında paylaştırılacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda, dava dışı satıcı gönderen ... ...Ltd Şti tarafından dava dışı alıcı ... Gmbh isimli firmaya mal mukabili ödeme şekli ile satılan 10 palet cam elyafı emtiasının Türkiye'den Almanya'ya taşınmasının akdi taşıyan sıfatıyla dava dışı sigortalı ... ... tarafından üstlenildiği, fiili taşımasının ise █████/2019 tarihli sözleşme kapsamında davalıya verildiği, yükün dava dışı akdi taşıyan ... ...'in sigortalı sıfatıyla davacı tarafından düzenlenen nakliyat abonman sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, emtianın █████/2019 tarihinde teslimi sırasında 1 nolu paletin içindeki cam elyaf malzemenin tamamen kullanılamaz durumda olduğunun tespit edildiği, emtianın alıcıya tesliminde CMR senedine hasara ilişkin şerh düşüldüğü, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına █████/2019 tarihinde 37.438,02-TL ödeme yapıldığı ve sigortalı tarafından düzenlenen temlikname ile hakların davacı sigorta şirketine devredildiği, davacı sigorta şirketinin TTK'nın 1472. ve CMR'nin 37. maddesi kapsamında aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

CMR'nin 17/1. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya, gecikme ve hasardan sorumludur. CMR'nin 17/2. maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz. CMR’nin 18/2. maddesi uyarınca, kayıp, hasar ve gecikmenin 17/2. maddede öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir. Yine CMR'nin 30. maddesi gereğince, hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden itibaren yedi gün içinde ziya veya hasarın taşıyıcıya ihbar edilmemesi halinde, taşıyıcının emtiayı sağlam olarak teslim ettiği hususunda karine oluşacaktır. CMR'nin 17/2 maddesinde, yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı öngörülmüş olmakla birlikte, ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğu bulunduğu yerleşik yargı uygulamasıdır. Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde taşıyıcı göndereni uyarmadan ve CMR'nin 8 ve 9. maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse, öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekecektir. Fark edebileceği durumlarda, hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir. Yükleme ve istif hatasının açıkça göründüğü hallerde, kusurun ağırlıklı bölümü gönderenin üzerinde bırakılır.

Davacı sigortalısı akdi taşıyan ... ile davalı fiili taşıyan arasında düzenlenen █████/2019 tarihli sözleşmede araçların boşaltma ve yükleme organizasyonlarının ... tarafından yapılacağı kararlaştırılmıştır. Alıcı firma tarafından hasarlı paletin ...'in aktarma deposunda devrilmesi sonucunda meydana geldiği belirtilmiş ise de alıcı firmanın bu tespiti taşıma sürecine iştirak edenlerce tutulan tutanağa dayanmamaktadır. Dava dosyasında hasarın bu şekilde meydana geldiğine ilişkin bir delil bulunmamaktadır.Taşıma konusu cam elyaf maddesinin hassas niteliği gereği özel bir şekilde ambalajlanması ve stoklanması gerektiği bilirkişi raporundan anlaşılmakla birlikte raporda kaba elleçleme veya ürünün özelliğine uygun ambalajlama yapılmaması hasarın nedeni olarak gösterilmiştir. Bununla birlikte davalı cevap dilekçesinde maldaki hasarın sebebinin, malın içerisine yerleştirildiği kağıt kartonlar etrafına çakılan tahtaların oluşturduğu 10 büyük kağıt karton maldan 1 kağıt karton malın tahtalarının diğer paletlerin yarattığı baskıya dayanamayarak kırılması olduğu belirtilmiştir. Taşıma sırasında aracın dıştan bir müdahaleye maruz kaldığına ya da kazaya karıştığına ilişkin bir delil bulunmadığı nazara alındığında, hasarın sabitleme ve ambalajlama yetersizliğinden meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda yükleme, ambalajlama ve sabitleme davacının sigortalısı olan aynı zamanda akdi taşıyan ... tarafından üstlenilmiştir. Yükleme ve istiflemenin davalı fiili taşıyanın sorumluluğunda olduğuna ilişkin bir sözleşme hükmü bulunmadığından, yükleme ve istiflemeden kaynaklı hasar kural olarak göndericinin, somut olayda sigortalı akdi taşıyanın sorumluluğundadır. Ancak kural olarak taşıma ilişkisinde ambalajlama, yükleme ve sabitleme yükümlülüğü gönderene ait olsa bile davalı taşıyanın tali de olsa yüklemeye nezaret yükümlülüğü bulunmaktadır. Taşınan emtianın niteliği dikkate alındığında nakliye sürecinde emtianın hasar görebileceğini taşıyıcının "basit bir değerlendirmeyle" öngörmesi mümkün olup, bu konuda gerekli özenin gösterilmemiş olması nedeniyle taşıyıcının somut olayda "yüke olan özen yükümlülüğünü ihlalden" dolayı müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir (Yargıtay 11. HD'nin 07.03.2016 tarih, █████████ E.,█████████ K.-19.11.2013 tarih, █████████ E., ██████████ K.-█████/2018 tarih, █████████ E. ███████ K. Sayılı emsal kararları). Bu durumda davalının % 25 müterafik kusurlu kabul edilerek sonuca gidilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı her ne kadar pandemi koşulları nedeniyle yükü inceleme fırsatları olmadığını, istif sırasında depoya alınmadıklarını beyan etmişse de; CMR'nin 8/2. maddesi kapsamında araç sürücüsü tarafından taşıma senedine bu hususta şerh düşülmemiştir. Diğer taraftan, CMR'nin 27. maddesindeki yıllık % 5 faiz oranı döviz cinsinden hükmedilen tazminata ilişkin olup TL üzerinden belirlenen hasar bedeline avans faizi uygulanması yerindedir.

Açıklanan nedenlerle; taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Davacıdan alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 639,34-TL harcın mahsubu ile kalan 92,66-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Davalıdan alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin yatırılan 160-TL harcın mahsubuna 572-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Taraflarca yapılan istinaf yargı giderinin üzerilerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026