Anahtar kelimeler: Eczaneyi Hükmettiğini Eczanesinin Mesul Reçete Şarta Teminine İlaç Feshettiğini Süreyle
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.DAVA TARİHİ
: 06.04.2011İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davacının ... Eczanesinin sahibi ve mesul müdürü olduğunu, davalı Kurumun 2008 yılında eczaneyi fiilen işleten davacının eski eşi ..... karıştığı iddia olunan suçları gerekçe göstererek; ilaç teminine ilişkin sözleşmeyi 2 yıl süreyle feshettiğini, ayrı ayrı maddeler gereği toplam 598.639,45 TL cezai şarta hükmettiğini, 35.237,05 TL'lik reçete bedeli ve 8.750,14 TL faiz olmak üzere toplam 43.987,19 TL'nin hesaplarından mahsup edileceğinin bildirdiğini ileri sürerek, davalı Kurum işleminin iptali ile muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili; Kurum tarafından yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 31.03.2017 tarihli kararıyla; Protokolün (6.3.19) maddesinde eczacının kastı dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura etme işlemi gerçekleştirilmiş ise bu madde hükmünün uygulanamayacağı, eczacının sorumlu tutulamayacağı özel hükümlerin mevcut olduğu, ilaç kutusu kupürleri ile sağlık karnesi vb. şeylerin üçüncü kişi konumundaki .... bağımsız evi ve otosunda emniyet mensupları tarafından bulunulduğu, Protokolün (6.3.2) ve (6.3.7) maddesinde bu hususların eczanede bulunması halinde denildiği, bu haliyle davacının haklı olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile davalı Kurum tarafından tahakkuk eden bedelleri ödenmemiş reçete bedellerinin ödenmesi gerektiğine, davalı Kurumla .. ..... Birliği arasında süreli olarak yapılan çoklu sözleşmenin (Protokol) dolaylı tarafı olan davacı eczane sahibinin sözleşmesinin iptalini gerektirecek koşulların oluşmadığına, davalı Kurum tarafından sözleşme özel hükümlerince cezai yaptırımların (yeniden sözleşme yapmama - para cezalarının) koşulları oluşmadığından cezai şartların iptali koşullarının oluştuğuna, davalı Kurumda tahakkuk eden bedelleri ödenmeyen reçete bedellerinin davacıya dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin 11.04.2018 tarihli kararıyla; davalı vekilinin 05.06.20 17... .07.2017 tarihleri arasında sağlık raporlu olduğu, eski hale getirme şartlarının gerçekleştiği kanaatine varılarak, istinaf süresi yönünden davalı vekilinin eski hale getirme talebinin kabulü ile istinaf başvurusunun süresinde yapıldığının tespitine, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükmün usul ve yasalara uygun olduğu gerekçesiyle, davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ1. Dairece verilen 08.10.2020 tarihli ilamla; davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında, dava konusu uyuşmazlık hakkında hukukçu bir bilirkişi tarafından hazırlanan ve hükme esas alınan raporda; davacı hakkında uygulanan 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.19) ve (6.3.2) ile (6.3.7) maddelerinin değerlendirildiği, (6.3.14), (6.3.10) ve (6.3.3) maddeleri hakkında bir değerlendirme yapılmadığı, eksik inceleme ile görüş bildiren raporun yetersiz olduğu, Mahkemece Protokolün (6.3.14), (6.3.10) ve (6.3.3) maddeleri uyarınca cezai işlem uygulanan reçete sahibi hastaların 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 31. maddesi uyarınca hâkimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında tanık sıfatıyla dinlenmeleri gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta 2016 yılı Protokolü'nün uygulanması, davacı lehine sonuç doğurması halinde bu Protokole göre değerlendirme yapılarak reçete bedeli kesintisi ve cezai şart işleminin yerinde olup olmadığı hususunda, Sayıştay denetçisi, eczacı ve sosyal güvenlik hukuku ile taraflar arasındaki protokol hükümlerinde uzman, üç kişilik bir bilirkişi heyetinden uyuşmazlık konusu tüm protokol maddelerini ayrı ayrı değerlendiren bir rapor alınması ve hâsıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.2. Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı Kurum tarafından 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.2) ve (6.3.7) maddelerine göre davacı tarafa uygulanan cezai şart, uyarı ve 6 ay süre ile fesih işleminin yerinde olmadığı, 35.237,05 TL reçete bedeli ile işbu reçete bedeline işlemiş 8.750,14 TL işlemiş faizin tahsili işleminin yerinde olduğu, diğer dava konusu olan 2009 yılı Protokol hükümlerinin ise 2016 yılı Protokol hükümlerine göre uyarlanması sonucu, davalı Kurumun 30.03.2011 tarihli yazı ile 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.2.) maddesi gereğince kurum mensubu hastalara ait sağlık karneleri ile sağlık raporlarının bulundurulduğunun tespit edilmesi nedeniyle uygulanan 250,00 TL cezai şart ve yazılı uyarı işleminin haksız olduğunun tespiti ile iptaline, 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.7.) maddesi gereğince 158 adet ilaç kupürünün bulunduğunun anlaşılması nedeniyle uygulanan 206.871,05 TL cezai şart ve sözleşmenin 6 ay süreyle feshi işleminin haksız olduğunun tespiti ile iptaline, 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.14.) maddesi gereğince S.I. isimli Kurum mensubunun davacı tarafından fatura edilen 16.04.2008 tarihli reçetesine hekim dışında bir kişi tarafından sonradan ilaç eklediğinin tespit edilmesi nedeniyle uygulanan 3.055,75 TL cezai şart ve 2 yıl süreyle sözleşmenin feshi işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile 6.111,50 TL cezai şart ve sözleşmenin fesih edilerek 1 yıl süreyle sözleşme yapılmaması cezası şeklinde uygulanmasına, 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.10.) maddesi gereğince T.D’nin 18.07.2008 tarihli, Y.B’nin 12.09.2008 tarihli, C.R.T'nin 18.11.20 08... .12.2008 tarihli reçetelerindeki ilaçların bir kısmının kendilerine veya yakınlarına teslim edilmediği gerekçesiyle uygulanan 8.229,55 TL cezai şart ve yazılı uyarı işleminin, hukuka aykırı olduğunun tespiti ile 3.291,82 TL cezai şart ve eczacının uyarılması şeklinde uygulanmasına, bakiye 4.937,73 TL cezai şartın iptaline, 2009 yılı protokolü'nün (6.3.3.) maddesi gereğince 20 adet reçetenin arkasında yer alan imzaların reçete sahiplerine veya yakınlarına ait olmaması nedeniyle uygulanan 18.804,60 TL cezai şart ve yazılı uyarı işleminin tahsili işleminin, hukuka aykırı olduğunun tespiti ile 7.521,84 TL cezai şart ve sözleşmenin feshedilmesi şeklinde uygulanmasına, bakiye 11.282,76 TL cezai şartın iptaline, 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.19.) maddesi gereğince kuruma fatura ettiği reçetelerden 104 adetinin sahte veya sahte rapor kullanılarak düzenlendikleri gerekçesiyle uygulanan 361.428,50 TL cezai şart ve sözleşmenin 2 yıl süreyle feshi işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile 361.428,50 TL cezai şart ve sözleşmenin 1 yıl sureyle feshedilmesi şeklinde uygulanmasına, taraflar arasındaki muarazanın bu şekilde giderilmesine, ayrıca reçete bedelleri toplamı olan 35.237,05 TL ile bu reçetelerin davacıya ödendikleri tarihten itibaren işlemiş 8.750,14 TL faizin tahsili işleminin usul ve yasaya uygun bulunduğundan bu işlem yönünden davanın reddine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.VI. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Davacı vekili; bozma ilamı kapsamında bulunmayan hususların onanmış sayılacağını, 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.19), (6.3.2) ve (6.3.7) maddelerinin yeniden değerlendirmeye alınması suretiyle farklı hüküm kurulamayacağını, Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.03.2011 tarihli üçüncü kişi konumundaki eylemlerin faili...hakkında verilen ve kesinleşen beraat kararı ile ilaçların sahte olmadığının, hastalarda reçetelere uyumlu hastalıkların gerçekten mevcut olduğunun ve ilaçların kullanıldığının kesin olarak belirlendiğini, Kurum zararının bulunmadığını, ... eczane ile ilgili bir sıfatının bulunmadığını, 2009 yılı Protokolü'nün (6.3.19) maddesine göre, sahte kupür veya sahte reçete veya sahte raporun eczacının kastı dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura etme işlemi gerçekleştirilmiş ise bu madde hükmünün uygulanmayacağını, dosyada bulunan bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.2. Davalı vekili; Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve hukuka uygun bulunduğunu; denetime elverişsiz eksik bilirkişi raporu ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; 2009 yılı Eczane Protokolü'nün (6.3.2), (6.3.7), (6.3.14), (6.3.10), (6.3.3) ve (6.3.19). maddelerindeki eylemleri gerçekleştirdiği gerekçesiyle, davalı Kurum tarafından uygulanan cezai şart, reçete bedeli kesintisi ve sözleşmenin feshi işlemlerinin yerinde olup olmadığı istemine ilişkindir.1. Dairenin 08.10.2020 tarihli ilamıyla; Mahkemece Protokolün (6.3.14), (6.3.10) ve (6.3.3) maddeleri uyarınca cezai işlem uygulanan reçete sahibi hastaların 6100 sayılı Kanunun 31. maddesi uyarınca hâkimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında tanık sıfatıyla dinlenmeleri gerektiği belirlenmiş; Mahkemece, bozma gereğince reçete sahiplerinden S.I ve C.R.T tanık olarak dinlenmiş; söz konusu tanıklar ilaçları aldıklarını beyan etmişlerdir.Bozma ilamında ayrıca, 2016 yılı Protokolü'nün lehe hükümlerinin değerlendirilmesi gerektiği de belirtilmiş olup, hükme esas alınan raporda; cezai şarta konu olan maddelerin 2016 yılı Protokolünde hangi maddelere karşılık geldiği belirlenerek, lehe olan madde hükümlerinin uygulanmasına gidilmiş ise de, cezaya konu reçete sahibi ya da yakınının vefat etmiş olması nedeniyle dinlenemediği hallerde, bu hasta veya hasta yakınlarının SGK müfettiş raporuna ve Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyasına yansıyan beyanları ve dosyada yer alan deliller birlikte değerlendirilmemiştir. Şu durumda bozma sonrasında alınan rapor, bu haliyle hüküm vermeye yeterli değildir. Mahkemece, eksik inceleme ile hazırlanan rapor esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup, bozulmayı gerektirmiştir.2. Bozma sebebine göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 371. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA,2. Bozma sebebine göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.