Anahtar kelimeler: Dizide Oyuncu Ajansı Canlandırılması Uzunluğundaki İddiadavacı Karakterinin Dakika Sinai Durduğunu
T.C.
İSTANBUL1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı aleyhine ... 32. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının █████/2022 tarihli dilekçesi ile haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz ettiğini ve bu suretle takibin durduğunu, yapılan itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı müvekkili oyuncu ... ile ajansı ...Şti. ile davalı ... arasında, ...’de yayımlanan “...” isimli dizide “...” karakterinin canlandırılması amacıyla █████/2020 tarihli “Oyuncu İstisna ve Mali Hak Devri Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme uyarınca 60 dakika uzunluğundaki bölümler için bölüm başına 11.500 TL + KDV ödenmesinin kararlaştırıldığını, Taraflar arasındaki anlaşmanın, dizinin...’nin dijital platformlarında ve 60 dakika formatında yayımlanacağı varsayımına dayandığı, ancak daha sonra davalı yapımcı tarafından dizinin ... ulusal kanalında prime-time kuşağında yayımlanmasına karar verildiği, bu kapsamda 60 dakikalık bölümlerin birleştirilerek en az 120 dakika olarak yayımlandığını, bu değişiklik sonucunda fiilen her bir yayınlanan bölümün 120 dakika olduğu, dolayısıyla iki bölüm karşılığı ücret ödenmesi gerektiği, bu doğrultuda müvekkili ve ajansı tarafından bölüm başına 23.000 TL + KDV üzerinden fatura düzenlendiği, davalının da bir kısım ödemeleri bu şekilde yaptığı, uygulamanın bu yönde yerleştiği belirtildiğini, ancak yeni sezonda davalı tarafın, 120 dakika uzunluğundaki bölümler için yeniden 60 dakika esasına göre 11.500 TL + KDV ödeme yapmak istediği, bu durumun davacılar tarafından kabul edilmediğini, davalı yapımcının ayrıca bölüm başı ücreti 17.000 TL’ye yükseltme teklifinde bulunduğunu, ancak bu teklifin de davacılarca kabul edilmediği, buna rağmen davacı tarafça 120 dakika üzerinden 23.000 TL + KDV olarak fatura kesilmeye devam edildiği, davalının ise eksik ödeme yapmak suretiyle sözleşmeye aykırı davrandığını, uyuşmazlık kapsamında davalı yana ihtarname gönderildiğini, davalı tarafından da davacı yana ihtarname gönderilerek 200.000 TL cezai şart talep edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı şekilde eksik ödeme yaptığını, ... ile yapılan yeni anlaşma kapsamında yapım bütçesinin arttığını ancak bu artışın müvekkiline yansıtılmadığını, davalının haksız ve kötü niyetli şekilde borcunu eksik ödediğini ileri sürerek , davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, ayrıca alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.SAVUNMA
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında █████/2020 tarihli “Oyuncu İstisna ve Mali Hak Devri Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşme kapsamında davacı oyuncunun “...” isimli dizide rol almasının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 13. maddesi uyarınca oyuncuya, rol aldığı ve yayımlanan bölümler karşılığında bölüm başına 11.500 TL + KDV ödeneceğinin açıkça düzenlendiğini, davalı taraf, sözleşmenin hiçbir hükmünde bölüm süresinin 60 dakika olacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, yalnızca yayımlanan bölüm başına ücret kararlaştırıldığını, bu nedenle davacıların “60 dakika – 120 dakika” ayrımına dayalı taleplerinin sözleşmeye aykırı olduğunun ileri sürülmesinin yerinde olmadığını, dizinin yayın şekli, süresi ve formatının yapımcı ve yayıncı kuruluş tarafından belirlenebileceğini, bu hususta yapımcının serbest olduğunu, dizinin ilk sezonunda ... tarafından yayın akışı gereği bölümlerin birleştirilerek