davadavacı lehtarı ilamsız sebepsiz kambiyo keşidecisi zenginleşme zenginleştiğini senetlerinden menfi

Anahtar kelimeler: Davadavacı Lehtarı İlamsız Sebepsiz Kambiyo Keşidecisi Zenginleşme Zenginleştiğini Senetlerinden Menfi

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça 20.05.2025 tarihinde ... İcra Dairesi...E. Nolu dosya ile müvekkil şirkete karşı ilamsız takip yapıldığını, söz konusu ilamsız takibin 8 nolu açıklama kısmında "17.03.2025 tarihli ... çek seri nolu, 921.986,52 TL bedelli çek" in takibe konu edildiği belirtilmiş ve yine 4 nolu açıklama bölümünde davalı tarafça takibin "sebepsiz zenginleşme nedeniyle" yapıldığı beyan edilmiş olduğunu, davalı tarafın takibe konu ettiği ve müvekkil şirketin sebepsiz zenginleştiğini iddia ettiği 17.03.2025 keşide tarihli ... numaralı çek keşidecisi müvekkil şirket iken çek lehtarı ... LTD ŞTİ, söz konusu çek lehtarı tarafından ürün satın alınması üzerine çek ciro edilerek... A.Ş. (V.N. ...) 'ne ciro edilmiştir. Söz konusu çekin yetkili hamili ... A.Ş. (V.N. ...) iken 17.01.2025-20.01.2025 tarihleri arasında çekler kargoda iken çalınmış ve çeklerin ziyanına neden olan şirket tarafından 24.01.2025 tarihinde çekin iptali için ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile dava ikame edilmiş ve hırsızlar hakkında da 23.01.2025 tarihinde de savcılık kanalı ile şikayetçi olunduğunu, söz konusu çalınan çeke ilişkin müvekkil şirket tarafından 21.03.2025 tarihinde 921.986,52 TL çek bedeli Uzpa Hırdavat şirketine ödenmiş olduğunu, müvekkil şirketin, davalı şirket ile mal/hizmet alımı, sözleşme, cari hesap veya herhangi bir borç doğurucu işlem bağlantısı olmadığını, takibe dayanak gösterilen 17.03.2025 tarihli ... numaralı çek çalınmış olup çek hakkında derdest soruşturma ve zayi davası olduğunu, kaldı ki söz konusu çek davalı şirket tarafından bankaya da ibraz edilmemiştir, zira çekin bankalar nezdinde ödeme yasağı vardır ve kanaatlerince bu durum haricen öğrenilerek çekin bankaya ibrazından imtina edilmiş olunduğunu, davalı hukuka uygun ve kanuni ciranta sıfatı taşımadığını, çek kambiyo hukuku korumasını yitirdiğini, kaldı ki çek bedeli de müvekkili tarafından çekin lehtarına ödenmiş olduğunu, bu haliyle müvekkiline yönelik borç isnadı hukuken mümkün olmadığını, takibi hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetli olduğunu, süresinde bankaya hiç ibraz edilmeyen çekin kambiyo vasfını tamamen yitirdiğini, çek, zayi davasına konu olmuş ve mahkemece ödeme yasağı verildiğini, tedavülü kesin olarak yasak olduğunu, hukuk düzenince tedavülü yasaklanan bir çek, kim tarafından devralınırsa devralınsın geçerli bir hak doğurmaz; bu çek üzerindeki tasarruflar hükümsüz olacağını, ciro zinciri ticari hayatın olağan akışına aykırıdır; bilirkişi incelemesi zorunlu olduğunu, temel borç müvekkil tarafından banka kanalıyla ödediğini, sebepsiz zenginleşme olmadığını, davalı, TTK 732 kapsamında dahi müvekkiline başvuramayacağını; çünkü temel borç ödenmiş, çek tedavül kabiliyetini yitirmiş ve hamilin iyi niyeti hukuken korunamaz hale gelmiş olduğunu, davalının takibi açıkça kötü niyetlidir; kötü niyet tazminatı uygulanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle; ... İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı icra dosyasının ivedi olarak dava sonuna kadar teminatsız bir şekilde tedbiren durdurulmasına, mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde ise gerekli teminat mukabilinde takibin takibin tedbiren durdurulmasına, - dosya kapsamında yapılan hacizlerin teminat kabul edilmesine - ve bu talebimizin kabul görmemesi halinde ise İcra ve İflas Kanunu m. 72'ye göre teminat karşılığında vezneye yatan paranın davalıya ödenmemesi için teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ödenmiş olması halinde ise ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası kapsamında yapılan takip ve takibe konu çek nedeniyle, müvekkil şirketin davalı şirkete borcu bulunmadığının tespitine, müvekkilin şirketin borcunu çoktan ifa ettiğinin tespiti karşısında; davalının haksız ve kötüniyetli takip başlatmış olması nedeniyle İİK m. 67 ve 72 gereğince %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı/borçlu ... Ltd. Şti. aleyhinde 17.03.2025 tarihli ... çek seri nolu, 921.986,52 TL bedelli çekten kaynaklanan alacağın tahsili için █████/2025 tarihinde ... İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyası ile ... İlamsız icra takibi yapıldığı, Davacı/borçlu aleyhinde yapılmış olan icra takibi █████/2025 tarihinde kesinleşmiş olup, davacı/borçlu aleyhinde ... İcra Müdürlüğü... E. Sayılı dosyasından banka ve menkul hacizleri tatbik edildiği, Davalı/alacaklının kesinleşmiş alacağını ödemekten kaçınan davacı/borçlunun mernis adresindeki menkullerin haciz ve muhafazası için ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından tanzim edilen █████/2025 tarihli haciz tutanağı ile ...adresine gidildiği, █████/2025 tarihli haciz tutanağından da anlaşılacağı üzere davacı şirket ile organik ve fiili bağının bulunduğu ve aynı adreste faaliyet gösteren dava dışı ... Ltd. şirketi alacaklılardan mal kaçırmak kastı ile muvazaalı olarak istihkak iddiasında bulunmuş olduğu, Davacı borçlunun organik ve fiili bağının bulunduğu pehlivan şirketinin istihkak iddiası üzerine icra müdürlüğü tarafından haczin İ.İ.K. 96-97 maddelerine göre yapılmış sayılmasına karar verildiği ... 