Anahtar kelimeler: Traşlama Sobadan Boyatması Tornacı Tenekesine Pik Tiner Sıçraması Kıvılcımın Isınma
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2026/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:DAVA
: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:ASIL DAVA YÖNÜNDENDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; sigortalı ...'nın 04.01.2007 tarihinde makine modelleri üretimi işi yapan ... Model Makine Döküm Takımları Ve Dekorasyon Sanayii Tic. Ltd. Şti.'nde pik dökümü traşlama işinde (tornacı) olarak çalışmakta iken işverenin kendi işyerinde üretmiş olduğu makine parçalarını boyatması sırasında aynı mekanda bulunan ısınma amaçlı kullanılan sobadan kıvılcımın tiner tenekesine sıçraması sonucu meydana gelen yangında sağ ve sol el ile sağ bacağında 3. Derece yanıklar oluştuğunu, yapılan tetkik ve tedaviler sonucunda sigortalının meslekte kazanma gücü oranının % 20,2 olarak tespit edildiğini, iş kazası sonucunda 17.10.2007 tarihli denetmen raporunda ...'nın meslekte kazanma gücü kaybının % 20,2 olduğunu, ,,, numaralı tahsis dosyası üzerinden 10.214,43 TL'lik ilk peşin değerli gelir bağlandığını, olay sonucu sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerin ( peşin sermeye değeri, tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ödeneği gideri ) iadesi istemine ilişkin olarak dava açıldığını, ... 41. İş Mahkemesi'nde 2022/... E. Numarası ile görüldüğünü, bu dosyada geçici iş göremezlik ödeneği giderleri talep edilmediğini, HMK'nın 166. maddesi gereği davaların birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDENDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalılarından ...'nın davalı işyerinde █████/2007 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda yapılan tetkik ve tedaviler sonucunda meslekte kazanma gücünü %20,2 oranında kaybettiğinin tespit edildiğini, Olayın iş kazası olduğunun ... müfettişi tarafından düzenlenen █████/2007 tarihli ve ... sayılı raporuyla sabit olduğunu, Kurum tarafından sigortalıya █████/2007 tarihinde geçerli olan █████/2014 onay tarihli sürekli iş göremezlik geliri bağlandığını, sigortalı yaşlılık aylığı talebinde bulunduğundan █████/2008 tarihinde sigortalının aylığının yarıya indirildiğini, bu kapsamda gelirin yarıya indirildiği █████/2007-█████/2008 tarihleri arasında 2.052,05 TL ödeme yapıldığını, sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin 18.425,05 TL olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL peşin sermaye değeri olan gelirin █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacı kuruma ödenmesine, 50,00 TL tedavi giderlerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:İş bu dosyanın ... 1.İş Mahkemesinin █████/2025 tarih 2025/ Esas 2025/ sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.Dava konusu uyuşmazlık davacının davalıdan alacağı bulunup bulunmadığına ilişkindir.506 sayılı Kanunun 26.maddesinde; “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22 nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (…) Kurumca işverene ödettirilir. İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.İş kazası veya meslek hastalığı, 3 üncü bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3 üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir” hükmü yer almaktadır. ... █████/2010 tarihli, E.2010/- ve K.2010/ sayılı kararında; " Dairemizin iptal başvurusu üzerine ,,, Mahkemesinin 23.11.2006 gün ve ███████, ████████ sayılı Kararı ile 26. maddenin 1.fıkrasındaki bu bölüm, Kararın Resmi Gazetede yayımlandığı 21.03.2007 tarihi itibariyle iptal edilerek yürürlükten kalkmıştır. Anayasa Mahkemesi iptal gerekçesinde şu görüşlere yer vermektedir:"Kanuna uymayan eylem sonucunda hukuksal yaptırıma maruz kalan ve bunun sonucu olarak da bağlanan gelirin sermaye değerini Kuruma ödeyen ve böylece ilgi ve ilişkisi kesilen işverenin, Kanun, Kanun Hükmünde Kararname ve Kararlarla bağlanan gelirlerde yapılacak artışlardan ve bu artışların peşin sermaye değerlerinden sorumlu tutularak dava tehdidi altında bulundurulması, sosyal güvenlik kuruluşlarına ait olması gereken risklerin işverene yükletilmesi anlamına gelir. Böyle bir durum hakkaniyet ve sorumluluk ilkeleriyle bağdaşmadığı gibi sosyal hukuk devleti ilkesine de aykırıdır."Görüldüğü gibi, ... Mahkemesi bu kararla gelir artışlarından doğan Kurum zararının işverenden istenemeyeceğini açık ve kesin bir anlatımla kabul etmiş bulunmaktadır.Hal böyle olunca, iptal kararı ile birlikte ortaya çıkan yeni hukuki durum çerçevesinde gelir artışlarının istenemeyeceği ve bu maddeye göre açılan davalarda halefiyet kuralına dayanılamayacağı, Kurumun rücu alacağının hukuki temelinde halefiyet değil, "Kanundan doğan basit rücu hakkı"nın bulunduğu kabul edilmelidir.