yayımlandığını, bu nedenle fiilen 16 bölüm çekilmesine rağmen 9 bölüm halinde yayın yapıldığı, buna rağmen davacıya 9 bölüm karşılığı değil, 16 bölüm karşılığı ödeme yapıldığı, dolayısıyla davalı tarafın iyi niyetli davrandığını, ödemelerin sözleşmeye uygun şekilde “yayımlanan bölüm” esasına göre değil, davacı lehine olacak şekilde daha fazla bölüm dikkate alınarak yapıldığını, bu nedenle herhangi bir eksik ödeme bulunmadığını, davacı tarafça ileri sürülen 23.000 TL + KDV üzerinden düzenlenen faturaların sözleşmeye aykırı olduğunu, bu faturaların düzeltilmesi için ihtarnameler gönderildiğini, dizide görev alan diğer oyuncu ve ekip ile yapılan sözleşmelerde de bölüm süresine bağlı bir ücretlendirme yapılmadığını, herkesin yayımlanan bölüm karşılığı ücret aldığını, sektör uygulamasının da bu yönde olduğunu davacıların üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelere dayanarak talepte bulunamayacağını, davacının sözleşmede yer almayan bir hususu sonradan ileri sürmesinin hukuken kabul edilemeyeceğini , davacıların sözleşmeden kaynaklanan tüm haklarının ödendiğini, fazladan düzenlenen faturaların iade edildiğini, aksine sözleşmenin haksız feshi nedeniyle kendilerinin cezai şart talepli ayrı bir dava açtıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
:Dava konusu uyuşmazlık; ... 33.İcra Md.... esas sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptali, takibin devamı , inkar tazminatına hükmedilmesi istemlidir.Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.Bilirkişiler ..., ..., ..., ..., ...tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu dizinin, Nisan 2021 - Şubat 2022 döneminde, ...'de ve ...'da yayınlanmış olduğunu, Davacı oyuncunun “...” karakteri ile dizinin ilk 21 bölümünde ana karakterlerden biri olarak rol almış olduğunu, Davacı oyuncu ile davalı yapımcı arasında, 24.12.2020 tarihinde “Oyuncu İstisna ve Mali Hak Devir Sözleşmesi” imzalanmış olduğu, sözleşmede yürürlük süresinin, ödeme miktarı ve şartlarının, ayrıca tarafların hak ve yükümlülüklerinin kararlaştırılmış olduğu ancak yayın süresi ile ilgili herhangi bir şartın/maddenin yer almadığını, dosya üzerinde yapılan incelemelerde davacının dilekçelerindeki beyanlarına karşı davalının herhangi bir itirazda bulunmadığını, buna ek olarak davalı vekilinin dilekçesinde; " ..Senaryo gereği çekilen (16) bölüm ... tarafından (9) bölüm olarak yayınlanmıştır. Müvekkil şirket yayınlanan (9) bölüm ücretini sözleşmesi gereği ödemek yerine iş bu (9) bölüm senaryo gereği (16) bölüme tekabül ettiği için tüm ekibe davacıya dâhil (9) bölüm ödeme yapmayıp senaryoya göre yayınlanan ve .... den alınan (16) bölüm ücretini ödemiştir" ifadelerinin yer aldığı, ...'de yayınlanan ilk 9 bölümün dramatik yapısı incelendiğinde 2-2,5 saat arasındaki uzunluklarda değişen bölümlerin her birinin iki bölüm senaryosunun birleştirilerek oluşturulduğu, Sektör teamüllerine göre; genellikle oyunculuk sözleşmelerinde yaklaşık olarak dizi sürelerinin belirtildiği, işleyişe göre çekilmesi planlanan dizi için taraflar bir araya gelip, dizinin süresinin, nerede çekileceğinin, oyuncunun bölüm başı ücretinin, ajansının ve/veya menajerinin komisyonlarının veya hak edişlerinin, ayrıca tarafların diğer hak ve yükümlülüklerin kararlaştırıldığı sözleşmelerin proje başlamadan önce imzalandığı, dizi yeni sezonda yayınlanmaya devam ederse veya yayıncı kuruluş yayına devam kararı alırsa yayıncı kanal ile yapımcı, diğer tarafta yapımcı ile oyuncular ve teknik ekip arasında yeni bir sözleşme veya ek protokol imzalandığı, bu yeni sözleşmede de / ek protokolde de yayın süresi, oyuncu/ajans ücretleri gibi ana sözleşmede mevcut olup güncellenen/değişen maddelerin taraflarca oturulup, kararlaştırıldığı, ancak dosyada ek bir sözleşmeye veya protokole rastlanılamadığı, dosyada yer alan taraflarca imzalanmış sözleşmede dizinin süresi ile ilgili açık bir şart yer almadığı, ancak dizinin ilk sezonunda yaklaşık 60 dakikalık bölümlerin birleştirilip bir bölümün yaklaşık 120 dakika olarak yayınlanmış olduğu, buna karşılık bölüm ücretlerinin iki bölüm bir arada (11.500-TL x 2) 23.000-TL + KDV olarak ödenmiş olduğu, sektör teamüllerine göre böyle bir uygulamanın olmadığı, tarafları aynı olan ... 4 F.S.H.H. Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasına sunulmuş olan emsal sözleşmelerde ve/veya ödeme belgelerinde; Dava konusu dizinin yeni sezonunda diğer oyunculara ve teknik ekip çalışanlarına ücret güncellemesi yapıldığının görüldüğü, dizilerin yayın sürelerine, yayıncı kuruluş İle yapımcı arasında imzalanan sözleşme şartlarına göre, yayıncı kuruluşların karar verdiği, dizi yapım ve yayın aşamalarında; genellikle, ilk etapta yapımcı ile yayıncı arasında sözleşme imzalanmakta, kanalın talepleri doğrultusunda ve yapımcının önerileri ile teknik ekip ve oyuncu kadrosu belirlenmekte, sonrasında belirlenen bu oyuncu kadrosu ve ekiple sözleşmelerin imzalanmakta olduğu, yapım şirketlerinin, kendi bünyelerinde senaryo gruplarına ürettirdikleri veya dışarıdan satın aldıkları orijinal senaryoları yayıncı kuruluşlara pazarladıkları, sonrasında yayıncı kuruluşların taleplerini de dikkate alarak kendi çatıları altında topladıkları teknik ekip ve oyuncu kadroları ile bu dizilerin çekimlerini yapıp, yayıncı kuruluşa teslim etmeleri karşılığında hem yayıncı kuruluştan hem sponsor firmalardan bazense reklam paylarından gelir elde edebildikleri, sonuç olarak sözleşmede dizinin yayın süresi ile ilgili herhangi bir hükme rastlanmamakla birlikte, davalının kabulünde olduğu üzere ilk sezon çekilen 16 bölüm yaklaşık 60 dk. olduğu halde ...'nin bu 16 bölümü minimum 120 dk olmak üzere (9) bölüm olarak yayınladığı, başka bir deyişle sözleşmede her ne kadar her bir bölümün kaç dk olduğu belirtilmemiş ise de ilk sezon her bir bölümün 60 dk. olarak çekildiği ve davalı tarafça da ilk sezon için davacıya ... bölüm ve minimum 120 dk yayınlamış olmasına rağmen 11.500 TL+ KDV değil bunun 23.000 TL + KDV ücret ödemesi yapılmakla sözleşme kapsamında kararlaştırılan 11.500 TL + KDV ücretin 60 dk'lık bölüm için olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Bilirkişiler █████/2025 tarihli EK bilirkişi raporunda özetle; Dizinin ilk sezonunda çekilen 16 bölümün her birinin yaklaşık 60 dakika olarak tasarlandığı ve ... tarafından iki bölümün birleştirilerek 120 dakika olarak yayınlandığı, Sözleşmedeki ilgili maddeden; dizinin ilk 16 bölümünün en az 60 dakika, 17. Bölüm ve sonrasındaki bölümlerin ise en az 90 dakika olması gerektiği, bu maddeden de ilk 16 bölüm ile sonraki bölümler arasında süre bakımından farklı bir anlaşmanın söz konusu olduğu, Sektörde oyuncunun alacağı ücretin; ana karakter olup olmadığı, kaç bölümde rol aldığı, dizi bölümü boyunca ne kadar süre veya kaç sahne boyunca ekranda göründüğü, ne kadar repliği olduğu ile doğru orantılı olduğu, Davacının ise dizinin ana karakterlerinden biri olduğu ve 24. Bölümde final yapan dizinin ilk 21 bölümünde rol aldığı, Dizinin isminin ilk sezon (ilk 16 bölümün birleştirilmesi ile oluşturulan 9 bölüm) “...”, 2. Sezon ise (teknik olarak 17. Bölüm ve sonrası) “...” olarak değiştirilmesinin bir diğer dikkat çeken nokta olduğu, Davalının