Anahtar kelimeler: Uçak Baskısı Emtiası Navlun Cebri Alımsatımına Mesnetsiz Satımdan Kanalıyla Sunmuş
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında tekstil emtiası alım-satımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davalının bu ilişki kapsamında haksız ve mesnetsiz olarak "uçak navlun bedeli" açıklamasıyla müvekkili adına faturalar düzenlediğini, bu faturalara istikrarlı olarak itiraz edilmesine ve noter kanalıyla ihtarname keşide edilmesine rağmen davalının Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü’nün ..... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını; ödeme emrine süresinde itiraz edilememesi ve hesaplara konulan bloke nedeniyle cebri icra baskısı altında 03.05.2024 tarihinde 93.000,00-TL ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek; istirdat hakları saklı tutularak ödenen 93.000,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki bulunduğunu, davacı adına düzenlenen 28.03.2019 tarihli ve 71.033,57-TL bedelli "uçak navlun bedeli" açıklamalı faturanın, davacının kusurundan kaynaklı olarak yurt dışındaki müşterinin müvekkili şirkete kestiği 11.821,00-Euro tutarındaki faturanın yansıtması olduğunu; davacının bu faturaya 3 yıl sonra itiraz etmesinin hukuken geçersiz olduğunu, nitekim davacının 21.06.2019 tarihinde e-posta yoluyla bu bakiye üzerinde "Mutabıkız" diyerek mutabakat formunu onayladığını ve faturayı ticari defterlerine kaydettiğini; icra dosyasındaki ödemenin cebri icra baskısı altında değil, mevcut bir borcun ifası niteliğinde olduğunu, banka dekontunda herhangi bir ihtirazi kayıt bulunmadığını savunarak; haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Mahkememiz dosyasına SMM bilirkişi .....'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 11.08.2025 tarihli raporunda özetle; " Davacı Davacı ..... Tekstil Sanayi ve Tic.Ltd.Şti 'nin yapılan ticari defter incelenmesinde ; VUK. .182 ve 6102 sayılı yeni TTK m. 64'e göre tutulması gereken 2019-2020-2021-2022-2023 ve 2024 yılı ticari defterlerinin, Elektronik Defter şeklinde tutulduğu ve 13.12.2011 tarih ve 28141 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 1.sıra no.lu ve 24.12.2013 tarih ve 28861 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2 sıra no.lu Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak AÇILIŞ -KAPANIŞ tasdiklerinin yapıldığı, Beratlarının) alındığı, kayıtlarının kanuna ve usule uygun tutulduğu, Davalı ..... Tekstil Sanayi ve Tic.Ltd.Şti 'nin yapılan ticari defter incelenmesinde ; VUK. M.182 ve 6102 sayılı yeni TTK m. 64'e göre tutulması gereken 2019-2020-2021-2022-2023 ve 2024 yılı ticari defterlerinin, Elektronik Defter şeklinde tutulduğu ve 13.12.2011 tarih ve 28141 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 1.sıra no.lu ve 24.12.2013 tarih ve 28861 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2 sıra no.lu Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak AÇILIŞ -KAPANIŞ tasdiklerinin (Beratlarının) alındığı, kayıtlarının kanuna ve usule uygun tutulduğu, Davalı ve davacı firma nezdindeki muavin defter kayıtlarına göre, 2019 yılında Davalı ..... firmasınca kesilen 28.03.2019 tarihli ...... no.lu 71.033,57 TL tutarlı faturanın, Davacı yanca 29.03.2019 tarihinde kesilen ..... no lu fatura ile iade edildiği ve bu karşılıklı fatura kesme işleminin , 2019-2020-2021 ve 2022 yıllarında devam ettiği, davacı yanca 11.04.2022 tarihinde çekilen ..... yevmiye nolu Beyoğlu ..... Noterliği ihtarnamesi tebliğ tarihi olan 14.04.2022 tarihinden sonra karşılıklı kesilen fatura olmadığı ,ancak davalı yanın sunulan ..... muavin defter kaydına göre 06.05.2024 tarihinde 71.033,57 TL tutarın davacı yanca davalı firmaya ödendiği, tarafların 2019 yılı BA-BS formunun birbiri ile uyumlu olduğu, 2020-2021-2022-2023-2024 yılları BalBS formları dosyada olmadığından, karşılıklı kesilen faturaların Ba/BS formlarında beyan edilip edilmediğinin tespit edilemediği , Davalı yanca kesilen 28.03.2019 tarihli İlk iade faturasının, 8 günlük fatura iade suresinde 29.03.2019 tarihinden aynı tutarla karşı tarafa iade edildiği, ancak daha sonra, sürekli olarak aynı tutar faturanın karşılıklı olarak kesildiği / iade edildiği , bu faturaların tarafların defterlerine kaydedildiği , Dava konusu 71.033,57 TL tutarlı faturanın kesilmesinde, tarafların teknik olarak sorumluluğu veya kusurunun ne olduğu uzmanlık alanım olmaması sebebi ile bilinemediği, bu hususun tespiti konusundaki takdirin, Sayın Mahkeme'ye ait olduğu , hususlarının tespit edildiğini, esas takdir sayın Mahkemeniz'e ait olmak üzere bilgilerinize arz ederim.," şeklinde belirtmiştir.Tarafların itirazı üzerine dosya yeniden SMM bilirkişisine tevdi edilmiştir.Bilirkişi ..... █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporun özetle; " Davalı yanca, bilirkişi raporuna itiraz konusu edilen — mutabakat yazısının TTK .94.maddesinde belirtildiği gibi, borç ya da alacağı tespit eden bir mutabakat olmadığı , karşılıklı alış ve satı: faturalarının, BA-BS formunda doğru beyan edilmesini sağlamak amaçlı bir mutabakat olduğu Nitekim , yukarıda yer alan maile göre, davalı /..... firmasınca 2019/ 05. (Mayıs ayı) döneminde kesilen 1 adet fatura (..... firmasınca BS (satış ) ile beyan edilen) olduğu , buna karşılık , Efeks çalışanı .....hanım tarafından ,1 adet BA( alış faturası ) beyan edildiği , Aşağıdaki muavin defter kaydından da görüleceği üzere ; .....'in kestiği 1 adet 07.05.2019 tarihli ..... no.lu ,71.033 TL tutarlı faturaya karşılık .... firmasının 21.05.2019 tarihli ...... bolu 71.033 TL tutarlı 1 adet iade faturası kestiği Mutabıkatın .....'in kestiği faturaya dair olduğu ancak muatabakat yapılmasa da, .....'in kestiği faturanın da ,BA/BS formu ile karşılıklı beyan edildiği , (..... için BA-..... için BS olarak) bu mutabakatların sadece alınan /kesilen faturaların karşılıklı doğru beyanı için yapıldığı, yapılma zorunluluğu olmadığı , genel olarak, firmaların işleyiş durumuna göre ve evrak yoğunluğuna göre, alış ve satış faturalarının ayrı personelce takibi durumunda, BA ve BS mutabakalarının da ayrı ayrı yapılabildiği , Dolayısı ile bahis konusu mutabakatın, .....' in alacağına dair bir mutabakat olmayıp , kendi kestiği faturanın (BS) .... tarafından (BA) beyan edilmesine dair bir mutabakat olduğu , ayrı bir mutabakat /azısı sunulmasa da , .....'in kestiği iade faturasının da, 2019 yılında BA/BS formu ile karşılıklı beyan edildiği , ( .... için BS-Aleteks için BA hususlarının tespit edildiğini, esas takdir sayın Mahkemeniz'e ait olmak üzere bilgilerinize arz ederim.Saygılarımla." şeklinde belirtmiştir.Dava, İİK.m.72/7 hükmü uyarınca açılan istirdat istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına konu fatura nedeniyle davacının davalıya borcunun bulunup bulunmadığı, davacı tarafından icra dosyasına ödenen bedelin istirdatının talep edilip edilemeyeceği, davalı tarafından kesilen işbu yansıtma faturasının davacı tarafça ödenmesi hususunda tarafların mutabık kalıp kalmadıkları noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.Bilindiği üzere borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını menfi tespit ve istirdat davası ile ileri sürebilir. İstirdat davasında