Anahtar kelimeler: Dönerken Sonlanmış Çıkmak Dönüldüğü Buçuk Dışarı Hasımsız Süredir Hamili Maksadıyla
T.C.
İSTANBUL22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2026KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde HMK'nın 320/1. maddesi gereği dosya üzerinden görülmüş olan olan "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali - Hasımsız)" davasının yapılan yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Talep eden vekilinin sunduğu talep dilekçesi ile; Müvekkil ..., dava tarihinden bir buçuk hafta önce hamili olduğu çek ile işlem yapmak maksadıyla bir görüşme yapmış akabinde görüşme anlaşmazlık ile sonlanmış ve çek ile birlikte eve dönüldüğü, akabinde dava tarihinden bir süre önce çek ile yeniden işlem yapma maksadıyla dışarı çıkmak için çeki kontrol ederken çekin koyduğu yerde olmadığının fark edildiği, uzun süredir evi ve çekin olabileceği tüm olasılıkların kontrol etmesine rağmen çekin bulunamadığı, müvekkil daha önce çek ile ilgili anlaşmazlığın neticesinde eve dönerken çeki cebine koyduğunu hatırlamakta ancak daha sonrasını hatırlamadığını, çekin yol üzerinde müvekkil cebinden düşme ihtimalinin mevcut olduğu, müvekkilin hak sahibi olduğu, ... A.Ş Küçükköy Sanayi Şubesi'ne ait ... çek seri numaralı 8.5.2025 basım tarihli çekin uzun süredir aranmasına rağmen bulunamadığı, müvekkil uzun süredir aradığı ancak çalınmasından yahut kaybolması sebebiyle bulamadığı çekin zayi olduğu ve kötü niyetli bir hamil tarafından diğer bankaya ibraz edilmesinin mümkün olduğu, şayet çekler çalındı ise bankaya ibraz edilmesi halinde ödeneceği, bu halde çekin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı kurulmasını ve çekin Türk Ticaret Kanunu 651-653 Maddeleri temelinde 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasını ve nihayetinde ilgili çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:İşbu dava konusu uyuşmazlık; 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı Kanunun 757/1. maddesi gereği kaybolduğu iddia edilen ...A.Ş Küçükköy Sanayi Şubesi'ne ait, ...çek seri numaralı 8.5.2025 basım tarihli çekin zayi olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir.6098 sayılı TBK'nın 620.maddesinde adi ortaklık sözleşmesi iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmeler olarak tanımlanmıştır. Ancak adi ortaklık 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında yer alan ortaklıklardan farklı olarak taraf ve dava ehliyeti olmadığı gibi tüzel kişiliği haiz değildir. Bu nedenle adi ortaklığa ilişkin davalarda, adi ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmeleri zorunludur. Adi ortaklık tarafından açılacak davaların, el birliği mülkiyeti kuralları gereğince bütün ortaklar tarafından birlikte açılması gerekir. Bütün ortaklar tarafından açılacak dava, adi ortaklık adına değil ortaklar adına açılır ve hüküm de ortaklar hakkında verilir. Taraf ehliyeti tüm ortaklara aittir ve ortaklar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmaktadır.Somut olayda; dava adi ortaklığı oluşturan ortaklar tarafından değil, doğrudan tüzel kişiliği bulunmayan adi ortaklık adına açılmıştır. (Dosyada yer alan vekaletname sureti incelendiğinde de, vekaletnamenin yalnızca gerçek kişi sıfatıyla ...yönünden düzenlenmiş olduğu görülmüştür.) Yukarıda da ifade edildiği üzere davacı adi ortaklığın taraf ve dava ehliyeti bulunmadığından, davanın öncelikle HMK'nın 114/1.d ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekmektedir. Bu hususa ek olarak, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden red kararı verilmemiş olsaydı dahi, 6102 sayılı TTK'nn 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Talebe konu ... seri numaralı çek sureti incelendiğinde, talep eden adi ortaklığın, çekte yazılı bulunan vergi numarasından da görüleceği üzere çek hesabı sahibi olarak keşideci konumunda olması sebebiyle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı gerekçesine dayalı olarak da yasal koşulları oluşmamış olan talebin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmekle davanın reddi ile tüm dosya kapsamı ve sair hususlara dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM / Gerekçesi Yukarıda İzah Edildiği Üzere;1)Davanın REDDİNE,2)Harçlar Kanunu uyarınca alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3)Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği kendi üzerinde bırakılmasına,4)Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansın davacı tarafa re'sen iadesine,Dair talep eden tarafın yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka yer Asliye Ticaret Mahkemelerine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır