ödemeksizin davadavacı ihlalli girişildiğini plaka geçiş getirdiği yerde şirkette ödenmemesi

Anahtar kelimeler: Ödemeksizin Davadavacı İhlalli Girişildiğini Plaka Geçiş Getirdiği Yerde Şirkette Ödenmemesi

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait, ... plaka sayılı araçlar ile 01.11.2022-22.04.2025 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirkette olan ... 467 adet ihlalli geçiş gerçekleştirildiği, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, davalı ise yetkili yerde takip başlatılmadığı iddiasıyla yetkiye ve herhangi bir borcu olmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, tüm bu nedenlerle; öncelikle, İst. BAM. 18. HD.'nin, ...E.,...Karar, █████/2020 T. (EK-5M) ve İst. BAM. 17. HD.'nin ... Esas.,... Karar., 06.07.2017 Tarihli (EK-5B), ekte sundukları istinaf kararları uyarınca teminatsız olarak, ihtiyati haciz kararı verilmesini, neticeten davanın kabulü ile ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 701.557,50 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (231.499,07 TL) ve KDV (46.299,70 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı adına dava dilekçesi ve ekleri ile duruşma gün ve saatini bildirir tensip zaptının usule uygun tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın, davalıya ait,... plaka sayılı araçlar ile 01.11.2022-22.04.2025 tarihleri arasında davacının işletmesinde olan otoyolda ihlalli geçiş yapıp yapmadığı; varsa ücret tespitinin icra müdürlüğü dosyasında talep edilecek alacak miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz █████/2026 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın taşıma hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konusu hakkında davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı araçların davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan araçların ile 01.11.2022-22.04.2025 tarihlerinde ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, geçiş yapıldığı sırada davalının aracına ait hesapta geçiş ücretini karşılamaya yeterli bakiye bulunup bulunmadığı, ihlalli geçiş tarihinden sonra ödeme yapılmış ise davalının takibe konu olmayan muaccel borcunun bulunup bulunmadığı, varsa kısmi ödemenin önce muaccel olan borçtan mahsup edilmesi halinde dava ve takip konusu ihlalli geçişlerden dolayı davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarının ne kadar olduğu hususunda rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiştir.

Bu kapsamda taşıma alanında uzman ...'den alınan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü ve Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (█████/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, c- devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini sdeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdi Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği, Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 467 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, Davaya konu ... Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu, Davacı tarafından dava dosyasında ihlâlli geçiş yaptığı bildirilen ... plaka sayılı araçların yarı römork (dorse) cinsi araçlar oldukları, Dorse araçları için OGS/HGS ürünü alınmayıp bu araçların geçiş ücretleri (araç sınıfı olarak çekicitdorse birlikte değerlendirilerek) çekici plakasından tahsil edildiği, Dorseler için ayrıca bir OGS/HGS ürünü alınmayacak, bankalar/PTT tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluşturarak Dorse plakalarının kaydının yapılması gerektiği, bu sanal hesapların Dorseli geçişlerde sistemin çekiciye ait OGS/HGS cihazını algılayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli olduğu, çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğu, ... plaka sayılı Yarı Römork (dorse) cinsi araç plakalarının OGS/HGS internet sayfalarında yapılan açıklamalarında olduğu şekilde farklı plaka sayılı bir çekici türü araç plakalarına sanal olarak bağlandığının tespit edildiği, ilgili araçların geçiş kontrollerinin bağlı bulundukları çekici plakalarına tanımlı HGS ürünlerine göre değerlendirildiği, ... plaka sayılı Yarı Römork (dorse) cinsi araç plakasının OGS/HGS internet sayfalarında yapılan açıklamalarında olduğu şekilde herhangi bir çekici türü araç plakalarına sanal olarak bağlanmadığının tespit edildiği, ... plakalı araçlara ait 467 adet geçişin 465 adedinin ihlalli geçiş ve 2 adedinin normal geçiş olduğu kanaatine varıldığı, ... plaka sayılı araca ait 467 adetlik “ihlâlli ve normal” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutar: Geçiş Ücreti: 701.325,50 TL + İşlemiş Faiz: 231.031,43 TL + İşlemiş Faiz KDV'si: 46.205,15 TL olmak üzere Genel Toplam: 978.562,08 TL olarak hesap edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, davalıya ait ... plaka sayılı araçlar ile 01.11.2022-22.04.2025 tarihleri arasında davacının işletmesinde olan otoyolda ihlalli geçiş yaptığından bahisle davalı hakkında ... 3.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında 701.557,50 TL asıl alacak; 231.499,07 TL faiz ve 46.299,70 TL KDV olmak üzere toplam 979.356,27 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı; davalının yetkiye,borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerin davacı tarafından iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davalının takip dosyası kapsamında yetki itirazında bulunmuş ise de, dava konusu geçiş ücreti ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre geçiş ücreti ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilebileceği düzenlenen ihlalli geçişten kaynaklanan ceza tutarının, götürülecek borçlardan olduğu, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca dava konusu geçiş ücreti ve cezasının tahsili yönünden davacı şirketin merkezinin bulunduğu ... ili icra daireleri ve mahkemeleri yetkili olduğu anlaşılmakla(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamı) icra dosyasına yapılan yetki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (.. tarihli, ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)düzenlemesi dikkate alındığında, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 467 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu; takip kapsamında ihlalli geçiş tarihlerinde araçların davalıya ait olduğu; araçlardan ... plaka sayılı araçların Yarı Römork (dorse) olduğu; dorse araçları için OGS/HGS ürünü alınmayıp bu araçların geçiş ücretleri (Çekici ve dorseden oluşan araçlar için maksimum dingil sayısına göre araç sınıfı belirlenerek) çekici plakasından tahsil edileceğinden çekici cinsi aracın OGS/HGS tahsilatında bir sorun çıkması durumunda dorse cinsi aracın cezalı geçişe maruz kalmaması için dorse cinsi araçların bağlı bulundukları çekici cinsi araç plakasına bağlanması (sanal hesap açılması) zorunlu olduğu;... plaka sayılı Yarı Römork (dorse) cinsi araç plakalarının farklı plaka sayılı bir çekici türü araç plakalarına sanal olarak bağlandığı; ... plaka sayılı Yarı Römork (dorse) cinsi araç plakasının yukarıda OGS/HGS açıklamalarında belirtildiği şekilde herhangi bir çekici türü araç plakalarına sanal olarak

