industries dönemli japonyadaki alıcıya boru üstlenildiğini emtianın cinsi nakliyesinin hasarlandığını

Anahtar kelimeler: İndustries Dönemli Japonyadaki Alıcıya Boru Üstlenildiğini Emtianın Cinsi Nakliyesinin Hasarlandığını

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ

: █████/2018

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; müvekkili şirket sigortalısı .....AŞ tarafından Japonya'daki ... Industries şirketinden satın alınan ve 29.09.2015-03.11.2017 dönemli poliçe ile sigortalanan boru cinsi emtianın sigortalı alıcıya teslim edilmek üzere nakliyesinin davalı taşıyan tarafından üstlenildiğini, sigortalı emtianın davalının sorumluluğu altında taşınır iken hasarlandığını, hasar sebebiyle müvekkilinin sigortalısına 10.11.2017 tarihli ekspertiz raporu gereğince % 25 sorumluluk payı kapsamında 1.857,50-USD hasar tazminatı ödendiğini, işbu tazminat ödemesi sebebiyle müvekkilinin TTK 1472. maddesi ve temlik sözleşme çerçevesinde sigortalısının haklarına halef olduğunu, sigortalıya ödenen 1.857,50-USD tazminatın davalıdan tahsili amacıyla Beykoz 20. İcra Dairesi'nin █████████ esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının borca itiraz ettiğini belirterek davalının itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili; davaya konu taşımanın, multimodal taşıma olduğunu, uluslararası ... kurallarına göre eşyanın ziyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat isteminin 9 ay içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceğini, eşyanın ambara giriş tarihi ve nihai depoya şantiyeye varış tarihinin 10.07.2017 olduğunu ve bu nedenle hak düşürücü sürenin geçtiğini, ... kurallarının 12. maddesine göre, emtiadaki görünür kayıp ve hasarın derhal, görünmeyen hasar ve kayıplar içinse teslimatı takip eden 6 gün içinde taşıyıcıya ihbar zorunluluğu getirildiğini, TTKnın 1185 ve uluslararası karayolu ile eşya taşımalarının CMRnin.30 maddesi gereğince ve ekspertiz raporunda tespit edildiği üzere taşıyıcıya süresinde bildirim yapılmadığını, teslimden beş ay sonra yapılan ekspertiz incelemesinin dikkate alınamayacağını, ekspertiz raporu içerisinde yer alan tespitlerin kendi içinde çelişkili olduğunu, teslimden itibaren beş ay boyunca gönderilenin deposunda kaldığı belirtilen eşyanın depoda hasara uğramış olması ihtimalinin, deniz taşıması veya kara taşıması sırasında hasara uğramış olması ihtimalinden çok daha yüksek olduğunu, dava konusu olayda sınırlı sorumluluk hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddine, alacağın % 20'si tutarında kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; bilirkişi raporunu düzenleyen teknik bilirkişiler tarafından "taşınan emtiaların deniz taşımasına uygun şekilde ambalajlandığı, uygulamaya uygun ambalajlama yapıldığının belirlendiği, ... numaralı söryey raporu ile ... mumaralı ... raporu dikkate alınarak bilirkişi raporundaki görüş gibi hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği, davalı yanca boşaltma esnasında alınan ... raporundaki tespitlerin aksini gösterir ve hasarın kendi sorumluluğunda meydana gelmediğini ispat eder başkaca bir delil sunulmadığı, 1.857,50-USD bedelin her halükarda sınırlı sorumluluk sınırının altında kaldığı, davalının esas zarar miktarından sorumlu olduğu, tarafı olmadığı sigorta sözleşmesi hükümlerine göre zarara ilave edilen %10 bedel bakımından davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle; davalının icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 1.575-USD asıl alacak 9,21-USD işlemiş faiz bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına, fazla istemin reddine, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

: Davalı vekili; Konşimentoda eksper raporunda tespiti yapılan hasarlara ilişkin kayıt bulunmadığı tespit edildiği halde teslimden aylar sonra düzenlenen çelişkili ekspertiz raporuna göre hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin kabulünün hatalı olduğunu, konşimentoda taşıma öncesinde emtiaların durumu ile ilgili tespitlerin yer aldığını, emtianın nakliye öncesinde açık alanda bekletildiğinin,kargonun tümünün yüzeyinde hafif sıyrıklar olduğunun, 78 adet yükte yüzeysel pas bulunduğunun, 19 pakette ise 1-2 koruyucu kapağın hasarlı olduğunun tespit edilerek kayıt altına alındığını, bu hususun yükün deniz taşımasına uygun ambalajlanmadığını ortaya koyduğunu, ekspertiz raporunda emtiaların hasarlı olduğu belirtildiği halde hasarın nasıl geldiği hususunda çelişkili tespitler yer aldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

