Anahtar kelimeler: Kelepçeleme Çekim Baskıları Yapımcılığını Ahlak Yarışma Yarışmacı Yarışmadan Olabilmek İmzalatıldığını
T.C.
İSTANBUL3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: SÖZLEŞMENİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜDAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Sözleşmenin Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkilinin davalının yapımcılığını üstlendiği "..." isimli yarışma programına katıldığını, yarışmacı olabilmek için kendisine ağır koşulları içeren sözleşme imzalatıldığını, çekim sürecinde davalının ahlak dışı talepleri ve ağır baskıları olduğunu, bu nedenle yarışmadan ayrıldığını, imzaladığı ek sözleşmede yer alan ....maddelerdeki hükümlerin kelepçeleme sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini beyanla bu maddelerin kesin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: Sözleşmelerde ve taahhütnamede yer alan hükümlerin kelepçeleme sözleşmesi olarak nitelendirilemeyeceğini, bu sözleşmelerin eser sözleşmesi olduğunu, yarışmacı sözleşmeleri ile çok benzer nitelikte olan oyunculuk sözleşmelerinde sadakat yükümlülüğünün en çok karşılaşılan görünümlerinden bir diğeri rekabet etmeme yükümlülüğü söz konusu olduğunu, uygulamada oyuncularla yapılan sözleşmelerde rekabet etmeme yükümlülüğü açıkça düzenlendiğini, sözleşmede rekabet yükümlülüğüne ilişkin bir hüküm bulunmasa dahi, sadakat yükümlülüğünün doğal bir sonucu dolarak rekabet etmeme yükümlülüğünün mevcut olduğu kabul edildiğini, sözleşmeler kapsamında yalnızca "yazılı izin" ile bir takım işlerin yapılabileceği ibaresinin bulunduğunu, süresinin son bölümün yayınlanmasını takip eden üç yılla sınırlı olduğunu, beyanla davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte halinde ise uyarlama talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğünden programa ilişkin eser işletme belgesi ve eklerinin kayıtları istenmiş, HMK'nın 266.maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.█████/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Açıkladıkları nedenlerle davaya konu "..." isimli programının ... başlamış ve...tarihine kadar üç sezon boyunca haftanın 6 günü ... üzerinden yayınlanmış bir evlilik programı olduğunu, davalı ...'in programın birinci sezonuna katılmış ve erkekler evinden 52.Günde diskalifiye olduğunun tespit edildiğinin, dosya kapsamında yer alan belgelerden davacı ile davalı arasında sözleşmeler imzalandığı ve işbu sözleşmenin 27.maddesinde ise; davacının "...ücret karşılığı ve/veya herhangi bir ücrete tabii olmaksızın, başkaca kişi veya kuruluşlar, yazılı, görsel veya işitsel basın, radyo, televizyon, sosyal medya ve internet, özel kuruluşlar, vakıflar, dernekler ve benzerleri nezdinde, herhangi proje, defile, etkinlik, event, gala, balo ve benzeri organizasyon ve/veya projelerde yer almayacağını, katılımcı, oyuncu, jüri, danışman, sunucu, yarışmacı ve benzeri olmayacağını, bulunmayacağını..." kabul ve beyan ettiğinin görüldüğünü ancak davacının geçimini modellik yaparak, dizi ve filmlerde oyunculuk yaparak sağladığının anlaşıldığını, bu nedenle de sektörel açıdan sözleşmenin 27.maddesinin geçimini sağlamaya engel teşkil edebilecek ağır bir madde olabileceğini, davacının davalının müşteri çevresi veya üretim sırları ya da yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkanına sahip olmadığını, iş sözleşmesinde kararlaştırılan rekabet yasağının yer bakımından herhangi bir sınırlama içermediği ulaşıldığını, işbu raporda yapılan değerlendirmenin uzmanlık alanı çerçevesinde teknik bir inceleme olduğunu belirttiklerini, tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi ve 6100 sayılı HMK7nın 266/c.2 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdiri ve tavsifi tamamen mahkemeye ait olduğunun sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava
: Taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alana 26, 27, 28 ve 30.maddelerin kesin hükümsüzlüğünün tespitine ilişkindir.Görev hususu; HMK 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olduğundan, mahkemece davanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulmalıdır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde davacı tarafın davaya dayanak sözleşme içeriğine göre ... isimli yapıma yarışmacı sıfatıyla katıldığı, işverene bağımlılık ve işverenden direktif almaya ilişkin hükümler içeren sözleşme hükümleri dikkate alındığında davacının söz konusu yapımda oyuncu sıfatıyla yer almadığı kanaatine varıldığı, zira dava esere ilişkin olmadığı gibi davacının söz konusu yapımda icracı sanatçı sıfatının da bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin bir eser sözleşmesi olmadığı, davanın Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülmesini gerektirecek 6769 sayılı SMK ve 5846 sayılı FSEK'ten kaynaklanan bir isteme yer verilmediği, kısacası bu davada; 6769 sayılı SMK ve 5846 sayılı FSEK'dan kaynaklanan bir uyuşmazlık söz konusu olmadığından, mahkememizin görevli olduğundan söz edilemeyeceği anlaşılmakla davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması kanaatine varıldığından, görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.HÜKÜM
:1-HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE, görevli Mahkemenin İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,2-7521 Sayılı Yasa ile değişik HMK 20. madde uyarınca, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleşme tarihinden, kanun yoluna başvurulmuş ise başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren İKİ (2) HAFTA içinde Mahkememize müracaat edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, belirtilen süre içinde talepte bulunulmadığı takdirde HMK 20. madde hükmü gözetilerek davanın açılmamış sayılmasına Mahkememizce res'en karar verileceğine,3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli Mahkemede değerlendirilmesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır