Anahtar kelimeler: Akyazı Sakarya Usulden Ret Kaldırma Terkini Yapan Sayisi Yol Dayanan
5. Hukuk Dairesi         ██████████ E.  ,  ██████████ K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI
: █████████ Esas, █████████ Karar
KARAR
: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ
: Akyazı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ Esas, ████████ Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 01... parsel (ifraz sonrası 1 01... ve 28 parsel), 1 01... parsel (ifraz sonrası 29... parsel) , sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan 09.02.2021 tarihli raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, objektif değer artırıcı unsur olarak kabul edilen özellikler kapitalizasyon faiz oranı belirlemesinde de esas alındığından %160 objektif değer artırıcı unsur ilave yapılmasının uygun olmadığını, dava konusu taşınmazda arta kalan kısım için değer azalışı hesaplamasının doğru olmadığını belirterek, yerel mahkeme kararının bedel yüksekliği sebebiyle kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak itirazları doğrultusunda davanın kabulüne, müvekkili idare her türlü harçtan muaf olması sebebiyle teminatsız olarak icranın ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin belirlediği kamulaştırma bedelinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda taşınmazın tarla olarak vasıflandırılmasının hatalı olduğunu ve dava konusu parselin arsa vasfında değerlendirilerek bedel belirlemesi yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın 1. Sınıf mutlak tarım arazisi niteliklerini taşıdığını, bu yönü itibariyle bilirkişi raporunda 2.sınıf mutlak tarım arazisi olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu ve herhangi bir gerekçe ile açıklanmamış olduğunu, taşınmazın kapitalizasyon faiz oranının %4,5 olarak belirlenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu ve bir çok Yargıtay kararına göre en az %3,5-4 olarak belirlenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda belirlenen %160 oranındaki değer artışının taşınmazın nitelikleri göz önüne alındığında düşük olarak belirlenmiş olduğunu ve en az %250 olması gerektiğini, kamulaştırma sonrası kalan bölgenin geometrik bütünlüğünün bozulduğunu, verimliliğinin olumsuz etkilendiğini, bilirkişi raporunda konuyla alakalı değer değişiminin 1/4 üzerinden hesaplandığını ancak bu oranın yerinde olmadığını ve 1/2 olması gerektiğini, taşınmazın yıllık net gelir hesabı yapılırken tüm gerekli unsurların değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, istinaf taleplerinin kabulünü, İlk Derece Mahkemesinin kararının müvekkilleri lehine kaldırılmasına, söz konusu araziler için bedel tespitinin hakkaniyete uygun bir şekilde belirlenip taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğinde kabul edilen taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumununa göre kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, (Örn: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi ████████ Esas, ██████████ Karar ve 18.11.2019 günlü kararı), bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, raporun değerlendirme tarihindeki verilere uygun şekilde düzenlendiği, ayrıca kamulaştırmadan arta kalan kısmın kullanım durumu, yüzölçümü ve geometrik şekli dikkate alındığında uygulanan değer azalışının yerinde olduğu, keza Dairenin █████████ Esas sayılı dosyasında görülen dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ... Mahallesi, 1 01... , 25... parsel sayılı taşınmazların aynı dava tarihi olan █████/2020 tarihi itibarıyla %4,5 kapitalizasyon, %160 objektif değer artışı uygulanmak suretiyle belirlenen 118,22 TL/m² birim fiyatı Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin █████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile bedel yönünden uygun bulunduğu da dikkate alındığında, dava konusu taşınmazların bu parsellerle olan konumu da dikkate alındığında dava konusu taşınmazlar için Aralık/2020 yılı itibarıyla belirlenen 118,22 TL/m² birim fiyatının yerinde olduğu, her iki taşınmaz için artan kısım yönünden geometrik durum ve yüzölçümü dolayısıyla hesaplanan değer azalışlarının yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Arazi niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kısmının davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.
3.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin █████████ başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!