ispat yükü kural olarak davacıya aittir. Davacı gerçekte borçlu olmadığını, ödemenin icra tehdidi altında gerçekleştiğini ispat etmekle yükümlüdür. Somut olayda davacı yan taraflar arasında yansıtma fatura düzenlenmesi noktasında taraflar arasında bir mutabakat veya teamül bulunmadığını iddia etmiş, davalı taraf ise taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden daha evvel de düzenlenmiş olduğunu, kaldı ki tekstil sektöründe bu nevi faturaların düzenlenmesinin ticari teamül teşkil ettiğini ileri sürmüştür. Tarafların verilen süre içerisinde ticari defter ve kayıtlarını dosyaya sunduğu, sunulan defterlerin usulüne uygun tutulmuş olması sebebiyle sahipleri lehine delil vasfını taşıdığı, tarafların defter ve kayıtlarının birbirleri ile uyumlu nitelik arz ettiği, uyuşmazlığın davalı tarafça davacıya düzenlenen 71.033,57-TL'lik yansıtma faturası niteliğindeki uçak navlun bedeli faturasından kaynaklandığı, bu faturanın ilk olarak █████/2019 tarihinde düzenlendiği, davacı tarafça da bu faturanın ilk olarak █████/2019 tarihinde iade edildiği, daha sonrasında sürekli olarak aynı tutarda faturanın karşılıklı olarak kesildiği / iade edildiği, bu faturaların tarafların defterlerine karşılıklı olarak kaydedilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davalı yanın tekstil sektöründe uyuşmazlık konusu fatura niteliğindeki yansıtma faturaların düzenlenmesinin ticari teamül teşkil ettiğine yönelik iddiasının değerlendirilmesi noktasında dosya sektör bilirkişisi olarak tekstil mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi sunmuş olduğu raporu ile uyuşmazlık konusu faturanın sektör genel teamülleri kapsamında değerlendirilemeyeceği, siparişe özel karşılıklı mutabakat ile değerlendirilebileceği yönünde görüş bildirmiştir. Bu kapsamda uyuşmazlık konusu faturanın düzenlenmesinin ticari teamül gereği olduğu kabul edilemeyeceği gibi, taraflar arasında bu nevi yansıtma fatura düzenlenmesine yönelik mutabakatın varlığının da davalı tarafça ortaya konulamamış olduğu anlaşılmıştır. Bu noktada davalı tarafa taraflar arasında yansıtma, gider yansıtması vb. ad altında fatura düzenlenmesine yönelik anlaşma bulunup bulunmadığı noktasında yemin delili hatırlatılmış, davalı yemin deliline başvurmuş ve davacı şirket yetkililerinin usulüne uygun yeminleri alınmış, davacı şirket yetkilileri bu noktada taraflar arasında bir anlaşma bulunmadığını yeminli bir şekilde beyan etmişlerdir. Davalı yan tarafından dayanılan mutabakat evrakının ise davalının alacağına dair bir mutabakat olmadığı, davalının kendi kestiği faturanın davacı tarafından beyan edilmesine ilişkin bir mutabakat olduğu, kaldı ki tarafların iade faturalarını da karşılıklı olarak BA/BS formlarında bildirdikleri anlaşılmıştır. Tüm bu belirtilen esaslar çerçevesinde uyuşmazlık konusu faturanın dayanağının bulunmadığı anlaşılmış ve davacının davasını ispat ettiği kanaatine ulaşılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ İLE,Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ..... Esas sayılı dosyasına davacı tarafından ödenen 93.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren 3095. Sayılı Kanun 2/2 maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 6.352,83 TL ilam harcından peşin alınan 1.588,21TL harcın mahsubu ile bakiye 4.764,62 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,4-Davacı tarafından sarf edilen 11.500,00 TL bilirkişi ücreti, 220,40 TL posta masrafı, 615,40 TL başvuru harcı, 1.588,21 TL peşin harç, olmak üzere toplam 13.924,01TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip .....Hakim .....