: Dava, davacı sigorta şirketince nakliyat abonman blok sigorta poliçesi ile sigortalanan Rönesans şirketine ait emtianın davalının üstlendiği taşıma sırasında hasara uğraması nedeniyle, sigortalıya ödenen hasar bedelinin tahsili istemiyle başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; dava dışı sigortalıya ait emtianın davalı taşıyıcı ile dava dışı sigortalı arasında düzenlenen 11.02.2016 tarihli taşıma sözleşmesi kapsamında Kobe/Japonya Limanı'ndan ... Limanı'na deniz yolu ile oradan da Aşkabat Türkmenistan'a karayolu ile taşıma işinin davalı taşıyıcı tarafından üstlenildiği, 93 koli, net 88.667 kg brüt 92.607 kg karbon boru emtiasının ... gemisine █████/2017 tarihinde yüklendiği, geminin Bandar Abbas Limanı'na ulaşmasından sonra █████/2017'de başlayan boşaltma işleminin █████/2017 tarihinde sonlandığı, emtianın 5 farklı araçla karayolu ile Aşkabat'daki alıcıya teslim edildiği, emtiaların araçlardan boşaltılması sırasında 21 parça emtianın uç kısımlarında oyulma ve çizilme hasarına uğradığı, hasara uğrayan emtia nedeniyle sigortalısına █████/2017 tarihinde 1.857,50-USD ödeme yapan davacı sigorta şirketinin nakliyat emtia blok sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalının haklarına halef olduğu, davalı akdi taşıyandan rücuen alacak talebinde bulunduğu, emtiaların hasar ihbarında █████/2017 tarihinde teslim alındığı belirtilmiş olup teslimin daha önce gerçekleştiğine dair dosyada bir delil bulunmadığı nazara alındığında icra takibinin TTK'nın 1188 maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde başlatıldığı anlaşılmaktadır. Davalı, yargılama sırasında ... kuralları gereğince dava konusu uyuşmazlık bakımından 9 aylık hak düşürücü sürenin uygulanması gerektiğini ileri sürmüş ise de ... Kuralları 20. maddesi ve TTK m.1188'deki düzenlemenin emredici olması (TTK m.1243/1-a) karşısında davalının itirazı yerinde görülmemiştir.

Davalının üstlendiği taşıma deniz ve kara yolu ile taşımayı birlikte içerdiğinden multimodal taşıma niteliğindedir. Taşıma konusu emtiadaki hasarın deniz yolu taşıması sırasında meydana geldiği hususu ekspertiz raporu ile tespit edilmiştir. Deniz yolu + kara yolu şeklinde gerçekleşen karma taşıma faaliyetinde hasarın taşımanın deniz yolu kısmında meydana geldiği sabit olup, uyuşmazlığın çözümünde TTK'nın Deniz Ticareti ile ilgili 5. Kitap hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Uyuşmazlık, emtialardaki hasarın davalının sorumluluğunda meydana gelip gelmediği hususunda toplanmaktadır. Geminin Bandar Abbas Limanı'na ulaşmasından sonra █████/2017 tarihinde ... nolu ... incelemesi yapılmıştır. ..., yükün tahliyesinden önce ambarda başlamış, akabinde yükün tahliyesine nezaret edilmiştir. ... sırasında emtialardaki boruların uç kısmında çökmeler, çizilmeler, deformasyon tek tek tespit edilerek fotoğraflanmıştır. Sözleşmenin 7/1. maddesi gereğince ... incelemesi taşıyan tarafından yaptırıldığından, taşıyanın temsilcisi konumunda olan kaptan nezaretinde yapılan incelemede tespit edilen hasar taşıyanın bilgisi dahilindedir. TTK'nın 1185. maddenin 2. ve 6. fıkrası gereğince taşıyanın bilgisi dahilinde olan hasar için ayrıca ihbar yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Bu durumda somut olayda hasarın emtianın taşıyanın hakimiyetinde meydana geldiğine dair karine oluştuğundan aksinin davalı taşıyan tarafından ispatı gerekir.

Davalı, konşimentoda ve yükleme öncesi yapılan sörveyde emtiaların durumunun yer aldığını, ayrıca emtiaların gerektiği gibi ambalajlanmadığını ileri sürmektedir. Bu kapsamdan davalının talebiyle yükleme Limanında ... firması tarafından 9/███████ tarihinde yapılan ... raporunda bazı demetlerin dağıldığı belirtilmiştir. Yine konşimentoda, emtianın taşıma öncesi açık alanda depolandığı, kargonun tümünün yüzeyinde lokal olarak sıyrıklar ve çizikler bulunduğu, 78 paket yükte yüzeysel pas olduğu, 19 pakette 1-2 koruyucu kapağın kırıldığı yazılıdır. Ne var ki bu hasarlar hakkında raporda ayrıntılı bilgi bulunmadığı gibi hasarın ayrıntısına ilişkin teşhise elverişli görüntü kayıtları sunulmamıştır. Tahliye limanında sörveyde tespit edilen borulardaki çökme hasarları ile ilgili gerek konşimentoda gerekse ilk ... incelemesinde herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Bu durumda borulardaki çökme hasarlarının deniz taşımasından önce meydana geldiği ispatlanamamıştır. Yine bilirkişilerce emtiaların deniz taşımasına uygun bir şekilde ambalajlandığı tespit edilmiş olup davalının aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Bu durumda mahkemece sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen ilave bedel düşülmek suretiyle hasar bedeli yönünden davalının itirazının kısmen iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 521,80-TL harcın mahsubu ile kalan 210,20-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026