İptal kararıyla ortaya çıkan bu hukuki durumun mahkemece eldeki davalar bakımından ele alınıp incelenmesi ve gözetilmesi gerekir.Belirtelim ki, 09.05.1960 tarih ve 1960/... 21.01.2004 gün ve 2004/.... sayılı ve 07.04.2004 gün ve 2004/... sayılı, ayrıca, 29.09.2004 gün ve 2004/... sayılı Kararları uyarınca, ... Mahkemesinin iptal kararları usuli kazanılmış hakkın ve aleyhe bozma yasağının istisnasını oluşturur ve bu nedenle sonradan çıkan iptal kararı henüz mahkemede veya ... olan bütün davalara uygulanır.Mahkemece, söz konusu iptal kararının halen derdest olan davalara uygulanması gerektiği sonucuna varılırsa, yargılamada şu hususların göz önünde bulundurulması gerekecektir;Kurumun rücu hakkının hukuksal temeli, halefiyete değil; Kanundan doğan basit rücu hakkına dayanır. Bu nedenle Kurum, sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı gelirin ilk peşin değerinin kusur karşılığını isteyebilir. Gelir artışlarını talep edemez.Tazminat davasında alınan kusur ve hesap raporu, rücu davasında bağlayıcı değildir. Güçlü delil niteliğindedir.Sigortalı veya hak sahibi kimselerin, sorumluları ibra etmesi veya yapılan her türlü ödeme Kurumun rücu hakkını etkilemeyeceğinden, rücu davasında dikkate alınmaz.Rücu davasında işveren yönünden zamanaşımı BK. 125. maddesine göre 10 yıldır. Zamanaşımı gelirin onay tarihinden başlar. 3.kişiler yönünden ise BK. 60 gereğince 1 ve 10 yıldır.Faiz başlangıcı, ilk peşin değerli gelire ilişkin tahsisin onay tarihidir." kararı ... Mahkemesinin █████/2006 gün ve 2003/, 2006/ sayılı kararı uyarınca 506 sayılı Kanun kapsamındaki davacı kurumun rücu hakkı basit rücu hakkına dönüştüğünden tavan zarar hesabı yapılmamıştır.... tarafından ... Model Makine Döküm Takımları ve Dekorasyon San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Dökümcülük Tic. ve San. A.Ş. aleyhinde ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2007/... esas sayılı dosyası ile iş kazasına bağlı maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, hükmedilen tazminatın davalılardan tahsiline karar verildiği, ... 21.Hukuk Dairesinin █████/2015 tarihli, E.2015/... ve K.2015/... sayılı ilamı ile onararak kesinleştiği,Mahkemece aldırılan kusura ilişkin █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; olayın meydana gelmesinde; Davalı ... Model Makine Döküm Takımları ve Dekorasyon San. Tic. Ltd. Şti.nin %70 oranında etken olduğu, ... ...'nın %30 oranında etken olduğu yönünde kanaat bildirildiği tespit edilmiştir. ... Merkezinin █████/2011 tarihli, ... sayılı kararı ile; ...'nın meslekte kazanma gücü kaybı oranının %20, 2 olduğuna, yardıma muhtaç durumda olmadığına, kontrol muayenesi gerekmediğine karar verilmiştir. ...'ya %20,2 SİD oranı üzerinden █████/2014 tahsis onay tarihli, 18.425,05 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlanmıştır. ...'ya █████/2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı gerekçesi ile 10.214,48 TL'lık peşin sermaye değeri hesaplandığına dair belge bulunmaktadır. Gelir 76,77 TL olarak dikkate alınmıştır.18.425,05 TL'lık PSD █████/2007 tarihinde 135,19 TL gelir ödendiği kabul edilerek hesaplanmıştır. ... müfettişi tarafından düzenlenen rapor üzerine gelirde indirim yapılmıştır. █████/2007 tarihinde ödenen gelir 128,43 TL'ya düşürülmüştür. ... 10.Hukuk Dairesinin █████/2021 tarihli, E. 2021/ ve K. 2021/ sayılı kararında; “…Somut olayda, davalıların tazminle sorumlu olacakları ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı; gelirin başladığı tarih itibariyle 5510 sayılı Kanunun 54. maddesi uyarınca indirilmiş hali üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olan 16.374,20 TL’nin, yaşlılık aylığının bağlanması nedeniyle gelirin yarıya indirme tarihine (01.06.2013) kadar yapılan fiili ödeme miktarı 6.364,41 TL’nin yarısı (yani fark fiili ödeme miktarı) olan 3.182,20 TL’nin da eklenmesi suretiyle bulunan 19.555,40 TL (16.374,20+ 3.182,20= 19.555,40 TL)'dir. Bu miktar ile yarıya indirilmemiş tam gelir üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değeri olan 24.023,52 TL’ nın karşılaştırılması sonucu, düşük olan 19.555,40 TL’nin davalıların tazminle sorumlu olacakları ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak hesaplamada esas alınması gerekmektedir.” kararı verilmiştir.Peşin Sermaye Değeri:Aylık Gelir X 12 X peşin sermaye değeri tablosundaki değer/100 formülü ile hesaplanmaktadır.128,43 / 2 = 64,22 TL yarım gelir 506 sayılı Kanuna göre kullanılan 55 yaş çarpanı olan 1135,75 çarpanı dikkate alınarak PSD'nin hesaplanması gerekmektedir.64,22 X 12 X 1135,75 /100 = 8.752,54 TL Aylar Gelir 19.06.2007 128,43 19.07.2007 133,40 19.08.2007 133,40 19.09.2007 133,40 19.10.2007 133,40 19.11.2007 133,40 19.12.2007 133,40 19.01.2008 136,07 19.02.2008 136,07 19.03.2008 136,07 19.04.2008 136,07 19.05.2008 136,07 19.06.2008 136,07 19.07.2008 145,87 19.08.2008 58,35 TOPLAM 1.949,47 Gelir yarıya indirilene kadar toplam 1.949,47 TL gelir ödemesi yapılmıştır. Yarısı = 974,74 TL ...'ya vefat tarihine kadar toplam 18.820,15 TL gelir ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.8.752,54 TL PSD + 974,74 yarım fazladan ödenen tutar = 9.727,28 TL PSD olarak dikkate alınacak tutar olup ölüm tarihine kadar yapılan fiili ödemeden daha az olduğundan söz konusu tutar dikkate alınarak hesaplama yapılmıştır.İLK PEŞİN DEĞER %70 KUSUR KARŞILIĞI KURUM ZARARI 9.727,28 6.809,10 Davacı kurumun ilk peşin sermaye değeri yönünden 6.809,10 TL alacağı bulunduğu kanaatine varılmıştır. ...'ya;FAİZ HESAPLAMA TARİHİ TEDAVİ GİDERİ 2009/9 2.929,81 2009/9 18,50 2009/9 7,80 TOPLAM 2.956,11 Toplam 2.956,11 TL hastane masrafı yapılmıştır.TEDAVİ YARDIMI %70 KUSUR KARŞILIĞI KURUM ZARARI 2.956,11 2.069,28 Davacı kurumun tedavi yardımları yönünden 2.069,28 TL alacağı bulunduğu kanaatine varılmıştır.Mahkemenin iş bu dava dosyası ile birleştirilen ... 8.İş Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyası açısından:...'ya;FAİZ HESAPLAMA TARİHİ GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK 2009/9 930,24 2009/9 562,02 2009/9 639,54 2009/9 1.046,52 TOPLAM 3....,32 Toplam 3....,32 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödenmiştir.GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK %70 KUSUR KARŞILIĞI KURUM ZARARI 3....,32 2.224,82 Davacı kurumun geçici iş göremezlik ödeneği yönünden 2.224,82 TL alacağı bulunduğu kanaatine varılmakla asıl ve birleşen davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),Asıl Dava Yönünden (... 41. İş Mahkemesinin 2022/... Esas)1-Davanın KABULÜNE, A-) 6.809,12 TL peşin sermaye değeri alacağının █████/2014 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalıdan tahsili ile davacı'ya ÖDENMESİNE,B-) 2.069,28 TL tedavi gideri alacağının █████/2009 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalıdan tahsili ile davacı'ya ÖDENMESİNE,2-Davacı kurum harçtan muaf olduğu için harçlar yasası gereğince dava açılışında alınması gerekli 80,70 TL başvurma harcı ile 732,00 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,3-Dosya kapsamında yatırılan 11.500,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.838,00 TL posta masrafı olmak üzere toplamda 13.338,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 8.878,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,Birleşen ... 8. İş Mahkemesinin 2023/... Esas1-Davanın KABULÜNE, 2.224,82 TL geçici iş göremezlik alacağının █████/2009 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalıdan tahsili ile davacı'ya ÖDENMESİNE,2-Davacı kurum harçtan muaf olduğu için harçlar yasası gereğince dava açılışında alınması gerekli 179,90 TL başvurma harcı ile 732,00 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,3-Dosya kapsamında yatırılan 190,00 TL posta masrafı giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 2.224,82 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ... parasal sınır itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır