özverili ihtamamesi koyulduğu mağazada mağazasında getirerek mağaza akdini işlettiği istemli

Anahtar kelimeler: Özverili İhtamamesi Koyulduğu Mağazada Mağazasında Getirerek Mağaza Akdini İşlettiği İstemli

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: Marka (Manevi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ

: █████/2018

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin 1 numaralı davalı ... A.Ş' nin ...'de işlettiği ... mağazasında 09.03.2016 yılından itibaren satış danışmanı olarak görev aldığını, müvekkilinin çalıştığı bu süre boyunca davalının bütün talimatlarını eksiksiz bir şekilde yerine getirerek özverili bir şekilde çalıştığını, ... 3. Noterliği'nin ... tarihli ... Yevmiye nolu ihtamamesi ile iş akdini haklı sebeplerle feshettiğini, ... 24. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, dava konusu fotoğrafın mağazada izinsiz kullanıldığını, müvekkilinin davalı şirket ile iş ilişkilerini sonlandırma isteği bu fotoğrafin mağaza içerisine koyulduğu günden beri devam ettiğini, çünkü müvekkil bu fotoğraflarının kullanılmasına hiçbir zaman rıza göstermediğini, davalı şirketin Türkiye' nin belki de en büyük ... mağazasının başında geldiğini, müvekkilinin davalı şirketin yanında çalıştığı dönemlerde bu fotoğrafın yayınlanmasına anlam veremediğini ve rahatsızlık duyduğunu izah ettiğini, ancak davalı şirket yetkilileri kendi kişisel değerlendirmelerine göre bu fotoğrafın kalmasının müvekkili açısından çok faydalı olacağı şeklinde beyanda bulunarak şirketin ticari amaçları doğrultusunda müvekkilinin kişisel değerlerine zarar verdiklerini, mağaza içerisinde çekilen ve izinsiz poster olarak koyulan fotoğrafın kaldırılması için defalarca müvekkilinin talepte bulunduğunu ancak şirket yetkililerinin dikkate almadığını, buna ilişkin noter aracılığıyla da ekli ihtarnameyi gönderdiklerini, son olarak müvekkilinin bir video çekimine katılmasını talep ettiklerini, müvekkilinin bu durumun bir daha yaşanmamasını ve katılmayacağını belirtmesine rağmen iş akdinin feshedileceğinin beyan edilmesiyle, baskı ve korku altında katıldığını, ... Sorumlusu ...'ün de katıldığını, müvekkilinin bu videonun nerede kullanılacağını sormasına rağmen bilgi verilmediğini, bu videonun akıbeti hakkında bilgi sahibi olamadıklarını, müvekkilinin rızası olmadığını, davacının kişilik haklarına yapılan bu saldırılara dayanamayıp iş akdini haklı olarak feshettiğini, uzun süre işsiz kalarak da maddi ve manevi zarara uğradığını, şirketin bu fotoğrafları ticari amaçla kullandığının açık olduğunu, müvekkilinin krampon baskısı ile uğraşmamasına rağmen mağaza ıçerısıne gelen müşterilerin müvekkiline çekilen fotoğrafından dolayı almış oldukları ilgili ürünlerin baskısını müvekkilden talep etmeye başladıklarını, müvekkilin çekilen fotoğrafından dolayı müşterilerle yaşamış olduğu diyalogların müvekkilini rahatsız etmeye devam ettiğini, davalı şirket ile müvekkil arasında fotoğraf, video çekiminin yapılacağı ve ticari amaçlarla kullanılacağı hususunda bir anlaşma bulunmadığını, izinsiz kullanılan fotoğrafın müvekkiline ait olduğu hususunda bir şüphe bulunmadığını, işbu sebeplerle müvekkilinin fotoğrafının izinsiz bir şekilde davalı şirketin ... mağazasında hem reklam amaçlı hem de ticari amaçlarla kullanılmasından doğan zararların tazmini için maddi ve manevi tazminat talep etme zorunluluğu doğduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkiline ait fotoğrafı izin alınmaksızın reklam ve ticari amaçlarla kullanan davalıların müvekkiline 30.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .. vekili, davacının müvekkil şirketin çalışanı olmadığını, müvekkili ile davacı arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu fotoğrafın çekilmesi ve kullanılmasına ilişkin bilgisi ve onayı olmadığını, müvekkilim kötü niyetli hareket edilerek bu ihtilafa dahil edilmek istendiğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bulunun tüm iddiaları redderek ve haksız davanın esas yönünden de reddini talep ettiklerini belirtmiş müvekkili ile davacı arasında hiçbir hukuki ilişki mevcut olmadığından davanın husumet yönünden reddini, esas açısından da haksız olan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ vekili, davacının dava dilekçesinde yer alan iddalarının dayandığı hukuki sebepleri açıkça nitelendirmediğini, somut vakıaların gerekçelendirileceği hukuk normlarını açıkça belirtmediğini, davacının ileri sürdüğü vakıaları hangi delillerle ispat edeceğini dava ve delil dilekçesinde açıkça belirtmediğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafın Müvekkili Şirket'e ait ... Nike Mağazasında 09.03.2016 tarihinden, müvekkil şirketten kendi istek ve iradesi ile ayrıldığı 01.06.2018 tarihine kadar Satış Danışmanı olarak çalıştığını, davacı tarafından ileri sürülen, izinsiz fotoğrafının çekildiği ve ticari amaçlarla kullanıldığı, davacı tarafından istenilmemesine rağmen videosunun çekildiğine dair iddiaların kabulü mümkün bulunmadığını, davacının izni ve haberi olmadan davacının fotoğrafının çekildiği ve ticari amaçlarla kullanıldığı iddiası gerçeğe aykırı olduğunu, davacı tarafça da ibraz edilen fotoğraflarda davacının poz verdiği açıkça görüldüğünü, davacının haberi veya izni olmadan fotoğrafının çekilmesi söz konusu olmadığını, fotoğrafın çekilmesi sırasında davacının haberi olması bir yana, izni de alınmış ve fotoğraf bu şekilde çekildiğini, davacı fotoğrafın çekildiğini ve mağazaya asılacağını bildiği gibi rıza da gösterdiğini, kaldı ki söz konusu fotoğraf 2017 yılının başlarında çekildiği, davacı tarafın 01.06.2018 tarihli fesih bildiriminden önce hiçbir şekilde fotoğrafın kaldırılmasını içerir iradesini müvekkil şirket'e bildirmediğini, müvekkil şirket davacının 01.06.2018 tarihli ihtarnamesi sonrasında fotoğrafı mağazadan kaldırdığını, yaklaşık 1,5 yıl boyunca hiçbir şekilde fotoğrafın kaldırılmasını talep etmeyen davacının dava kapsamındaki bu iddialarının maddi tazminat taleplerine kılıf uydurma çabası olduğunu, ... yetkililerinin mağazada çekim yapma taleplerinin ... firması ile yalnızca ticari ilişkisi bulunan, hiçbir organik bağı bulunmayan müvekkili şirket yönünden bir bağlayıcılığı bulunmadığı gibi, müvekkil şirket tarafından davacının video çekimine katılması talep dahi edilmediğini, davacının katılmış olduğu bir video çekimi varsa bu hususu ispatla yükümlü olduğunu, varlığı bile meçhul olan, bir video çekimi iddiasıyla maddi-manevi tazminat talebinde bulunulmasının mümkün olmayacağını, davacının manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, davacının zenginleşme amacı taşıdığı açık olan fahiş manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin █████/2022 tarih, ...Esas ...sayılı kararı ile; "...davacının rızası dahilinde katıldığı çekimlere ilişkin görsellerin uzun süre mağazada yayınlanmasına çalıştığı dönemde rıza gösterdikten ve bu yönde karşı tarafta bir güven oluşturduktan sonra iş akdinin feshi ile birlikte bu rızasının bulunmadığını belirtmek suretiyle tazminat talep etmesinin TMK m.2 kapsamında dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edeceği, hakkın kötüye kullanılması teşkil edeceği bu noktada hukuken korunmayacağı anlaşılmakla davacının dürüstlük kuralına aykırı hakkın kötüye kullanılması..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin █████/2025 Tarih,... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile; "...bir kişinin, fotoğrafının çekildiğini bilmesi, fotoğrafın çekilmesine rıza göstermesi, çekilen fotoğrafın taraflarca anlaşma olmaksızın kullanılması yayınlanması hakkı verildiği anlamına gelmez. Somut olayda; davacının davalı ...şirketine ait mağazada satış sorumlusu olarak görev yaptığı dönemde dava konusu fotoğrafın ... firmasına ait bir ayakkabının kişiselleştirilmesi amacıyla ayakkabının üzerine yazı yazılmasının tanıtımı amacıyla, davacının krampon üzerine yazı yazarken profilden çekilmiş bir fotoğrafı olduğu ve İstinye Park mağazasında mağaza içinde ürün reklam ve tanıtım amaçlı davacının işten ayrılıp dava açtığı tarihe kadar kullanıldığı, tanık beyanlarından fotoğrafın davacının izni ile çekildiği ve iş aktinin feshine kadar yaklaşık 1,5 yıl davacının izni dahilinde mağaza içinde reklam amaçlı kullanıldığı anlaşılıyorsa da, FSEK m. 86 gereği hukuka uygun kullanım için davacının yazılı izninin alınması gerekmektedir. Davacıya ait fotoğrafın yazılı izin alınmadan ticari kullanımı söz konusu olduğundan davacının maddi manevi tazminat hakkı bulunduğu gözetildiğinde, davacının ihlal edilen hakların tazmini için yasal yola başvurmasının dürüstlük kuralına aykırılık ve hakkın kötüye kullanımı olarak nitelendirilmesi hukuken yerinde değildir. Bu durumda davacının fotoğrafının yazılı izin almaksızın, mağazanın reklamında ticari amaçla kullanılmasının FSEK'in 86/1 ve TMK 'nun 24 maddeleri hükümlerine aykırı olduğu, davacının tazminat talep hakkı bulunduğu hususları gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa ilişkin delil toplanmadan, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olarak karar verildiği anlaşıldığından bu aşamada davalı yanın istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davacı yanın istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun resen gözetilen sebeplerle kabulüne..." şeklindeki gerekçe ile kaldırılmış olup, İstinaf ilamı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.

İstinaf kaldırma ilamı sonrası bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda; "...poster materyalinin çekim tekniği ve kompozisyonu profesyonel reklam fotoğrafçılığı standartlarını taşımakta olup, ticari iletişim amacı güttüğü, mağaza içi konumlandırma ve metin unsuruyla birlikte kullanımın açıkça ticari nitelikte olduğu, maddi tazminat hesabında, benzer sınırlı mecra kullanımı için profesyonel model veya lisans bedeli olarak 8.000-12.000 TL (2017-2018 dönemi rayiç bedeli) aralığının esas alınabileceği, manevi tazminatın miktarının Sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu, görüntünün ticari amaçla çoğaltılması ve sergilenmesi için yazılı rıza alınması sektörel güvenlik standardı olarak kabul edilmekte olup; dosyada yazılı belge bulunmaması, sektör teamülüne uygun olmayan bir uygulama olarak değerlendirilebileceği, sözlü rızanın varlığı ve hukuki yeterliliği konusundaki nihai değerlendirmenin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu ..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Dava, davacıya ait fotoğrafların izinsiz kullanılması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... A.Ş' nin ... mağazasında 09.03.2016 yılından itibaren satış danışmanı olarak görev aldığını, ... 3. Noterliği'nin ... tarihli ... Yevmiye nolu ihtamamesi ile iş akdini haklı sebeplerle feshettiğini, dava konusu mağaza içerisinde çekilen ve poster olarak koyulan fotoğrafın mağazada izinsiz kullanıldığını, davalı şirket ile müvekkili arasında fotoğraf, video çekiminin yapılacağı ve ticari amaçlarla kullanılacağı hususunda bir anlaşma bulunmadığını, fotoğrafının izinsiz bir şekilde davalı şirketin ... mağazasında hem reklam amaçlı hem de ticari amaçlarla kullanılmasından doğan zararların tazmini için 30.000 TL manevi tazminatın ve şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Dava; davacıya ait fotoğrafın izinsiz olarak davalıya mağazada ticari amaçla kullanıldığı iddiasına dayalı olarak maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın 5846 sayılı FSEK kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

5486 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 86. maddesi, eser niteliğinde olmasalar dahi, resim ve portrelerin, tasvir edilen kişilerin muvafakati alınmaksızın teşhir veya başka şekillerde umuma arz edilemeyeceğini öngörmektedir. Bu hükümdeki "resim ve portreler ibaresi; fotoğrafları, çeşitli tekniklerle yapılmış portreleri, tek başına veya topluluk içinde bulunurken çekilmiş resimleri ifade etmektedir. Bütün bunların, izinsiz olarak teşhiri veya umuma arz edilmesi ya da örneğin bir ilanda, vitrinde vs. kullanılması, anılan hükümle yasaklanmıştır. Belirtilmelidir ki, Kanunun bu hükmüyle korunan şey; resim, portre veya fotoğrafın "eser niteliği değil, bunlarda tasvir olunan kimsenin kişilik hakkıdır. (Ünal Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku,5. Bası, 2012, sayfa:289) Dolayısıyla, bu yasağa aykırı nitelikteki eylemler, kişilik haklarına saldırı oluşturur ve T.B.K.'nun 58. maddesi çerçevesinde manevi tazminat yükümlülüğü doğurur.

İstinaf kaldırma ilamında da belirtildiği üzere, bir kişinin, fotoğrafının çekildiğini bilmesi, fotoğrafın çekilmesine rıza göstermesi, çekilen fotoğrafın taraflarca anlaşma olmaksızın kullanılması yayınlanması hakkı verildiği anlamına gelmez. Somut olayda ; davacının davalı Barçın Spor şirketine ait mağazada satış sorumlusu olarak görev yaptığı dönemde dava konusu fotoğrafın Nike firmasına ait bir ayakkabının kişiselleştirilmesi amacıyla ayakkabının üzerine yazı yazılmasının tanıtımı amacıyla, davacının krampon üzerine yazı yazarken profilden çekilmiş bir fotoğrafı olduğu ve İstinye Park mağazasında mağaza içinde ürün reklam ve tanıtım amaçlı davacının işten ayrılıp dava açtığı tarihe kadar kullanıldığı, tanık beyanlarından fotoğrafın davacının izni ile çekildiği ve iş aktinin feshine kadar yaklaşık 1,5 yıl davacının izni dahilinde mağaza içinde reklam amaçlı kullanıldığı anlaşılıyorsa da, FSEK m. 86 gereği hukuka uygun kullanım için davacının yazılı izninin alınması gerekmektedir. Davacıya ait fotoğrafın yazılı izin alınmadan ticari kullanımı söz konusu olduğundan davacının maddi manevi tazminat hakkı bulunmaktadır. Bu durumda davacının fotoğrafının yazılı izin almaksızın, mağazanın reklamında ticari amaçla kullanılmasının FSEK'in 86/1 ve TMK 'nun 24 maddeleri hükümlerine aykırı olduğu, davacının tazminat talep hakkı bulunduğu, kullanımında kusurlu olan davalının iyi niyetli olarak kabul edilemeyeceği, maddi tazminat hesabında, benzer sınırlı mecra kullanımı için profesyonel model veya lisans bedeli olarak 8.000-12.000 TL (2017-2018 dönemi rayiç bedeli) aralığının esas alınabileceği, maddi tazminat açısından dosyadaki bilgi ve belgelere göre bilirkişi raporundaki tespitlerin dosya kapsamına uygun olduğu ve dolayısıyla taleple bağlı kalınmak suretiyle davacının maddi tazminat istemine konu miktarın da yerinde olduğu anlaşılarak maddi tazminat isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, tarafların birbirine göre konumları, ihlalin niteliği, eyleminin işleniş şekli, kusurun ağırlığı, tarafların birbirlerine göre konumları ve hakkaniyet gereği manevi tazminat miktarı takdiren belirlenmiş, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulü ile 1.000 TL maddi tazminatın ve 30.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 2.117,61 TL karar harcından peşin alınan 529,41 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.588,20 TL'nin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan

: 21.952,40 TL bilirkişi + posta gideri ve 565,31 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 22.517,71 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 31.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip

Hakim