yayıncı ... ile ilk 16 bölüm için 1.900.000-TL’ye 17. Bölümle 29. Bölüm arası 3.000.000-TL’ye anlaştığı görülmektedir. Buradan da ilk 16 bölüm ile sonraki 13 bölüm arasında % 50’den fazla artış yapıldığının anlaşıldığı, Davalı vekilinin; “teknik ekibe ödenmiş (1-16) bölüm ücretlerine (17)'inci bölümden itibaren %10 oranında bir artışın yapıldığını, oyuncu ve yönetmenlere de sözleşmelerine göre %20 ile %25 arasında artış yapıldığını” beyan ettiğinin de görüldüğü, Sözleşmede bölüm süresi açıkça belirtilmemiş olsa da ilk sezon uygulaması ve ödeme belgeleri, 60 dakikalık bölümler için 11.500 TL + KDV’nin esas alındığını, Bu bağlamda davacının almış olduğu ücretin de minimum % 25 ila %50 arasında arttırılmış olmasının sektör prensiplerine göre uygun olabileceği, Kök raporda da belirtildiği üzere sektörel açıdan sözleşme incelendiğinde; "Yayıncı Kuruluşun dizinin bölüm sayısı bakımından devamına (13+13) karar vermesi halinde Oyuncu ve Ajans edimlerini yerine getirmeye devam edeceklerini peşinen, beyan, kabul ve taahhüt etmişlerdir" düzenlemesinin mevcut olduğunu, Buradan dizinin devam etmesi halinde davacı oyuncunun başka bir projede rol almayacağının, dizide rol almaya devam edeceğinin anlaşılabileceği, Aynı sözleşmede, dizinin süresi (bir bölüm uzunluğu) ve/veya oyuncunun alacağı ücretin değişip değişmeyeceği hususları ile ilgili şartların yer almadığının görüldüğü, Sektörde dizilerin reytinglerinin yüksek gelmesi durumunda oyuncu ücretlerinin iyileştirildiği, belli oranlarda reklam paylarının ve/veya dizinin yurt dışına satılması durumunda yurt dışı gelirlerinin de ekstra olarak ödenebildiği, bildirmişlerdir.Mali Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İlk 13 bölüm fatura toplam tutarı ve ilk 13 bölüm başı ücretine %25 artış uygulanarak hesaplanan ikinci 13 bölüm fatura toplam tutarı toplamı neticesinden davalının davacı .... Şti.’ ne yapmış olduğu ödemeler toplam tutarı düşülerek, davacıların davalı şirketten toplam 41.802,50 TL (35.425,85 TL + 6.376,65 TL (Kdv%18)= 41.802,50 TL) alacak bakiyesi olduğu hesap edildiğini, İlk 13 bölüm fatura toplam tutarı ve ilk 13 bölüm başı ücretine %50 artış uygulanarak hesaplanan ikinci 13 bölüm fatura toplam tutarı toplamı neticesinden davalının davacı .. Şti.ne yapmış olduğu ödemeler toplam tutarı düşülerek, davacıların davalıdan toplam 85.905,00 TL (72 .800,85 TL + 13.104,15 TL (Kdv %18)= 85.905,00 TL) alacak bakiyesi olduğu hesap edildiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Tüm kapsamı, icra dosyası, taraf iddia ve savunmaları, █████/2020 tarihli sözleşme bir bütün olarak HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları ile birlikte incelendiğinde; Dava; taraflar arasında akdedilen “Oyuncu İstisna ve Mali Hak Devir Sözleşmesi”nden kaynaklanan alacağa ilişkin olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.Taraflar arasında █████/2020 tarihli sözleşmenin imzalandığı, davacı oyuncunun davalı ... şirketine ait “...” isimli dizide ... rolünü icra ettiği, hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; sözleşmede kararlaştırılan bölüm başı ücretin hangi esaslara göre belirleneceği, özellikle dizinin yayın süresinin 60 dakika mı yoksa 120 dakika mı kabul edileceği ve buna bağlı olarak davacının alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen sözleşmede bölüm süresine ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı, ancak ilk sezon uygulamasında dizinin yaklaşık 60 dakikalık bölümler halinde çekildiği, ... yayın politikası gereği bu bölümlerin birleştirilerek yaklaşık 120 dakika olarak yayımlandığı, bu kapsamda fiilen bir bölümün iki ayrı çekim bölümünden oluştuğu anlaşılmıştır.Nitekim taraflar arasındaki ilk dönem uygulamasında da bu durumun kabul edildiği, 120 dakikalık yayınlanan bölümler bakımından davacıya iki bölüm karşılığı ödeme yapıldığı, faturaların da bu doğrultuda düzenlendiği ve davalının bir kısım ödemeleri bu şekilde gerçekleştirdiği sabittir. Bu haliyle taraflar arasında fiili uygulama ile oluşan teamülün, sektörel uygulamalara görede incelenmesi gereklidir.Bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2024 tarihli kök rapor ile █████/2025 tarihli ek raporda da; dizinin ilk sezonunda çekilen bölümlerin yaklaşık 60 dakika olduğu, ... tarafından iki bölümün birleştirilerek yayımlandığı, bu nedenle 120 dakikalık yayınların iki bölüm olarak değerlendirilmesi gerektiği, buna göre davacının alacağının bulunduğu yönünde görüş bildirildiği görülmüştür. Mahkememizce de söz konusu raporların dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisine ve sektörel uygulamalara uygun olduğu değerlendirilmiştir.Alacak miktarı yönünden yapılan hesaplamalarda; Mali bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda, taraflar arasındaki ödeme belgeleri ve faturalar esas alınarak davacının davalıdan 85.905,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu hesaplama denetime elverişli olup, dosya kapsamı ve sunulu deliller ile uyumludur.Davalı tarafça, sözleşmede bölüm süresine ilişkin açık hüküm bulunmadığı, ödemelerin yayımlanan bölüm esasına göre yapıldığı ve davacıya fazla ödeme dahi yapıldığı savunulmuş ise de; bilirkişi raporlarında ayrıntılı sektörel uygulamaya yönelik açıklamalar, taraflar arasındaki fiili uygulama, bilirkişi tespitleri ile birlikte değerlendirildiğinde bu savunmalara itibar edilmemiştir.Öte yandan, alacağın belirlenebilmesi için teknik hesaplama ve bilirkişi incelemesi yapılmasının gerekmiş olması, alacak miktarının yargılama sonucunda netleşmesi karşısında, alacağın likit olmadığı kanaatine varılmış, bu nedenle taraflar leh ve aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmemesi gerektiği anlaşılmıştır.Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre; davanın kısmen kabulü ile davalının icra takibine yaptığı itirazın 85.905,00 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
:1-... 32. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı icra takip dosyasında davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin 85.905 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Alacak likit olmadığından, davacı ve davalı leh ve aleyhine inkar tazminatı takdirine yer olmadığına, (Y.HGK’nun ... esas, ...karar ve 29.6.2022 sayılı ilamlarına göre)3-5.868,17 TL ilam harcının yatırılan 2.695,29 peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 3.172,88 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,4-Kabul edilen miktara göre Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,5-Reddedilen miktara göre; Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 179,90 TL başvuru harcı, 2.695,29 TL peşin harç 564,75 TL tebligat ve müzekkere masrafı 15.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.439,94 TL yargılama giderinin taktiren % 38 sine tekabül eden 7.007,18 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,5-Davalı tarafın yapmış olduğu 46.000 TL yargılama giderinin % 62 sine tekabül eden 28.520 TL'sinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ NEZDİNDE İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı, hazır olan tarafa duruşma zaptından örnek verildi. █████/2026Katip ...¸Hakim ...¸