Anahtar kelimeler: Muhattabı Davadavacı Harçlandırdığı Şubesi Tevzi Hasımsız Çekler Emrine Keşidecisi Muhatabı
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026DAVA
:Davacı vekili mahkememize sunduğu █████/2025 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket adına keşide edilen keşidecisi -------- Şirketi ve muhatabı --------- Bankası ---------Şubesi olan; --------- seri numaralı 31.12.2025 keşide tarihli 300.000 TL bedelli, Keşidecisi -------- Şirketi ve Muhatabı -------- Bankası ------- Şubesi olan; ---------- seri numaralı 31.01.2026 keşide tarihli 300.000 TL bedelli, Keşidecisi --------- Şti. ve muhatabı --------- Şubesi olan --------- seri numaralı 30.12.2025 keşide tarihli 300.000 TL bedelli, Keşidecisi --------- Şirketi, muhattabı --------- Şubesi olan ---------- seri numaralı, 31.12.2025 keşide tarihli, 200.000 TL bedelli çekler müvekkili şirket emrine keşide edildiğini, davaya konu çekler daha sonra kullanılmak istendiğinde şirket içerisinde yapılan araştırmalar neticesinde bulunamadığını ve dava konusu edilen çeklerin kaybolduğu tespit edildiğini belirterek dava konusu çekler hakkında ödemeden men kararı verilmesini, müvekkili şirket adına keşide edilen keşidecisi --------- Şirketi ve muhatabı -------- Bankası -------- Şubesi olan; -------- seri numaralı 31.12.2025 keşide tarihli 300.000 TL bedelli, Keşidecisi --------- Şirketi ve Muhatabı --------- Bankası --------- Şubesi olan; --------- seri numaralı 31.01.2026 keşide tarihli 300.000 TL bedelli, Keşidecisi --------- Şti. ve muhatabı --------- Şubesi olan ----------- seri numaralı 30.12.2025 keşide tarihli 300.000 TL bedelli, Keşidecisi --------- Şirketi, muhattabı --------- Şubesi olan ----------- seri numaralı, 31.12.2025 keşide tarihli, 200.000 TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:--------- Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'nün yazı cevabı--------- Şirketi'nin yazı cevapları---------- Şirketi'nin yazı cevapları---------- Şirketi'nin yazı cevaplarıTalebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir.Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet , verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT
:Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği , kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği , ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ; uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: talebe konu kambiyo senetlerinin aslının Mahkememize sunulmasına ilişkin ilan, Ticaret Sicil Gazetesinde üç defa yayımlanmış(TTK m.762/1), ancak kambiyo senetlerinin, vadesinden/keşide tarihinden veya ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkememize sunulmaması karşısında iptal isteminde konu kambiyo senedinin talep edeninin elinde iken ziyaa uğradığı(TTK m.759/2) sonuç ve vicdani kanaatin varılmış ve uyuşmazlık konusu çeklerin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çekin iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:Davanın KABULÜ ile;1-a- Keşideci -------- Şirketi tarafından ---------Ş. ----------- Şubesi hesabından keşide edilen 31.12.2025 Keşide Tarihli, 300.000,00 TL Bedelli --------- Seri Numaralı çekin,b-Keşideci --------- Şirketi tarafından ---------Ş. ---------- Şubesi hesabından keşide edilen 31.01.2026 Keşide Tarihli, 300.000,00 TL Bedelli --------- Seri Numaralı çekin,c-Keşideci --------- Şirketi tarafından ----------- Şubesi hesabından keşide edilen 31.12.2025 Keşide Tarihli, 200.000,00 TL Bedelli ---------Seri Numaralı çekind-Keşideci ----------Şti. tarafından ----------- Şubesi'ne ait hesaptan keşide edilen 30.12.2025 Keşide Tarihli, 300.000,00 TL bedelli ------------ Seri Numaralı çeklerin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 615,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 116,60 TL karar ve ilam harcının talep edenden alınarak hazineye irat kaydına,3-Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,4-Talebin niteliği gereği talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026