1. İcra Hukuk Mahkemes... Esas sayılı dosyasından verilen ... Karar sayılı ilamı ile haczedilen menkuller hakkında takibin devamına karar verildiği, yukarıda bahsi geçen süreci huzurdaki davada beyan etmelerinin sebebi şudur ki davacı/borçlu taraf mezkur haciz işlemlerinin gerçekleştiği █████/2025 tarihine ve sonrasında haczedilen menkullere ilişkin ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasından verilen █████/2025 tarihli kesin karara kadar haciz işlemlerine maruz kalmasına rağmen dosya borcunu ödememiş ve menfi tespit davası ikame etmemiş olduğu, yukarıda bahsi geçen ...adresinde tatbik edilen haciz işlemi sonrasında davacı/borçlu taraf panikle huzurdaki menfi tespit davasını ikame edebilmek için █████/2025 tarihinde zorunlu arabulucuk yolun başvurduğu, mezkur husus davacı/borçlunun kötü niyetli olduğunu ve huzurdaki davanın ikamesindeki amacın dava dışı ...Tic. Ltd. şirketi ile alacaklılardan mal kaçırmak olduğunu göstermekte olduğu, davacı yanın, ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına ve davalı/alacaklı şirketin alacağına yönelik haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarını kabul etmedikleri, Davalı/alacaklı, dava konusu çekin yetkili ve iyiniyetli hamili olup, alacak hakkı Türk Ticaret Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihatları ile koruma altında olduğu, davaya konu alacağın tahsili için davacı şirket aleyhinde yapılan icra takibi itiraz edilmemesi sebebi ile kesinleşmiş olduğu, dava dilekçesindeki mezkur taleplerin usul ve yasaya aykırı olduğu, çekin ibraz edilmemesi alacak hakkını yok etmez; TTK m. 732 uyarınca "sebepsiz zenginleşme" hükümleri cari olduğu, "zayi nedeniyle iptal" kararı hasımsız olduğu ve fiili hamil olan müvekkilini bağlamayacağı, özetlemek gerekirse; davacı şirketin iddiaları soyut nitelikte olduğu, davalı/alacaklı şirketin, alacağa konu çekin iyi niyetli son hamili olmasının yanında davaya konu17.03.2025 tarihli ... çek seri nolu çek ile ilgili çek iptali davası açıldığı iddia edilmiş ise de hali hazırda mezkur çekin iptaline dair bir mahkeme kararı mevcut olmadığı, kaldı ki böyle bir durum olsa idi dahi, iptal davası hamili teşhis davası olduğu taraf olmayan iyi niyetli hamili ilzam etmeyeceği, davacı şirket vekili tarafından her ne kadar alacağa konu çek hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğu beyan edilmiş ise de █████/2025 tarihli daimi arama kararından anlaşılacağı üzere soruşturma dosyasında fail belirlenemediğinden evrak daimi aramaya alınmış ve bu nedenle kovuşturma açılamadığını, yani mezkur soruşturma dosyasında, davacı tarafın iddialarını ispatlar nitelikte bir kesin delile ulaşılamadığı, her ne kadar davacı şirket vekili tarafından alacağa konu olan çekteki ciro silsilesinde yer alan şirketlerin hayali şirketler olduğunu ve bu ciro zincirinin ticari ilişki ile açıklanamadığını iddia etmiş ise de mezkur iddia dahi soyut ve mesnetsiz olduğu, alacağa konu olan 17.03.2025 tarihli ... çek seri nolu çekin arka yüzü incelendiğinde görülecektir ki iyiniyetli hamil olan davalı/alacaklı çeki ... Şirketinden ciro yolu ile devraldığı, davalı alacaklı şirket ilgili çekte hem yetkili hamil hem de iyiniyetli 3. kişi olması, söz konusu çekleri bir önceki cirantadan usulüne uygun olarak alması, müvekkilinden önceki firmaya tanzim edilen faturalar mevcut olması, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle ispatlaması gerekirken davacıların kesin bir delil sunamaması hususları dikkate alındığında davacı vekilinin haksız ve hukuka aykırı iddialar ile ikame ettiği iş bu davanın reddine karar verilmesini, davacının dava değerinin %20’si oranında tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafına tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, menfi tespit davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın davacının keşidecisi olduğu 17.03.2025 keşide tarihli ... seri numaralı çekin TTK'nın 732. maddesi uyarınca davalının ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamında başlatılan takip nedeniyle davacının borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında ... keşide tarihli ... seri numaralı ...A.Ş. ... Şubesine ait çek kapsamında 921.986,52 TL asıl alacak ve 79.619,22 TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmıştır. Davaya konu edilen çekin 17.03.2025 keşide tarihli ... seri numaralı ... A.Ş. ... Şubesine ait 921.986,52 TL bedelli çekin keşidecisinin davacı, lehtarının ve ilk cirantasının davadışı ... Ltd. Şti olduğu, davalının son ciranta olduğu anlaşılmıştır. İş bu davaya konu takip kapsamında davaya konu çekin kargoda kaybolması nedeniyle ... 1.ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında ilgili çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Davaya konu çek yönünden davacının mağdur olarak yer aldığı Uyap sisteminden yapılan incelemede soruşturma sayılı dosyasının halen derdest olduğu soruşturmaya devam olunduğu anlaşılmıştır. ...'a yazılan müzekkere cevabında da davacı tarafından alıcısı ... makine olan █████/2025 tarihli ödeme dekontu incelendiğinde "çalınan çek yerine ödeme carisi" açıklamalı 921.986,52 TL asıl alacak yönünden 21.03.2025 tarihinde ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu TTK'nın 732. maddesine dayanan sebepsiz zenginleşme nedeniyle başlatılan takibe yönelik menfi tespit davası olduğu bu durumda TTK m.732 kapsamında yapılan değerlendirmede Yargıtay 11. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamında "Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; çek keşide tarihi itibari ile bankaya ibraz edilmemiş olup, kambiyo senedi vasfını kaybetmiş ise de, davacı hamilin sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, dava konusu çek bedelini davalıdan talep etme hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, ve ispat yükü üzerine düşen davalının davaya konu çekin bedelsiz kalıp ödenmesi gerekmediğine ilişkin savunmasını kanıtlayamamış olmasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarih ...Esas ...Karar sayılı ilamında; "..2-Bilindiği üzere HMK'nın 33. maddesi hükmüne göre hukuki nitelendirme hakime aittir. Somut olayda takibe dayanak olan süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekte davalı keşideci, davacı ise hamildir. Bu durumda dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sy. TTK'nın 732. maddesi hükmü uyarınca açılan bu davada ispat yükü davalıdadır. Davalı, sebepsiz zenginleşmediğini usulüne uygun delillerle kanıtlamakla yükümlüdür. Mahkemece bu hüküm nazara alınarak davalının sebepsiz zenginleşme vakıasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulü gerekirken taraflar arasındaki temel ilişkiye gidilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " dikkate alındığında,

Davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğinden kambiyo senedi vasfını kaybetmesi sebepsiz zenginleşme kapsamında talepte bulunma hakkını vereceği ancak davacı tarafından takibe konu 17.03.2025 keşide tarihli ... seri numaralı ...A.Ş. ... Şubesine ait çek kapsamında 921.986,52 TL asıl alacak miktarı lehtarının ve ilk cirantasının davadışı ...Ltd. Şti'ye takip öncesi ödendiği davaya konu çekin bedelsiz kalıp takip kapsamında ödenmesi gerekmediği, davacının sebepsiz zenginleşmediği anlaşılmakla davacının takip kapsamında asıl alacak ve işlemiş faizi yönünden davacının davasının kabulüne davacının ... İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasında 17.03.2025 keşide tarihli ... seri numaralı ... A.Ş. Lale Şubesine ait çek kapsamında 921.986,52 TL asıl alacak ve 79.619,22 TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.İİK m.72/5 uyarınca takip borçlu lehine durduğundan takip alacağı olan (1.001.605,74 TL) yönünden %20'si 200.321,14 TL tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının davasının kabulüne,

1-Davacının ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasında 17.03.2025 keşide tarihli ... seri numaralı ...A.Ş. Lale Şubesine ait çek kapsamında 921.986,52 TL asıl alacak ve 79.619,22 TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine,

2-Davacının İİK m.72/5 üzerinde takip alacağı olan (1.001.605,74 TL) yönünden %20'si 200.321,14 TL tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 68.419,68 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 17.104,93 TL harcın mahsubu ile noksan 51.314,75 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 156.240,86 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan 79,90 TL yargılama gideri ile 17.104,93 TL peşin harç; 615,40 TL başvurma harcı toplamı 17.800,23 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,

7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026

Katip ... Hakim ...

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır