Anahtar kelimeler: Ödemeksizin İhlalli İddiadavacı Geçiş Akabinde Emri İşletilen Tutarı Karayolları Anadolu
T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı --- plakalı araçları ile müvekkil şirket tarafından işletilen ---- geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yaptığını, İhlalli geçiş sonucu doğan geçiş ücretinin yasal süresi içerisinde ödenmemesi üzerine, 6001 sayılı “Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun” (“6001 Sayılı Kanun”) gereği işbu ücret üzerine ihlalli geçiş cezası işletildiğini, geçiş tutarı ve işletilen cezanın tahsili amacıyla ----İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibine geçildiğini, akabinde icra takibi ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, davalının icra dosyasına; itiraz etmiş, akabinde icra takibinin durduğunu, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davayı ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, yapılacak yargılama neticesinde davalının --- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.SAVUNMA
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirkete ait olan ---- plakalı araç ile gerçekleştirildiği iddia edilen ihlalli geçişler nedeniyle müvekkil aleyhine ---- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup, bu icra takiplerinden müvekkile gönderilen ödeme emirlerinde yapıldığı iddia edilen ihlalli geçişlere ilişkin hiçbir bilgi bulunmaması nedeniyle borca itiraz edildiğini, bu süreçte müvekkil firma iş ortaklarının haksız olarak teminat mektuplarını nakde çevirmeleri sonucu geçici süreyle ciddi bir maddi zorluğa düştüklerini, bu durumu fırsat bilen bazı firmaların da kötü niyetleri sonucu çok sayıda icra takibine maruz kaldıklarını, müvekkillerinin var olan gerçek borçları olması halinde en kısa sürede borçlarını ödeyeceklerini, gerçek borçların dışında, müvekkillerin geçici de olsa içine düştüğü maddi zorluğu fırsat bilerek müvekkillerden ve firmalarından, haksız yere alacaklı duruma geçmeye çalışan firmalar da olduğundan, bu dosyaların tek tek incelenerek borçların gerçek olup olmadığının kontrol edilebilmesi ve gerçek borçlar var ise bunların ödenmesi ve alacaklıların da mağdur edilmemesini düşündüklerini, haksız davanın reddini, davacının icra inkar tazminatı taleplerinin reddini, İİK 67/2 hükmü gereğince davacı aleyhine takip bedelinin %20 aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İNCELEME ve GEREKÇE
: Dava, davacı tarafından işletilen köprü ve otoyolu kullanan davalıya ait aracın ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesi talebidir.----. İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip sayılı icra dosyası: Davacı tarafından davalı aleyhine █████/2024 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 780,00 TL asıl alacak istendiği, takibin dayanağının geçiş listesi olduğu, ödeme emrinin davalıya █████/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalının █████/2025 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.Dava konusu ücretli köprü ve otoyolun davacı tarafından işletildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. İhtilaf, davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı dava dilekçesinde belirtilen miktardan davalının sorumlu olup olmadığı ve geçiş ücreti ile para cezası miktarına ilişkindir.Uyuşmazlık konularının çözümü için dosya uzman elektrik /elektronik bilirkişisine tevdi edilmiş, Bilirkişi rapor içeriğine göre; ---- plakalı aracın ihlalli geçişin yapıldığı 22.10.2024 tarihinde davalı adına tescilli olduğu, ---- hesabından sorumlu --. Bölge müdürlüğü ve dava konusu aracın hesabının bulunduğu ----- Bankasının müzekkere cevaplarında işbu aracı ihlalli geçiş tarihi olan 22.10.2024 tarihinde aktif ----- hesabının da bulunmaması nedeniyle geçiş ücretinin mahsup edilemediğinden işbu geçişin ihlalli geçiş olduğu, Ek-1'de yer alan cetvelde belirtildiği üzere; 1 adet ihlalli geçişler anında ve sonrasındaki 15 günlük zaman diliminde yeterli bakiyesinin olmadığı, geçişleri tespit edilen ve ücretleri mahsup edilemeyen araçların geçiş ücretleri toplamının 156,00 TL olduğu, geçiş anından sonraki 15 günlük periyotta yeterli bakiyeye erişememesiyle davalının üzerine düşen edimi yerine getirmemesinden dolayı 624,00 TL ceza bedeli hesap edildiğini, bu nedenle davacının, davalının hesabından mahsup edemediği 156,00 TL geçiş ücretini ve 624,00 TL ceza bedeli olmak üzere toplamda 780,00 TL talep edebileceğini beyan etmiştir.Karayolları Genel Müdürlüğü 1. ve 4. Bölge Müdürlüğüne ve ---- Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; davaya konu araç için iddia edilen geçiş tarihinde ----- hesabında ne kadar bakiye olduğu, geçiş tarihinde o hesaplardan tahsilatın yapılıp yapılmadığı, belirtilen araç yönünden otoyol geçiş ücretlerinin ödenmesi için tanımlanmış otomotik ödeme talimatının olup olmadığı hususu sorulmuş yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.Davaya konu araç trafik tescil kayıtları dosya arasına celbedilmiş, incelenmesinde dava konusu aracın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve --- sayılı ----- Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.---- Asliye Ticaret Mahkemesince 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ----- Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.( ----- BAM ---- HD -/-- Esas, --- Karar )Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya --- veya ---- sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. ---- ve ---- kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.Davacı taraf ticaret şirketi, davalı taraf da bir ticaret şirketidir. Davacı, ---- Tünelini bir yönüyle idare hukuk diğer yönüyle özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ve davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön yoktur. Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.---- ve --- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ---- veya ----- aboneliği aldıkları (her araç plakasına ait ayrı bir abonelik), tünel, köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin ----- hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.Somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde sadece ---- Bankası ya da ----- şubelerine ödenmesi gerektiği, davacı tarafından 14.04.2017 tarihinde başlatılan takipten sonra, 16.05.2018 tarihli değişiklik ile "...geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmündeki "on" ibaresinin “dört” şeklinde değiştirildiği, yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibari ile geçiş ücreti davalıdan tahsil edilmediğinden bu durumdan davalınında faydalandığı, takip tarihi itibari ile davacının 156,00 TL geçiş ücreti ve 624,00 TL ceza bedeli olmak üzere toplamda 780,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmış, İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile,Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen ------.İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; 780,00-TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA,2-İcra takibine yapılan itiraz haksız olduğundan ve likit (belirlenebilir) hüküm altına alınan alacağın %20si oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine3-Alınması gerekli karar harcı 732,00 TL’den peşin olarak yatırılan 615,40 TL'nin mahsubu ile 116,60 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-Davacı tarafça yatırılan 615,40 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,5-Davacı tarafından yapılan 702,90 TL ilk dava masrafı, 7.500,00 TL bilirkişi, 143,50 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 8.346,40 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,6-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,7-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 780,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,9-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.