bağlanmadığı tespit edilmiştir.

... plakalı araçların █████/2022 - █████/2025 tarihleri arasında HGS ürünü bulunmadığı;... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürününde 06.08.2023 tarihinde plaka güncelleme işlemi yapıldığı ve ... olarak güncellendiği;... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürününün █████/2022 - █████/2025 tarihleri arasındaki bakiye ve ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hesap hareketleri ve ... çekiciye tanımlı ... dorse plakasının bağlandığı ... numaralı HGS

ürünü ... çekiciye tanımlı ... dorse plakasının bağlandığı ...numaralı HGS ürünü ... çekiciye tanımlı ... dorse plakasının bağlandığı ... numaralı HGS ürünlerinin █████/2022 - █████/2025 tarihleri arasındaki bakiye ve ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hesap hareketleri dikkate alınarak yapılan hesaplamada 467 geçişten ... plaka sayılı araca ait 07.12.2024 tarihli ve ...İGB nolu geçiş anında dorse cinsi araç plakasının bağlı ... plaka sayılı çekici cinsi araca tanımlı ... numaralı HGS ürün bakiyesinin yeterli olduğu, bu nedenle bu geçiş için hesaplamalarda normal geçiş ücretinin dikkate alındığı, hazırlanan detaylı geçiş listesi sonuç bölümünde “normal geçiş” olarak belirtildiği; ... plaka sayılı araca ait 01.12.2022 tarihli ve ... nolu geçiş anında dorse cinsi araç plakasının bağlı ... plaka sayılı çekici cinsi araca tanımlı ... numaralı HGS ürün bakiyesinin yeterli olduğu, bu nedenle bu geçiş için hesaplamalarda normal geçiş ücretinin dikkate alınmış olup ihlalli geçiş cezası hesaplamaya katılmamıştır. Bu geçiş hazırlanan detaylı geçiş listesi sonuç bölümünde “normal geçiş” olarak belirtildiğinden iş bu iki normal geçiş haricinde kalan 465 adet geçişin ihlalli geçiş olduğu anlaşılmıştır.

... plaka sayılı araca ait 467 adetlik ihlâlli ve normal geçiş için geçiş ücret: 140.311,50 TL + İhlalli geçiş cezası (geçiş ücretinin 4 katı): 561.014,00 TL olmak üzere 701.325,50 TL olduğu anlaşılmıştır. Davaya konu geçişlerin ücretinin geçiş sonrası +15 gün içinde tahsil edilemediği anlaşılmakla takip kapsamında asıl alacak yönünden davalının ... 3.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında itirazın 701.325,50 TL asıl alacak üzerinden iptaline karar vermek gerekmiştir.

İstanbul BAM 45. HD ... Esas ...Karar sayılı ilamı dikkate alındığında "...█████/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 19. maddesi ile █████/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. İşlemiş faiz+KDV yönünden inceleme ve değerlendirme:

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. Davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Ancak dosya kapsamı itibariyle davacı şirket tarafından davalı araç sahibi/sürücüsüne bu hususta bildirim yapma yükümlülüğünü yerine getirdiği ispatlanamadığından, mahkemece takip öncesi işlemiş faiz talebi ve KDV'nin yerinde olmadığı yönündeki tespitinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir."

Yukarıda yer alan Bam ilamı dikkate alındığında davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile bu hususta bildirim yapma yükümlülüğünü yerine getirdiği ispatlanamadığından, mahkemece takip öncesi işlemiş faiz talebi ve KDV'nin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle yalnızca davalının ... 3.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasında itirazın 701.325,50 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının davasının kısmen kabulüne,

1-Davalının ... 3.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında itirazın 701.325,50 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına,

2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,

3-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 47.907,54 TL karar harcının, peşin yatırılan 11.828,19 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 36.079,35 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 111.198,83 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan toplam 10.097,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 7.230,54 TL yargılama giderinin ve 11.828,19 TL peşin harç ve 615,40 TL başvurma harcı toplamı 19.674,13 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanması sonrası 3.294,09 TL'nin davalıdan, 1.305,91 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

8-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır