pansiyon oluru fethiye muğla unvanlı sokak ruhsatının süreci ili ilçesi

Anahtar kelimeler: Pansiyon Oluru Fethiye Muğla Unvanlı Sokak Ruhsatının Süreci İli İlçesi

Danıştay 4. Daire Başkanlığı █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: ████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

:...

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Muğla ili, Fethiye ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde Pansiyon olarak faaliyet gösteren ve işletmeciliğini davacının yaptığı "..." unvanlı işletmenin 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 1. maddesinin 2. fıkrası uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ...... tarih ve E-... sayılı Başkanlık Oluru işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:......, K:... sayılı kararda; █████/2022 tarihinde yapılan denetimde birinci kez, █████/2022 tarihinde yapılan denetimde ise ikinci kez kimlik bildirme yükümlülüğünün ihlal edildiği tespit edilmiş ise de, ilk ihlal nedeniyle verilen idari para cezasının ikinci denetimden sonra █████/2022 tarihinde tesis edilip █████/2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiği görüldüğünden ve bu haliyle tekerrür şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından bir başka deyişle ilk ihlale ilişkin ceza tesis edilip tebliğ edilmeden önce işlendiği iddia olunan ikinci ihlal halinin fiilin tekrarı olarak değerlendirilerek ruhsat iptali yoluna gidilmesine imkan bulunmadığından, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davalı idare tarafından, her iki denetimde de davacının hazır bulunduğu ve tutanakların davacı tarafından imzalandığı, böylelikle davacının işlemleri tutanağın düzenlendiği tarihte tebellüğ etmiş olduğu, █████/2022 tarihinde düzenlenen tutanağın ilgilisine tebliğ edilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, tutanak düzenleme tarihleri itibarıyla dava açma sürelerinin başladığı, tekerrüre esas olan hususun idari para cezasının tebliği ve ödenmesi değil kimlik bildirme yükümlülüğünün ihlal edilmesi olduğu, davaya konu tutanaklar ile davacının iki kere kimlik bildirme yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği ve işlemi tebellüğ ettiğinin sabit olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin reddine,

2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde usulde ve esasta oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun 1. maddesinde; "Bu Kanunda sayılan, özel veya resmi, her türlü konaklama, dinlenme bakım ve tedavi tesisleri ve işyerleri ile konutlarda geçici veya sürekli olarak kalanlar, oturanlar, çalışanlar ve ayrılanlar ile araç kiralayan gerçek ve tüzel kişilerin kimliklerinin tespiti ve bildirilmesi bu Kanunun hükümlerine göre yapılır. (...) 2. maddesinde; "Otel, motel, han, pansiyon, bekar odaları, günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü, özel veya resmi konaklama yerleri ile özel sağlık müesseseleri, dinlenme ve huzur evleri, dini ve hayır kurumlarının sosyal tesislerinin sorumlu işleticileri, bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece, yatacak yer gösterdikleri yerli veya yabancı herkesin kimlik ve geliş-ayrılış kayıtlarını, örneğine ve usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak, genel kolluk örgütlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak, Devlet İstatistik Enstitüsüne, talebi halinde vermek zorundadırlar." düzenlemesine, Ek 1. maddesinde; "(Ek: 29/8/1996-███████ md.) Bu Kanunun uygulanması sırasında genel kolluk kuvvetlerine ait karakollara, il merkezlerinden de sorgulanabilen bilgisayar terminalleri konulur. Bunun için gerekli giderler İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. (Değişik ikinci fıkra: █████/2016-KHK-678/4 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/4 md.) Bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan özel veya resmi her türlü konaklama tesisleri tüm kayıtlarını bilgisayarda günü gününe tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanarak mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerine anlık olarak bildirmek zorundadırlar. (Ek fıkra: █████/2016-KHK-678/4 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/4 md.) İkinci fıkrada belirtilen genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmayanlara onbin Türk Lirası, anlık veri göndermeyen veya gerçeğe aykırı kayıt tutanlara beşbin Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir. Bu maddeye göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. (...)" hükümlerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; Muğla ili, Fethiye ilçesi, ... Mah. ... Sok.No:... adresinde bulunan ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatı uyarınca davacının pansiyon faaliyetinde bulunduğu işyerinde, Fethiye İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince █████/2022 tarihinde saat 21:30 sıralarında yapılan denetim neticesinde işletmede kalan şahısların giriş ve çıkış kayıtlarının tutulmadığı tespit edilerek bu durumun aynı günlü tutanağa bağlandığı, daha sonra yine Fethiye İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince █████/2022 tarihinde saat 00:50 sıralarında yapılan denetim ve kontrol neticesinde 2 nolu odada müşteri olduğu ancak işletme kayıtlarının yapılmadığı, otel girişinin olmadığı tespit edilerek bu duruma ilişkin aynı günlü tutanak düzenlendiği, söz konusu tespitlerin davalı idareye bildirilmesi üzerine, 2 (iki) kez farklı tarihlerde 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'na aykırı hareket edildiğinin tespit edildiğinden bahisle Fethiye Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta işleme dayanak gösterilen Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek-1/2 fıkrasında açıkça "fillerin tekrarı" ibaresi geçtiği görüldüğünden tekerrrür hükümlerinin uygulanabilmesi için Kanuna aykırı fiilin tespitinin yeterli olduğu, ayrıca idari yaptırımın (para cezası) da tebliği ve uygulanması şartının aranmayacağı açıktır.

Bu durumda, kolluk kuvvetlerince █████/2022 ve █████/2022 tarihlerinde olmak üzere iki defa Kimlik Bildirme Kanununa muhalefet ettiği tesbit edilen davacının söz konusu tarihlerde düzenlenen tutanaklarda imzası olduğu da dikkate alındığında, Kanunun aradığı fiilin tekrarı şartının gerçekleştiği, dolayısıyla tekerrür sebebiyle uygulanan 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Ek-1/2 fıkrası uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararına yapılan istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığından, anılan kararın bozulması gerektiği görüşü ile Dairemiz kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-f bendinde dava dilekçelerinin "husumet" yönünden de ilk incelemesinin yapılacağı, 15/1-c bendinde ise, hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek dava açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğ edileceği belirtilmiştir.

İdari davaların doğru hasımla görülmesi, sağlıklı ve adil bir yargılama yapılması, savunma hakkına riayet edilmesi ve nihayet doğru ve uygulanabilir bir karar verilebilmesi açısından hayati bir öneme sahiptir. Bu önemi nedeniyle husumet, kanun koyucu tarafından yalnızca taraflarca ileri sürülen bir hukuki sav olmaktan öte, idari yargı mercileri tarafından re'sen dikkate alınması zorunlu kılınan bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle idari yargılamada husumete ilişkin hususlardan sarfı nazar edilerek veya eksik, fazla ya da yanlış hasımla karar verilmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun 1. maddesinde; "Bu Kanunda sayılan, özel veya resmi, her türlü konaklama, dinlenme bakım ve tedavi tesisleri ve işyerleri ile konutlarda geçici veya sürekli olarak kalanlar, oturanlar, çalışanlar ve ayrılanlar ile araç kiralayan gerçek ve tüzel kişilerin kimliklerinin tespiti ve bildirilmesi bu Kanunun hükümlerine göre yapılır. (...) 2. maddesinde; "Otel, motel, han, pansiyon, bekar odaları, günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü, özel veya resmi konaklama yerleri ile özel sağlık müesseseleri, dinlenme ve huzur evleri, dini ve hayır kurumlarının sosyal tesislerinin sorumlu işleticileri, bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece, yatacak yer gösterdikleri yerli veya yabancı herkesin kimlik ve geliş-ayrılış kayıtlarını, örneğine ve usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak, genel kolluk örgütlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak (..) zorundadadırlar.", Ek 1. maddesinde; Bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan özel veya resmi her türlü konaklama tesisleri tüm kayıtlarını bilgisayarda günü gününe tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanarak mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerine anlık olarak bildirmek zorundadırlar. İkinci fıkrada belirtilen genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmayanlara onbin Türk Lirası, anlık veri göndermeyen veya gerçeğe aykırı kayıt tutanlara beşbin Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir. Bu maddeye göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. (...)" hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelerden, 1774 sayılı Kanun'a aykırı fillerin genel kolluk kuvvetlerince tespitinin yapılacağı, para cezasının mülki idare amirince verileceği, fillerin tekrarı halinde ise işletme ruhsatının iptal edileceği görülmekte olup, idari para cezasını verme yetkisinin mülki idare amirinde, ruhsat iptali yetkisinin ise belediyelerde olması nedeniyle söz konusu işlemler bağlı/zincir işlem mahiyetinde olduğundan, ruhsat iptali için belirleyici olan hukuki sebebin genel kolluk kuvvetleri tarafından yapılan denetim olduğu anlaşılmaktadır.

İdare hukukunda idareye herhangi bir hareket serbestisi ve değerlendirme yetkisinin tanınmadığı, alınacak kararın ve yapılacak işlemin önceden belirlendiği, yasada öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde yine yasada belirlenmiş kararın alınarak işlemin yapılacağı hal bağlı yetki olarak tanımlanmaktadır. Buna göre bağlı yetki söz konusu olduğunda, idarenin mümkün olabilecek kararlar arasında seçim hakkı yoktur, idareye seçim hakkı tanınmamıştır. Yasal düzenlemeler, belirli şart ve durumları belirlemiş ve bunların gerçekleşmesi halinde idarenin hangi kararı alıp uygulayacağını işaret etmiştir.

Ancak elbette idare, olayda yasal düzenlemede aranan koşulların somut olarak gerçekleşip gerçekleşmediğini araştıracaktır.

Uyuşmazlıkta, █████/2022 ve █████/2022 tarihli denetimlerin kolluk kuvvetlerince gerçekleştirilerek işleme dayanak alınan aynı tarihli tutanakların düzenlendiği, tespite konu fiiller nedeniyle mülki idare amiri tarafından Kimlik Bildirme Kanunu uyarınca idari para cezalarının verilmesinin ardından anılan tespitler uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali için gereğinin yapılması hususunun Fethiye Kaymakamlığının ...tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilmesi üzerine de davalı belediye tarafından dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Bu itibarla, işlemin sebep unsurunu anılan tespitler ve Kaymakamlık yazısının oluşturduğu, davalı idarenin bağlı yetki kapsamında davaya konu ruhsat iptaline ilişkin işlemi tesis edildiği dikkate alındığında, dava konusu ruhsat iptaline ilişkin işlemin dayanağı ve gerekçesini oluşturan işlemleri tesis eden Fethiye Kaymakamlığının da hasım mevkiine alınarak dosyanın tekemmülü sağlandıktan sonra davanın çift hasımla karara bağlanması gerekirken, buna uyulmayarak verilen kararda usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.

Belirtilen nedenlerle, söz konusu eksiklik giderilmeden verilen kararın usul hükümlerine uygun olmaması nedeniyle İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına esas yönünden katılmakla birlikte belirtilen hususlar yönünden katılmıyorum.